DAHIL LANG SA ISANG TAYA, PINAKAWALAN NG NOBYO KO ANG PUSANG AKING PINALAKI MULA PAGKA-KUTING. AKALA NILA IYAK LANG ANG KAPALIT—HINDI NILA INAKALA NA ANG ARAW NA MAWALA SIYANG PARANG ANAK KO ANG MAGIGING ARAW DIN NG PAGKAWASAK NG AMING KASAL.
DAHIL LANG SA ISANG TAYA, PINAKAWALAN NG NOBYO KO ANG PUSANG AKING PINALAKI MULA PAGKA-KUTING. AKALA NILA IYAK LANG ANG KAPALIT—HINDI NILA INAKALA NA ANG ARAW NA MAWALA SIYANG PARANG ANAK KO ANG MAGIGING ARAW DIN NG PAGKAWASAK NG AMING KASAL.
“Tatlong araw,” natatawang sabi ni Angela, habang nakasandal sa balikat ng nakababatang kapatid niyang si Marco.
“Tataya ako, sa loob lang ng tatlong araw, magwawala na si Elena kapag hindi niya nakita ang pusa niya.”
Napailing si Marco at ngumiti.
“Hindi mo kilala si Elena? Bata pa lang kami, hindi na siya marunong mag-eskandalo. Kahit gaano siya kasaktan, ngingiti lang iyon. Mas kilala ko siya kaysa sa kahit sino.”
Pareho silang nagkamali.
Ang pusang iyon ay si Mochi.
Hindi lang siya alagang hayop.
Siya ang huling alaala ng yumao kong ama.
Noong labindalawang taong gulang ako, inuwi ni Papa ang isang maliit na kuting na nanginginig sa ulan sa labas ng aming lumang bahay sa Antipolo.
“Kapag nalulungkot ka,” sabi niya noon habang inilalagay ang kuting sa aking kandungan, “yakapin mo lang siya. Hindi ka niya iiwan.”
Pagkalipas ng dalawang buwan, namatay si Papa sa isang aksidente.
Si Mochi na lang ang natira.
Labindalawang taon ko siyang inalagaan.
Kasama ko siyang lumipat sa Maynila.
Kasama ko siyang nagpuyat habang naghahanda para sa board exam.
Kasama ko siya noong unang beses akong mabigo.
At kasama ko rin siya noong tinanggap ko ang proposal ni Marco.
Alam iyon ni Marco.
Alam niyang hindi ko kayang mawala si Mochi.
Pero ginawa pa rin niya iyon.
Para lang manalo sa isang walang kuwentang pustahan.
Nang gabing mawala si Mochi, halos mabaliw ako.
Bitbit ko ang flashlight, tinakbo ko ang bawat eskinita ng subdivision sa Quezon City.
Paulit-ulit kong isinisigaw ang pangalan niya.
“Mochi!”
“Mochi!”
Hanggang sa mawalan ako ng boses.
Hindi ko na mabilang kung ilang tao ang tinanong ko.
Kung ilang CCTV ang pinakiusapan kong silipin.
Kung ilang basurahan ang hinanapan ko.
Hindi ko na rin namalayan ang oras.
Nang magsimulang bumuhos ang ulan, nadulas ako sa gilid ng maliit na lawa sa parke.
Diretso akong nahulog sa malamig na tubig.
Pagmulat ko ng mata…
Tatlong araw na pala akong nilalagnat.
Sabi ng doktor, muntik nang lumala ang pulmonya ko.
Sa loob ng tatlong gabing iyon…
Iisa lang ang paulit-ulit kong sinasambit.
“Mochi…”
“Mochi…”
“Mochi…”
Doon lang yata unang kinabahan si Marco.
Nang dumating siya sa bahay namin, may buhat siyang pusang kulay puti.
Umupo siya sa tabi ng kama ko.
Mahina ang boses niya.
“Hindi sinasadya ni Ate Angela.”
“Biro lang iyon.”
“Alam mo namang mabait ka. Huwag mo nang palakihin.”
Pinilit kong imulat ang namumugto kong mga mata.
Pagod na pagod na akong makinig sa mga dahilan niya.
Mahina akong nagsalita.
“Marco…”
“Kanselahin na natin ang kasal.”
Parang tumigil ang oras.
Halatang hindi siya natulog nang maayos sa loob ng ilang araw.
Namumula ang mga mata niya.
“Dahil lang sa isang pusa?”
Diretso ko siyang tiningnan.
“Oo.”
“Dahil kay Mochi.”
Biglang tumigas ang ekspresyon niya.
Tumalon sa sahig ang pusang dala niya.
Napailing siya.
“Elena, maging makatwiran ka naman.”
“Nagbibiro lang kami.”
“Ginagawa mo kaming parang masasamang tao.”
Napapikit ako.
Naalala ko ang lahat.
Ang pamamaga ng lalamunan ko sa kakatawag.
Ang mga matang halos hindi na maimulat sa kaiiyak.
Ang malamig na tubig na halos kumitil sa akin.
At ang tatlong gabing nilalagnat akong paulit-ulit na naghahanap sa pusang wala na.
Hindi iyon biro.
Hindi kailanman naging nakakatawa.
“Alis ka na.”
“Maiwan mo ang pusa.”
Sandali siyang natahimik.
Tinitigan niya ang tuyot kong mga labi.
Huminga siya nang malalim.
“May sakit ka pa.”
“Ayokong makipagtalo.”
“Kapag magaling ka na, saka natin pag-uusapan.”
Tumalikod na sana siya.
Pero biglang umikot ang pusang dala niya sa paanan niya.
Hindi ko alam kung bakit.
Parang bigla siyang nainis.
Walang babala…
Sinipa niya ang pusa.
“Marco!”
Halos tumigil ang tibok ng puso ko.
Hindi ko na inisip ang sarili kong katawan.
Tumalon ako mula sa kama.
Yinakap ko ang pusa bago pa ito tumama sa kabinet.
Ako ang bumagsak sa sahig.
May matalim na bagay na tumama sa palad ko.
Mainit na dugo ang dumaloy sa kamay ko.
Nanlabo ang paningin ko sa sakit.
Nataranta si Marco.
“Elena!”
“Hindi kita sinasadya!”
“Galit lang ako—”
Hindi ko na siya pinakinggan.
Sa pagitan ng luha ko, kinapa ko ang anumang nahawakan ng kamay ko.
At buong lakas ko iyong ibinato sa kanya.
Tumama iyon sa balikat niya.
Pagkatapos…
Nahulog sa sahig.
Kling!
Pareho kaming napayuko.
Isang pares ng magkaparehang jade pendant—regalo niya sa akin noong araw ng aming engagement—ang nabasag sa dalawang piraso.
At sa mismong sandaling iyon…
Napatingin ako sa pusang mahigpit kong yakap.
Huminto ang paghinga ko.
Hindi ito si Mochi.
Si Mochi ay may maliit na batik na kulay ginto sa kaliwang harapang paa—parang munting marka na hindi kailanman puwedeng magkamali.
Ang pusang ito…
Wala noon.
Unti-unti kong itinaas ang tingin kay Marco.
Namutla ang mukha niya.
Doon ko tuluyang naunawaan ang katotohanan.
Hindi niya kailanman nahanap si Mochi.
Humanap lang siya ng pusang kahawig nito… para lokohin ako.
PARTE2
Hindi ako agad nagsalita.
Tahimik kong hinaplos ang ulo ng pusang nanginginig sa aking mga bisig. Wala itong kasalanan. Isa rin lamang itong inosenteng hayop na ginamit upang pagtakpan ang kasinungalingan ng taong minsan kong pinakamamahal.
Nanginginig ang boses ni Marco.
“Elena… makinig ka muna.”
Dahan-dahan akong tumayo kahit masakit pa ang buo kong katawan.
“Totoo ba?” tanong ko.
Hindi siya makasagot.
“Totoo bang hindi mo nakita si Mochi?”
Napayuko siya.
Tahimik na katahimikan ang naging sagot.
Pakiramdam ko’y may huling hibla ng pag-asa sa puso kong naputol.
“Sinungaling ka.”
“Elena, pakinggan mo ako…”
“Nasaan si Mochi?”
“Hinahanap pa rin siya ng mga tao ko.”
Napatawa ako.
Hindi iyon masayang tawa.
Tawang puno ng pagod at pagkadismaya.
“Habang ako’y halos mamatay sa paghahanap sa kanya, gumawa ka ng paraan para lokohin ako?”
Hindi na siya makatingin sa aking mga mata.
Lumuhod siya sa harapan ko.
“Nagkamali ako.”
“Akala ko… kapag may kapareho siyang pusa, huhupa ang galit mo.”
“Hindi ko inakalang…”
“Na mahal ko siya?” putol ko.
“Hindi.”
“Hindi mo lang inakalang kaya kitang iwan.”
Hindi siya nakapagsalita.
Kinabukasan, personal akong nagtungo sa bahay ng pamilya nila.
Nasa hardin sina Angela at ang kanilang ina, masayang umiinom ng tsaa.
Pagkakita sa akin, ngumiti pa si Angela.
“Ay, gumaling ka na pala.”
Hindi ako ngumiti.
Tahimik kong inilapag sa mesa ang engagement ring.
Kasunod ang dalawang piraso ng sirang jade pendant.
Nawala ang ngiti niya.
“Ano’ng ibig sabihin nito?”
“Kanselado na ang kasal.”
Lumabas agad si Marco mula sa loob ng bahay.
“Elena!”
“Huwag naman dito.”
Hindi ko siya nilingon.
Ang kanilang ina ang unang nagsalita.
“Isang pusa lang iyan.”
“Talaga bang sisirain mo ang kinabukasan ninyo dahil diyan?”
Ngumiti ako nang mapait.
“Tita.”
“Kung isang pusa lang pala…”
“Bakit ninyo kinailangang magnakaw?”
Tahimik ang lahat.
“Tatlong araw akong nawawala.”
“Nilalagnat.”
“Muntik malunod.”
“Ni minsan ba may pumunta rito para humingi ng tawad?”
Walang sumagot.
Sa halip, si Angela pa ang napairap.
“Napakaarte mo.”
“Hayop lang naman iyon.”
Sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon…
Hindi ko na pinigilan ang sarili ko.
Lumapit ako sa kanya.
Tahimik.
Diretso.
“Angela.”
“Noong bata tayo…”
“Naaalala mo ba nang aksidenteng natapakan mo ang picture frame ng yumao mong ama?”
Biglang nagbago ang mukha niya.
“Umiyak ka nang tatlong araw.”
“Wala ni isang taong nagsabing frame lang iyon.”
“Dahil hindi kahoy ang iniiyakan mo.”
“Alaala.”
Nanahimik siya.
“Tulad ng hindi pusa lang si Mochi.”
“Huling alaala siya ng tatay ko.”
Namutla ang mukha ng kanilang ina.
Si Marco nama’y tila ngayon lamang lubusang nakaunawa.
Lumipas ang isang linggo.
Hindi ko na sinagot ang tawag ni Marco.
Mahigit siyamnapung missed calls.
Dose-dosenang mensahe.
Mga liham.
Mga bulaklak.
Lahat ibinalik ko.
Sa halip…
Nagpa-print ako ng limang daang poster.
NAWAWALANG PUSA
Pangalan: Mochi
May maliit na gintong batik sa kaliwang harapang paa.
May malaking pabuya.
Ako mismo ang naglibot sa iba’t ibang barangay sa Quezon City, Marikina, Antipolo at San Mateo.
Hindi ko inasahang…
Dalawang linggo matapos siyang mawala…
May tatawag.
“Ma’am?”
“Sa tingin ko nakita ko po ang pusa ninyo.”
Halos hindi ako makahinga.
Agad akong pumunta sa address.
Isa pala iyong maliit na animal clinic.
Lumapit ang beterinaryo.
“Kayo po ba si Elena?”
Tumango ako.
May inilabas siyang carrier.
At sa loob nito…
May isang payat na puting pusa.
Mahina nitong itinaas ang ulo.
Pagkakita sa akin…
Isang mahinang…
“Meow…”
ang narinig ko.
“Mochi…”
Hindi ko na napigilan ang luha ko.
Agad siyang yumakap sa dibdib ko.
Paulit-ulit niyang ikinuskos ang ulo niya sa aking leeg na para bang natatakot siyang mawala akong muli.
Hindi ko alam kung gaano katagal akong umiiyak.
Lumapit ang beterinaryo.
“May nakapulot po sa kanya.”
“Matanda pong mag-asawa.”
“Hindi nila alam na may naghahanap.”
“Nakita lang nila ang poster.”
Paulit-ulit akong nagpasalamat.
Ayaw pa nga nilang tanggapin ang pabuya.
“Masaya na kaming nakita ninyong muli ang alaga ninyo.”
Akala ko iyon na ang katapusan.
Ngunit makalipas ang ilang araw…
May isa pang katotohanang lumabas.
Tinawagan ako ng isa sa mga kaibigan ni Marco.
“Elena…”
“May dapat kang malaman.”
“Ano iyon?”
“Hindi aksidenteng nakawala si Mochi.”
Parang tumigil ang mundo.
“Ano’ng ibig mong sabihin?”
“Nakita ko mismo.”
“Noong araw na nawala siya.”
“Si Angela ang nagbukas ng carrier.”
“Sinadya niyang palabasin.”
“Natawa pa siya.”
“‘Tingnan natin kung hanggang saan ang pagmamahal ni Elena sa pusang iyan.'”
Nanlalamig ang buo kong katawan.
“Kaya bakit hindi mo sinabi noon?”
“Dahil pinakiusapan ako ni Marco.”
“Sabi niya huwag ko raw palakihin.”
“Akala niya mahahanap din agad.”
Doon ko tuluyang naintindihan.
Hindi pagkakamali.
Hindi biro.
Sinasadya nila.
Makalipas ang isang buwan…
Tahimik kong ibinalik ang lahat ng regalong ibinigay ng pamilya nila.
Alahas.
Mga branded na bag.
Mga mamahaling gamit.
Isa-isa kong ipinadala.
May kasama lamang na isang liham.
“Hindi ninyo sinira ang relasyon natin dahil sa isang pusa.”
“Sinira ninyo ito dahil sa pagwawalang-bahala.”
“Kapag ang taong umiiyak ay tinawanan ninyo, kapag ang sakit niya ay tinawag ninyong kaartehan, at kapag ang tiwala niya ay pinalitan ninyo ng kasinungalingan, wala nang natitirang dahilan upang manatili.”
“Salamat sa lahat.”
“Paalam.”
Wala na akong ibang isinulat.
Anim na buwan ang lumipas.
Nakatira na ako sa isang mas tahimik na bahay sa Antipolo.
Tuwing umaga, kasabay kong umiinom ng kape si Mochi sa veranda.
Unti-unti na rin siyang bumalik sa dati.
Mas matakaw.
Mas malambing.
Mas mahilig nang matulog sa kandungan ko.
Isang hapon…
Habang nagdidilig ako ng mga halaman…
May humintong sasakyan sa labas.
Paglingon ko…
Si Marco.
Mas payat na siya.
Halatang hindi naaalagaan ang sarili.
Hindi siya lumapit agad.
“Pwede ba kitang makausap?”
Umiling ako.
“Huli na.”
“Alam ko.”
“Pero gusto ko lang humingi ng tawad.”
Tahimik akong nakatingin sa kanya.
Pagkatapos ay ngumiti nang bahagya.
“Marco.”
“Napatawad na kita.”
Nagliwanag ang mukha niya.
Ngunit kasunod noon ang mga salitang tuluyang nagpabagsak sa kanya.
“Ang kapatawaran…”
“Hindi nangangahulugang babalik pa ako.”
Mayamaya’y tumalon si Mochi sa aking mga bisig.
Mahigpit ko siyang niyakap.
Tumingin siya kay Marco, saka muling isinubsob ang ulo sa aking dibdib.
Marahil…
Alam din niyang ito na ang tunay naming tahanan.
Tahimik na tumalikod si Marco.
Hindi na siya muling lumingon.
Habang pinagmamasdan ko siyang unti-unting mawala sa dulo ng kalsada, saka ko lamang napagtanto ang pinakamahalagang aral na iniwan ng lahat ng nangyari.
Ang isang taong tunay na nagmamahal ay hindi pagtatawanan ang bagay na mahalaga sa iyo, gaano man ito kaliit sa paningin ng iba.
Sapagkat kung kaya niyang gawing biro ang iyong pinakamahalagang alaala ngayon, balang araw, ikaw mismo ang magiging susunod niyang biro.
At mula noon, pinili kong pangalagaan hindi lamang si Mochi, kundi pati ang sariling puso—dahil ang pag-ibig na walang paggalang ay hindi kailanman karapat-dapat pang balikan.
