SINGSING NA ITIM NA PERLAS
BAHAGI 3: ANG SINGSING NA ITIM NA PERLAS
Nanigas ang buong katawan ko nang makita si Clara sa likod ng wheelchair ni Lolo Ernesto.
Sa kanyang kamay, kumikislap ang singsing na itim na perlas.
Ang singsing na nakita ko sa litrato.
Ang singsing na nakita ko noong labindalawang taong gulang ako.
Ang singsing na mula noon ay naging anino sa bawat bangungot ko, kahit hindi ko noon maintindihan kung bakit.
“Clara…” mababa ang boses ni Miguel, nakatutok ang baril sa kanya. “Ibaba mo ang armas.”
Ngumiti si Clara, kalmado na para bang hindi siya nakatutok ng baril sa isang matandang halos hindi makahinga.
“Kapitan, hindi ba nakakatawa? Apat na taon kang nag-undercover sa bahay ni Althea, pero hindi mo napansin na ang pinakamalaking kasinungalingan ay nasa tabi mo mismo sa opisina.”
Naramdaman kong nanlalamig ang mga daliri ko. Nasa sahig pa rin ang puting damit-pangkasal ko. Sa isang kamay, hawak ko ang lumang litrato. Sa kabilang kamay, ang pulang tali mula sa kahon ni Lolo.
Si Lolo ay nakaupo sa wheelchair, halos wala nang lakas. Ang ulo niya ay bahagyang nakasandal, ngunit ang mga mata niya ay nakatitig sa akin.
Kumukurap siya.
Isang beses.
Dalawang beses.
Tatlong beses.
Tubig.
Hindi, hindi tubig.
Sa lumang code namin, tatlong kurap kapag may gustong sabihin, tapos hihintayin kong basahin ang galaw ng kanyang daliri.
Ang kaliwang hintuturo niya ay gumalaw nang halos hindi makita.
Dalawang maikli.
Isa mahaba.
Isa maikli.
Bala.
Napigil ang hininga ko.
May isa pang baril.
Hindi lang kay Clara.
Mabilis kong inikot ang paningin sa paligid. Sa likod ng mga basag na bintana, sa pagitan ng dilim at pulang ilaw ng mga sasakyan, may aninong gumalaw.
May sniper.
Naintindihan din iyon ni Miguel.
Hindi niya ibinaba ang baril, ngunit nakita kong nagbago ang posisyon ng kanyang mga paa. Hindi na siya nakatutok lamang kay Clara. Handa na siyang humarang sa akin anumang oras.
“Althea,” sabi ni Clara, boses na parang nanghihikayat sa isang bata. “Sumama ka sa akin nang tahimik. Kung hindi, ang lolo mo ang unang mawawala. Sumunod si Miguel.”
“Bakit ako?” tanong ko, pilit pinatatag ang boses ko.
Natawa siya.
“Hanggang ngayon, hindi mo pa rin alam kung gaano ka kahalaga.”
Iwinagayway niya ang baril nang kaunti, pinilit si Lolo na umayos sa wheelchair.
“Ang buong mundong alam mo ay ginawa lamang para itago ka. Ang pangalan mo, ang pamilya mo, pati ang pagkamatay ng mga magulang mong kinilala mo… lahat ay parte ng isang kwentong kinatha ng matandang ito.”
“Tumigil ka,” mariing sabi ni Miguel.
Ngunit hindi ako tumingin kay Miguel.
Tumingin ako kay Lolo.
Ang matandang nagpalaki sa akin.
Ang matandang nagtiis ng gutom para may makain ako.
Kung kasinungalingan man ang pangalan ko, hindi kasinungalingan ang pagmamahal niya.
“Kung may dapat akong malaman,” sabi ko kay Clara, “hindi ikaw ang magsasabi.”
Bahagyang lumiit ang mga mata niya.
“Matapang ka pala talaga. Mana sa ina mo.”
Nanigas ako.
“Kilala mo ang nanay ko?”
“Mas kilala ko siya kaysa sa pagkakakilala mo.”
Inangat ni Clara ang kaliwang kamay niya. Doon ko nakita ang maliit na tattoo sa pulso niya: isang ibong-dagat na bali ang pakpak.
Ang marka.
Ang simbolo.
“Ang ina mo ang unang tumakas sa amin,” sabi niya. “Dala-dala ka niya. At dahil doon, gumuho ang plano ng pamilya.”
“Anong pamilya?”
Ngumiti si Clara.
“Ang tunay mong pamilya.”
Isang malakas na kulog ang gumuhit sa langit. Saglit na lumiwanag ang bakuran, at sa ilaw ng kidlat, nakita ko ang isang lalaking nakadapa sa bubong ng kapitbahay.
Tama si Lolo.
May sniper.
Mabilis na gumalaw si Miguel.
“Dapa!”
Hinila niya ako pabagsak sa sahig habang sabay na pumutok ang baril mula sa dilim.
Tumama ang bala sa pader sa likod ko. Sumabog ang kahoy. Sumigaw ang mga tao sa labas.
Bago pa makaputok si Clara, biglang itinulak ni Lolo ang wheelchair niya gamit ang natitirang lakas. Sumalpok ang gulong sa binti ni Clara. Bahagya siyang nawalan ng balanse.
Sapat na iyon.
Binaril ni Miguel ang baril sa kamay niya.
Napakawalan ni Clara ang armas at napasigaw, ngunit mabilis siyang umatras. Mula sa likod ng bahay, dalawa pang armadong lalaki ang lumabas.
Hinila ako ni Miguel patungo sa loob.
“Takbo!”
“Si Lolo!”
“Dadalhin ko siya!”
Ngunit bago pa siya makalapit, may bumagsak na usok sa gitna ng bakuran. Makapal, maputi, nakakapasong usok ang kumalat. Naubo ako. Halos wala na akong makita.
Narinig ko ang sigaw ni Miguel.
“Ernesto!”
Narinig ko ang pag-ikot ng wheelchair.
Narinig ko ang tawa ni Clara mula sa gitna ng usok.
“Sa abandonadong simbahan, Althea! Bago sumikat ang araw!”
May kamay na humablot sa braso ko.
Akala ko si Miguel.
Ngunit nang lumingon ako, isang lalaking nakamaskara ang humila sa akin palabas sa likod na pinto.
Sumipa ako, kumagat, kumawala.
Nakatama ang siko ko sa mukha niya. Napaatras siya.
Tumakbo ako sa eskinita, nakapaa, suot ang manipis na damit panloob, hawak pa rin ang litrato at pulang tali.
Sa likod ko, may mga yabag.
“Althea!”
Boses ni Miguel.
Tumakbo ako pabalik sa bahay, ngunit bigla siyang sumulpot mula sa kabilang kanto, sugatan ang noo, hawak ang isang maliit na bag.
“Nasaan si Lolo?” hingal kong tanong.
Nanginginig ang panga niya.
“Nakuha nila siya.”
Parang bumagsak ang buong langit sa akin.
Napahawak ako sa pader para hindi matumba.
Miguel lumapit, pero huminto bago ako mahawakan.
“Pero buhay siya. Narinig ko ang boses niya. Dinala nila siya sa sasakyan.”
Tumulo ang luha ko, ngunit hindi ako sumigaw.
Wala na akong lakas sumigaw.
“Ito ang gusto nila,” sabi ko. “Gusto nilang pumunta ako.”
“Hindi ka pupunta nang walang plano.”
“May plano ka ba?”
Hindi siya sumagot agad.
Pagkatapos, inilabas niya mula sa bag ang puting damit-pangkasal ko.
“Nakuha ko ito bago masunog ang likod ng bahay.”
Tiningnan ko ang damit.
Bahagyang nadumihan ng abo ang laylayan, ngunit buo pa rin.
“Bakit mo kinuha?”
Tumingin siya sa akin, mata sa mata.
“Dahil sinabi mong kailangan mo ito.”
May kung anong sumikip sa dibdib ko.
Ayaw kong maantig.
Ayaw kong maalala ang lalaking minahal ko.
Pero sa gitna ng lahat ng kasinungalingan, may isang bagay akong nakita sa kanya ngayon.
Hindi perpektong katapatan.
Kundi determinasyong itama ang sinira niya.
“May isa pa,” sabi niya.
Inabot niya ang isang maliit na ear cuff.
“Hindi internal tracker. Analog transmitter ito. Hindi konektado sa system namin, kaya hindi nila madaling maha-hack. Isusuot mo kung papayag ka. Maririnig kita, at maririnig mo ako.”
Tiningnan ko ang maliit na bagay sa palad niya.
“Bakit ako magtitiwala?”
Lumunok siya.
“Hindi ko hihingin iyon.”
Natigilan ako.
Nagpatuloy siya, mababa ang boses:
“Alam kong sinira ko ang karapatan kong pagkatiwalaan mo. Kaya hindi ko sasabihing magtiwala ka sa akin. Gamitin mo lang ako. Gamitin mo ang lahat ng alam ko, lahat ng tao ko, lahat ng kaya kong gawin. Hanggang mailigtas natin si Lolo.”
Matagal ko siyang tiningnan.
Pagkatapos, kinuha ko ang ear cuff.
“Kung mamamatay si Lolo…”
“Hindi siya mamamatay,” mariin niyang sabi.
“Kung mamamatay siya,” ulit ko, “hindi kita mapapatawad kahit kailan.”
Pumikit siya sandali.
“Tatanggapin ko.”
Sa likod ng ulap, nagsimulang lumiwanag nang bahagya ang silangan.
Kaunti na lang bago mag-umaga.
Isinuot ko ang damit-pangkasal sa loob ng isang abandonadong tindahan sa kanto. Basang-basa ang buhok ko. May sugat ang tuhod ko. May abo sa kamay ko.
Hindi ako mukhang nobya.
Mukha akong multong galing sa unos.
Nang lumabas ako, tumigil sa paghinga si Miguel sa isang segundo.
Hindi ko pinansin ang tingin niya.
“Bago tayo pumunta sa simbahan,” sabi ko, “may kailangan tayong gawin.”
“Ano?”
Ibinuka ko ang palad ko.
Nandoon ang lumang litrato at ang birth certificate na sunog ang sulok.
“Dalhin mo ako sa taong makakapagbasa nito.”
Kinuha niya ang papel. Nang makita niya ang tatak sa natitirang bahagi, biglang nanigas ang mukha niya.
“Ano iyon?”
Tumingin siya sa akin.
“Hindi ito ordinaryong birth certificate.”
“Kung ganoon, ano?”
Mabigat ang boses niya nang sumagot:
“Record ito ng isang private maternity home na naipasara dalawampung taon na ang nakalipas. Konektado ito sa mga batang ipinanganak na dineklarang patay… pero ibinenta.”
Tumigil ang mundo ko.
Sa unang pagkakataon, naisip ko:
Baka hindi ako ang apo na itinago ni Lolo.
Baka ako ang batang ninakaw niya mula sa mga magnanakaw.
Baka ang buong buhay niya ay hindi kasinungalingan.
Kundi sakripisyo.
Hinigpitan ko ang hawak sa pulang tali.
“Kung ganoon, pupunta tayo sa simbahang iyon.”
Miguel tumango.
“Pero hindi para sumuko.”
Tumingala ako sa kanya.
“Para kunin si Lolo.”
At sa unang pagkakataon ngayong gabi, ako ang naunang humakbang patungo sa dilim.