ANG ROOMMATE KONG OBSESSED SA SCORES AY ARAW-ARAW AKONG MINAMALIIT—HINDI NIYA ALAM NA ANG “ART STUDENT” NA INIINSULTO NIYA ANG TOP 1 SA BUONG METRO MANILA
Unang araw ko pa lang sa dorm, may narinig na agad akong babaeng nagsasabing nakakainsulto raw na makapasok sa parehong unibersidad ang mga taong mas mababa ang entrance exam score kaysa sa kanya.
Hindi pa niya ako nakikita, pero hinusgahan na niya ang lahat ng magiging roommate namin.
At nang pumasok ako, isang tingin lang niya sa akin bago siya ngumisi.
“Art student ka, ’di ba? Mukha namang hindi umabot sa matinong score ang academic subjects mo.”
Napahinto ako sa pintuan.
Ah.
May ganito pala talagang tao.
Ako si Gabriela Reyes, first-year BA Political Science student sa Lakan State University sa Quezon City.
Anim kaming nakatalaga sa Room 418 ng women’s dormitory.
Pagdating ko roon, naroon na sina Bea, Lani, Trish, Aya, at ang babaeng pinakamalakas ang boses—si Clarisse Mendoza.
“Eighty-six ka lang?” tanong niya kay Bea habang nakataas ang kilay. “Ako 91.4. Halos limang puntos ang pagitan natin.”
Pagkatapos ay si Lani naman ang tinanong.
Nang malaman niyang galing itong Eastern Samar at nakapasok sa scholarship program, ngumuso siya.
“May regional consideration siguro kaya ka nakapasok.”
Namula si Lani.
Doon ako dumating.
Nagpakilala ako, inilapag ang maleta ko at nagsimulang mag-ayos ng kama.
Tiningnan ako ni Clarisse mula ulo hanggang paa.
Wala akong makeup. Naka-white shirt, jeans at sneakers lang ako.
Pero bigla niyang sinabi, “Dancer ka siguro.”
Napatingin ako sa kanya.
“Paano mo nalaman?”
“Halata naman. ’Yung tindig mo. Tsaka mukha kang artsy.”
Tumawa siya nang mahina.
“So mababa siguro entrance exam score mo. Kaya ayaw mong sabihin?”
“Hindi mo pa naman ako tinatanong.”
“Eh di ilan?”
“Bakit kailangan kong sabihin sa ’yo?”
Parang nanalo sa lotto ang mukha niya.
“Ayan! Nahihiya! Alam ko na. Art students kasi—”
“Clarisse,” putol ko, “may UP Diliman ilang kilometro lang mula rito. Kung sobrang talino mo pala, bakit hindi ka doon nag-enroll?”
Natahimik ang kuwarto.
Napasinghap si Trish.
Namula si Clarisse.
“Kung mag-e-exam ulit ako, makakapasok ako roon!”
“Okay.”
“Anong okay?”
“Naniniwala naman ako sa pangarap.”
Napahagikgik si Bea.
Lalong sumimangot si Clarisse.
Tiningnan niya ang name tag ko.
“Gabriela Reyes. Ang arte ng pangalan. Akala mo naman mataas ang score.”
Napabuntong-hininga ako.
“Bakit score nang score? First day ng college, entrance exam pa rin ang personality mo?”
Hindi napigilan ni Trish.
“Baka iyon na peak niya.”
Napatawa kaming apat.
Pero si Lani, na ayaw ng gulo, mahina kaming sinaway.
“Guys, okay na siguro—”
Biglang bumaling sa kanya si Clarisse.
“Ikaw, huwag ka ngang makialam. Kung wala namang scholarship at regional programs, baka hanggang probinsya ka lang.”
Nawala ang ngiti ko.
Yumuko si Lani.
Bago pa ako makapagsalita, sumingit si Aya.
“Gabi, ang ganda ng posture mo. Totoo bang dancer ka? Turuan mo naman ako. Gusto kong gumanda flexibility ko.”
Alam kong sinadya niyang ibahin ang usapan.
Ngumiti ako.
“Sure. Ballet at contemporary ang training ko dati. May konting folk dance din.”
Pero hindi marunong tumigil si Clarisse.
“See? Tama nga ako.”
Sabay tawa niya.
“Mga dancer kasi, puro katawan ang puhunan.”
Bumagsak ang palad ni Bea sa mesa.
“Hoy. Sumosobra ka na.”
“Ano? Totoo naman. Dati nga, pang-entertain lang sa mayayaman ang mga mananayaw.”
Parang bumalik ng dalawang daang taon ang utak ko habang nakikinig sa kanya.
Hindi na ako nakipagtalo.
Sinabi ko lang:
“Kapag marumi ang isip mo, kahit malinis ang tao, marumi pa rin ang makikita mo.”
Tumahimik ang kuwarto.
Wala nang kumampi kay Clarisse.
Kaya lalo siyang nainis.
“Nagsama-sama talaga ang magkakapareho. Mga average students.”
Nakangising sumagot si Trish.
“Balita ko nga, dito raw nag-enroll ang highest scorer ng admission exam ngayong taon. Clarisse, hanapin mo. Baka puwede kang lumipat sa dorm niya.”
Hindi niya napansin ang pagpipigil ko ng tawa.
Sa halip ay tuwang-tuwa siyang tumango.
“Exactly! Ang mga matatalino, dapat kapwa matatalino ang kasama.”
Napailing ako.
Kung alam lang niya.
Kinabukasan, nagsimula ang freshman formation program at NSTP orientation namin.
Nagulat si Clarisse nang makita niya akong nakapila sa parehong section niya.
“Anong ginagawa mo rito?”
“Nakatayo.”
“Alam ko! Ang ibig kong sabihin, bakit Political Science ka?”
“Dahil Political Science ang course ko?”
Nanlaki ang mata niya.
“Akala ko arts!”
“Problema ko ba ’yon?”
Habang naghihintay sa instructor, malakas niyang sinabi sa mga kaklase namin:
“Grabe talaga ngayon. Ang daming paraan makapasok sa magandang school. ’Yung iba, academics. ’Yung iba, sayaw-sayaw lang.”
Maraming napalingon.
Hindi ko siya pinatulan.
Nang magsimula ang formation drills, doon naman nag-iba ang ihip ng hangin.
Dahil sa mahigit sampung taon kong dance training, sanay ako sa balance, timing, posture at mabilisang pagsunod sa movement instructions.
“Reyes, good posture.”
“Reyes, excellent turn.”
“Class, tingnan n’yo ang spacing ni Reyes.”
Tatlong beses akong ginawang halimbawa ng facilitator.
Samantalang si Clarisse, paulit-ulit na nalilito sa kaliwa at kanan.
Sa pang-apat niyang pagkakamali, napatawa ang buong hanay.
“Hindi fair!” reklamo niya. “Dancer kasi siya!”
Seryosong sumagot ang facilitator.
“Ms. Mendoza, hindi dahilan ang pagiging academically inclined para hindi matutong sumunod sa simpleng instruction.”
Natahimik siya.
Noong break, nagtanong na naman siya ng entrance scores sa mga kaklase.
Kapag mas mababa sa 91.4, nagiging condescending siya.
Kapag mas mataas, biglang sobrang bait.
“Wow! Ang galing mo naman!”
Para siyang may sariling caste system.
Sa huling bahagi ng orientation, nagkaroon ng talent sharing.
Nang marinig iyon ni Clarisse, agad niya akong itinuro.
“Si Gabriela po! Dancer!”
Tumanggi muna ako dahil pagod na ako.
Pero lalo niya akong kinantiyawan.
“Bakit? Pati ba talent mo hindi mo kayang ipakita? O baka hindi naman talaga magaling?”
Dahil pati ibang kaklase ay nakiusap, pumayag ako.
Nag-perform ako ng maikling contemporary routine na may halong Filipino folk movement.
Pagkatapos ko, malakas ang palakpakan.
Pati facilitator tumayo.
Pero habang umiinom ako ng tubig, narinig ko na naman si Clarisse.
“School ito, hindi audition. Kung mahina sa academics, kailangan talaga bumawi sa pagpapapansin.”
Napatingin ako sa kanya.
“Ikaw ang namilit sa akin sumayaw.”
“Eh—”
“Pinapasayaw mo ako, tapos galit ka kapag sumayaw ako. Clarisse, mahirap ba talagang maging masaya kapag may ibang napupuri?”
May sumigaw mula sa likuran.
“Selos lang ’yan!”
Nagtawanan ang lahat.
Hindi na siya umimik.
Pagbalik namin sa dorm, may message ang resident adviser.
May room inspection daw kinabukasan.
Habang naghahanda kaming maglinis, biglang umupo si Clarisse sa sariling kama at nagsimulang mag-utos.
“Bea at Lani, sahig. Trish at Aya, basura. Gabriela, ikaw sa CR at linisin mo rin desk ko.”
Napatingin ako sa kanya.
“Ikaw?”
“Ako ang magche-check kung malinis.”
Napatawa si Bea.
“Reyna?”
“May pinakamataas akong score dito. Natural, mas valuable ang oras ko.”
Hindi ko na siya pinatulan.
Naglinis kaming lima habang nakahilata siya at nagse-cellphone.
Makalipas ang halos isang oras, biglang may kumatok.
Pagbukas ni Aya ng pinto, naroon ang resident adviser namin kasama ang isang staff mula sa Office of Student Affairs at isang babaeng may dalang folder.
Biglang tumayo si Clarisse.
“Ma’am?”
Ngumiti ang adviser.
“Good evening. Pasensya na sa istorbo. May hinahanap lang kami.”
Napansin kong biglang inayos ni Clarisse ang buhok niya.
Nagpatuloy ang adviser.
“May freshman kasi sa Room 418 na kailangang makausap bukas para sa Academic Excellence Recognition.”
Napakagat-labi si Clarisse para pigilan ang ngiti.
“At,” dagdag ng staff, “siya rin ang highest scorer sa university admission examination ngayong taon—number one sa mahigit labindalawang libong examinees mula sa Metro Manila at karatig-probinsya.”
Halos lumiwanag ang mukha ni Clarisse.
Humakbang siya pasulong.
“Ma’am, ako po ba?”
Tumingin sa listahan ang adviser.
Pagkatapos ay dahan-dahan siyang lumingon sa direksiyon ko.
“Ms. Gabriela Reyes?”
Nalaglag ang cellphone mula sa kamay ni Clarisse.
PARTE2
“Ms. Gabriela Reyes?”
Napakurap ako.
“Opo?”
Ngumiti ang babae mula sa Office of Student Affairs.
“Finally. Kanina ka pa namin hinahanap.”
Parang may pumindot ng pause button sa buong Room 418.
Si Bea, nakahawak pa sa walis.
Si Aya, may trash bag sa kamay.
Si Lani, nakaluhod sa tabi ng kama habang nagpupunas ng sahig.
Si Trish naman ay nakabuka ang bibig.
Pero walang tatalo sa mukha ni Clarisse.
“M-Ma’am…”
Pinulot niya ang cellphone niya.
“Baka po may mali sa pangalan.”
Napatingin sa kanya ang adviser.
“Bakit magkakamali?”
“Ako po kasi ang… mataas ang entrance score dito.”
“Congratulations,” sagot ng staff. “Ano ang score mo?”
“91.4 po.”
Tumango ang babae.
“Maganda ’yan.”
Pagkatapos ay muli niya akong hinarap.
“Ms. Reyes scored 99.82, the highest score recorded by the university this admission cycle.”
Tahimik.
Sobrang tahimik na naririnig ko ang electric fan sa sulok.
Si Trish ang unang nakabawi.
“Wait…”
Lumingon siya sa akin.
“Gabi…”
Tinakpan niya ang bibig niya.
“Ikaw ’yung top one?!”
Tumango ako.
Biglang napasigaw si Bea.
“HOY!”
Hinampas niya ako ng maliit na unan.
“Bakit hindi mo sinabi?!”
Tumawa ako.
“Wala namang nagtatanong nang maayos.”
Sabay-sabay silang napatingin kay Clarisse.
Namula siya hanggang tenga.
“H-Hindi… impossible.”
Tumaas ang kilay ng staff.
“Excuse me?”
“Akala ko po kasi…”
Tumingin siya sa akin.
“Art student siya.”
“Hindi po,” sagot ko. “Political Science.”
“Pero dancer ka!”
“Oo.”
“Hindi puwedeng—”
Doon na natawa si Aya.
“Ano? Bawal bang marunong sumayaw ang matalino?”
Kinuha ng staff ang isang envelope mula sa folder.
“Ms. Reyes is under the University Academic Excellence Scholarship. Full tuition, dormitory grant, book allowance, at priority placement sa honors program.”
Mas lalong namutla si Clarisse.
Pero hindi pa tapos.
“Nakita rin namin sa student profile,” dagdag ng adviser, “na former national finalist siya sa youth contemporary dance competition.”
Tumawa si Trish.
“Grabe, Gabi. May itinira ka pa ba sa amin?”
“Ako nga hindi marunong magluto,” sabi ko.
Tumawa silang lahat.
Lahat maliban kay Clarisse.
Nakatayo lang siya roon na tila nilamon ng sarili niyang mga sinabi mula noong unang araw.
Bago umalis ang adviser, sinabi niyang kailangan kong pumunta sa auditorium kinabukasan para sa photo at recognition rehearsal.
Pagkasara ng pinto, limang pares ng mata ang nakatitig sa akin.
Si Bea ang unang nagsalita.
“So lahat ng oras na sinasabi niyang bobo ka…”
“Hindi naman niya direktang sinabing bobo,” sabi ko.
“Gabi!”
“O sige. Basically.”
Napaupo si Trish sa kama habang tumatawa.
“Ang malala, inalipusta niya si Lani dahil scholar. Tapos ikaw pala full scholar at top one.”
Hindi ko napigilang matawa.
Pero nang lingunin ko si Clarisse, hindi na galit ang mukha niya.
Parang nahihiya.
O baka hindi lang niya matanggap.
“Bakit hindi mo sinabi?” tanong niya.
“Sinabi ko bang mababa score ko?”
“Hindi.”
“Sinabi ko bang art student ako?”
“…Hindi.”
“Sinabi ko bang nakapasok ako gamit ang dance scholarship?”
Hindi siya sumagot.
“Lahat ng iyon,” sabi ko, “ikaw ang gumawa sa isip mo.”
Tumahimik siya.
“Hindi mo ako kinilala. Hinusgahan mo ako.”
Pagkatapos ay itinuro ko sina Lani at Bea.
“At hindi lang ako.”
Akala ko roon na matatapos ang lahat.
Mali pala ako.
Kinabukasan, bago pa man magsimula ang recognition rehearsal, kumalat sa freshman group chat ang screenshot ng isang anonymous post sa university freedom wall.
“Totoo bang may top scorer daw na dancer pero hindi inilalabas ang full exam details? Sana i-check kung may special treatment o connection sa admissions.”
Walang pangalan.
Pero may isang linya pa:
“May mga taong magaling lang magpa-impress sa instructors at sumayaw sa harap ng klase.”
Hindi na kailangang maging detective.
“Si Clarisse ’to,” sabi ni Bea.
“Naku, huwag muna tayong mag-accuse,” sabi ni Lani.
Pero si Trish, diretsahan.
“Kung hindi siya ’yan, kakainin ko ID lace ko.”
Hindi ako nag-comment sa post.
Hindi rin ako nag-explain.
Kinabukasan, mas lumaki pa iyon.
May nagtanong kung legitimate ba talaga ang score ko.
May nagsabing baka anak daw ako ng professor.
May nagtanong kung may “backer” ako.
At dahil internet iyon, may mga taong handang maniwala kahit walang ebidensiya.
Sa cafeteria, narinig kong may dalawang estudyanteng nagbubulungan habang dumadaan ako.
“Siya ba ’yon?”
“Parang siya.”
Doon ako unang nainis nang totohanan.
Hindi dahil sa score.
Hindi ko kailangang patunayan sa lahat kung gaano ako katalino.
Pero ibang usapan kapag ginagawa nang tanong ang integridad ko.
Pagbalik ko sa dorm, nadatnan kong umiiyak si Lani.
May anonymous message siyang natanggap.
“Probinsyana ka lang kaya nakapasok ka.”
Nang makita iyon ni Bea, galit siyang napamura.
Doon ako tuluyang nawalan ng gana manahimik.
“Okay,” sabi ko.
“Ano’ng gagawin mo?” tanong ni Aya.
“Hindi ako makikipagbardagulan online.”
Kinuha ko ang screenshot.
“Dadaan tayo sa tamang proseso.”
Kinabukasan, pumunta kaming lima sa Student Affairs.
Hindi lang tungkol sa anonymous post ang nireport namin.
Ikinuwento rin namin ang paulit-ulit na pangmamaliit ni Clarisse sa regional scholars, dancers at mga estudyanteng mas mababa ang admission score kaysa sa kanya.
May testimonya kaming lahat.
Hindi kami nag-imbento.
Hindi namin dinagdagan.
Sinabi lang namin kung ano mismo ang nangyari.
Dumating ang Freshman Recognition Day.
Punô ang university auditorium.
Kasama ang mga dean, faculty members, scholarship recipients at mga magulang.
Nasa backstage ako nang lumapit sa akin ang admissions director.
“Gabriela.”
“Opo?”
“May nabasa kaming allegations online.”
Napalunok ako.
“Sorry po kung nagkaroon ng issue.”
“Hindi ikaw ang kailangang mag-sorry.”
Iniabot niya sa akin ang program.
“Standard procedure namin ang verification kapag may formal or public allegation. We reviewed your records.”
Sandali akong natahimik.
“At?”
Ngumiti siya.
“Your result stands.”
Parang may biglang nabunot na bigat sa dibdib ko.
“Your exam was digitally logged. Identification matched. Essay component was independently checked. Walang anomaly.”
“Thank you po.”
“Actually,” dagdag niya, “may gusto kaming linawin publicly. Hindi para pumatol sa tsismis. Para protektahan ang credibility ng scholarship program.”
Nang tawagin ang pangalan ko, umakyat ako sa stage.
“Gabriela Reyes,” sabi ng emcee, “BA Political Science freshman and highest scorer of this year’s Lakan State University Admission Examination, with a verified score of 99.82.”
Umalingawngaw ang palakpakan.
Mula sa audience, nakita ko sina Bea at Trish na halos mabali ang kamay sa kakapalakpak.
Si Lani ay nakangiti.
Si Aya ay may hawak pang maliit na handmade sign:
ROOM 418 TOP 1!
At ilang upuan sa likod nila…
naroon si Clarisse.
Hindi siya nakatingin sa akin.
Kasunod kong umakyat ang admissions director.
“May ilang tanong na kumalat tungkol sa integrity ng admission result,” sabi niya.
Biglang natahimik ang auditorium.
“Bilang tugon, nirepaso ng Admissions Office ang relevant examination records. We found no irregularity. Ms. Reyes earned her ranking through the same examination process completed by all applicants.”
Palakpakan ulit.
Pero hindi iyon ang pinakanagustuhan kong sinabi niya.
“Academic excellence deserves recognition. But let us also remember: an entrance score measures performance on an examination. It does not measure kindness, integrity, discipline, creativity, or the total worth of a person.”
Tahimik ang lahat.
“College is not where we spend four years proving we were better than our classmates in high school. It is where we learn what kind of person we will become afterward.”
Sa unang pagkakataon mula nang makilala ko siya, nakita kong yumuko si Clarisse.
Pagbalik namin sa dorm nang gabing iyon, tahimik siya.
Walang nag-usap tungkol sa nangyari.
Hanggang bandang alas-onse, habang natutulog na sina Bea at Aya, narinig kong may bumulong.
“Gabi.”
Si Clarisse.
“Ano?”
“Puwede ba tayong mag-usap?”
Umupo ako.
Namumugto ang mata niya.
“Hindi ako ’yung nag-send ng message kay Lani.”
“Okay.”
“Pero…”
Napahinto siya.
“Ako ’yung nag-submit ng anonymous post tungkol sa ’yo.”
Hindi ako nagulat.
“Bakit?”
Matagal bago siya sumagot.
“Hindi ko matanggap.”
“Na mas mataas score ko?”
Tumango siya.
“Buong buhay ko, score ang pinagmamalaki ng parents ko sa akin. Kapag second place ako, ang tanong nila bakit hindi first. Kapag 95, bakit hindi 100. Akala ko…”
Napatawa siya nang mapait.
“Akala ko kapag mas mataas score ko sa isang tao, mas… lamang ako.”
“Clarisse.”
Tumingin siya sa akin.
“Puwedeng dahilan ’yan kung bakit ganyan ka. Pero hindi excuse.”
Tumulo ang luha niya.
“Alam ko.”
“Hindi mo lang ako sinaktan. Pinahiya mo si Lani dahil taga-probinsya siya. Minamaliit mo si Bea at Trish dahil mas mababa score nila. Ginawa mong basehan ng halaga ng tao ang isang numerong nakuha natin sa isang araw ng buhay natin.”
Tahimik siyang umiyak.
Hindi ko siya niyakap.
Hindi ko rin sinabi na okay lang.
Dahil hindi okay.
“Kung gusto mong magbago,” sabi ko, “hindi sa akin dapat magsimula ang sorry mo.”
Kinabukasan, bago kami pumasok, lumapit siya kay Lani.
“Sorry.”
Napatigil si Lani.
“Hindi ko dapat sinabi ’yung tungkol sa probinsya mo. At mali na ginawa kong mababa ang tingin ko sa scholarship students.”
Sunod niyang hinarap sina Bea, Trish at Aya.
Isa-isa siyang humingi ng tawad.
Hindi naging instant best friends ang lahat.
Hindi ganoon ang totoong buhay.
May awkwardness pa rin.
May distansiya.
At dahil sa report sa Student Affairs, binigyan siya ng formal warning at pinadalo sa student conduct sessions.
Pero unti-unti siyang tumigil sa pagtatanong ng score ng bawat taong nakikilala niya.
Minsan, nahuhuli ko pa rin siyang nagmamalaki.
Tapos titigil siya sa gitna.
Parang naaalala niya ang Room 418.
Makalipas ang ilang buwan, nagkaroon kami ng midterm results.
Lumabas akong second highest sa isang major subject.
Si Clarisse, fifth.
Pagbalik ko sa dorm, nakita kong may maliit na paper bag sa desk ko.
May ensaymada sa loob.
At sticky note.
“Congrats. Hindi ko na tatanungin score mo. Pero kung gusto mong sabihin, makikinig ako nang hindi nakikipag-compete. — C”
Napangiti ako.
Mula sa kabilang kama, sumigaw si Trish.
“Character development!”
Bumato ng unan si Clarisse sa kanya.
“Tumahimik ka!”
Nagtawanan kaming lahat.
At doon ko napagtanto:
Hindi kailangang maging kaibigan natin ang bawat taong nakasakit sa atin.
Hindi rin obligasyon nating kalimutan agad.
Pero kung may taong tunay na natutong makita ang pagkakamali niya, may halaga rin ang pagbibigay ng espasyo para patunayan niyang kaya niyang magbago.
At tungkol naman sa score?
Nakatulong ang 99.82 para makapasok ako sa scholarship.
Pero hindi iyon ang pinakamahalagang bagay na natutunan ko sa unang taon ko sa kolehiyo.
Ang marka ay kayang sukatin kung ilang tanong ang nasagot mo nang tama. Pero hindi nito kayang sukatin kung gaano ka kabuting kaibigan, gaano kalawak ang pang-unawa mo, o gaano ka karapat-dapat igalang.
Sa totoong buhay, hindi laging pinakamataas ang score ng taong pinakamaraming mararating.
Minsan, mas mahalaga ang marunong yumuko, matuto, humingi ng tawad—at hindi kailangang maliitin ang iba para lang maramdamang mataas siya.
