Natahimik ang buong hapag nang marinig ng mga kamag-anak ang lihim na utos ni Miko kay Nico
Bahagi 4: Natahimik ang buong hapag nang marinig ng mga kamag-anak ang lihim na utos ni Miko kay Nico
Nanlamig ang mga daliri ni Lira sa ibabaw ng folder.
May bagong mensahe si Nico.
Hindi niya agad binuksan. Nakaupo pa rin siya sa sahig ng studio, nakasandal sa kama. Nasa tabi niya ang mga titulo, kontrata, at kopya ng tax declaration ng labingwalong unit.
Muling umilaw ang phone.
**Ate, pakiusap. Kailangan ko lang ng assurance para sa supplier.**
Kasunod niyon ang isang voice note.
Pinindot ni Lira ang play.
Boses ni Miko ang unang narinig.
“Paamo muna siya. Huwag mong kulitin tungkol sa cash. Pagkatapos ng Pasko, papapirmahin natin. Kapag pumayag sa dalawang unit, solve na tayo.”
May mahinang tawa ni Nico sa likod.
“Paano kung ayaw talaga?”
“Hindi ’yan aalis. Galit lang ngayon. Ako ang bahala.”
Natapos ang recording.
Hindi gumalaw si Lira.
Pagkaraan ng ilang segundo, nawala ang voice note sa usapan. Binura ni Nico para sa lahat. Sumunod agad ang mensahe nito.
**Sorry, wrong send.**
Nakatitig si Lira sa screen.
Bago nabura ang audio, awtomatiko na iyong na-download sa phone niya.
Pinakinggan niya ulit.
Sa pangalawang beses, hindi na ang plano tungkol sa mga studio ang pinakamasakit.
Ang pinakamasakit ay ang katiyakan sa boses ni Miko.
Hindi raw siya aalis.
Parang alam nito ang hangganan ng galit niya. Parang kabisado nito kung ilang insulto ang kaya niyang lunukin bago siya muling magbayad ng kuryente, gamot, kotse, at handaan.
Tumawag si Miko.
Hinayaan ni Lira na matapos ang unang tawag. Sinagot niya ang pangalawa.
“Umuwi ka mamayang gabi,” bungad nito. “Nandito na ang mga kamag-anak.”
“Bakit?”
“Noche Buena. Nakalimutan mo?”
“Hindi.”
“Lahat sila nagtatanong kung nasaan ka. Huwag mo nang palakihin ang problema natin sa harap nila.”
Napatingin si Lira sa susi ng bahay sa Santa Amaya. Nakahiwalay iyon sa susi ng studio.
“May catering ba?” tanong niya.
“Kinansela mo, hindi ba?”
“Oo.”
“Maaga kaming namalengke. Nag-ambagan muna. Ang gulo tuloy.”
Nag-ambagan muna.
Dati, isang tawag lang ni Cora, ipinadadala na ni Lira ang bayad bago pa man mapili ang menu.
“Umuwi ka,” ulit ni Miko. “Mag-usap tayo pagkatapos kumain.”
“Pupunta ako.”
Bahagyang lumambot ang boses nito.
“Good. Alam kong magpapakalma ka rin.”
Hindi sumagot si Lira.
Inilapag niya ang phone. Maingat niyang ibinalik sa folder ang mga dokumento. Nilagay niya iyon sa maliit na safe sa loob ng aparador, saka pinalitan ang code.
Pagkatapos, inalis niya sa key ring ang susi ng bahay sa Santa Amaya.
Hindi siya uuwi para makipagbati.
Pupunta siya para magsauli.
***
Maingay ang bahay pagdating ni Lira.
May mga batang naghahabulan sa sala. Nag-uusap ang mga kamag-anak sa tabi ng mesa. Umaalingasaw ang pritong lumpia, pancit, at inihaw na manok.
Hindi kasingdami ng nakasanayan nilang handa. Wala ang mamahaling ham na palaging ipinabibili ni Cora. Wala rin ang imported na keso at mga basket ng prutas.
Pagkakita kay Lira, agad na lumapit si Miko.
“Bakit wala kang dala?”
“Dinala ko ang kailangan kong isauli.”
Napatingin ito sa maliit na susi sa kamay niya, ngunit mabilis ding ngumiti nang mapansin ang mga matang nakamasid sa kanila.
“Nagbibiro ka na naman.”
Hinawakan nito ang siko ni Lira. Marahan ang kapit, pero malinaw ang utos.
“Umupo ka muna.”
Inalis ni Lira ang braso.
Nasa dulo ng mesa si Cora. Namamaga ang mga mata nito, ngunit maayos ang buhok at damit. Sa tabi nito, tahimik na kumakain si Nico habang nakayuko sa phone.
“Dumating din,” sabi ni Cora nang sapat ang lakas para marinig ng lahat. “Akala namin ayaw nang makisama.”
May ilang kamag-anak na pilit ngumiti. May isang matandang babae na kumaway kay Lira at itinuro ang bakanteng silya.
Umupo si Lira.
Hindi niya gustong gumawa ng eksena. Hindi rin niya kailangang kumbinsihin ang mga taong hindi naman kasama sa problema.
Gusto lamang niyang maibalik ang susi at umalis.
Ngunit bago pa siya makapagsalita, tumayo si Miko na may hawak na baso.
“Pasensiya na kung simple ang handa natin ngayon,” sabi nito. “Nagkaroon lang ng kaunting hindi pagkakaunawaan sa bahay.”
Napatingin ang mga tao kay Lira.
Nagpatuloy si Miko.
“Alam n’yo naman, may mga taong kapag kumikita nang malaki, nakakalimutang pamilya rin ang pinanggagalingan nila.”
Bumigat ang kutsara sa kamay ni Lira.
Hindi siya gumalaw.
“Miko,” mahinang saway ng isang kamag-anak.
“Ano? Totoo naman.” Ngumiti si Miko, pero hindi umabot iyon sa mga mata nito. “May pera siya. May labingwalong paupahan. Pero ngayong Pasko, biglang naging madamot. Pati gamot ni Ma, pinutol.”
Napahawak si Cora sa dibdib.
“Hayaan mo na, anak,” sabi nito. “Ayokong pag-awayan ninyo ako.”
Nilingon ni Lira si Cora.
Noong nakaraang buwan, tatlong buwang supply ng gamot ang binili niya. Siya mismo ang nag-ayos ng delivery.
Hindi gamot ang agarang problema ni Cora.
Allowance.
May bumulong sa kabilang dulo ng mesa. Ibinaba ng isang pinsan ang tingin sa plato.
“Hindi ko pinutol ang gamot,” sabi ni Lira.
“Pati ba naman detalye, pagtatalunan natin?” sagot ni Miko. “Ang punto, kaya mong tumulong. Ayaw mo lang.”
“Tumigil ako sa pagbabayad ng mga obligasyong hindi akin.”
“Pamilya mo kami.”
“Kapag may kailangang bayaran.”
Napawi ang ngiti ni Miko.
“Ganyan ka talaga. Kapag hindi nasunod ang gusto mo, nanunumbat ka.”
Dahan-dahang inilapag ni Lira ang kutsara.
“Hindi ako ang tumayo para ipahiya ang asawa ko.”
“Hindi kita ipinapahiya. Sinasabi ko lang ang nangyari.”
“Huwag na,” singit ni Cora. “Baka naman pagod lang si Lira. Hindi biro ang taga-singil ng renta.”
May mahinang tawa mula sa dalawang bisita. Agad ding namatay iyon nang hindi ngumiti si Lira.
Naramdaman niya ang dating kirot.
Ilang araw pa lang ang nakalipas, baka yumuko siya. Baka kumuha siya ng phone, mag-transfer ng pera, saka tumulong magligpit para matapos na ang usapan.
Ngayon, nakita niya ang ginagawa nila.
Pinaliliit muna siya.
Pagkatapos, pahihinain.
Saka papipirmahin.
“Sabihin mo sa kanila,” sabi ni Lira kay Miko.
“Ano?”
“Sabihin mo kung bakit gusto mo ang dalawang studio.”
Nanigas si Nico.
Napatingin si Miko sa kapatid.
“Hindi ito ang tamang oras.”
“Ikaw ang nagbukas ng usapan tungkol sa pera ko.”
“Negosyo ni Nico iyon. Tutulong lang sana tayo.”
“Tayo?”
“Oo. Mag-asawa tayo.”
“Hindi mo ako tinanong.”
“Dahil wala pang final.”
“Pero ipinangako mo na.”
Napahigpit ang hawak ni Miko sa baso.
“Ano ba talagang gusto mo? Gusto mong lumuhod ako rito? Gusto mong sabihin kong ikaw ang bumubuhay sa lahat?”
Hindi sumagot si Lira.
Iyon sana ang hinihintay niya noon—hindi pagluhod, kundi pagkilala.
Ngunit ngayong narinig niya ang pangungutya sa boses nito, wala nang saysay ang anumang pag-amin.
Hindi respeto ang salitang piniga sa taong nahuling nagsisinungaling.
Kinuha ni Lira ang phone.
Agad na tumayo si Nico.
“Ate, huwag.”
Napalingon ang lahat dito.
“Ano’ng huwag?” tanong ng isang kamag-anak.
Namula si Nico. Tumingin ito kay Miko na para bang humihingi ng saklolo.
Mabilis na lumapit si Miko kay Lira.
“Hindi mo kailangang gawin ’to.”
“Ginawa mo na,” sagot niya. “Pinili mo lang ang bersiyon na ako ang masama.”
Pinindot ni Lira ang audio.
Umalingawngaw sa buong hapag ang pamilyar na boses ni Miko.
“Paamo muna siya. Huwag mong kulitin tungkol sa cash. Pagkatapos ng Pasko, papapirmahin natin. Kapag pumayag sa dalawang unit, solve na tayo.”
Walang gumalaw.
Sumunod ang tawa ni Nico.
“Paano kung ayaw talaga?”
“Hindi ’yan aalis. Galit lang ngayon. Ako ang bahala.”
Natapos ang recording.
Tanging ugong ng electric fan ang narinig.
Dahan-dahang ibinaba ng isang kamag-anak ang baso. Hindi na makatingin si Nico. Nakatitig si Cora kay Lira, maputla ang mukha.
Biglang inagaw ni Miko ang phone.
Nabitawan niya iyon bago tuluyang makuha ni Miko. Bumagsak ang phone sa mesa, tumama sa mangkok, ngunit hindi nabasag.
“Labag ’yan,” sabi ni Miko. “Pribadong usapan namin iyon.”
“Kusang ipinadala sa akin ni Nico.”
“Mali lang ang na-send ko,” singit ni Nico.
“Pero totoong boses ninyo.”
Hindi nakasagot si Nico.
Kinuha ni Lira ang phone. Pinunasan niya ang patak ng sarsa sa gilid nito.
“Hindi naman namin kukunin,” sabi ni Cora. “Gagamitin lang sana. Para rin sa pamilya.”
May isang kamag-anak na napailing.
“Kung ayaw pumirma, bakit kailangang paamuin?” tanong nito.
Agad na sumagot si Miko.
“Expression lang iyon. Kilala n’yo naman ako.”
“Oo,” sabi ni Lira. “Kilala na rin kita.”
Lumapit si Miko sa kanya. Mababa ang boses nito.
“Lumabas tayo. Tayo lang.”
“Wala na tayong kailangang pag-usapan ngayong gabi.”
“Pinapahiya mo ako sa sarili kong pamilya.”
“Ikaw ang nagsimulang magsalita sa harap nila.”
“Dahil umaasa akong aayusin mo ito.”
“Ang ibig mong sabihin, magbabayad ako para tumahimik ang lahat.”
Huminga nang malalim si Miko. Saglit na nawala ang galit sa mukha nito. Lumitaw ang pagod—at sa ilalim niyon, takot.
“Lira,” sabi nito, mas mahina. “Asawa kita.”
Kumirot ang lalamunan niya.
Iyon ang boses na ginagamit ni Miko noong bago pa sila ikasal. Malambot. Maingat. Parang siya ang tanging taong mahalaga sa silid.
Halos gusto niyang maniwala.
Pagkatapos, naalala niya ang audio.
**Hindi ’yan aalis.**
Hindi pag-ibig ang tiwala nitong mananatili siya kahit paulit-ulit siyang tapakan.
Kinuha ni Lira ang susi mula sa bulsa.
Inilapag niya iyon sa tabi ng plato ni Miko.
“Susian ng gate, main door, at kuwarto,” sabi niya. “Kumpleto.”
Napatingin si Miko sa susi.
“Ano’ng ginagawa mo?”
“Hindi na ako titira rito.”
“Dahil lang dito?”
“Hindi lang dahil dito.”
Tumayo si Lira. Kinuha niya ang bag at isinukbit sa balikat.
“Dahil sa bawat gabing umuwi akong pagod pero kailangan ko pang humingi ng tawad dahil hindi ako nagluto. Dahil sa bawat bayaring itinago n’yo sa salitang pamilya. Dahil tinawag mo akong walang silbi habang nagpaplano kang gamitin ang mga ari-arian ko.”
“Galit ka lang.”
“Oo. Pero malinaw ang isip ko.”
Dumaan siya sa pagitan ng mga silya.
Walang pumigil mula sa hapag. Hindi rin siya hinabol ni Miko. Nanatili itong nakatayo, hawak ang susi na parang hindi nito alam kung paano naging napakabigat ng maliit na piraso ng metal.
Pagdating ni Lira sa pinto, mabilis na sumunod si Cora.
Hinarangan nito ang daan.
Wala na ang maamong mukha nito. Nanginginig ang mga labi. Sa unang pagkakataon, hindi galit ang nakita ni Lira sa mga mata nito.
Pangamba.
“Kung aalis ka,” sabi ni Cora, “sino magbabayad sa bahay na ’to?”
Hinawakan ni Lira ang susi ng sarili niyang studio sa loob ng bag.
Tumingin siya kay Cora.
“Hindi na ako.”
(Itutuloy sa BAHAGI 5….)