Akala ko pinakasalan lang ako ng asawa ko dahil sa isang kasunduang pangnegosyo at hinihintay lamang niyang bumalik ang babaeng minahal niya. Kaya tahimik akong nag-impake, nakipagkita sa abogado at pumirma sa papeles ng diborsyo—ngunit nang buksan ko ang drawer niya, isang folder na may pangalan ko ang nagbunyag ng lihim na nagpalamig sa buong katawan ko.
Akala ko pinakasalan lang ako ng asawa ko dahil sa isang kasunduang pangnegosyo at hinihintay lamang niyang bumalik ang babaeng minahal niya. Kaya tahimik akong nag-impake, nakipagkita sa abogado at pumirma sa papeles ng diborsyo—ngunit nang buksan ko ang drawer niya, isang folder na may pangalan ko ang nagbunyag ng lihim na nagpalamig sa buong katawan ko.
BAHAGI 1
【Hanggang kailan ka pa mananatili sa puwestong iyan bilang asawa niya? Nakabalik na ang babaeng totoong hinihintay niya.】
Kasama ng mensahe ang isang litrato.
Sa litrato, nakatayo ang asawa kong si Gabriel Villanueva sa harap ng isang marangyang condominium, may hawak na puting bouquet.

Isang babaeng nakasuot ng kulay kremang bestida ang nagbukas ng pinto para sa kanya.
Kahit tagilid lamang ang mukha nito, nakilala ko agad siya.
Si Bianca Salazar.
Ang babaeng dahilan kung bakit kinansela ni Gabriel ang isang arranged engagement na ipinilit sa kanya ng pamilya noong dalawampu’t apat na taong gulang pa siya.
At siya rin ang babaeng, anim na taon matapos iyon, ay nasa isip ko nang sabihin ni Gabriel nang malinaw bago kami ikasal:
“Ang kasal na ito ay para lamang matapos ang partnership ng dalawang pamilya.”
“Hindi ka makikialam sa personal kong buhay, at hindi rin ako makikialam sa iyo.”
“At kung dumating ang araw na isa sa atin ay makatagpo ng taong tunay niyang gustong makasama, tatapusin natin ang kasal.”
Noong araw na iyon, ngumiti ako at pumirma sa kasunduan.
Walang nakakaalam kung gaano kalakas ang panginginig ng kamay ko.
Dahil ang taong tunay kong gustong makasama…
ay siya mismo.
Matagal ko nang mahal si Gabriel.
Noong dalaga pa ako, palagi akong gumagawa ng dahilan para makadalo sa mga pagtitipong alam kong pupuntahan niya.
Minsan, hinila niya ako palayo sa isang kotseng paatras sa parking lot.
Pagkatapos ay malamig niyang sinabi:
“Kapag naglalakad ka, tumingin ka sa dinaraanan mo.”
Isang simpleng pangungusap lang iyon.
Pero ilang taon ko iyong iningatan sa puso ko.
Hindi alam ni Gabriel.
O marahil alam niya, pero wala lang talaga siyang pakialam.
Dahil sa isip ko, mula simula hanggang katapusan, si Bianca lang ang laman ng puso niya.
Matagal kong tinitigan ang litrato bago ko binura ang mensahe.
Kinagabihan, tinawagan ko ang pinakamatalik kong kaibigan.
“Magpapadiborsyo na ako.”
Tatlong segundo siyang natahimik.
Pagkatapos ay halos mapasigaw.
“Baliw ka ba?”
“Hindi. Ngayon lang ako naging malinaw mag-isip.”
“Kakabalik pa lang ni Bianca!”
“Pero pinuntahan na siya ni Gabriel.”
Mura nang mura ang kaibigan ko sa kabilang linya.
Ako naman ay tahimik lamang na nakaupo sa napakalawak ngunit napakalamig na sala ng bahay namin.
Sa totoo lang, hindi ko masisisi si Gabriel.
Malinaw naman ang usapan namin mula pa sa simula.
Ako ang nagkamali.
Alam kong hindi niya ako mahal, pero umasa pa rin ako.
Akala ko dati, kung bibigyan ko lang ng isang taon, dalawang taon, tatlong taon…
masasanay din siya.
Masasanay siyang may nakahandang kape para sa kanya tuwing umaga.
Masasanay siyang laging may ilaw sa sala kapag ginagabi siya ng uwi.
Masasanay siyang may asawang naghihintay sa kanya.
At balang araw, ang pagiging “sanay” ay magiging “kailangan.”
Masyado akong nagtiwala sa pag-asang iyon.
Kinabukasan, nagsimula akong mag-impake.
Hindi naman marami.
Mga damit, makeup at ilang personal na gamit lang.
Hindi ko dinala ang anumang bagay na pag-aari ng bahay.
Maging ang kuwintas na ibinigay sa akin ni Gabriel noong unang anibersaryo namin, iniwan ko rin sa drawer.
Pagsapit ng gabi, umuwi siya.
Huminto siya sa pintuan ng kuwarto nang makita ang dalawang maleta sa tabi ko.
“Saan ka pupunta?”
“Sa guest room lang muna ako matutulog.”
Kumunot ang noo niya.
“Bakit?”
“Para masanay.”
“Masasanay saan?”
Iniwas ko ang tingin ko.
“Sa pamumuhay nang mag-isa.”
Biglang bumigat ang hangin sa pagitan namin.
Isinara ni Gabriel ang pinto.
“May nangyari ba?”
“Wala.”
“May nagsabi ba sa iyo ng kung ano?”
Napatawa ako nang mahina.
“Bakit? Concerned ka?”
Hindi siya agad sumagot.
Makalipas ang ilang sandali, sinabi niya:
“Asawa kita.”
Apat na salita lang.
Pero muntik na akong matinag.
Pagkatapos ay naalala ko ang litrato.
Ang bouquet sa kamay niya.
Hinila ko ang maleta ko at nilampasan siya.
“Sa papel lang naman.”
Dalawang hakbang pa lang ako nang hawakan niya ang pulso ko.
Mahigpit.
“Sino ang nagsabi niyan sa iyo?”
Tumingala ako sa kanya.
“Ikaw.”
Nagbago ang mukha niya.
Hinila ko ang kamay ko palayo at isinara ang pinto ng guest room.
Hindi ako nakatulog nang gabing iyon.
Bandang hatinggabi, may kumatok.
Pagbukas ko, naroon si Gabriel.
May dalang unan.
Tinitigan ko siya.
Tinitigan niya rin ako.
“Sira ang aircon sa kabilang kuwarto.”
“Maayos pa iyon kaninang hapon.”
“Ngayon lang nasira.”
“May tatlo ka pang ibang kuwarto.”
“Hindi ako sanay.”
Muntik na akong matawa.
Ang lalaking kayang tumira nang isang buwan sa hotel dahil sa trabaho ay biglang hindi kayang matulog sa ibang kuwarto?
“Gabriel, gusto kong matulog mag-isa.”
Tahimik siya nang ilang segundo.
Pagkatapos ay ibinaba niya ang unan sa sofa.
“Sige.”
Akala ko aalis na siya.
Pero sa halip, humiga siya sa sofa sa labas mismo ng kuwarto ko.
Napatitig ako.
“Anong ginagawa mo?”
“Natutulog.”
“Diyan?”
“Oo.”
“Ano bang problema mo?”
Ipininid niya ang mga mata niya.
“Matulog ka na.”
Halos hindi ako makapagsalita sa inis.
Pero simula pa lang pala iyon.
Kinabukasan, kinansela niya ang dinner meeting niya para umuwi at sabayan akong kumain.
Nang sumunod na araw, tinawagan niya ako dahil tatlumpung minuto akong late umuwi.
At sa ikatlong araw, pagkagaling ko sa restaurant matapos makipagkita sa abogado tungkol sa diborsyo, huminto ang sasakyan ni Gabriel sa harap ko.
Bumaba ang bintana.
“Sumakay ka.”
Bumilis ang tibok ng puso ko.
“Bakit ka nandito?”
“Ako ang nagtatanong. Sino ang kausap mo?”
“Kaibigan.”
“Sinong kaibigan?”
“Lumabag ka na sa unang kondisyon natin.”
Dumilim ang tingin niya.
“Wala nang bisa ang kasunduang iyon.”
Nanigas ako.
“Anong ibig mong sabihin?”
Hindi siya sumagot.
Binuksan lang niya ang pinto ng sasakyan mula sa loob.
Kinagabihan, kinuha ko ang prenuptial agreement namin at balak ko sanang ilagay sa mesa niya kasama ng pirmado kong divorce papers.
Pero nang buksan ko ang drawer niya, may nakita akong ibang folder.
Ang unang pahina ay isang transfer of shares agreement.
Pangalan ko ang nakasulat bilang recipient.
Binaliktad ko ang susunod na pahina.
Isang kumpanya.
Dalawang property.
Isang family investment fund.
Lahat iyon ay nailipat na sa pangalan ko halos anim na buwan na ang nakararaan.
Nanlamig ang mga kamay ko.
Iyon din ang panahong nagsimulang magproseso si Bianca ng diborsyo sa ibang bansa.
Habang nakatulala ako sa mga dokumento, biglang narinig ko ang boses ni Gabriel mula sa likuran.
“Ano ang ginagawa mo?”
Mabilis akong napalingon.
Nakatayo siya sa pintuan.
Malamig ang mukha niya.
Hinawakan ko ang folder.
“Ano ang mga ito?”
Hindi siya sumagot.
“Bakit mo inilipat sa pangalan ko ang mga ari-arian mo?”
Tahimik pa rin siya.
Naalala ko ang litrato niya sa labas ng bahay ni Bianca, ang mga bulaklak sa kamay niya.
Ang sakit sa dibdib ko ay biglang naging galit.
“Takot ka bang magkaroon ng problema ang dalawang pamilya kapag nagdiborsyo tayo kaya ito ang kabayaran mo sa akin?”
Lumapit si Gabriel.
“Diborsyo?”
“Oo.”
Inilabas ko ang mga papeles at inilapag sa mesa.
“Nakabalik na si Bianca. Panahon nang sundin natin ang ikatlong kondisyon.”
Matagal niyang tinitigan ang divorce papers.
Pagkatapos ay bigla siyang tumawa.
Pero ang ngiting iyon ang lalo kong ikinatakot.
“Kaya pala ilang araw ka nang nagkakaganyan dahil dito?”
“Hindi ako nagkakaganyan.”
“Lumipat ka ng kuwarto, iniiwasan mo ako, palihim kang nakipagkita sa abogado, at ngayon may divorce papers ka pa.”
Ipinatong niya ang dalawang kamay sa mesa at napaatras ako.
“Gustong-gusto mo bang ibigay kay Bianca ang puwesto mo?”
Kinagat ko ang labi ko.
“Hindi ba iyon naman talaga ang gusto mo?”
Tiningnan ako ni Gabriel na para bang may sinabi akong pinakawalang-kuwentang bagay sa mundo.
Pagkaraan ng ilang segundo, bigla niyang hinila ang pinakailalim na drawer.
Isang makapal na folder ang ibinagsak niya sa harap ko.
“Basahin mo muna ito.”
Yumuko ako.
Investigation file iyon.
Pangalan ni Bianca ang nasa unang pahina.
Sa ikalawang pahina ay sunod-sunod na bank transactions.
Sa ikatlong pahina, may isang linya na nilagyan ng pulang bilog:
【Ang perang ginamit limang taon na ang nakararaan upang ayusin ang kaso ng aksidenteng kinasangkutan ng ama niya—nagbayad: Gabriel Villanueva.】
Hindi ko pa nauunawaan ang lahat nang biglang tumunog ang cellphone ni Gabriel.
Pangalan ni Bianca ang lumitaw sa screen.
Hindi niya sinagot.
Ngunit makalipas lamang ang ilang segundo, may pumasok na mensahe sa sarili kong cellphone mula sa isang hindi kilalang numero.
【Hindi mo pa rin ba alam?】
【Hindi ka pinakasalan ni Gabriel dahil lang sa negosyo ng dalawang pamilya.】
【Pinakasalan ka niya dahil anim na taon na ang nakararaan, ang sarili mong pamilya ang dahilan kung bakit kinailangan kong umalis ng bansa.】
Parang huminto ang paghinga ko.
At bago pa ako makagalaw, isa pang mensahe ang pumasok.
【At ang taong nag-utos sa kanila na gawin iyon…】
【si Gabriel mismo.】
BAHAGI 2
【Si Gabriel mismo.】
Paulit-ulit kong binasa ang huling mensahe hanggang sa parang lumabo ang mga letra sa screen.
Dahan-dahan akong napatingin kay Gabriel.
“Ikaw?”
Hindi siya umiwas.
“Oo.”
Isang salita lang iyon, pero parang may malamig na tubig na ibinuhos sa buong katawan ko.
“Ikaw ang nagpalayas kay Bianca?”
“Hindi ganoon kasimple.”
Napatawa ako.
“Talaga? Ano pa ba ang mas komplikado kaysa sa pag-uutos sa pamilya ko na sirain ang buhay ng isang babaeng minahal mo?”
Kumunot ang noo niya.
“Minahal?”
“Tumigil ka, Gabriel.”
Kinuha ko ang divorce papers sa mesa.
“Hindi ko kailangan ng paliwanag na magpapaganda sa ginawa mo.”
Bago ako makalampas sa kanya, mahigpit niyang hinawakan ang dokumento, hindi ang kamay ko.
“Hindi ko siya minahal.”
Napahinto ako.
Napatingin ako sa kanya.
Sa lahat ng bagay na inaasahan kong marinig, iyon ang pinakahindi ko pinaghandaan.
“Ano?”
“Hindi ko kailanman minahal si Bianca.”
“Sinungaling.”
“Kinansela mo ang engagement mo dahil sa kanya.”
“Oo.”
“Binayaran mo ang kaso ng ama niya.”
“Oo.”
“Pinuntahan mo siya nang bumalik siya rito.”
“Oo.”
Bawat sagot niya ay parang sampal.
“Pero sasabihin mong hindi mo siya minahal?”
Tahimik niyang inilabas ang isang lumang sobre mula sa folder.
May petsa iyon anim na taon na ang nakararaan.
Sa loob ay mga photocopy ng bank records, medical reports at isang police statement.
“Ang ama ni Bianca ang nagmaneho ng sasakyang nakabangga sa kotse ninyo noong gabing muntik nang mamatay ang kapatid mo.”
Nanigas ako.
Ang aksidenteng iyon.
Ang gabing ilang linggong naospital ang nakababata kong kapatid at halos maubos ang pera ng pamilya namin.
Ang alam ko, hit-and-run iyon.
Hindi kailanman nahuli ang gumawa.
“Hindi…”
“May ebidensiya ang pamilya ko,” sabi ni Gabriel. “Pero nakipagkasundo ang ama ni Bianca sa isa sa mga taong nagtatrabaho sa kumpanya ninyo. Binayaran niya ang mga saksi. Pinalitan ang ilang records.”
Namutla ako.
“Paano mo nalaman?”
“Dahil ako ang nakakita sa orihinal na CCTV footage.”
Napatakip ako sa bibig.
“Bakit hindi mo sinabi sa akin?”
“Dahil dalawampu’t isang taong gulang ka noon. Nasa ospital ang kapatid mo. Bumagsak ang negosyo ng pamilya ninyo. At ang tatay mo, sa sobrang galit, gustong ipakulong hindi lang ang ama ni Bianca kundi pati siya.”
Huminga nang malalim si Gabriel.
“Ako ang pumigil.”
Parang may humila sa mundo sa ilalim ng paa ko.
“Pero sinabi sa mensahe na ikaw ang nag-utos sa pamilya ko na paalisin siya.”
“Dahil iyon ang kasunduang ginawa ko sa ama niya.”
Tumingin siya sa akin nang diretso.
“Aalis si Bianca at ang pamilya niya. Ibibigay nila sa akin ang lahat ng ebidensiya tungkol sa aksidente. Kapalit nito, ako ang magbabayad sa settlement para hindi na humantong sa mas malaking iskandalo na sisira sa dalawang pamilya.”
“Bakit?”
Bumaba ang boses ko.
“Bakit mo gagawin lahat ng iyon?”
Hindi agad sumagot si Gabriel.
Pagkatapos ay sinabi niya ang bagay na nagpahinto sa paghinga ko.
“Dahil ikaw ang umiiyak sa corridor ng ospital noon.”
Napakurap ako.
“Hindi mo ako nakita,” bulong ko.
“Nakita kita.”
Lumapit siya nang isang hakbang.
“Ikaw lang ang hindi nakakakita sa akin.”
Biglang bumalik sa isip ko ang gabing iyon.
Ako sa malamig na bench ng ospital.
Walang makeup, gusot ang buhok, nanginginig habang hinihintay kung mabubuhay ang kapatid ko.
May isang tasa ng mainit na kape na biglang lumitaw sa tabi ko.
Akala ko iniwan iyon ng nurse.
“Gabriel…”
“Ako iyon.”
Nanghina ang mga tuhod ko.
“Pero si Bianca…”
“Hindi siya ang babaeng hinihintay kong bumalik.”
“Kung ganoon, bakit mo siya pinuntahan?”
“Kasi siya ang nagpadala sa akin ng mensahe noong nakaraang linggo. Sinabi niyang may natitirang kopya ng ebidensiya at gusto niya akong makausap bago niya iyon ibigay sa press.”
“Ang mga bulaklak?”
“Para sa ina niya.”
Tinitigan ko siya.
Parang unti-unting gumuho ang lahat ng pinaniwalaan ko sa loob ng maraming taon.
“Kung hindi mo siya mahal…” Nanginginig ang boses ko. “Bakit mo ako pinakasalan gamit ang isang kontrata?”
Sa unang pagkakataon, nakita kong umiwas ng tingin si Gabriel.
At doon ako lalo kinabahan.
“Dahil,” mahina niyang sabi, “iyon lang ang paraan para pumayag kang pakasalan ako.”
BAHAGI 3
Hindi ako agad nakapagsalita.
Parang mas madaling tanggapin na hindi ako mahal ni Gabriel kaysa tanggapin ang kabaligtaran.
“Anong ibig mong sabihin?”
Bumuntong-hininga siya at umupo sa gilid ng mesa.
Sa unang pagkakataon mula nang makilala ko siya, wala siyang mukhang kontrolado.
“Bago tayo ikasal, ilang beses kitang niyaya lumabas?”
Napaisip ako.
“Business dinners iyon.”
“Hindi lahat.”
“Gabriel, niyaya mo akong dumalo sa charity gala.”
“Na tayong dalawa lang.”
“May ibang tao roon.”
“Charity gala nga.”
Napatitig ako sa kanya.
Nagpatuloy siya.
“Niyaya kitang mag-dinner pagkatapos ng gala.”
“Akala ko pag-uusapan natin ang partnership.”
“Niyaya kitang mag-beach kasama ang ilang kaibigan.”
“Akala ko networking.”
“Pinadalhan kita ng regalo noong birthday mo.”
“Corporate gift iyon.”
Napapikit si Gabriel at pinisil ang pagitan ng kanyang mga kilay.
“Tatlong taon akong nanliligaw sa iyo nang hindi mo namamalayan.”
Hindi ko alam kung matatawa ako o maiiyak.
“Hindi ka naman marunong manligaw!”
“Alam ko na ngayon.”
Sa gitna ng lahat ng tensiyon, muntik akong matawa.
Pero mabilis ding bumalik ang sakit.
“Kung gusto mo ako, bakit sinabi mong contractual marriage lang ito?”
Doon nawala ang bahagyang lambot sa mukha niya.
“Dahil narinig kitang kausap ang kaibigan mo isang buwan bago tayo ikasal.”
Napakunot ang noo ko.
“Ano?”
“Sinabi mong ayaw mong pakasalan ang isang lalaking may gusto sa iba. Sinabi mong kung mapipilitan kang magpakasal para sa negosyo, mas gusto mong malinaw ang boundaries para walang masaktan.”
Bigla kong naalala.
May sinabi nga akong ganoon.
Dahil noon, kumbinsido akong mahal niya si Bianca.
“Ako naman,” patuloy niya, “akala ko alam mong gusto kita pero ayaw mong suklian iyon.”
“Paano ko malalaman?”
“Akala ko halata.”
“Halata saan?”
“Sa lahat.”
“Gabriel, halos pareho ang mukha mo kapag masaya ka at kapag gusto mong tanggalin sa trabaho ang isang tao!”
Natahimik siya.
Pagkatapos ay mahina niyang sinabi:
“Fair.”
Napailing ako, pero hindi pa rin sapat ang sagot.
“Paano iyong third condition? Iyong kapag may nahanap tayong tunay na mahal natin, maghihiwalay tayo?”
Dahan-dahan niyang ibinaba ang tingin sa divorce papers.
“Iyon ang pinakamalaking pagkakamali ko.”
“Bakit mo inilagay iyon?”
“Dahil akala ko kung hindi mo talaga ako kayang mahalin, ayokong ikulong ka.”
Nanikip ang dibdib ko.
“Pero isang taon tayong kasal. Bakit hindi mo sinabi?”
“Dahil pagkatapos ng kasal, ikaw mismo ang sumunod sa lahat ng boundaries.”
“Dahil akala ko iyon ang gusto mo!”
“At akala ko iyon ang gusto mo!”
Pareho kaming natahimik.
Napakaganda.
Dalawang matalinong tao raw kami.
Dalawang pamilya ang ipinagkatiwala sa amin ang malalaking kumpanya.
Pero hindi man lang namin kayang magtanong ng isang simpleng:
“Mahal mo ba ako?”
Napaupo ako.
Tiningnan ko ang transfer documents.
“Bakit mo inilipat sa pangalan ko ang mga ari-arian?”
“Anim na buwan na ang nakararaan, nalaman kong babalik si Bianca.”
Nanikip ulit ang dibdib ko.
“Alam kong puwedeng lumabas ang lumang kaso. Kapag nangyari iyon, may posibilidad na ma-freeze ang ilang assets ng pamilya ko habang iniimbestigahan ang settlement.”
“Kaya inilipat mo sa akin?”
“Bahagi lang iyon.”
“Ano pa?”
Tumingin siya sa akin.
“Gusto kong siguraduhing kahit ano ang mangyari sa akin, wala kang mawawala.”
Natahimik ako.
“Bakit ako?”
Napangiti siya nang mapait.
“Hanggang ngayon tinatanong mo pa rin?”
Bago ako makasagot, tumunog ang cellphone ko.
Ang parehong anonymous number.
May bagong mensahe.
【Magaling magsinungaling si Gabriel, hindi ba? Tanungin mo siya kung bakit niya itinago ang huling pahina ng investigation file.】
Biglang nanlamig ang batok ko.
Napatingin ako sa folder.
Walang sinabi si Gabriel.
At iyon mismo ang dahilan kung bakit kinabahan ako.
“Huling pahina?”
“May kailangan pa akong sabihin.”
Tumayo ako.
“Ano?”
Kinuha niya ang folder at inilabas ang isang pahinang nakatiklop sa pinakaloob.
Police affidavit.
May pirma sa ibaba.
Bianca Salazar.
Binasa ko ang ilang linya.
At biglang nawalan ng kulay ang mukha ko.
Hindi lang ama ni Bianca ang sangkot sa aksidente.
Si Bianca mismo ang nasa kotse.
At ayon sa affidavit, siya ang humiling sa ama niyang umalis sa lugar dahil natatakot siyang masira ang pangalan ng pamilya nila.
“Siya…”
“Labinsiyam siya noon,” sabi ni Gabriel. “Nag-panic siya. Hindi niya minamaneho ang kotse, pero hinikayat niyang tumakas ang ama niya.”
“Bakit hindi siya nakasuhan?”
“Dahil nagsalita siya kapalit ng immunity sa obstruction charge. Ang mahalaga noon, mabayaran ang medical expenses at makuha ang tunay na nangyari.”
Biglang nag-vibrate ulit ang cellphone ko.
Isang voice message.
Pinatugtog ko.
Boses ni Bianca.
“Hindi mo ba naiintindihan? Sinira ni Gabriel ang buhay ko dahil sa iyo. Mahal niya ako noon, pero pinili ka niya dahil naawa siya sa pamilya mo. Sa tingin mo ba pag-ibig iyon?”
Napatingin ako kay Gabriel.
Tahimik ang mukha niya.
“Hindi ba totoo?” tanong ko.
“Hindi.”
“Hindi alin?”
“Hindi kita pinili dahil naawa ako.”
Lumapit siya.
“Pinili kita bago pa mangyari ang aksidente.”
Parang may huminto sa loob ko.
“Ano?”
Mula sa wallet niya, kumuha siya ng isang lumang litrato.
Graduation party iyon.
Ako, nakangiti habang hawak ang diploma.
Sa likod ng litrato, may petsang pitong taon na ang nakararaan.
At isang maikling sulat-kamay:
Someday, I’ll marry this girl.
Tiningnan ko siya.
“Sinulat mo ito?”
“Oo.”
“Bago ang aksidente?”
“Isang taon bago.”
Hindi ko na napigilan.
Pumatak ang luha ko.
Napabuntong-hininga si Gabriel at lumapit sana, pero agad akong nagtaas ng kamay.
“Huwag muna.”
Huminto siya.
“Galit pa rin ako.”
Tumango siya.
“Karapatan mo.”
“Hindi ibig sabihin na dahil mahal mo ako, tama lahat ng ginawa mo.”
“Alam ko.”
“Hindi mo puwedeng magdesisyon para sa akin. Hindi mo puwedeng itago sa akin ang ganitong bagay at pagkatapos ay asahang maiintindihan kita.”
“Alam ko.”
“At hindi mo puwedeng gumawa ng kontrata na parang negosyante ka tapos magtampo dahil sinunod ko!”
Sa pagkakataong iyon, talagang natawa siya nang mahina.
“Deserve ko iyon.”
“Hindi pa ako tapos.”
“Makikinig ako.”
At iyon ang unang pagkakataon sa buong pagsasama namin na hindi niya sinubukang kontrolin ang sitwasyon.
Umupo lang siya at hinayaan akong ilabas lahat.
Ang dalawang taong paghihintay.
Ang selos.
Ang takot.
Ang bawat gabing katabi ko siya sa kama pero pakiramdam ko napakalayo niya.
Nang matapos ako, halos madaling-araw na.
Namamaga ang mga mata ko.
Si Gabriel naman ay nakaupo pa rin sa parehong lugar.
“Kung gusto mong ituloy ang diborsyo,” sabi niya, “pipirma ako.”
Napatitig ako.
“Talaga?”
Masakit ang ekspresyon niya, pero tumango siya.
“Hindi dahil gusto kitang mawala.”
Huminga siya nang malalim.
“Pero dahil sa unang pagkakataon, gusto kong piliin mo ako nang walang kontrata, walang pamilya, walang negosyo at walang utang na loob.”
Tumingin ako sa divorce papers.
Pagkatapos ay pinunit ko iyon sa gitna.
Nanlaki ang mga mata niya.
“Huwag kang masyadong umasa.”
Napakurap siya.
“Anong ibig mong sabihin?”
“Hindi kita dini-divorce.”
Halos luminaw ang mukha niya.
“Pero probation ka.”
“Probation?”
“Anim na buwan.”
Natawa siya.
“Ano ang conditions?”
Tatlong daliri ang itinaas ko.
“Una, wala nang lihim.”
Tumango siya.
“Pangalawa, kapag may problema, magsasalita. Hindi iyong ililipat mo agad sa pangalan ko ang kalahati ng kayamanan mo.”
“Okay.”
“Pangatlo…”
Lumapit ako at itinuro ang sofa.
“Doon ka muna matulog.”
Nawala ang ngiti niya.
“Anim na buwan?”
Napatawa ako sa unang pagkakataon matapos ang ilang araw.
“Depende sa performance.”
Dalawang linggo matapos iyon, kusang ibinigay ni Bianca sa mga awtoridad ang lahat ng natitirang dokumento.
Hindi pala siya ang anonymous sender.
Isang dating empleyado ng ama niya ang nagpapadala ng mga mensahe, umaasang muling pagbabangga-banggain ang dalawang pamilya para makakuha ng pera kapalit ng pananahimik.
Natapos ang imbestigasyon nang walang malaking iskandalo.
Humingi rin ng tawad si Bianca sa pamilya ko.
Hindi kami naging magkaibigan.
Pero sapat na sa akin ang marinig niyang sabihin:
“Hindi ko dapat hinayaan ang takot ko noon na maging dahilan para masaktan ang ibang tao.”
Pagkaraan ng anim na buwan, bumalik ako sa restaurant kung saan ko minsang nakipagkita sa divorce lawyer.
Pero ngayon, si Gabriel ang kaharap ko.
May maliit na kahon siya sa mesa.
Napaangat ang kilay ko.
“Ano iyan?”
“Bagong kontrata.”
Agad akong nainis.
“Gabriel Villanueva—”
“Basahin mo muna.”
Binuksan ko ang kahon.
Walang kontrata.
Isang singsing lang.
At isang maliit na papel.
Tatlong linya.
Una: Makikialam ako sa buhay mo dahil gusto kong maging bahagi nito.
Pangalawa: Hindi na tayo magiging mag-asawa sa pangalan lang.
Pangatlo: Kung makatagpo man ako ng taong tunay kong mamahalin habang buhay… sana ikaw pa rin iyon.
Napatawa ako habang umiiyak.
“Ang cheesy.”
“Pinagpraktisan ko iyan nang tatlong araw.”
“Halata.”
Lumuhod siya sa harap ko.
Hindi dahil kailangan niyang pakasalan ako para sa negosyo.
Hindi dahil may kasunduang naghihintay ng pirma namin.
Kundi dahil sa wakas, pareho na naming alam kung ano ang gusto namin.
“Will you marry me again?”
Tinitigan ko siya nang matagal.
Pagkatapos ay iniabot ko ang kamay ko.
“Oo.”
Napangiti siya.
“Pero isang kondisyon.”
Biglang kinabahan ang mukha niya.
“Ano?”
“Kapag nasira ulit ang aircon mo…”
Lumapit ako at bumulong:
“Huwag ka nang gumawa ng dahilan. Sabihin mo na lang na gusto mong matulog sa tabi ko.”
Sa unang pagkakataon, namula ang tainga ni Gabriel.
At doon ko napagtanto—
ang lalaking ilang taon kong inakalang hindi ako kayang mahalin ay matagal na palang nakatayo sa parehong lugar, naghihintay lamang na lumingon ako.
Ang unang kasal namin ay nagsimula sa isang kontrata.
Ang pangalawa ay nagsimula sa isang simpleng pangako.
Walang kondisyon.
Walang takdang panahon.
At higit sa lahat—
wala nang taong kailangang maunang umalis para malaman namin kung sino talaga ang gusto naming manatili.