Sampung Taon Siyang Namuhay Kasama ang Kabit Habang Tahimik Akong Nag-alaga sa Kanyang mga Magulang—Hanggang Walong Mansyon ang Isinalin sa Pangalan Ko at Siya Mismo ang Nag-abot ng Divorce Papers

Sampung Taon Siyang Namuhay Kasama ang Kabit Habang Tahimik Akong Nag-alaga sa Kanyang mga Magulang—Hanggang Walong Mansyon ang Isinalin sa Pangalan Ko at Siya Mismo ang Nag-abot ng Divorce Papers

Sampung taon nang hayagang nakatira ang asawa ko kasama ang ibang babae.

Hindi ako minsang tumawag para magtanong kung nasaan siya.

Hindi ako nagpunta sa condo nila para gumawa ng eksena.

At sa loob ng sampung taong iyon, nanatili ako sa bahay ng pamilya niya—inaalagaan ang mga magulang niyang parang wala akong nalalaman.

Hanggang isang araw, walong property ang sunod-sunod na inilipat sa pangalan ko.

Pagkatapos, simpleng sinabi ng biyenan kong lalaki:

“Okay na. Kumpletuhin mo na ang papeles.”

Hindi nagtagal, dumating ang asawa ko sa bahay kasama ang kabit niyang buntis.

At sa hapag-kainan mismo, inilapag niya sa harap ko ang annulment agreement.

“Ariana, tapusin na natin ito.”

Ako si Ariana Villanueva, trenta-singko anyos.

Sampung taon na akong kasal kay Gabriel Monteverde, founder ng Monteverde Digital Systems sa Bonifacio Global City.

At sampung taon ding alam ng halos buong Metro Manila na may ibang babae ang asawa ko.

Ang pangalan niya ay Bianca Salazar.

Maganda.

Sosyal.

Palaging nasa magazines at charity galas.

At matagal nang hindi nila itinatago ang relasyon nila.

Nakikita silang magkasamang bumiyahe sa Europe.

Magkasamang dumadalo sa events.

Magkasamang nakatira sa isang luxury condo sa Rockwell.

Samantalang ako?

Nanatili sa ancestral mansion ng mga Monteverde sa Ayala Alabang.

Hindi dahil wala akong pupuntahan.

Hindi rin dahil umaasa pa akong babalik si Gabriel.

Kundi dahil may dalawang tao sa bahay na iyon na hindi ko kayang talikuran noon.

Ang mga magulang niya.

Si Don Emilio Monteverde at ang asawa niyang si Doña Teresa.

Noong ikatlong taon ng pagsasama namin, nagkaroon ng malalang problema sa puso si Don Emilio.

Sinabi ng doktor na kailangan niyang baguhin ang lifestyle niya kung gusto niyang humaba pa ang buhay.

Ako ang nag-asikaso ng pagkain niya.

Ako ang naghanap ng nutritionist.

Ako ang nag-adjust ng schedule ng medications.

Ako rin ang sumasama sa checkups kapag wala si Gabriel.

Si Doña Teresa naman, matagal nang namamahala sa Monteverde Foundation.

Nang magkaroon siya ng problema sa arthritis at hirap nang maglakad nang matagal, ako ang unti-unting humawak sa foundation.

Scholarships.

Medical missions.

Donation drives.

Ako ang nag-aayos halos lahat.

Samantala, si Gabriel ay abala kay Bianca.

At ngayong gabi, makalipas ang sampung taon, narito silang dalawa sa harap ko.

Magkadikit ang kanilang mga upuan.

Bahagyang nakaumbok ang tiyan ni Bianca.

Mahigpit ang kapit niya sa braso ni Gabriel.

Para bang gusto niyang tiyaking kitang-kita ko.

“May condo sa Nuvali na mapupunta sa iyo,” malamig na sabi ni Gabriel.

“Plus twenty million pesos.”

Itinulak niya ang folder sa direksiyon ko.

“Fair na iyan.”

Hindi ako agad nagsalita.

Kaya nagpatuloy siya.

“Huwag kang masyadong humingi, Ariana.”

Tumigas ang boses niya.

“Alam mo naman ang posisyon mo.”

Dahan-dahan akong tumingala.

Tiningnan ko si Gabriel.

May halatang pagkainis sa mukha niya.

Tiningnan ko si Bianca.

May munting ngiti sa labi.

Tiningnan ko si Doña Teresa.

Nakayuko lang siya habang pinupunasan ang gilid ng wine glass niya.

At si Don Emilio?

Nakahawak sa mesa.

Mukhang pagod.

Para bang ilang gabi na siyang hindi nakakatulog.

Mukhang naghihintay silang lahat sa magiging reaksyon ko.

Siguro inaasahan nilang sisigaw ako.

Iiyak.

Magmamakaawa.

O baka ibuhos ko ang wine sa damit ni Bianca.

Sa halip, sinabi ko lang,

“Sige.”

Biglang natahimik ang buong dining room.

Napakurap si Gabriel.

“Ano?”

“Sabi ko, sige.”

Kinuha ko ang wine glass ko.

Bahagya ko iyong itinaas.

“Congratulations.”

Nawala ang ngiti sa mukha ni Bianca.

Para bang hindi iyon ang eksenang inensayo niya sa utak niya.

Si Gabriel naman ay nakatitig lang sa akin.

Sa unang pagkakataon sa loob ng sampung taon, para bang talagang nakita niya ako.

Tumayo ako mula sa upuan.

Lumapit kay Don Emilio.

“Dad, nasa warmer ang herbal soup ninyo. Inumin ninyo bago matulog.”

Pagkatapos ay tumingin ako kay Doña Teresa.

“Mom, nasa dressing room na ang gown ninyo para sa charity auction bukas. Nakahanda na rin ang pearl set sa velvet box.”

Biglang tumigil ang kamay ni Doña Teresa.

Si Don Emilio naman ay mas mahigpit na kumapit sa wine glass.

Pero wala na akong sinabi.

Tumalikod ako at naglakad palabas ng dining room.

Narinig ko lang ang matinis na boses ni Bianca nang makalampas ako sa pintuan.

“Gabriel, nakita mo iyon?”

“Para siyang walang pakialam!”

“At bakit parang matagal na niyang gustong umalis?”

Sumunod ang malakas na tunog ng natumbang upuan.

“Hayaan mo siya!” sigaw ni Gabriel.

“Gusto kong makita kung hanggang saan siya aabot kapag wala na siyang Monteverde na pangalan!”

Hindi ako lumingon.

Ngumiti lang ako.

Dahil ang hindi alam ni Gabriel…

Hindi ko kailanman kinailangan ang pangalan nila para mabuhay.

Kinabukasan, maaga pa rin akong bumangon.

Nagluto ako ng breakfast ni Don Emilio.

Low-sodium oatmeal.

Egg whites.

Fresh fruit.

At black coffee na eksaktong isang teaspoon lang ang sugar.

Pagbaba ni Doña Teresa, natigilan siya nang makita ako.

“Ariana…”

“Breakfast ninyo, Mom.”

Inilapag ko ang whole-grain sandwich sa harap niya.

May gusto siyang sabihin.

Pero hindi niya itinuloy.

Bandang alas-diyes ng umaga, dumating si Bianca.

Parang walang nangyari kagabi.

Suot ang fitted cream dress at malaking pink diamond bracelet.

Naglakad siya sa garden na parang siya na ang may-ari.

Naabutan niya akong nagpuputol ng tuyong dahon sa rose bushes.

“Maganda ba?”

Itinaas niya ang wrist niya.

“Binili ito ni Gabriel kagabi.”

Ngumiti siya.

“Gift niya sa akin at sa baby.”

Hindi ako sumagot.

Mas lalo siyang lumapit.

“Sinabi rin niya na ako na raw ang titira rito pagkatapos ng annulment.”

“Sabi niya, mas mabuting masanay na ako sa bahay.”

Doon ako tumingin sa kanya.

“At hanggang ngayon ba, pangalan mo na ang property?”

Nawala nang bahagya ang ngiti niya.

“Ano?”

“Kapag nasa land title na ang pangalan mo, saka mo sabihin sa akin na sa iyo ang bahay.”

Tumayo ako nang tuwid.

“Sa ngayon, bisita ka pa rin dito.”

Namula ang mukha niya.

“Malapit ka nang palayasin dito!”

Hindi ako sumagot.

Dahil sa sandaling iyon, nag-vibrate ang phone ko.

Isang message lang ang nasa screen.

Ma’am Ariana, kumpleto na po ang lahat. Ready na for execution.

Binasa ko iyon.

Pagkatapos ay dinelete.

At sa unang pagkakataon, hindi ko napigilang ngumiti nang mas malinaw.

Dahil totoo.

Handa na ang lahat.

Ang dula na tiniis ko nang sampung taon…

Malapit nang matapos.

Tatlong araw pagkatapos noon, sumabog ang problema sa Monteverde Digital Systems.

Nagkaroon ng tax audit.

Na-freeze pansamantala ang ilang corporate accounts para sa review.

Dalawang major investors ang humiling ng emergency meeting.

At ilang procurement contracts ang sinuspinde.

Umuwi si Gabriel nang gabing iyon na halos mabasag ang pinto sa lakas ng pagsara.

Pagkakita sa akin sa hallway, dire-diretso siyang lumapit.

“Ikaw, hindi ba?”

Hinawakan niya ako sa pulso.

“Anong ginawa mo?”

“Ano ang sinasabi mo?”

“Huwag kang magpanggap!”

Mas lalo niyang hinigpitan ang hawak niya.

“Pagkatapos mong pumayag sa annulment, biglang ganito ang kumpanya?”

“Sinong tumutulong sa iyo?”

Tinitigan ko lang siya.

“Bitawan mo ako.”

“Sabihin mo muna kung ano ang ginawa mo!”

Biglang bumukas ang pinto ng study.

Lumabas si Don Emilio.

May tungkod sa kamay.

Galit na galit.

“BITAWAN MO SIYA!”

Napalingon si Gabriel.

Kasunod ni Don Emilio si Doña Teresa, maputla ang mukha.

“Dad, huwag kayong makialam.”

“Huwag makialam?”

Nanginginig sa galit ang matanda.

“Sampung taon kang hindi umuwi bilang asawa.”

“Sampung taon siyang nag-alaga sa amin.”

“At ngayon, sasaktan mo siya sa sarili kong bahay?”

Binitawan ako ni Gabriel.

Huminga nang malalim si Don Emilio.

Pagkatapos ay tumingin sa anak niya.

At sinabi niya ang mga salitang nagpawala ng kulay sa mukha ni Gabriel.

“Isa pa, Gabriel…”

“Hindi mo na bahay ito.”

PARTE2

“Anong ibig ninyong sabihin?”

Parang hindi naintindihan ni Gabriel ang sinabi ng ama niya.

Napalingon siya sa paligid.

Sa marble floor.

Sa grand staircase.

Sa malaking oil painting ng pamilya Monteverde.

“Dad, ancestral property natin ito.”

Umiling si Don Emilio.

“Dati.”

Parang biglang nag-iba ang hangin sa hallway.

Lumapit si Doña Teresa sa tabi ng asawa niya.

Hindi niya tinitingnan si Gabriel.

Sa halip, nakatingin siya sa akin.

At doon ko unang nakita ang luha sa mga mata niya.

“Tatlong buwan na ang nakaraan,” sabi ni Don Emilio, “inilipat namin kay Ariana ang walong residential properties na hawak namin personally.”

Nanigas si Gabriel.

“Ano?”

“Kasama ang bahay na ito.”

Halos matawa siya.

Pero walang tunog na lumabas.

“Hindi ninyo puwedeng gawin iyon.”

“Ginawa na namin.”

“Bakit?”

Ngayon, si Doña Teresa ang sumagot.

“Dahil sampung taon siyang naging anak sa amin habang ikaw ay naging bisita.”

Tumahimik si Gabriel.

“Huwag ninyong gawing melodrama ito,” malamig niyang sabi.

“Kung tungkol ito sa pag-aalaga niya sa inyo, babayaran ko siya.”

Napapikit si Don Emilio.

Para bang iyon mismo ang sagot na pinakakinatatakutan niyang marinig.

“Babayaran?”

Umingit ang panga niya.

“Sa tingin mo pera lang ang ginawa niya para sa amin?”

Tinuro niya ako.

“Noong sinabi ng cardiologist na baka limang taon na lang ang buhay ko, sino ang nagbago ng buong routine ko?”

Hindi sumagot si Gabriel.

“Noong inatake ang nanay mo sa charity event sa Cebu, sino ang sumakay agad ng unang flight?”

Tahimik pa rin.

“Noong halos bumagsak ang foundation dahil nag-resign ang executive director, sino ang humawak?”

Dahan-dahang yumuko si Gabriel.

“Si Ariana.”

“Hindi ikaw.”

Mula sa likod namin, biglang nagsalita si Bianca.

“Pero hindi naman ibig sabihin na dapat ibigay sa kanya ang lahat!”

Napalingon kaming lahat.

Nasa may pintuan pala siya.

Mukhang kararating lang.

“Eight properties?” sigaw niya.

“Paano naman ang baby namin?”

Napatingin si Doña Teresa sa tiyan niya.

At naging kakaiba ang ekspresyon nito.

“Ang anak ninyo ay responsibilidad ninyo.”

Napangiwi si Bianca.

“Pero apo ninyo iyon!”

“Hindi iyon dahilan para kunin namin ang pag-aari ng ibang tao.”

“Other people?”

Natawa nang matinis si Bianca.

“Family ako!”

“Huwag kang magmadali.”

Mahinahon ang boses ko.

Napatingin siya sa akin.

“Hindi pa kayo kasal.”

“Ariana!”

Sigaw ni Gabriel.

Pero hindi ako natinag.

“May mas malaking problema ka kaysa sa bahay.”

“Ano?”

Kinuha ko ang phone ko.

At binuksan ang email na dumating kaninang umaga.

“Ang tax audit sa kumpanya mo ay hindi ko pinasimulan.”

“Sinungaling!”

“Pero alam ko kung bakit nangyari.”

Natahimik siya.

“Tatlong taon nang may discrepancies sa procurement accounts ng Monteverde Digital Systems.”

“May shell suppliers.”

“Inflated invoices.”

“At may funds na dumadaan sa dalawang consultancy firms na konektado sa chief finance officer mo.”

Bumuka ang bibig ni Gabriel.

“Paano mo nalaman?”

“Dahil anim na buwan na ang nakaraan, lumapit sa akin ang isa sa minority shareholders.”

Lalong nanlaki ang mata niya.

“Sa iyo?”

Tumango ako.

“Dahil finance graduate ako bago mo ako ginawang dekorasyon sa bahay ninyo.”

Sampung taon akong hindi humawak ng posisyon sa kumpanya ni Gabriel.

Pero bago kami ikasal, naging financial risk consultant ako.

At noong nagsimula akong tumulong sa Monteverde Foundation, hindi naman nawala ang kakayahan kong bumasa ng financial statements.

Hindi lang iyon alam ni Bianca.

At matagal nang nakalimutan ni Gabriel.

“Sinabihan ko silang kumuha ng independent forensic audit.”

“Tapos?”

“Lumabas ang anomalies.”

“Sinong nagsumbong?”

“Hindi ko alam.”

At totoo iyon.

Hindi ako ang nagsumbong.

Pero nang makita ko ang numbers, alam kong darating ang araw na sasabog iyon.

“Hindi ito paghihiganti.”

Tumingin ako kay Gabriel.

“Resulta ito ng kapabayaan mo.”

Huminga siya nang mabigat.

Pagkatapos ay tumingin kay Bianca.

At doon ko napansin ang kakaiba.

Biglang namutla si Bianca.

“Anong problema?” tanong ni Gabriel.

“Wala.”

“Bianca.”

“Wala nga.”

Pero umatras siya ng isang hakbang.

Kita iyon ni Don Emilio.

At kita rin ni Doña Teresa.

Tahimik akong nagsalita.

“Siguro dapat mo siyang tanungin tungkol sa Salazar Strategic Consulting.”

Parang tumigil ang oras.

Napalingon si Gabriel kay Bianca.

“Ano ang kinalaman mo doon?”

“N-Nothing.”

“Bianca.”

Lumapit siya.

“Sagutin mo ako.”

Humigpit ang hawak ni Bianca sa handbag niya.

“Ako lang naman ang nag-refer ng consultant…”

“Kanino?”

“Kay Martin.”

Si Martin Reyes ang CFO ni Gabriel.

At isa sa mga pangalang lumabas sa audit.

“Anong consultant?”

“Corporate relations lang.”

“Bakit dumaan doon ang halos sixty million pesos?”

Hindi na siya nakasagot.

Unti-unting nagbago ang mukha ni Gabriel.

Galit.

Takot.

At pagkadismaya.

Sa unang pagkakataon, hindi ako ang tinitingnan niya na parang kalaban.

Si Bianca na.

“Ano ang ginawa mo?”

“Gabriel, hindi ko alam na—”

“ANO ANG GINAWA MO?”

Napaiyak siya.

“Sinabi ni Martin na normal lang iyon!”

“At pumirma ka?”

Hindi siya sumagot.

Iyon na mismo ang sagot.

Napaupo si Gabriel sa sofa.

Parang biglang naubusan ng lakas.

Si Bianca naman ay lumapit sa kanya.

“Baby, please.”

Pero umiwas siya.

“Lumayo ka muna.”

Nanlaki ang mata niya.

“Gabriel?”

“Lumayo ka muna sa akin.”

Tuluyan nang bumagsak ang mukha ni Bianca.

At doon, sa loob ng bahay na akala niya ay magiging kanya, siya ang unang napilitang umalis.

Kinagabihan, kumatok si Gabriel sa pinto ng kwarto ko.

Hindi ko siya pinapasok.

Binuksan ko lang ang pinto nang sapat para makita siya.

Mukhang sampung taon siyang tumanda sa loob ng isang araw.

“Pwede ba tayong mag-usap?”

“Sabihin mo.”

Tumingin siya sa akin nang matagal.

“Bakit hindi mo sinabi?”

“Ano?”

“Na may problema sa kumpanya.”

“Hindi ko kumpanya iyon.”

“Pero asawa kita.”

Napangiti ako.

Hindi dahil masaya ako.

Kundi dahil sa irony.

“Asawa?”

Tahimik siya.

“Sampung taon mong hindi naalala ang salitang iyan.”

Napayuko siya.

“Alam kong mali ako.”

“Hindi.”

Umiling ako.

“Hindi lang mali ang ginawa mo.”

“Pinili mo iyon.”

“Paulit-ulit.”

“Sa loob ng sampung taon.”

Tumingin siya sa akin.

“Bakit hindi ka umalis noon pa?”

Iyon ang unang matinong tanong na narinig ko mula sa kanya.

“Dahil may utang ako sa parents mo.”

“Ano?”

“Noong namatay ang nanay ko, si Doña Teresa ang tumulong sa akin.”

Hindi niya alam iyon.

Kaunti lang ang nakakaalam.

Bago kami ikasal, naospital ang nanay ko nang halos walong buwan.

Naubos ang ipon namin.

At si Doña Teresa, na noon ay client ng financial firm na pinagtatrabahuhan ko, ang lihim na nagbayad sa malaking bahagi ng hospital expenses.

Hindi niya kailanman ipinagmalaki iyon.

Hindi niya rin ako siningil.

Kaya nang nagkasakit si Don Emilio at nang manghina si Doña Teresa, pinili kong manatili.

Hindi para kay Gabriel.

Para sa kanila.

“Pero bayad na ang utang ko.”

Sabi ko.

“Matagal nang bayad.”

“Kung ganoon, bakit ngayon ka lang pumayag?”

“Dahil ngayon ko lang natiyak na kaya na nilang mamuhay kahit wala ako.”

Tahimik siyang nakatingin.

“Hindi dahil naghihintay kang bumalik ako?”

“No.”

Isang salita lang.

Pero parang iyon ang pinakamasakit sa kanya.

Kinabukasan, pumunta kami sa law office.

Hindi ako pumayag sa unang agreement niya.

Hindi ko rin kinuha ang condo sa Nuvali.

Hindi ko kailangan.

Ang walong property na ibinigay ng magulang niya ay hiwalay na legal transfer at hindi kondisyon ng paghihiwalay namin.

Sa settlement, kinuha ko lamang ang bahagi ng assets na legal na karapatan ko.

Wala nang dagdag.

Wala ring drama.

Samantala, lumala ang imbestigasyon sa kumpanya ni Gabriel.

Lumabas na sangkot nga si Martin Reyes sa procurement scheme.

Ang Salazar Strategic Consulting naman, na nakapangalan sa pinsan ni Bianca, ay isa sa mga conduit ng questionable transactions.

Hindi agad kinasuhan si Bianca, pero pinatawag siya para sa questioning at document review.

Dahil doon, napilitan silang ibenta ang ilan nilang luxury assets.

Nawala rin ang halos lahat ng social invitations na dati ay ipinagmamalaki niya.

Makaraan ang dalawang buwan, tuluyang naghiwalay sina Bianca at Gabriel.

Hindi ko alam kung dahil sa pera.

Sa tiwala.

O dahil natuklasan nilang iba ang relasyon kapag wala nang thrill ng pagtatago.

Hindi ko na rin inalam.

Ako naman, lumipat sa isang property sa Tagaytay.

Hindi iyon ang pinakamalaki sa walong bahay.

Pero iyon ang pinakagusto ko.

Tahimik.

Malamig ang hangin.

May hardin.

At tuwing umaga, tanaw ang Taal Lake mula sa veranda.

Ipinasa ko sa bagong executive director ang araw-araw na trabaho sa Monteverde Foundation.

Pero nanatili akong board adviser.

Hindi dahil obligasyon ko.

Kundi dahil gusto ko.

Bumalik din ako sa financial consulting.

Sa una, part-time lang.

Pagkatapos, nagbukas ako ng maliit na advisory firm kasama ang dalawang dating kasamahan ko.

Makalipas ang isang taon, mayroon na kaming mahigit dalawampung corporate clients.

Isang Sabado ng umaga, dumating sina Don Emilio at Doña Teresa sa Tagaytay.

May dalang pastries.

At napakaraming prutas na para bang isang buwan akong hindi kumakain.

“Mom, sobra naman ito.”

“Hayaan mo na.”

Umupo kami sa veranda.

Tahimik kaming uminom ng kape.

Maya-maya, nagsalita si Don Emilio.

“Tumawag si Gabriel kagabi.”

Hindi ako nagtanong.

“Gusto raw niyang malaman kung okay ka.”

Tumingin ako sa lawa.

“Okay ako.”

Tumango siya.

“Alam ko.”

Doña Teresa naman ay hinawakan ang kamay ko.

“Ariana…”

“Hmm?”

“Patawad.”

Napatingin ako sa kanya.

“Sa ano?”

“Sa tagal ng panahon na hinayaan ka naming manatili sa isang sitwasyong hindi mo deserve.”

Tahimik ako.

“Akala namin noon, respeto ang pananahimik mo.”

“Later, na-realize namin na baka pagod ka lang.”

Ngumiti ako nang bahagya.

“Pareho siguro.”

Napaluha siya.

“Hinding-hindi kita tatanungin kung babalik ka sa anak ko.”

“Salamat.”

“Pero pwede ba kitang ituring na anak pa rin?”

Doon ako napangiti nang totoo.

“Hindi naman nagbago iyon.”

Makalipas ang ilang buwan, natapos din ang annulment process namin.

Ang araw na natanggap ko ang final document, wala akong naramdamang galit.

Wala ring tagumpay.

Parang isang mahabang kabanata lang na tuluyang isinara.

Gabi iyon nang may dumating na message mula kay Gabriel.

I’m sorry. Hindi ko nakita ang halaga mo habang nandiyan ka.

Matagal kong tiningnan ang screen.

Pagkatapos ay sumagot ako.

Sana ngayon, matuto ka nang makita ang halaga ng mga tao bago sila mawala.

Wala na akong dinagdag.

At hindi na rin siya muling nag-message.

Hindi dahil galit pa ako.

Kundi dahil wala na talagang kailangang sabihin.

Sa loob ng sampung taon, akala ng lahat ay mahina ako dahil tahimik ako.

Akala nila, kapag hindi ka sumisigaw, ibig sabihin wala kang laban.

Kapag hindi ka naghihiganti, ibig sabihin talo ka.

Kapag nananatili ka, ibig sabihin wala kang ibang pupuntahan.

Pero hindi lahat ng katahimikan ay kahinaan.

Minsan, ang katahimikan ay paghihintay hanggang handa ka nang lumakad palayo nang walang utang, walang takot, at walang pagsisisi.

At nang dumating ang araw na iyon para sa akin…

Hindi ko kinailangang manalo laban kay Gabriel.

Kailangan ko lang mabawi ang sarili kong buhay.

Mensahe

Hindi mo kailangang makipagsigawan para patunayan na nasaktan ka. At hindi mo kailangang gumanti para masabing lumaban ka.

Minsan, ang pinakamalakas na desisyon ay ang tahimik na paghahanda sa araw na kaya mo nang piliin ang sarili mo.

Ang paggalang, katapatan at pagmamahal ay hindi dapat hinihingi nang paulit-ulit sa taong kusang piniling ipagkait ang mga iyon.

At kapag dumating ang panahong kailangan mong umalis, huwag mong isipin na kabiguan iyon.

Minsan, ang pag-alis ang unang hakbang para makabalik ka sa taong matagal mong nakalimutang alagaan—

ang sarili mo.