TAONG NAKATAGO SA IKALAWANG PALAPAG ANG NAGLABAS NG KATOTOHANANG PILIT ITINAGO NG SARILI KONG ANAK AT MANUGANG
BAHAGI 2 — TAONG NAKATAGO SA IKALAWANG PALAPAG ANG NAGLABAS NG KATOTOHANANG PILIT ITINAGO NG SARILI KONG ANAK AT MANUGANG
—Huwag kayong aakyat doon!
Halos mabasag ang boses ni Mayari sa lakas ng sigaw niya.
Ngunit huli na.
Muling may malakas na kalabog mula sa ikalawang palapag, kasunod ang tunog ng tila nabasag na baso.
Nagkatinginan ang lahat.
Ang matandang lalaking may hawak ng mga dokumento ay agad umatras mula sa mesa.
Samantala, patuloy ang pagkatok ng mga pulis sa labas.
—Buksan ninyo ang pinto!
Hindi gumalaw si Bayani.
Sa halip, mabilis niyang pinulot ang cellphone at sinubukang itago ang ilang papel sa loob ng kaniyang bag.
Doon tuluyang nawala ang natitira kong pag-aalinlangan.
May mas malaki silang itinatago.
Lumakad ako patungo sa hagdan.
Hinarangan ako ni Mayari.
—Ma, pakiusap. Huwag.
—Tumabi ka.
—Hindi mo naiintindihan.
—Kung ganoon, ipaintindi mo sa akin.
Nanginginig ang kaniyang labi ngunit walang lumabas na salita.
Muli akong humakbang.
Hinawakan niya ang braso ko.
—Ma!
Sa unang pagkakataon sa buhay ko, tinanggal ko nang marahas ang kamay ng sarili kong anak.
—Ninakaw ninyo ang pera ko. Ginaya ninyo ang pirma ko. Kinuha ninyo ang fingerprint ko habang natutulog ako. Ngayon may taong nakatago sa itaas. Ano pa ba ang kailangan kong intindihin?
Napayuko siya.
Dahan-dahan akong umakyat.
Sa likod ko, narinig kong sa wakas ay binuksan ng isa sa mga bisita ang pinto para sa mga pulis.
Sumigaw si Bayani.
—Wala kayong karapatang—
Hindi ko na narinig ang sumunod.
Pagdating ko sa ikalawang palapag, nakita kong bahagyang nakabukas ang isang pinto.
May basag na baso sa sahig.
Itinulak ko ang pinto.
At nanigas ako.
May isang matandang babae sa loob.
Payat siya, maputla, at nakaupo sa wheelchair.
May benda ang isang paa niya.
Nakatagilid ang maliit na mesa sa tabi niya, at isang pitsel ng tubig ang nakahandusay sa sahig.
Pagkakita sa akin, agad siyang nagsalita.
—Ikaw ba si Luningning?
Napakurap ako.
—Kilala ninyo ako?
Tumango siya.
—Ako ang ina ni Bayani.
Parang may humampas sa dibdib ko.
Sa halos sampung taon ng pagsasama nina Mayari at Bayani, dalawang beses ko lamang nakita ang babaeng ito.
Palagi nilang sinasabing nakatira siya sa malayong probinsiya at ayaw lumuwas.
Ngunit narito siya.
At mukhang matagal nang hindi nakakalabas.
Pumasok si Mayari sa likod ko.
—Mama Elena, bakit kayo bumangon?
Tumingin sa kaniya ang matanda.
—Dahil sapat na.
Isang pangungusap lamang iyon, ngunit biglang nanahimik si Mayari.
Tinuro ng matanda ang maliit na kabinet.
—Buksan mo.
Lumapit ako.
—Huwag, Ma!
Sinubukan akong pigilan ni Mayari, ngunit dalawang pulis ang nakarating na sa itaas.
Binuksan ko ang kabinet.
May isang makapal na brown envelope sa loob.
Nang ilabas ko iyon, halos mawalan ako ng lakas.
Mga photocopy ng bank statements ko.
Kopya ng titulo ng bahay ko.
Kopya ng identification card ko.
Mga sample ng pirma ko.
At ilang litrato ng mga dokumentong nasa loob ng sarili kong kuwarto.
Sa ilalim ng lahat, may maliit na notebook.
Binuksan ko iyon.
Mga petsa.
Halaga ng pera.
Mga pangalan.
At paulit-ulit na nakasulat ang pangalan ni Bayani.
Lumapit ang ina niya.
—Tatlong buwan na akong narito. Nahulog ako at nabali ang paa ko. Dinala ako ni Bayani rito para raw maalagaan ako.
Napatingin siya sa anak.
—Pero nalaman kong hindi pala ito bahay nila.
Ang isa sa mga lalaking nasa ibaba pala ang tunay na may-ari.
Pansamantalang inuupahan lamang ni Bayani ang bahay upang magmukhang matagumpay sa harap ng mga mamumuhunan.
Napapikit ako.
Pati ang sinasabing “bagong bahay” ay kasinungalingan.
Nagpatuloy ang matanda.
—Narinig ko silang nag-uusap ilang linggo na ang nakaraan. Nalugi ang unang negosyo ni Bayani. Marami siyang utang. Nang hindi na siya makautang sa bangko, sinabi niyang ang bahay mo ang magiging solusyon.
Tumingin ako kay Mayari.
Hindi siya makatingin sa akin.
—Alam mo ito?
Tahimik siya.
—Mayari, tinatanong kita. Alam mo?
Unti-unti siyang tumango.
Parang may naputol sa loob ko.
Mas masakit pala kaysa galit ang marinig ang katotohanan mula sa katahimikan ng sariling anak.
—Bakit?
Biglang napaiyak si Mayari.
—Dahil natatakot ako!
—Sa ano?
—Sa mawalan ng lahat!
Napatingin siya kay Bayani na ngayo'y nasa ibaba at kinakausap ng mga pulis.
—Akala ko kikita ang negosyo. Akala ko mababayaran namin agad. Sabi niya isang taon lang. Pagkatapos ibabalik namin lahat bago mo pa malaman.
—Kaya ninakaw mo ang pera ko?
Humagulgol siya.
—Akala ko pansamantala lang!
—At ang pirma?
Wala siyang sagot.
—Ang fingerprint ko habang natutulog ako?
Tinakpan niya ang mukha niya.
—Ma, patawarin mo ako.
Umiling ako.
—Huwag mong hingin ngayon ang salitang hindi mo pa nauunawaan.
Lumapit ang isang pulis at kinuha ang brown envelope bilang ebidensiya.
Doon nagsalita ang ina ni Bayani.
—Ako ang tumawag.
Lahat kami napatingin sa kaniya.
Itinaas niya ang isang lumang cellphone.
—Nakita kong dinala ka nila rito. Alam kong ngayong araw nila balak tapusin ang transaksiyon. Kaya tumawag ako sa awtoridad at sa bangkong nakapangalan sa mga papeles.
Nanginginig ang kamay niya.
—Hindi ko kayang panoorin ang anak kong sirain ang buhay ng isa pang ina.
Mula sa ibaba, biglang sumigaw si Bayani.
—Ma! Sarili mo akong anak!
Sumagot ang matanda nang hindi man lang lumingon.
—Kaya nga hindi kita hahayaang maging mas masamang tao.
Hindi ko napigilang mapaluha.
Hindi dahil sa awa kay Bayani.
Kundi dahil isang babaeng halos estranghero sa akin ang gumawa ng bagay na hindi nagawa ng sarili kong anak.
Pinrotektahan niya ako.
Makalipas ang ilang minuto, sinabi ng mga pulis na kailangan naming sumama para magbigay ng salaysay.
Habang ibinababa nila si Bayani, bigla siyang lumingon kay Mayari.
—Sabihin mong idea nating dalawa iyon!
Namutla si Mayari.
—Bayani…
—Ikaw ang kumuha ng fingerprint! Ikaw ang kumuha ng pera!
Napaatras ang anak ko.
At doon ko nakita ang tunay na anyo ng lalaking pinili niyang ipagtanggol kapalit ng sarili niyang ina.
Nang maisakay si Bayani sa sasakyan, lumapit sa akin si Mayari.
Namamaga ang mga mata niya.
—Ma, sasama ka sa akin, di ba?
Tinitigan ko siya nang matagal.
Noon, sa bawat problema niya, ako ang una niyang tinatakbuhan.
Ngunit sa araw na iyon, hindi ko iniabot ang kamay ko.
—Hindi.
Parang hindi siya makahinga.
—Ma?
—Mayari, mahal kita dahil anak kita. Pero hindi ibig sabihin noon na poprotektahan kita mula sa resulta ng ginawa mo.
Napaiyak siya.
—Iiwan mo ako?
—Hindi kita iniiwan.
Huminga ako nang malalim.
—Pero sa pagkakataong ito, kailangan mong matutong tumayo nang hindi ako ang ginagawang sahig na tinatapakan mo.
At sa unang pagkakataon sa buhay niya, hinayaan kong harapin ng anak ko ang sarili niyang pagkakamali.
Hindi ko pa alam noon na ang desisyong iyon ang magiging simula hindi lamang ng pagbagsak ng kasinungalingan nina Bayani at Mayari, kundi ng isang pagbabagong matagal nang kailangan ng buong pamilya.
( Itutuloy sa BAHAGI 3…)