PART 2: Sa Gitna ng Kumukulong Hot Pot, Sumuka Ako Hanggang Manginig ang Tuhod Ko—Nang Sigawing Buntis Ako ng Best Friend Ko at Hanapin ang Ama, Lumitaw ang Kuya Niyang May Hawak na Marriage Certificate, at Biglang Natahimik ang Buong Pamilyang Hindi Ko Alam na Magiging Pamilya Ko Rin
Sa Gitna ng Kumukulong Hot Pot, Sumuka Ako Hanggang Manginig ang Tuhod Ko—Nang Sigawing Buntis Ako ng Best Friend Ko at Hanapin ang Ama, Lumitaw ang Kuya Niyang May Hawak na Marriage Certificate, at Biglang Natahimik ang Buong Pamilyang Hindi Ko Alam na Magiging Pamilya Ko Rin
BAHAGI 1 — Sa Isang Tahimik na Civil Wedding, Pinakasalan Ko ang Lalaking Halos Hindi Ko Kilala, Hindi Alam na Siya Pala ang Kuya ng Kaibigang Naghihintay Magpakilala sa Akin
Nagsimula ang lahat sa isang mangkok ng kumukulong hot pot.
Hindi champagne.
Hindi bulaklak.
Hindi romantic na dinner sa tabi ng Manila Bay.
Kundi sa isang malaking mesa sa bahay ng best friend kong si Lila de Vera, habang nakapaligid ang pamilya niya sa sabaw na maanghang, may fish balls, enoki mushrooms, thinly sliced beef, at mga shrimp na pinipilit kong kainin kahit parang may umiikot na washing machine sa loob ng tiyan ko.
“Aira, ang putla mo,” sabi ni Lila habang isinasawsaw ang fish tofu sa sesame sauce. “Hindi ka naman usually ganyan kapag may pagkain.”
“Baka naparami lang ako ng iced coffee kanina,” sagot ko, pilit na nakangiti.
Pero bago pa ako makadampot ng isa pang piraso ng mushroom, biglang umakyat ang maasim na lasa sa lalamunan ko.
Tumayo ako.
Hindi, hindi lang pala ako tumayo.
Halos tumakbo ako papunta sa banyo.
Narinig ko ang mabilis na yabag ni Lila sa likod ko.
“Aira!” sigaw niya. “Hoy, ano’ng nangyayari sa’yo?”
Nakaluhod ako sa harap ng toilet bowl, nanginginig ang mga kamay, habang hinahaplos niya ang likod ko. Ilang segundo siyang tahimik. Pagkatapos, naramdaman kong tumigas ang kamay niya sa balikat ko.
“Aira…” mahina niyang sabi.
Hindi ako sumagot.
“Aira, huwag mong sabihing…”
“Lila, huwag ka ngang—”
“Buntis ka ba?”
Para akong nasampal.
Napatingin ako sa kanya, namumutla.
“Hindi ko alam.”
“Hindi mo alam?” Lumaki ang mata niya. “Aira Salcedo, may asawa ka bang hindi ko alam?”
Sa sobrang gulat niya, halos malaglag ang cellphone niya sa sahig.
“Nasaan ang tatay ng bata?” tanong niya, mas malakas na ngayon. “Huwag mong sabihin na tumakbo na? Huwag mong sabihin na iniwan ka ng lalaking iyon?”
May isang boses na sumagot mula sa pintuan ng banyo.
Malalim.
Malamig.
At sobrang pamilyar.
“Hindi ako tumakbo.”
Pareho kaming napalingon.
Nakatayo sa pintuan si Nicolas Sarmiento.
Ang lalaking pinakasalan ko dalawang buwan na ang nakalipas.
Ang lalaking kilala ko bilang tahimik na negosyanteng may mapuputing daliri, mababang boses, at amoy ng white tea sa damit.
Ang lalaking hindi ko kailanman inakalang may kaugnayan kay Lila.
At ang lalaking tinatawag pala nitong…
“Kuya Nico?” halos mapasigaw si Lila.
Nakatitig si Nicolas sa akin.
Hindi siya ngumiti.
Hindi siya nagmukhang nagulat.
Parang matagal na niyang alam na darating ang araw na magkikita kaming tatlo sa iisang silid at sasabog ang lahat.
“Hindi ako tumakbo,” ulit niya, mas mahina. “Nandito ako.”
Sa labas ng banyo, sabay-sabay na bumagsak ang chopsticks sa mesa.
At sa puntong iyon, hindi ko pa alam na ang pagsusuka ko ang pinakamaliit na problema sa gabing iyon.
Apatnapu’t pitong araw bago ang hot pot disaster na iyon, lumabas ako ng Quezon City Civil Registry Office na parang hindi pa rin gumagana ang utak ko.
Maliit lang ang hawak ko.
Isang marriage certificate.
Isang payat na envelope.
At isang gold band na nakasuksok sa daliri ko.
Katabi ko si Nicolas Sarmiento.
Naka-gray siyang long-sleeved polo, maayos ang buhok, at may mukha ng lalaking hindi kailanman nagmamadali kahit may limang taong naghihintay sa kanya.
Hindi siya mukhang lalaking kagagaling lang sa civil wedding.
Mukha siyang lalaking may meeting sa boardroom.
“May driver sa labas,” sabi niya. “Ihahatid ka niya sa apartment mo.”
“Hindi ko kailangan,” sagot ko agad.
“Hindi ko sinabing kailangan mo.” Tumingin siya sa akin. “Sinabi kong ihahatid ka niya.”
May kakaibang paraan siyang magsalita.
Hindi mayabang.
Hindi bastos.
Pero parang sanay siyang sundin.
Dapat ay nainis ako.
Pero sa totoo lang, pagod lang ako.
Pagod mula sa breakup.
Pagod mula sa paglipat ko mula Davao patungong Metro Manila.
Pagod mula sa apat na taon kong pagbibigay ng lahat kay Jovan Reyes, ang lalaking minahal ko nang buong-buo at niloko lang pala ako habang ginagamit ang pangalan ko sa mga loan application niya.
At higit sa lahat, pagod ako sa pakiramdam na kahit anong gawin ko, laging may ibang tao ang nagdedesisyon kung gaano lang ako kahalaga.
Kaya nang magtanong si Nicolas dalawang linggo bago iyon—
“Kung papakasalan kita, magiging mali ba para sa’yo?”
—hindi ko agad sinagot.
Tiningnan ko siya nang matagal.
“Kakakilala lang natin,” sabi ko.
“Alam ko.”
“Hindi mo alam ang favorite kong pagkain.”
“Chicken inasal. Ayaw mo ng balat. Mas gusto mo ang calamansi kaysa suka.”
“Stalker ka ba?”
“Maingat lang ako.”
“Hindi mo alam kung anong pinakanakakatakot sa akin.”
“Ang maulit ang ginawa ni Jovan sa’yo.”
Natahimik ako.
Kasi tama siya.
Hindi ko kailangan ng lalaking magpapangako ng buwan at bituin.
Kailangan ko ng lalaking hindi ako titingnan na parang investment, utang, problema, o pansamantalang libangan.
At si Nicolas, sa loob ng ilang linggo naming pagkakakilala, ay hindi kailanman nagtangkang angkinin ako.
Hindi niya ako pinilit.
Hindi niya ako minadali.
Hindi niya sinabi na kailangan ko siyang pakasalan para mailigtas niya ako.
Sinabi lang niya ang totoo.
“May sarili akong dahilan kung bakit gusto kong magpakasal,” sabi niya noon. “Pero hindi kita gagamitin. Hindi kita kokontrolin. Hindi kita ipapahiya. At kung sasabihin mong hindi, hindi magbabago ang pagtrato ko sa’yo.”
“Ano’ng dahilan mo?” tanong ko.
Matagal siyang tumingin sa kalsada bago sumagot.
“Gusto kong may taong uuwian.”
Simple lang.
Pero doon ako natalo.
Dahil sa unang pagkakataon matapos akong lokohin ni Jovan, may lalaking nagsalita sa akin na parang tahanan ako.
Hindi parang bagay.
Hindi parang obligasyon.
Tahanan.
Kaya pumayag ako.
Hindi dahil baliw ako.
Hindi dahil wala akong utak.
Kundi dahil sa edad na dalawampu’t siyam, pagod na akong pumili ng lalaking magaling lang magsalita.
Pinili ko ang lalaking tahimik pero tumutupad.
Sa araw ng kasal namin, dalawang saksi lang ang naroon.
Ang abogado ni Nicolas.
At isang matandang babae mula sa opisina ng registrar na paulit-ulit na nagsasabing, “Sigurado ba kayo? Hindi biro ang kasal.”
Tumango ako.
Tumango rin si Nicolas.
Pagkatapos ng pirmahan, inilagay niya ang singsing sa daliri ko.
Hindi siya lumuhod.
Hindi siya nag-speech.
Pero habang hawak niya ang kamay ko, bumulong siya:
“Hindi ko alam kung magiging madali ito. Pero sisiguraduhin kong hindi ka magsisisi dahil pinili mo ako.”
Mabilis akong napatingin sa kanya.
“Hindi ba dapat ako ang magsabi niyan?”
“Hindi,” sagot niya. “Ikaw ang mas maraming dahilan para matakot.”
At doon ko naisip na baka hindi nga ako nagkamali.
Hanggang sa isang oras matapos ang kasal, nang sabihin niya sa akin:
“Kailangan kong pumunta sa Cebu bukas. May emergency sa project site.”
“Bukas agad?”
“Tatlong araw lang.”
Tatlong araw.
Iyon ang sabi niya.
Pero naging anim na araw.
Pagkatapos ay walong araw.
At habang tumatagal, pakiramdam ko ay naging katawa-tawa ang sitwasyon ko.
May asawa ako.
Pero hindi ko alam kung anong klaseng paborito niyang ulam.
May asawa ako.
Pero wala akong picture namin sa phone.
May asawa ako.
Pero ang tanging pag-uusap namin ay tungkol sa flight delays, meetings, at kung kumain na ba ako.
At ang mas nakakahiya?
Hindi ko man lang nasabi kay Lila.
Si Lila ang best friend kong nakasama ko mula college.
Siya ang tumulong sa akin noong umiyak ako sa dorm dahil nalaman kong may ibang babae si Jovan.
Siya ang nag-aya sa akin sa Manila nang mawalan ako ng trabaho.
Siya rin ang nagpilit na ipakilala ako sa kapatid niyang si Ramon.
“Maganda siya, matalino, mabait, at hindi nangungutang,” sabi niya noon. “Perfect upgrade mula sa ex mong human disaster.”
Hindi ko lang nasipot ang blind date namin.
Dahil sa gabi ring iyon, nakita ko si Nicolas sa isang café sa Poblacion.
Naupo akong mag-isa sa sulok, hawak ang cellphone ko habang paulit-ulit kong binabasa ang message ni Jovan.
Aira, huwag ka nang magdrama. Hindi naman kita pinilit pumirma noon.
Noon.
Ang tinutukoy niya ay ang mga papel na ipinapirma niya sa akin habang kami pa.
Mga “business requirement” daw.
Mga simpleng authorization daw.
Mga papel na hindi ko raw kailangang intindihin dahil “kami naman ang magpapakasal.”
Hindi ko alam na isa sa mga iyon ang magiging dahilan kung bakit mawawala sa akin ang maliit na bahay na iniwan ng mama ko sa Calamba.
Hindi ko alam na habang umiiyak ako sa café, si Nicolas pala ay nasa kabilang mesa.
At hindi ko alam na ang lalaking unang nag-abot sa akin ng tissue ay may lihim na koneksyon sa best friend ko.
“Miss,” sabi niya noon, “gusto mo bang tumawag ako ng taxi?”
“Hindi ako lasing.”
“Hindi ko sinabing lasing ka.”
“Akala mo umiiyak ako dahil iniwan ako?”
“Hindi rin.”
“E ano’ng akala mo?”
Tumingin siya sa cellphone ko.
“Akala ko may nang-aapi sa’yo.”
Doon nagsimula ang lahat.
Nang sunduin ako ni Lila matapos ang civil wedding, naka-black SUV siya.
“Sa kuya ko ’to,” sabi niya habang binubuksan ko ang passenger door. “Huwag kang magkalat. Maselan iyon sa gamit.”
“May kuya ka palang ganito kayaman?” tanong ko.
“Hindi naman siya mayaman,” sabi niya. “Sobrang yaman lang at sobrang suplado.”
Napangiti ako.
Sa loob ng sasakyan, naamoy ko ang pamilyar na white tea scent.
Biglang bumilis ang tibok ng puso ko.
Pero hindi ko agad pinansin.
Maraming lalaking mabango.
Maraming lalaking may black SUV.
Maraming lalaking tahimik at seryoso.
Hindi lahat ng amoy ay konektado sa asawa mong misteryosong nasa Cebu.
Hindi ba?
Pagdating namin sa bahay nila sa Alabang, pinatuloy niya ako sa guest room.
“Dito ka muna,” sabi niya. “Katabi nito ang room ng kuya ko, pero huwag kang mag-alala. Halos hindi iyon umuuwi. Workaholic. Walang oras sa pamilya, walang oras sa ligaya, walang oras sa normal na buhay.”
“Nakakaawa naman.”
“Huwag mo siyang kaawaan. Kaya niyang bumili ng buong barangay kung gugustuhin niya.”
Lumabas siya ng kuwarto habang tumatawa.
Ako naman, naiwan sa balkonahe.
Sa kabilang kwarto, sa likod ng mga halamang nakaharang sa pagitan ng dalawang balcony, may maliit na ilaw na biglang bumukas.
Hindi ko alam kung sino ang nasa loob.
Hindi ko alam na ang lalaki sa kabilang silid ay ang lalaking pinakasalan ko.
Hindi ko alam na ang lihim naming kasal ay malapit nang sumabog.
At hindi ko alam na ilang linggo lamang matapos noon, sa isang simpleng hot pot dinner, malalaman ng buong pamilya ni Lila na ang best friend nila ang lihim na asawa ng panganay nilang anak.
“Hindi!” sigaw ni Lila sa banyo, binalik ako sa kasalukuyan. “Hindi. Hindi. Hindi puwedeng ikaw si Kuya Nico!”
Nakatayo si Nicolas sa pintuan.
Nakatingin siya sa akin.
Pagkatapos ay dahan-dahang itinaas ang kamay niya.
May hawak siyang maliit na pulang folder.
Sa harap ng lahat, binuksan niya iyon.
At sa unang pahina, malinaw na nakasulat ang pangalan ko.
AIRA SALCEDO SANTOS
At sa tabi nito—
NICOLAS S. SARMIENTO
Biglang nanlamig ang buong katawan ko.
Dahil sa ilalim ng marriage certificate namin, may isang bagong notification sa phone ko.
Mula kay Jovan.
Congratulations sa baby. Pero bago ka mag-celebrate, tingnan mo muna ang notice na ipapadala ko sa’yo. Sa isang linggo, wala ka nang bahay na babalikan.
At may kalakip na larawan.
Larawan ng bahay ng mama ko.
May malaking pulang karatula sa gate.
PROPERTY FOR FORECLOSURE.
BAHAGI 2 — Sa Harap ng Pamilyang Hindi Ko Alam na Pamilya Ko Na Rin, Lumabas ang Positibong Test, Ngunit Mas Nakakatakot ang Mensaheng Dumating Tungkol sa Bahay ng Yumao Kong Ina
Walang nagsalita sa loob ng halos isang minuto.
Sa dining area, hawak pa rin ng nanay ni Lila ang sandok.
Ang tatay niya ay nakatingin sa marriage certificate na parang may maling nakita sa papel.
Si Ramon, ang kapatid na dapat sana’y blind date ko, ay nakabuka ang bibig.
At si Lila?
Para siyang handang himatayin.
“Kuya Nico…” nanginginig niyang sabi. “Asawa mo si Aira?”
“Legal wife ko si Aira,” mahinahon na sagot ni Nicolas.
“Legal wife?” Umikot ang tingin ni Lila sa akin. “Aira, seryoso ba ito?”
Hindi ko agad nasagot.
Nakatayo ako sa loob ng banyo, maputla, nahihiya, at gustong mawala na lang sa ilalim ng tiles.
“Oo,” bulong ko. “Totoo.”
“Bakit wala kang sinabi?”
“Hindi ko rin alam na kuya mo siya.”
Napatingin si Lila kay Nicolas.
“Hindi mo sinabi sa kanya?”
Tahimik siya.
At sa katahimikang iyon, alam kong may kasalanan siya.
“Hindi ko agad sinabi,” amin niya.
“Bakit?” singhal ni Lila.
“Dahil hindi pa handa ang pamilya para sa amin.”
“Hindi handa?” Halos matawa siya sa galit. “Kuya, asawa mo siya. Hindi bagong project sa kumpanya na puwede mong itago hanggang gusto mo!”
Tumama ang mga salita niya sa akin.
Dahil tama siya.
Hindi ako dapat itinago.
Hindi ako dapat maging sikreto.
“Lila,” sabi ng nanay niya, si Tita Maribel, “huminga ka muna.”
“Paano ako hihinga, Ma? Best friend ko siya! Kapatid ko siya! At lahat sila nagpakasal nang hindi man lang ako sinabihan!”
“Hindi kita sinadyang saktan,” sabi ko agad.
“Pero nasaktan ako.”
Nanahimik ako.
Dahil iyon ang totoo.
Hindi sapat ang dahilan kong natakot ako.
Hindi sapat ang dahilan kong magulo ang buhay ko.
Hindi sapat ang dahilan kong hindi ko alam na kapatid niya si Nicolas.
May mga taong nasasaktan kahit hindi mo intensyon.
At kung minsan, kailangan mong tanggapin iyon.
Lumapit si Nicolas sa akin.
“May test ka ba?” tanong niya.
Napatingin ako sa kanya.
“Anong test?”
“Pregnancy test.”
Hindi ko namalayang nakalabas pala ang maliit na paper bag mula sa purse ko.
Bumili ako noon kinabukasan matapos akong sumuka sa umaga.
Hindi ko lang nagkaroon ng lakas ng loob gamitin.
Kinuha ni Lila ang paper bag at mabilis na tiningnan ang laman.
“Aira,” sabi niya, mahina na ngayon. “Gawin na natin.”
“Ayaw ko.”
“Bakit?”
“Dahil kapag positive, magbabago ang lahat.”
Hindi nagsalita si Nicolas.
Lumapit lang siya nang bahagya.
“At kapag negative?” tanong niya.
“Magiging mas madali.”
Hindi siya sumagot agad.
Pagkatapos, tumingin siya sa akin nang diretso.
“Hindi dapat mas madali ang buhay mo dahil wala kang anak. At hindi dapat mas mahirap dahil meron.”
Biglang kumirot ang dibdib ko.
Hindi dahil romantic ang sinabi niya.
Kundi dahil sa unang pagkakataon, may lalaking nagsalita tungkol sa posibleng anak namin na parang tao, hindi problema.
Makalipas ang sampung minuto, hawak ko ang test.
Dalawang guhit.
Dalawang malinaw na guhit.
Positive.
Napaupo ako sa gilid ng bathtub.
Hindi ako umiyak agad.
Para akong walang maramdaman.
Hanggang sa dahan-dahang hinawakan ni Nicolas ang kamay ko.
“Hindi kita pipilitin sa kahit anong desisyon,” sabi niya. “Pero hindi ka mag-iisa rito.”
“Paano kung hindi ako handa?”
“Wala namang handang-handa.”
“Paano kung hindi ko kayang maging mabuting nanay?”
“Ang taong nag-aalala kung magiging mabuti siyang nanay ay kadalasang mas mabuti kaysa sa taong siguradong-sigurado na siya.”
Doon ako napaiyak.
Tahimik.
Hindi dramatic.
Pero buong-buo.
Sa labas, narinig namin ang boses ni Lila.
“May tumatawag kay Aira.”
Kinuha ko ang cellphone ko.
Hindi na si Jovan ang nag-message.
Isang abogado ang tumawag.
“Ms. Salcedo?” sabi ng babae sa kabilang linya. “Ako si Attorney Gina Flores. Kumakatawan ako sa lending company na may hawak ng mortgage sa property ninyo sa Calamba.”
“Anong mortgage?”
“Hindi ninyo alam?”
Nanlamig ang palad ko.
“May utang po kayong tatlong milyon at walong daang libong piso. Nakapangalan po sa inyo ang loan. Dahil hindi nabayaran sa loob ng siyam na buwan, sisimulan na ang foreclosure process.”
“Hindi ako umutang.”
“May notarized documents po kami.”
“Peke iyon.”
“Kung ganoon, kailangan ninyong patunayan agad. May pitong araw kayo bago i-file ang final notice.”
Napatayo ako.
“Nasaang kumpanya ang loan?”
Narinig ko ang tunog ng papel na binabaliktad.
“De Vera Capital Holdings.”
Biglang tumigil ang lahat.
Napatingin ako kay Nicolas.
Napatingin si Lila sa tatay niya.
At dahan-dahang napaupo ang nanay niya sa dining chair.
Dahil ang De Vera Capital Holdings ay hindi basta lending company.
Pagmamay-ari iyon ng tiyo nila.
Ng kapatid ng tatay nila.
Ng lalaking laging ngumingiti sa family gatherings.
Ng lalaking palaging nag-aabot ng regalo sa Pasko.
Ng lalaking paulit-ulit nagsasabing pamilya ang pinakamahalaga.
Si Uncle Raul de Vera.
At sa unang pagkakataon, nakita kong nagbago ang mukha ni Nicolas.
Hindi galit.
Hindi takot.
Kundi isang uri ng malamig na katahimikan.
Parang may matagal na siyang pinaghihinalaan.
At ang pangalan ko ang tuluyang nagpatunay rito.
“Hindi ito aksidente,” sabi niya.
“Kuya…” bulong ni Lila.
“Hindi,” sagot niya. “Hindi ito utang ni Aira.”
Tumingin siya sa akin.
“May gumamit sa pangalan mo para makalapit sa akin.”
At doon ko naintindihan.
Hindi lang bahay ng mama ko ang target.
Ako ang target.
Ang kasal namin.
Ang baby na nasa tiyan ko.
At ang lalaking pinakasalan ko nang hindi ko alam na bahagi pala ng pamilya ng best friend ko.
BAHAGI 3 — Habang Nilalait Ako ng Ex Kong Gumamit sa Pangalan Ko Para Mangutang, Natuklasan Kong Hindi Lang Bahay ng Mama Ko ang Nakataya, Kundi Pati Ang Katotohanan Tungkol sa Lalaking Pinakasalan Ko
Kinabukasan, hindi ako nagpunta sa clinic para sa ultrasound.
Hindi dahil ayaw kong malaman kung maayos ang baby.
Kundi dahil may mas urgent na bagay.
Ang bahay ng mama ko.
Ang maliit na bahay sa Calamba na may lumang capiz windows, may sampayan sa likod, at may kusina kung saan ako tinuruan ng mama kong gumawa ng pancit bihon kahit lagi niyang sinasabing maalat ako magtimpla.
Doon ako lumaki.
Doon ako unang umiyak dahil sa mababang grade.
Doon ako nag-aral habang pinapatay ang electric fan para makatipid sa kuryente.
Doon namatay ang mama ko, hawak ang kamay ko, pagkatapos ng mahaba niyang laban sa sakit sa puso.
At bago siya tuluyang pumikit, sinabi niya:
“Anak, hindi malaki ang maiiwan ko. Pero may bahay kang uuwian. Huwag mong ipapaubaya sa taong hindi marunong umuwi sa’yo.”
Hindi ko inakala na ang lalaking pinagkatiwalaan ko nang apat na taon ang siyang susubok kumuha noon.
Sa opisina ni Attorney Gina, nakalatag sa mesa ang mga dokumento.
May photocopy ng ID ko.
May pirma ko.
May notarized affidavit.
May loan contract.
May mortgage agreement.
Sa unang tingin, mukhang totoo ang lahat.
Pero hindi akin ang pirma.
Hindi ko isinulat ang mga salitang iyon.
At higit sa lahat, hindi ako kailanman nagpunta sa tanggapan ng De Vera Capital.
“May record ba kayo ng personal appearance ko sa notary?” tanong ko.
Nagkatinginan ang mga abogado.
“May signature sa logbook,” sagot ng isa.
“May CCTV ba?”
“Wala na po. Mahigit siyam na buwan na.”
“May witness?”
“May dalawang pangalan.”
“Tingnan ko.”
Nang makita ko ang mga pangalan, kumirot ang batok ko.
Una: si Jovan Reyes.
Pangalawa: si Kaye Mercado.
Si Kaye.
Ang babaeng dahilan kung bakit ako iniwan ni Jovan.
Ang babaeng nag-post ng picture nilang magkahawak-kamay sa Boracay dalawang araw matapos akong iwanan sa Davao.
Ang babaeng may lakas ng loob mag-message sa akin ng:
Hindi mo kasalanan kung hindi ka niya kayang mahalin. Hindi ka lang talaga sapat para sa kanya.
Hindi ako sumigaw sa opisina.
Hindi ako nagwala.
Kinuha ko lang ang photocopy ng mga dokumento at tiningnan ang bawat detalye.
At doon ko nakita ang mali.
Sa ilalim ng signature ko, may reference code mula sa dati kong trabaho.
Isang lumang tracking number.
Noong nagtatrabaho pa ako sa isang maliit na events agency sa BGC, kami ang gumagamit ng format na iyon sa internal printing.
Hindi dapat napunta ang code na iyon sa isang loan document.
Pero napunta.
Ibig sabihin, ginamit ang lumang scanned file ko.
Hindi random ang forgery.
May taong kumuha ng records ko.
May taong may access sa dating trabaho ko.
At may taong matagal nang nagpaplano.
Paglabas namin ng opisina, hindi ko napansin na hawak na pala ni Nicolas ang envelope ko.
“Hindi ako makikiusap na magtiwala ka agad,” sabi niya.
“Hindi naman iyon ang problema.”
“Alam ko.”
“Ang problema, bakit hindi mo sinabi sa akin na de Vera ang pamilya mo?”
Tumingin siya sa kalsada.
“Nicolas Sarmiento ang pangalan ko dahil apelyido iyon ng nanay ko. De Vera ang apelyido ng tatay at mga kapatid ko.”
“Hindi iyan sagot.”
“Lumaki akong hiwalay sa kanila.”
“Hindi pa rin iyan sagot.”
Humigpit ang panga niya.
“Dahil matagal nang may problema sa negosyo ang pamilya namin. At si Uncle Raul ang dahilan kung bakit hindi ako lumalapit.”
“Pero pinakasalan mo ako nang hindi mo sinasabing posibleng mapahamak ako dahil sa pamilya mo.”
Napatingin siya sa akin.
Sobrang tahimik ng tingin niya na mas lalo akong nainis.
“Hindi ko alam na target ka nila.”
“Hindi mo alam. Pero may mga bagay kang alam na hindi mo sinabi.”
Hindi niya itinanggi.
At iyon ang mas masakit.
Hindi ko kailangan ng perfect na asawa.
Pero kailangan ko ng tapat.
Pagdating namin sa bahay ng pamilya nila, sinalubong kami ni Lila sa driveway.
Namumugto ang mata niya.
“May kausap si Dad,” sabi niya. “Si Uncle Raul.”
“Huwag muna akong papasok,” sabi ko.
“Aira—”
“Lila, please.”
Pero huli na.
Bumukas ang pinto ng bahay.
Lumabas si Raul de Vera.
Mahigit singkuwenta na siya, laging maayos manamit, laging may mamahaling relo, at laging may ngiting parang alam niyang hindi mo kayang kalabanin siya.
“Aira,” sabi niya, malambing ang boses. “Nalulungkot akong naririnig ko ang problema mo.”
“Problema ko?” tanong ko.
“May utang ka raw.”
“Hindi ako umutang.”
“May pirma sa dokumento.”
“Peke.”
“Malaking accusation iyan.”
“Mas malaking kasinungalingan ang ninakaw n’yo ang bahay ng mama ko.”
Biglang tumahimik ang paligid.
Lumapit si Nicolas sa tabi ko.
Hindi niya ako hinawakan.
Hindi niya ako pinigilan.
Pero naramdaman kong nandiyan siya.
“Uncle,” sabi niya, “may access ka ba sa file ng loan?”
“Bakit ako magkakaroon? Independent company iyon.”
“Hindi independent. May shares ka.”
“Legal ang investment.”
“Pero baka hindi legal ang dokumento.”
Ngumiti si Raul.
Hindi siya natakot.
“Kuya Nico,” sabi niya, sadyang mabagal. “Hindi ka pa rin natututo. Hindi dahil may hawak kang kumpanya, ikaw na ang may hawak ng katotohanan.”
“Hindi dahil pamilya tayo, wala ka nang pananagutan,” sagot ni Nicolas.
Mabilis na nagbago ang mukha ni Raul.
Hindi na siya ngumiti.
“At ikaw,” sabi niya sa akin. “Kasal ka lang sa kanya nang ilang linggo. Huwag mong isipin na kilala mo siya. Tanungin mo siya kung bakit bigla siyang nagpakasal sa’yo. Tanungin mo siya kung bakit kailangan niyang magmukhang stable sa harap ng board.”
Naramdaman kong nanlamig ang batok ko.
Dahan-dahan akong napalingon kay Nicolas.
“Anong ibig niyang sabihin?”
Hindi agad siya nakasagot.
At ang isang segundong katahimikan niya ay sapat na para wasakin ang natitira kong tiwala.
“May board meeting ang kumpanya ninyo sa susunod na buwan?” tanong ko.
“Aira—”
“May issue ba tungkol sa position mo?”
“May mga investor na gusto akong tanggalin.”
“Bakit?”
“Dahil may campaign silang kumakalat na hindi ako stable.”
“Dahil wala kang asawa?”
“Hindi lang iyon.”
“Pero nakatulong ang pagkakaroon mo ng asawa.”
Tahimik siya.
Sa likod ko, narinig kong napasinghap si Lila.
At doon ko naramdaman ang hiya.
Hindi dahil pinakasalan ko siya.
Kundi dahil baka sa lahat ng dahilan kung bakit niya ako pinili, hindi pag-ibig ang pinakamalakas.
Baka timing lang ako.
Baka convenient lang ako.
Baka ako ang pinakamadaling babae na puwedeng makuha sa buhay niyang magulo.
“Aira,” sabi niya, mas mababa ang boses. “Hindi kita pinakasalan para sa board.”
“Pero alam mong makikinabang ka.”
“Oo.”
Umikot ang mundo ko.
Hindi dahil nagsinungaling siya nang buo.
Mas masakit dahil kalahati lang ang sinabi niya.
At minsan, ang kalahating katotohanan ang pinakamasakit na uri ng kasinungalingan.
Umalis ako roon.
Hindi ko hinintay ang paliwanag niya.
Hindi ko hinintay ang sasabihin ni Lila.
Hindi ko hinintay ang mayamang pamilya nila na magdesisyon kung karapat-dapat ba akong maging asawa ng panganay nila.
Sumakay ako ng bus papuntang Calamba.
Mag-isa.
Buntis.
May kasal na hindi ko na alam kung totoo ba ang dahilan.
At may bahay na maaaring mawala sa akin.
Pagdating ko sa bahay ng mama ko, may nakaipit nang foreclosure notice sa gate.
Sa harap nito, nakatayo si Jovan.
Kasama si Kaye.
Parang matagal nila akong hinihintay.
“Aira,” sabi ni Jovan, nakangiti. “Akala ko nasa Alabang ka na, nagpapanggap na mayaman.”
Hindi ako sumagot.
Lumapit siya.
“Puwede pa nating ayusin ito.”
“Paano?”
“Pirmahan mo ang settlement. Sabihin mong valid ang loan. Ibebenta na lang natin ang bahay nang maayos. May matitira pa sa’yo.”
“Hindi akin ang utang.”
“Pero pirma mo ang nasa papel.”
“Peke.”
“Napatunayan mo na ba?”
Hindi ako sumagot.
Lumapit si Kaye at tiningnan ang tiyan ko.
“Congratulations pala,” sabi niya. “Ang bilis mo namang humanap ng kapalit.”
Hindi ko siya pinansin.
“Anong gusto ninyo?” tanong ko.
“Gusto ko lang ipaalala,” sabi ni Jovan, “na hindi ka makakalaban nang mag-isa.”
“Hindi na ako mag-isa.”
“Talaga?” Tumingin siya sa kalsada. “Nasaan ang asawa mong si Nicolas? Hindi ba may board meeting? Hindi ba may kumpanya? Hindi ba may dahilan siyang mas importante kaysa sa’yo?”
Tumama ang bawat salita.
Dahil kahit gustuhin kong isipin na nagsisinungaling siya, may bahagi ng puso ko na natatakot na tama siya.
Nang gabing iyon, habang nakaupo ako sa sahig ng lumang kuwarto ko, tumawag si Nicolas.
Hindi ko sinagot.
Tumawag ulit siya.
Hindi pa rin.
Pagkatapos, may pumasok na email mula sa isang anonymous address.
May attached na bank transfer records.
Ipinakita nito na ang loan money na nakapangalan sa akin ay napunta sa isang shell company.
At ang pangalan ng shell company ay sobrang pamilyar.
Sarmiento Logistics and Procurement.
Isa sa mga subsidiary ng kumpanya ni Nicolas.
Mabilis kong binuksan ang documents.
Sa ilalim ng bawat transaction, may electronic approval.
Pangalan ni Nicolas.
Digital signature ni Nicolas.
Napahawak ako sa bibig ko.
At sa unang pagkakataon, hindi ko na alam kung sino ang dapat kong katakutan.
Si Jovan ba?
Si Raul de Vera?
O ang lalaking pinakasalan ko at nangakong hindi niya ako gagamitin?
Sa labas ng bahay, may tumunog na kotse.
Pumasok ang ilaw mula sa headlights sa bintana ng kuwarto ko.
At habang hawak ko ang printout ng transfer records, narinig kong may kumatok sa pinto.
“Aira.”
Boses ni Nicolas.
“Aira, buksan mo ang pinto. Kailangan mong marinig ang buong katotohanan.”
Tinitigan ko ang pangalan niya sa dokumento.
Pagkatapos ay hinawakan ko ang tiyan ko.
At sa pagitan ng galit, takot, at sakit, isang bagay lang ang malinaw sa akin.
Hindi na ako puwedeng maniwala sa kahit sino dahil lang mahal ko sila.
