Si Marianne Santos ay nakapulupot sa kumot sa maliit nilang inuupahang condominium sa Bonifacio Global City, Taguig. Mataas ang kanyang lagnat, nanginginig ang buong katawan, at kasabay pa nito ang matinding pananakit dahil sa kanyang buwanang dalaw.
Si Marianne Santos ay nakapulupot sa kumot sa maliit nilang inuupahang condominium sa Bonifacio Global City, Taguig. Mataas ang kanyang lagnat, nanginginig ang buong katawan, at kasabay pa nito ang matinding pananakit dahil sa kanyang buwanang dalaw.
Namumutla siyang tumingin sa nobyo niyang si Dr. Adrian Reyes, isa sa pinakabatang consultant sa isang kilalang pribadong ospital sa Makati.
“Adrian… puwede mo ba akong ihatid sa ospital? Nahihilo na talaga ako.”
Hindi man lang siya nilingon nang maayos ng lalaki. Patuloy lamang itong nag-aayos ng puting coat habang sinisilip ang oras sa relo.
“Hindi puwede.”
“Bakit?”
“Alam mo namang bawal magkaroon ng espesyal na pagtrato. Doktor ako rito. Kapag may nakakita, sasabihin nilang ginagamit ko ang posisyon ko para sa pamilya.”
Isang malamig na dahilan.
Isang dahilan na ilang beses na niyang narinig.
Wala nang naisagot si Marianne.
Makalipas ang ilang minuto, mag-isa siyang nag-book ng taxi.
Ngunit dahil sa sobrang panghihina, nadulas siya sa hagdan ng condominium.
Gumulong siya pababa.
Nang marating ng guwardiya ang ibaba, nanginginig na siya sa sakit.
Namamaga agad ang kanyang bukung-bukong.
…
Pagdating sa emergency department, halos hindi na siya makatayo.
Habang pilit siyang naglalakad papunta sa registration counter, biglang bumukas ang automatic glass door.
Napalingon siya.
Nakita niyang mabilis na pumasok si Adrian.
Ngunit hindi siya nag-iisa.
Nakayakap siya sa balikat ng kanyang intern na si Nicole Mendoza.
Mukhang balisa ang dalaga habang nakahawak sa tiyan.
Agad silang pinapasok ng mga staff sa priority lane.
Samantalang si Marianne…
Nanatili sa dulo ng mahabang pila.
Napangiti nang mapait ang nurse sa tabi niya.
“Ma’am, huwag po kayong mag-alala. Talagang maalaga si Dr. Adrian sa mga bagong trainee. Kapag natapos siya, siguradong lalabas din siya para tingnan kayo.”
Napangiti si Marianne.
Hindi dahil masaya siya.
Kundi dahil napagtanto niyang iyon na ang ika-tatlumpu’t apat na beses na tinulungan siya ng parehong nurse na kumuha ng queue number.
Sa loob ng limang taon nilang relasyon…
Hindi kailanman si Adrian ang kumuha ng kahit isang numero para sa kanya.
“Huwag na po,” mahina niyang sabi.
“Hindi ko na siya aantayin.”
Habang nakatitig siya sa maliwanag na ilaw ng kisame ng ospital, naalala niya ang dalawang bagay na lihim na niyang inayos.
Nakabili na siya ng ticket pauwi sa Iloilo makalipas ang dalawang araw.
Naaprubahan na rin ang kanyang resignation letter.
Tahimik niyang ipinikit ang mga mata.
Adrian… hanggang dito na lang tayo.
“Queue Number 148! Marianne Santos!”
Mahigit dalawang oras ang lumipas bago siya natawag.
Halos hindi na siya makatayo sa sobrang sakit.
Inalalayan siya ng nurse papasok sa consultation room.
“Doc Miguel,” sabi ng nurse sa doktor.
“Mataas ang lagnat niya, matindi ang dysmenorrhea, may family history ng diabetes at allergic siya sa penicillin. Nadulas pa siya sa hagdan kanina kaya namamaga ang paa.”
Pagkatapos magsalita, iniabot ng nurse ang isang mainit na tasa ng soy milk.
Biglang kumirot ang dibdib ni Marianne.
Isang estranghero…
Naalala pang bawal siyang magutom.
Pero ang lalaking limang taon niyang minahal…
Nakalimutan iyon.
Kanina lamang, kitang-kita niyang ibinigay ni Adrian ang huling sandwich na dala nito kay Nicole.
Hindi man lang siya tinanong kung nakakain na ba siya.
“At saka… girlfriend siya ni Dr.—”
“Doc,” mabilis na putol ni Marianne.
“Pakireseta na lang po ako ng slow-release pain reliever at herbal medicine.”
Hindi na niya hinayaang matapos ang nurse.
Ayaw na niyang marinig pa ang pangalang iyon.
Noon, ipinaglalaban pa niya ang relasyon nila.
Ngayon…
Pagod na siyang lumaban.
Paglabas niya ng consultation room, muli silang nagkaharap.
“Nicole.”
Mahinang boses ni Adrian.
“Uminom ka ng maraming maligamgam na tubig.”
“Ipinakuha na rin kita ng mugwort herbal pack kay Dr. Flores. Ibabad mo ang paa mo mamaya.”
“At huwag ka nang tatambay sa waiting area. Malamig doon.”
Habang nagsasalita siya…
Dahan-dahan niyang isinukbit ang sariling puting doctor’s coat sa balikat ni Nicole.
Punong-puno ng pag-aalaga ang kanyang mga mata.
Parang siya ang pinakamahalagang babae sa buong ospital.
Ngumiti si Nicole.
“Salamat po, Doc Adrian.”
“Kahit sobrang dami ninyong operasyon ngayong araw, inihatid n’yo pa rin ako rito.”
“Pangako, aalagaan ko na ang sarili ko para hindi na kayo mag-alala.”
Biglang bumagsak sa sahig ang paper bag ni Marianne.
Nagkalat ang mga bote ng gamot.
Basag.
Nagkabiyak-biyak.
Doon lamang siya napansin ni Adrian.
“Marianne?”
Bigla nitong binitawan ang balikat ni Nicole at mabilis na lumapit.
“Bakit nandito ka pa?”
“Routine check-up lang naman ‘yan. Bakit inabot ka nang ganito katagal?”
Habang nagsasalita siya, halatang hindi mapakali.
Parang nahuling may kasalanan.
Yumuko si Marianne at isa-isang pinulot ang mga bubog.
“Hayaan mo na.”
Kinuha ni Adrian ang reseta mula sa kanyang kamay.
“Ipapagawa ko ulit ito.”
“Magre-request ako ng panibagong gamot para sa’yo.”
Napatingin si Marianne.
Sa unang pagkakataon sa loob ng limang taon…
Si Adrian mismo ang nag-alok na gamitin ang kanyang awtoridad para mapabilis ang gamutan niya.
Noon, kahit halos himatayin siya sa sakit, iisa lang ang sinasabi nito.
“Bilang doktor, hindi ako puwedeng maging pabor sa sariling pamilya.”
Ngayon…
Bigla iyong nagbago.
“Hindi na kailangan.”
Tahimik niyang itinulak pabalik ang reseta.
“May botika naman sa labas.”
Lumapit si Nicole na tila inosente.
“Ate Marianne…”
“Kung gusto n’yo po, ibibigay ko na lang ang gamot ko.”
“Huwag na po kayong mag-away ni Doc Adrian dahil sa akin.”
“Alam kong suplado siya minsan… pero kapag mahal niya ang isang tao, ginagawa niya ang lahat para rito.”
Parang siya ang mas nakakakilala kay Adrian.
Parang siya ang tunay na kasama nito.
Napatingin si Marianne sa kahong hawak ni Nicole.
Imported iyon.
Espesyal na gamot para sa matinding menstrual pain.
Naalala niyang minsan niya ring hiniling iyon kay Adrian.
Mahigpit ang naging sagot nito noon.
“Hindi puwedeng gamitin ang espesyal na gamot sa simpleng dysmenorrhea.”
“May protocol ang ospital.”
“Walang exception.”
Pero ngayon…
Nasa kamay iyon ng intern.
“Mas kailangan ni Nicole iyan kaysa sa’yo.”
Mabilis na binawi ni Adrian ang kahon at ibinalik sa trainee.
Pagkatapos ay tumingin siya kay Marianne.
“Relax na kasi.”
“Pwede naman kitang ipalista mamaya.”
Tahimik siyang ngumiti.
Ngunit ang ngiting iyon…
Ay wala nang pagmamahal.
“Hindi na.”
“Mas bagay ‘yan sa taong tunay mong gustong alagaan.”
Pagkasabi niya noon, tumalikod siya at tuluyang lumabas ng ospital.
Hindi niya nakita…
Na habang pinagmamasdan siyang papalayo, biglang nag-vibrate ang cellphone ni Adrian.
Pagkabasa niya sa mensahe, unti-unting nawala ang kulay ng kanyang mukha.
Mula iyon sa isang real estate agent.
“Dr. Reyes, kinukumpirma lang po namin. Tuloy na po ba ang pagkansela ni Ms. Marianne Santos sa kontrata ng condominium na balak ninyong bilhin? Napirmahan na niya ang lahat ng dokumento. Hindi na po ito maaaring bawiin.”
Nanigas si Adrian.
Unti-unti niyang itinaas ang ulo.
Ngunit wala na si Marianne.
At sa sandaling iyon…
Saka lamang niya naramdaman ang kakaibang takot na baka ang babaeng palagi niyang inaakalang hindi siya iiwan…
Ay tuluyan na nga palang nawala.
PARTE2
Nanatiling nakatitig si Dr. Adrian Reyes sa mensaheng nasa kanyang telepono.
Parang tumigil ang buong paligid.
“Kinansela na ang kontrata…”
Paulit-ulit niyang binasa ang mensahe, umaasang mali lamang ang kanyang pagkakaintindi.
Hindi iyon maaaring mangyari.
Limang taon nilang pinangarap ang condominium na iyon. Si Marianne mismo ang halos mawalan ng buhay noon dahil sa pagdurugo ng sikmura matapos piliting makipag-usap sa may-ari upang maibigay sa kanila ang pinakamagandang unit malapit sa ospital.
Hindi siya maaaring basta na lamang sumuko.
Hindi si Marianne.
Ngunit nang tawagan niya ito, agad siyang sinalubong ng malamig na boses ng operator.
“Ang numerong inyong tinatawagan ay hindi na maaaring maabot.”
Muli siyang tumawag.
At muli.
Hanggang sa umabot sa mahigit limampung tawag.
Walang sumasagot.
Hindi niya namalayang nanginginig na pala ang kanyang kamay.
Sa unang pagkakataon matapos ang napakaraming taon, nakaramdam siya ng tunay na takot.
Kinabukasan, maaga siyang umuwi sa condominium.
Tahimik ang buong unit.
Wala ang paboritong tsinelas ni Marianne sa may pintuan.
Wala ang maliit na paso ng sampaguitang araw-araw nitong dinidiligan.
Wala na rin ang litrato nilang dalawa sa ibabaw ng kabinet.
Sa dining table ay may isang puting sobre.
Dahan-dahan niya itong binuksan.
Iisang sulat lamang ang laman.
“Adrian,
Hindi ako aalis dahil may ibang lalaki.
Hindi rin ako aalis dahil sa isang pagkakamali mo.
Aalis ako dahil limang taon na akong unti-unting nawawala habang paulit-ulit kong pinipiling unawain ang mga dahilan mo.
Kapag ako ang nangangailangan, palagi mong sinasabing bawal ang espesyal na pagtrato.
Pero kapag si Nicole ang nangangailangan, kusang lumalambot ang lahat ng patakaran.
Hindi ako galit.
Napagod lang ako.
Ayokong gumising isang araw na hindi ko na kilala ang sarili ko.
Kaya pinipili kong mahalin naman ang sarili ko sa pagkakataong ito.
Huwag mo akong hanapin.
Marianne.”
Hindi niya namalayang tumutulo na ang kanyang mga luha.
Lumipas ang dalawang buwan.
Lumipat si Marianne pabalik sa Iloilo.
Tinanggap niya ang alok na maging communications director ng isang malaking nonprofit medical foundation na nagbibigay ng libreng serbisyong medikal sa mga liblib na komunidad.
Unti-unti siyang gumaling.
Mas maayos na siyang kumain.
Mas natutunan niyang pangalagaan ang kanyang kalusugan.
Mas madalas na rin siyang ngumiti.
Sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, hindi na siya naghihintay ng mensahe mula kay Adrian.
Samantala…
Hindi naging maganda ang nangyari kay Adrian.
Unti-unting napansin ng pamunuan ng ospital ang pagiging hindi patas niya sa ilang desisyong may kaugnayan sa kanyang intern.
Hindi man romantiko ang relasyon nila ni Nicole, malinaw na lumabag siya sa professional boundaries.
May ilang residente ring nagsumbong na palagi niyang inuuna ang iisang trainee.
Nagsagawa ng internal review ang ospital.
Tinanggal siya bilang kandidato sa inaasam niyang posisyon bilang department chair.
Hindi iyon dahil kay Marianne.
Kundi dahil sa sarili niyang mga naging desisyon.
Doon lamang niya naunawaan ang isang bagay.
Hindi ang pagmamahal ang sumira sa kanyang pangarap.
Kundi ang kanyang pagiging bulag sa sariling pagkiling.
Isang hapon, anim na buwan ang lumipas.
Nagkaroon ng libreng medical mission ang foundation ni Marianne sa isang bayan sa Antique.
Habang inaayos niya ang listahan ng mga pasyente, may isang matandang babae ang biglang lumapit.
“Ikaw ba si Marianne?”
Ngumiti siya.
“Opo.”
“Kilala kita.”
“Ako ang nanay ni Nicole.”
Nagulat si Marianne.
Agad siyang tumayo.
Napaluha ang matanda.
“Hindi ko alam kung may karapatan pa akong humingi ng tawad.”
“Nalaman ko lamang nitong mga nakaraang buwan ang lahat ng nangyari.”
“Ang anak ko ang unang lumayo kay Dr. Adrian.”
“Nagalit pa nga siya rito.”
Napakunot-noo si Marianne.
“Nagalit?”
Tumango ang matanda.
“Sabi niya, hindi niya kailanman gustong maging dahilan ng pagkasira ng relasyon ninyo.”
“Hindi niya alam na ganoon na pala kalalim ang mga problema ninyo.”
“Pagkatapos niyang malaman ang lahat, nag-request siyang ilipat sa ibang departamento.”
Tahimik na nakinig si Marianne.
Matagal na niyang binitawan ang galit.
Kaya wala na siyang naramdamang pait.
Ngumiti lamang siya.
“Sana po ay maging maayos ang buhay ninyong mag-ina.”
Napaiyak ang matanda.
“Salamat sa kabutihan mo.”
Makalipas ang isang taon.
Mas lumawak pa ang foundation.
Libo-libong pasyente na ang natulungan nila.
Dahil sa husay ni Marianne sa pangangasiwa at komunikasyon, inalok siyang maging executive director ng buong organisasyon.
Sa araw ng kanyang appointment ceremony, puno ng mga doktor, volunteer at media ang auditorium.
Pagkatapos ng programa, may isang lalaking tahimik na lumapit.
Si Adrian.
Mas payat na ito kaysa dati.
Wala na rin ang dating kumpiyansa sa kanyang mukha.
“Congratulations.”
Ngumiti si Marianne.
“Salamat.”
Matagal na katahimikan ang namagitan sa kanila.
“Ako ang may kasalanan.”
Mahinang sabi ni Adrian.
“Hindi kita ipinagpalit.”
“Pero paulit-ulit kitang piniling isantabi.”
“Mas masakit pala iyon.”
Hindi nagsalita si Marianne.
Nagpatuloy siya.
“Noong umalis ka, saka ko lang nakita kung gaano karaming pagkakataon ang sinayang ko.”
“Hindi ko man lang napansin na ikaw ang taong laging nasa likod ko.”
“Pwede pa ba akong humingi ng isa pang pagkakataon?”
Ngumiti si Marianne.
Ngunit ang ngiting iyon ay payapa na.
Hindi na puno ng pangungulila.
“Adrian.”
“Pinapatawad na kita.”
Agad na umangat ang tingin ng lalaki.
Ngunit ang sumunod niyang narinig ang tuluyang nagpaluha sa kanya.
“Ang pagpapatawad ay hindi laging nangangahulugang babalik tayo sa dati.”
“Minsan…”
“Nangangahulugan lang iyon na pareho na tayong malaya.”
Tahimik siyang tumango.
Alam niyang huli na ang lahat.
At iyon ang naging pinakamalaking aral ng kanyang buhay.
Ilang buwan pa ang lumipas.
Habang abala si Marianne sa isang outreach program sa isang pampublikong ospital sa Iloilo, ipinakilala siya ng direktor sa bagong espesyalista na kakauwi lamang mula sa fellowship sa Japan.
“Marianne, siya si Dr. Gabriel Navarro.”
Isang orthopedic surgeon.
Magalang itong ngumiti.
“Ikinagagalak kitang makilala.”
Ngumiti rin si Marianne.
“Welcome home, Doc.”
Hindi agad nagsimula ang pag-ibig.
Nagsimula ito sa pagkakaibigan.
Sa paggalang.
Sa pakikinig.
Sa mga simpleng tanong na…
“Kumain ka na ba?”
“Napagod ka ba?”
“Nagpahinga ka ba?”
Mga tanong na minsan niyang matagal na hinintay marinig.
Lumipas pa ang dalawang taon.
Sa parehong baybayin ng Iloilo kung saan madalas silang maglakad tuwing dapit-hapon, lumuhod si Gabriel habang hawak ang isang simpleng singsing.
“Hindi ko maipapangakong magiging perpekto ako.”
“Pero ipinapangako kong hinding-hindi mo mararamdamang nag-iisa ka habang kasama mo ako.”
Napaluha si Marianne.
Ngunit sa pagkakataong ito…
Hindi iyon luha ng sakit.
Kundi ng katahimikan.
Ng paghilom.
At ng isang pagmamahal na hindi kailangang ipaglaban araw-araw upang mapatunayan.
Makalipas ang ilang buwan, ikinasal sila sa isang maliit na simbahan sa Iloilo, napapaligiran ng kanilang pamilya, mga kaibigan, at mga taong minsang natulungan nila sa mga medical mission.
Sa kabilang panig ng lungsod, nabalitaan lamang ni Adrian ang kasal sa pamamagitan ng isang lumang kasamahan.
Tahimik siyang ngumiti.
Masakit pa rin.
Ngunit alam niyang ito ang nararapat.
Hindi dahil may nanalo o may natalo.
Kundi dahil natutunan nilang pareho ang pinakamahalagang aral.
Ang tunay na pagmamahal ay hindi nasusukat sa matatamis na salita o sa mga pangakong inuulit.
Nasusukat ito sa mga simpleng sandaling pinipili mong samahan, alagaan, at pahalagahan ang taong mahal mo—lalo na sa mga panahong siya ang higit na nangangailangan.
At kapag ang isang puso ay paulit-ulit na pinababayaan, darating ang araw na titigil itong maghintay.
Kapag dumating ang araw na iyon, kahit gaano kalalim ang pagsisisi, maaaring huli na ang lahat.
Ngunit para kay Marianne, ang pagtatapos ng isang maling pag-ibig ang naging simula ng buhay na matagal na niyang nararapat—isang buhay na puno ng paggalang, kapayapaan, at pagmamahal na hindi na niya kailanman kailangang pagdudahan.
