Sa isang mainit at puno ng tensyong pagdinig sa Senado, muling nabuksan ang “pandora’s box” ng korapsyon sa bansa, partikular na sa mga flood control projects sa ilalim ng Department of Public Works and Highways (DPWH). Ang pagdinig na ito ay hindi lamang nagpakita ng mga numerong bilyon-bilyon ang halaga, kundi naglantad din sa mukha ng mga taong nasa likod ng sistemang matagal nang nagnanakaw sa pondo ng bayan.

Ang sentro ng usapin ay ang pag-amin ni Mr. Curly Discaya, isang kilalang contractor, na mayroong umiiral na sistema ng pagbabayad ng “SOP” o lagay sa mga regional directors at district engineers ng DPWH upang makakuha ng mga proyekto. Ayon kay Discaya, ang porsyento ng kinukuha sa kanila ay naglalaro mula 10% hanggang 25%. Sa ilalim ng matinding pagtatanong ni Senator Risa Hontiveros, napilitang aminin ni Discaya na bagama’t “labag sa kanyang kalooban,” ay nagbabayad sila dahil ito ang tanging paraan upang makakolekta ng bayad at hindi ma-terminate ang kanilang mga proyekto .

Ang modus operandi na ito ay tila isang bukas na lihim na ngayon ay mayroon nang mga pangalan at mukha. Ayon sa testimonya, ang mga transaksyon ay madalas na nagaganap sa mga sosyal na lugar tulad ng Shangri-La o kaya naman ay direkta sa loob mismo ng mga opisina ng DPWH . Ang mas nakakagulat, ang bulto-bultong pera ay inilalagay lamang sa mga simpleng “paper bags” upang hindi mapansin. Sa gitna ng panganib sa kanyang buhay dahil sa mga malalaking pangalang maaari niyang madamay, humiling si Discaya ng proteksyon mula sa Department of Justice (DOJ) at sa Senado .

Hindi lamang si Discaya ang naglabas ng baho. Ang testigong si Sally Santos ay humiling din ng physical protection at legislative immunity bago tuluyang isinalaysay ang modus sa Bulacan First Engineering District . Dito ay naungkat ang isyu ng “ghost projects”—mga proyektong binabayaran ng gobyerno ngunit hindi naman talaga naisagawa o kaya ay substandard ang pagkakayari. Ayon kay Santos, hinihiram lamang ng mga tiwaling opisyal ang lisensya ng mga contractors upang palabasin na dumaan sa bidding ang proyekto, ngunit sa katotohanan ay ang mga opisyal din ang nagpapatakbo at naghahati-hati sa pondo .

Isang emosyonal at tensyonadong bahagi ng hearing ang naganap nang harapin ni Senator Jinggoy Estrada at Senator JV Ejercito ang mga opisyal ng DPWH. Si District Engineer Henry Alcantara ay nauwi sa pagiging “cited in contempt” matapos makitaan ng mga senador ng hindi pagiging tapat sa kanyang mga sagot . Sa kabila ng mga ebidensyang ipinakita, kabilang ang mga larawan ng tumpok-tumpok na cash na nakuha sa isang “tambayan” na pagmamay-ari umano ng kanyang kaibigan at “bagman,” pilit pa ring itinatanggi ni Alcantara ang kanyang kinalaman sa mga nasabing ghost projects .

Binigyang-diin din ni Senator Imee Marcos ang tila hindi maipaliwanag na paglobo ng pondo para sa flood control na mula sa 9 bilyon ay biglang naging 16 bilyon sa loob lamang ng isang taon . Nagtataka ang senadora kung bakit sa kabila ng trilyon-trilyong ginastos sa nakalipas na mga taon para sa flood control sa NCR at karatig-lalawigan, ay nananatiling lubog sa baha ang mga mamamayan sa tuwing sasapit ang tag-ulan.

Sa huli, nanawagan ang mga senador, kabilang si Senator Rodante Marcoleta, na hindi lamang ang mga “butete” o maliliit na contractor ang dapat panagutin kundi ang mga “malalaking isda” na siyang utak ng bulok na sistemang ito . Ang pagdinig na ito ay isang malakas na paalala na habang may mga taong nagpapakasasa sa pera ng bayan, ang taong bayan ang siyang nagsasakripisyo sa gitna ng baha at kahirapan. Ang laban para sa katotohanan ay nagpapatuloy, at ang publiko ay matamang nagmamasid kung sino ang susunod na mahuhulog sa lambat ng hustisya.