Nang maipit ang hulog sa kotse, nabunyag ang balak ng asawa kong kunin ang dalawa kong studio
Bahagi 3: Nang maipit ang hulog sa kotse, nabunyag ang balak ng asawa kong kunin ang dalawa kong studio
Eksaktong alas-tres, kumalabog ang kamao sa pinto ng studio.
Napahinto si Lira sa paglalagay ng bagong benda sa daliri. Hindi katok iyon ng tenant. Mabilis, mabigat, walang pasensiya.
“Lira! Buksan mo ’to.”
Tumayo si Lira. Iniwan niya sa mesa ang bulak at maliit na bote ng antiseptic. Pagbukas niya ng pinto, sumalubong ang namumulang mukha ni Miko.
Gusot ang polo nito. Hawak nito ang phone na para bang kasalanan din ng gadget ang kulang na laman ng account nito.
“Ano’ng ginawa mo sa kotse?”
“Wala.”
“Tinanggal mo ang account mo.”
“Account ko iyon.”
Pumasok si Miko nang hindi hinihintay ang pahintulot niya. Sinipat nito ang maliit na studio—ang kutson sa sahig, laptop sa mesa, isang maleta sa tabi ng aparador.
“Dito ka talaga matutulog? Para saan? Para magmukha akong masamang asawa?”
Isinara ni Lira ang pinto.
“Hindi ko kailangang gumawa ng paraan para magmukha kang masama.”
Napalingon si Miko. Kumislot ang panga nito.
“Bayaran mo muna ang hulog. Mag-usap tayo pagkatapos.”
“Hindi.”
“Due na ngayon.”
“Alam ko.”
“Mapapatawan ako ng penalty.”
“Alam ko rin.”
“Kung alam mo, bakit hinayaan mo?”
Napatingin si Lira sa hawak nitong phone. Wala man lang tanong tungkol sa sugat niya. Hindi rin nito tinanong kung kumain na ba siya o kung ligtas ba siyang natulog doon.
Kotse agad.
Pera agad.
“Dalawang taon kong binayaran ang hulog niyan,” sabi ni Lira. “Pansamantala lang daw.”
“Nag-aambag naman ako sa ibang bagay.”
“Ano?”
Napabuka ang bibig ni Miko. Mabilis din itong napasara.
“Hindi ito paligsahan,” sabi nito. “Mag-asawa tayo.”
“Kapag bayaran, mag-asawa tayo. Kapag respeto, ako lang ang walang silbi.”
Napabuntong-hininga si Miko. Ipinahid nito ang palad sa mukha.
“Nasabi ko lang iyon dahil galit ako. Huwag mo namang sirain ang lahat dahil sa isang salita.”
Lumapit si Lira sa mesa. Kinuha niya ang phone at binuksan ang banking app.
“Isang salita lang ba?”
Inilapag niya ang phone sa harap ni Miko.
Nasa screen ang listahan ng mga naka-schedule na bayarin na kinansela niya kaninang umaga. Hindi niya binuksan ang mga lumang resibo. Hindi niya kailangang patunayan ang bawat sentimo. Nandoon na mismo ang mga pangalan at petsa.
Kuryente—Santa Amaya.
Tubig—Santa Amaya.
Internet—Santa Amaya.
Buwanang hulog sa kotse ni Miko.
Allowance ni Cora.
Bayad sa maintenance ng bahay.
Gamot ni Cora.
Tuition ng anak ng pinsan ni Miko.
Catering para sa kaarawan ni Cora.
Deposit sa resort para sa reunion ng pamilya.
Isa-isang nagbago ang mukha ni Miko habang nag-scroll.
“Bakit nandito pati tuition?” tanong nito.
“Dahil ako ang nagbayad.”
“Akala ko si Ma.”
“Sinabi ni Ma na siya ang bahala. Pagkatapos, ipinadala niya sa akin ang account number.”
Hindi sumagot si Miko.
Ipinakita ni Lira ang sumunod na transfer.
“Pati handaan noong anibersaryo ng mga magulang mo. Pati repair ng bubong. Pati bagong aircon sa kuwarto ni Nico.”
“Hindi ko alam na inililista mo lahat.”
“Hindi ko inilista. Automatic transactions ang mga iyan. Binuksan ko lang ang app.”
“Parang sinusumbatan mo kami.”
“Ipinapakita ko sa ’yo kung ano ang ibig sabihin ng ambag na tinawag mong walang silbi.”
Ibinalik ni Miko ang phone sa mesa. Mas mahina na ang galaw nito, ngunit nanatiling matigas ang tingin.
“Fine. Malaki ang ginastos mo. Salamat. Masaya ka na?”
Kumirot ang dibdib ni Lira.
Hindi iyon pasasalamat. Tunog iyon ng taong napilitang umamin dahil nakaharap na sa kanya ang mga numero.
“Hindi,” sagot niya. “Hindi ako masaya.”
“Kung gano’n, ano ba ang gusto mo?”
“Tingnan mo ako bilang asawa. Hindi bilang pambayad.”
“Ano na naman ba ’yan? Lagi kitang ipinagmamalaki. Sinasabi ko sa lahat na magaling ka sa mga apartment.”
“Sinabi mo kagabi na taga-singil lang ako ng renta.”
“Dahil umuwi kang may dalang regalo pero walang naihandang pagkain.”
“May inorder akong pagkain. May tagalinis. May catering para bukas. Binayaran ko lahat para makapagpahinga tayong lahat.”
“Hindi iyon pareho sa ikaw ang nag-asikaso.”
Napangiti si Lira, ngunit walang saya roon.
“Gusto mo akong kumita, magbayad, maglinis, magluto, at ngumiti habang kinukuha ninyo ang natitira.”
“Pamilya ko sila.”
“Asawa mo rin ako.”
Natahimik si Miko.
Mula sa hallway, narinig ang mahinang paghila ng isang tenant sa maleta. Sumara ang elevator. Pagkatapos, bumalik ang katahimikan sa studio.
Kinuha ni Miko ang susi ng kotse sa bulsa at mahigpit iyong pinisil.
“Kailangan ko lang ng pambayad ngayon. Bukas na natin ayusin ang drama.”
“Hindi ito drama.”
“Lira, may lakad ako. Hindi puwedeng ma-flag ang account ko.”
“Magbayad ka mula sa kinikita mo.”
“May hinihintay akong client.”
“Iyan din ang sinabi mo noong nakaraang buwan.”
“Bakit ka ba biglang ganyan?”
“Hindi ako biglang naging ganito. Bigla lang akong tumigil.”
Muling kumalabog ang pinto.
Hindi na nagulat si Lira nang marinig ang boses ni Cora sa labas.
“Miko! Nandiyan ba siya?”
Napapikit si Lira sandali.
Binuksan ni Miko ang pinto. Pumasok si Cora na may dalang handbag at nakasuot pa rin ng damit na pang-alis. Hindi ito humingi ng pahintulot. Hindi rin nito binati si Lira.
“Talagang dito ka nagtago,” sabi ni Cora.
“Hindi ako nagtatago.”
“Napahiya ako sa spa dahil sa ginawa mo. Ngayon, pati kotse ng asawa mo, ginagalaw mo.”
“Inalis ko lang ang sarili kong account.”
“Mag-asawa kayo. Walang sarili-sariling pera.”
“May sarili akong account.”
“Pero ang pera ng asawa ay para sa pamilya.”
Napatingin si Lira kay Miko. Tahimik lamang ito sa tabi ng pinto.
“Kasama ba ako sa pamilyang iyon?” tanong ni Lira.
“Ano na namang tanong ’yan?” sagot ni Cora. “Siyempre. Kaya nga tungkulin mong tumulong.”
“Tulong ang kusang ibinibigay. Hindi iyong hinihingi habang minamaliit ang nagbibigay.”
Umirap si Cora.
“Napakasensitibo mo. Noong panahon namin, hindi umaalis ang babae sa bahay dahil lang napagsabihan.”
“Hindi rin siguro siya pinagbabayad sa lahat habang sinasabihang walang ginagawa.”
“May mga ari-arian ka naman. Hindi ka mauubusan.”
Lumapit si Cora sa mesa. Nakita nito ang banking app sa phone ni Lira, saka agad na lumambot ang boses.
“Anak, huwag nating palakihin ito. Bayaran mo muna ang kotse. Ibalik mo ang cards. Pagkatapos ng Pasko, mag-usap tayong maayos.”
Napansin ni Lira ang biglang pagbabago.
Kapag galit si Cora, “ikaw.”
Kapag may kailangang bayaran, “anak.”
“Hindi ko ibabalik,” sabi ni Lira.
Nawala ang lambot sa mukha ni Cora.
“Hindi puwedeng basta mo kami putulan.”
“Bakit hindi?”
“Dahil ang kinikita mo ay galing din sa suporta ni Miko.”
Napatawa si Lira nang mahina. Hindi niya napigilan.
“Ano’ng suporta?”
“Hindi ka ba pinayagang magtrabaho? Hindi ka ba hinayaang mag-manage ng mga paupahan mo?”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa batok ni Lira.
“Hinayaan?”
“Alam mo ang ibig kong sabihin,” singit ni Miko.
“Hinding-hindi mo pag-aari ang oras ko para sabihin mong hinayaan mo akong magtrabaho.”
“Wala akong sinabing gano’n.”
“Pero hindi mo rin siya itinama.”
Tumingin si Miko sa ina nito. Pagkatapos ay iniwas ang tingin.
Umupo si Cora sa nag-iisang bakanteng silya na para bang sariling bahay nito ang studio.
“Labingwalo naman ang unit mo rito, hindi ba?” tanong nito. “Kahit dalawa lang ang gamitin para matulungan si Nico, hindi mo mararamdaman.”
Nanigas si Lira.
Hindi niya nabanggit kay Cora ang eksaktong bilang ng mga studio. Alam ni Miko, siyempre. Ipinakita niya rito ang mga dokumento bago sila ikasal. Labingwalo ang natapos niyang bayaran mula sa ipon, pautang, at mana ng mga magulang niya.
“Ano’ng ibig ninyong sabihin sa gamitin?” tanong niya.
Mabilis na sumagot si Miko.
“Wala. Halimbawa lang ni Ma.”
“Hindi halimbawa iyon,” sabi ni Cora. “Kung ayaw mong ibigay ang cash, mas praktikal na may collateral si Nico. Dalawang studio lang. Kapag kumita ang shop, mababawi rin.”
Hindi gumalaw si Lira.
Parang biglang lumiit ang studio. Naging malinaw ang bawat tunog—ang ugong ng aircon, ang mahinang patak ng gripo, ang pagkaluskos ng susi sa palad ni Miko.
“Collateral?” ulit niya.
“Hindi pa final,” sabi ni Miko.
“May pinag-usapan na kayo?”
“Plano lang.”
“Kailan?”
Hindi ito sumagot.
Tumayo si Cora.
“Huwag kang magalit agad. Negosyo ito. Mas mabuting nasa pamilya ang pag-aari kaysa nakatengga.”
“Hindi nakatengga ang mga unit. Pinauupahan ang mga iyon.”
“Marami ka pa naman.”
“Sa akin ang lahat ng iyon bago pa tayo ikasal,” sabi ni Lira habang nakatingin kay Miko. “Nakapangalan sa akin. Hindi sa ’yo. Hindi sa pamilya mo.”
“Alam ko,” sagot ni Miko. “Kaya nga kailangan mong pumirma.”
Naputol ang hininga ni Lira.
Mabilis na tumingin si Miko sa ina nito, na para bang huli na nitong naunawaan ang sariling nasabi.
“Kailangan?” tanong ni Lira.
“Kung papayag ka,” dagdag nito. “Siyempre, kung papayag ka.”
“Pero sinabi mo kay Nico na okay na ang animnaraang libo.”
“Akala ko mapag-uusapan natin.”
“Hindi mo ako tinanong.”
“Dahil alam kong kokontra ka agad.”
“Dahil pera ko iyon.”
“Pera natin.”
“Hindi. Iyong labingwalong studio, hiwalay kong ari-arian bago tayo ikasal. Alam mo iyan.”
Namutla si Miko, pero nanatili itong nakatayo sa harap ng pinto.
“Walang kumukuha sa ’yo. Tinutulungan lang natin si Nico.”
“Sa pamamagitan ng pagsasangla ng dalawang studio ko?”
“Hindi naman habambuhay.”
“Kapag hindi nakabayad si Nico, ano ang mawawala?”
Walang sumagot.
Nangingilid ang luha ni Lira, ngunit hindi niya hinayaang pumatak iyon. Kinuha niya ang phone mula sa mesa at pinatay ang screen.
Noong nakaraang gabi, inakala niyang pera lamang ang gusto nila.
Ngayong kaharap niya ang mag-ina, nakita niyang kulang pa pala iyon.
Hindi sapat ang kinikita niya.
Hindi sapat ang buwanang bayarin.
Hindi sapat ang mga regalo, gamot, handaan, at sasakyan.
May plano na rin sila para sa mismong pundasyong itinayo niya bago pa dumating si Miko sa buhay niya.
“Lumabas kayo,” sabi ni Lira.
“Lira—”
“Lumabas kayo sa unit ko.”
“Mag-usap tayo nang maayos,” sabi ni Miko.
“Iyon ang ginagawa ko. Sa susunod, huwag kayong papasok nang walang pahintulot.”
Tumayo si Cora nang tuwid.
“Dahil lang sa dalawang apartment, itatapon mo ang pamilya mo?”
Tumingin si Lira rito.
“Hindi pa ninyo nakukuha, pero inyo na kung magsalita kayo.”
Hinawakan ni Miko ang braso ni Cora at inakay ito palabas. Bago tuluyang lumabas, lumingon ito kay Lira.
“Magpapasko bukas. Umuwi ka. Huwag mong ipahiya ang pamilya.”
Isinara ni Lira ang pinto sa harap nito.
Agad niyang ini-lock ang doorknob. Isinunod niya ang deadbolt.
Saka lamang siya napasandal sa pinto.
Doon pumatak ang unang luha.
Hindi dahil mawawalan sila ng pera.
Dahil sa wakas, malinaw na sa kanya kung bakit paulit-ulit siyang pinapaliit. Mas madaling papirmahin ang isang babaeng kumbinsidong wala siyang halaga.
Pinunasan ni Lira ang pisngi.
Pagkatapos, binuksan niya ang folder ng mga dokumento ng labingwalong studio.
Hindi na simpleng away ng mag-asawa ang kaharap niya.
May balak silang kunin ang mga ari-ariang hindi kailanman naging kanila.
(Itutuloy sa BAHAGI 4….)