Bahagi 3: Sa harap ng dalawampu’t walong bisita, nabuksan ang kasinungalingang ipinundar ng aking pamilya
Bahagi 3: Sa harap ng dalawampu’t walong bisita, nabuksan ang kasinungalingang ipinundar ng aking pamilya
Alas-onse ng gabi nang dumating si Gavin sa ospital.
May dala siyang malaking puting supot ng prutas, isang pulang folder, at ngiting alam kong ginagamit niya tuwing may kailangan siyang pera.
“Aba, bunso,” bati niya. “Mukhang maayos ka na.”
Hindi ako sumagot.
Nakaupo ako nang bahagya sa kama. May unan sa likod ko at nakapatong ang dalawang kamay ko sa kumot upang hindi niya mapansing nanginginig ang mga iyon.
“Bakit ka nandito?” tanong ko.
“Bawal na bang dalawin ang kapatid?”
Inilapag niya ang prutas sa maliit na mesa.
Pagkatapos, inilabas ang pulang folder.
“May kaunting pirma lang tayong aasikasuhin.”
Napatingin ako sa orasan.
“Alas-onse na.”
“Sandali lang naman.”
“May operasyon ako kaninang umaga.”
“Kaya nga dinala ko na rito para hindi ka mahirapan.”
Parang may kung anong malamig na bagay na gumapang sa likod ko.
Napakalinaw ng pagkakasabi niya.
Sa isip niya, ang pagpapapirma sa isang taong bagong opera ay isang uri ng pagmamalasakit.
Binuksan niya ang folder at inilapag ang mga papel sa ibabaw ng kumot.
“May bagong oportunidad para sa Hapag ni Luning. May mga gustong mamuhunan. Kapag pumirma ka, malaki ang makukuha nating pera.”
“Kaninong lupa ang pag-uusapan natin?”
Napatingin siya sa akin.
“Sa atin, siyempre.”
“Kanino nakapangalan ang titulo?”
Nagbago ang mukha niya.
“Mara, huwag mo na namang gawing komplikado.”
“Simple lang ang tanong ko, Kuya.”
Napabuntong-hininga siya.
“Sa iyo nakapangalan. Pero alam mong para sa pamilya naman iyan.”
“Kaya may pekeng pirma ako sa kasunduan?”
Hindi siya agad sumagot.
Pagkatapos, tumawa siya nang pilit.
“Pekeng pirma? Sino’ng nagsabi sa iyo?”
“Ang abogado ko.”
Unti-unting nawala ang ngiti niya.
“May abogado ka na ngayon laban sa sarili mong pamilya?”
“May abogado ako para protektahan ang negosyo ko.”
“Pinakain ka namin noong bata ka!”
“Hindi ibig sabihin noon puwede ninyong ibenta ang lupa ko.”
Bigla niyang isinara ang folder.
“Alam mo ba kung gaano kalaking problema ang idudulot mo kapag hindi ka pumirma?”
“Kanino?”
“Sa ating lahat.”
“Magkano ang utang mo, Kuya?”
Napatingin siya sa pinto.
Doon ko nalamang tama ang hinala ko.
Hindi niya iniisip ang kalagayan ko.
Iniisip niya kung paano siya makakalabas sa sariling pagkakautang.
“Sumagot ka,” sabi ko.
“Hindi mo kailangang malaman ang lahat.”
“Ginamit ninyo ang pangalan ko.”
“Dahil alam naming tutulong ka rin naman!”
Nanikip ang dibdib ko.
Sa loob ng maraming taon, iyon ang naging paniniwala nila.
Hindi nila kailangang humingi ng pahintulot.
Hindi nila kailangang magpaliwanag.
Dahil sa huli, ako raw ang sasalo.
Kahit hindi ko kagagawan ang problema.
Kahit hindi ko alam ang nangyari.
Kahit maubos ang lahat sa akin.
Inabot niya ang bolpen.
“Pirmahan mo na, Mara. Para matapos na.”
Hindi ko kinuha.
Sa halip, pinindot ko ang pindutan sa tabi ng kama.
Makalipas ang ilang segundo, pumasok si Nurse Kaye kasama ang isang security officer ng ospital.
“May problema po ba?” tanong niya.
“Oo,” sagot ko. “Pinipilit po akong pumirma sa mga dokumentong hindi ko pinahintulutan.”
Namula ang mukha ni Gavin.
“Hindi mo kailangang gumawa ng eksena!”
“Pakisamahan po siya palabas,” sabi ko.
Hindi ako sumigaw.
Hindi ko siya minura.
Iyon ang unang pagkakataong naglagay ako ng hangganan nang hindi sinusubukang ipaliwanag kung bakit karapat-dapat akong respetuhin.
Habang palabas siya, lumingon siya.
“Pagsisisihan mo ito.”
Tumingin ako nang diretso sa kanya.
“Mas matagal kong pagsisisihan kung papayag ako.”
Pagkaalis niya, saka lang ako nakahinga nang malalim.
Masakit ang tiyan ko.
Masakit ang pisngi ko.
At mas masakit ang katotohanang handang gamitin ng kapatid ko ang kahinaan ko para makuha ang gusto niya.
Ngunit iba na ang pakiramdam ko.
Sa unang pagkakataon, hindi takot ang nangingibabaw.
Kundi isang malinaw na desisyon.
Kinabukasan, maagang dumating si Atty. Celina.
Kasama niya ang isang legal assistant na may dalang makapal na folder.
Bago kami nag-usap, kinausap muna niya ang doktor tungkol sa kalagayan ko.
Ayaw niyang mapilitan akong gumawa ng mahahalagang desisyon habang masyado pang mahina.
Nang matiyak ng doktor na malinaw ang pag-iisip ko, ipinaliwanag ni Celina ang mga hakbang na maaari naming gawin.
“May katibayan tayo ng tunay mong pagmamay-ari,” sabi niya. “May kasunduan din tayo tungkol sa paggamit ng iyong mga magulang sa harapang bahay. Pero hindi ibig sabihin nito puwede natin silang palayasin nang walang proseso.”
Tumango ako.
“Ayokong gumawa ng ilegal. Ayoko ring mawalan ng tirahan ang kahit sino ngayong gabi.”
“Maganda. Ihihiwalay natin ang mga bagay na kailangan ng agarang proteksiyon sa mga bagay na dapat dumaan sa wastong proseso.”
Una, kinumpirma naming nasa ligtas na lugar ang orihinal na titulo at mga dokumento ng aking negosyo.
Ikalawa, gumawa si Celina ng mga abiso sa mga taong sangkot sa diumano’y bentahan.
Ikatlo, pormal naming ipinagbigay-alam na walang pahintulot ang aking mga magulang o kapatid na ibenta, isanla, o katawanin ako sa anumang transaksiyon tungkol sa ari-arian.
Ikaapat, inutusan ko si Luisa na pansamantalang isara sa mga hindi awtorisadong pagtitipon ang event hall.
Hindi kasama roon ang bahay na tinitirhan nina Mama at Papa.
May hiwalay itong pasukan.
Hindi ko sila pinutulan ng kuryente.
Hindi ko sila pinagsarhan ng pinto.
Hindi ko rin ipinagkait ang anumang personal nilang gamit.
Ang pinrotektahan ko ay ang lugar ng negosyo, ang mga empleyado, at ang mga dokumentong maaari nilang gamitin sa panibagong panlilinlang.
“Sigurado ka ba sa gagawin mo?” tanong ni Celina.
“Tatlumpu’t apat na taon akong natakot na mapahiya ang nanay ko,” sagot ko. “Ngayon, mas natatakot akong mawalan ng kinabukasan dahil sa katahimikan ko.”
Tahimik siyang tumango.
“Kung gayon, gawin natin ito nang maayos.”
Bago siya umalis, nagtanong ako.
“Celina, kung may mga taong nagbigay na sa kanila ng pera, ano ang mangyayari?”
“May karapatan silang habulin ang mga totoong tumanggap ng pera at ang mga napatunayang nanloko sa kanila. Maaari rin silang humingi ng tulong sa batas. Pero hindi nangangahulugang ikaw ang may utang dahil lamang ginamit ang pangalan mo sa isang dokumentong hindi mo nilagdaan.”
Napatingin ako sa bintana.
Maliwanag ang sikat ng araw.
May mga taong naglalakad sa labas na parang normal lamang ang lahat.
Samantalang ang pamilya kong matagal kong ipinagmalaki ay unti-unting nabubunyag bilang mga taong handang ipagpalit ang kinabukasan ko sa pera.
Bandang alas-kuwatro ng hapon, tumawag si Luisa.
“Ate Mara, dumating na po ang mga nag-aayos ng mesa.”
“Hindi ba natin sila naabisuhan?”
“Opo. Pero sabi ni Ma’am Nelia, bayad na raw sila at siya ang may-ari.”
Napapikit ako.
“May pangalan ba ang supplier?”
“Ipapadala ko po.”
Ilang minuto lamang, natanggap ko ang listahan.
May naghatid ng mga bulaklak.
May naghanda ng sound system.
May dalawang waiter na pinapunta mula sa isang catering service.
At may kumpanyang nagdala ng malaking tarpaulin para sa isang seremonyang hindi ko alam.
Ang nakasulat sa tarpaulin ay:
Pagbubukas ng bagong yugto ng negosyo ng pamilyang Dizon.
Napatawa ako nang mahina.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil wala pa ring hangganan ang kapal ng mukha nila.
Hindi pa tapos bayaran ng kapatid ko ang mga utang niya.
Hindi pa niya maipaliwanag kung saan napunta ang perang ibinigay ng mga tao.
Ngunit naghahanda na sila ng seremonya upang ipakita na matagumpay ang lahat.
“Luisa,” sabi ko, “pakisabi sa supplier na walang awtorisadong booking sa event hall. Kung may ibinayad sa kanila ang pamilya ko, kailangan nilang makipag-usap sa taong kumuha ng serbisyo nila. Huwag kayong makipagtalo.”
“Opo, Ate.”
“Pakiusap, siguraduhin mong ligtas ang mga tao natin.”
“Opo.”
Ilang sandali pa, may narinig akong boses sa likod niya.
Si Nanay.
“Kanino ka nakikipag-usap?”
Hindi sumagot si Luisa.
“Kay Mara ba?”
Natahimik ang linya.
Pagkatapos, narinig ko ang isang malakas na kalabog.
“Sabihin mo sa kanya na hindi siya ang masusunod dito!”
“Ma’am, may dokumento po kaming kailangang sundin.”
“Ako ang nanay niya!”
Doon naputol ang tawag.
Nanginginig ang kamay kong muling tinawagan si Celina.
Sinabi niyang may tao silang makikipag-ugnayan sa lugar at handang tumulong kung magkakaroon ng kaguluhan.
Hindi ko kailangang bumangon sa kama.
Hindi ko kailangang makipagsigawan.
Ang kailangan ko lamang ay sundin ang planong napagkasunduan namin.
Pagsapit ng alas-sais, binuksan ko ang live feed ng CCTV sa telepono ko.
Makikita roon ang pangunahing pasukan ng event hall, ang malaking hardin, at ang bulwagan kung saan madalas kaming magdaos ng kasal at kaarawan.
May malinaw na paalala sa lugar na may nakatalagang mga camera.
Maya-maya, sunod-sunod na dumating ang mga sasakyan.
Isang puting van.
Dalawang SUV.
Tatlong kotse.
At ilang traysikel na may sakay na mga kamag-anak mula sa kalapit na bayan.
Nakita kong bumaba si Nanay.
Suot niya ang isang mamahaling berdeng bestida.
May kuwintas na perlas at bagong ayos na buhok.
Masaya siyang kumakaway.
Wala siyang bakas ng pag-aalala sa anak na halos mamatay noong nakaraang araw.
“Halina kayo!” narinig ko sa camera na may mikropono sa pasukan.
“May sorpresa kami ngayong gabi!”
Nasa tabi niya si Papa.
Si Oscar Dizon.
Tahimik.
Nakapolo.
May hawak na susi sa isang kamay.
Sa likod nila, nakasuot ng mamahaling damit si Gavin.
Kasunod si Bea, ang bunso naming kapatid, na halatang kinakabahan.
May dala siyang maliit na sobre.
Hindi ko alam kung bakit, pero sa lahat ng nakita ko, siya ang pinakamatagal kong pinagmasdan.
Dahil kahit kailan, hindi sumasang-ayon si Bea sa pananakit ni Nanay.
Ngunit hindi rin niya ako ipinagtatanggol.
Kapag may gulo, tahimik lamang siya.
At minsan, ang katahimikan ng isang taong nakakaalam ng katotohanan ay mas masakit pa kaysa sa kasinungalingan ng nananakit.
Dumating din ang negosyanteng si Ruben Villamor.
Nasa limampung taong gulang siya.
Maayos ang pananamit.
May kasama siyang asawa at isang lalaking tila accountant.
Nakita kong kinausap niya si Gavin.
May inabot silang dokumento sa isa’t isa.
Pagkatapos ay nagtawanan.
Alas-siyete nang anyayahan ni Nanay ang lahat papasok sa malaking bulwagan.
“Handa na ang lahat!” masaya niyang sigaw.
Ngunit nang bumukas ang pinto, biglang tumahimik ang mga bisita.
Walang bringhe.
Walang morcon.
Walang kare-kare.
Walang buffet.
Walang mga waiter na naghihintay sa gilid.
Sa halip, may isang mahabang mesa sa gitna.
Nakaayos sa ibabaw nito ang dalawampu’t walong sobre na may pangalan ng bawat inanyayahan.
Sa tabi ay may dalawang pormal na sulat.
Isa para sa aking pamilya.
At isa para sa mga taong posibleng nalinlang sa diumano’y bentahan.
Si Nanay ang unang nagsalita.
“Ano itong kalokohan?”
Lumapit si Papa at kinuha ang unang dokumento.
Binasa niya ang unang pahina.
Biglang nawala ang kulay sa mukha niya.
“Oscar?” tanong ni Nanay. “Ano iyan?”
Hindi sumagot si Papa.
Kinuha ni Nanay ang papel.
Mabilis niyang binasa.
Pagkatapos, napatingin siya sa mga bisita.
“Hindi ito totoo!”
Ngunit nabasa na ni Ruben ang dokumentong nakalaan para sa kanya.
“Ano ang ibig sabihin nito?” tanong niya kay Gavin.
“Hindi kayo awtorisadong magbenta ng lupa?”
Nagkatinginan ang mga bisita.
“Anong lupa?” tanong ng isang tiyahin ko.
“Hindi ba negosyo ito ng pamilya?”
“Hindi ba may bagong kasosyo?”
Biglang sumigaw si Nanay.
“Si Mara ang may pakana nito! Nag-iinarte lang iyon dahil ayaw niyang tumulong!”
Lumapit si Ruben.
“Ma’am Nelia, malinaw ang sinasabi rito. Nasa pangalan ni Mara ang titulo. At sinasabi niyang hindi siya pumayag sa bentahan.”
“Itinayo namin ang anak na iyan!” sigaw ni Nanay. “Kaya anumang mayroon siya, may karapatan kami!”
Hindi sumagot si Ruben.
Sa halip, inilabas niya ang sariling kopya ng kasunduan.
“Pero may pirma ninyo rito. At sinabi ninyong kumpleto ang pahintulot.”
Lalong namula ang mukha ni Nanay.
“Si Gavin ang nag-asikaso niyan!”
“Ma!” biglang sigaw ni Gavin.
Lumingon ang lahat.
Napansin kong napahawak si Bea sa kanyang sobre.
Si Papa naman ay hindi makatingin kahit kanino.
May ilang kamag-anak na lumapit sa mahabang mesa at binuksan ang kanilang mga sobre.
Nasa loob ang mga kopya ng abiso mula sa aking abogado.
Malinaw ang paliwanag na walang awtorisadong bentahan at hinihikayat ang sinumang nagbigay ng pera na mag-ingat ng lahat ng kanilang resibo at dokumento.
Hindi inilagay roon ang pribadong impormasyon ng ibang tao.
Wala ring paratang na hindi pa napapatunayan.
Ngunit sapat ang mga iyon upang magbago ang tono ng buong pagtitipon.
“Ruben,” sabi ng isang tiyuhin, “nagbigay ka na ba ng pera?”
“Oo.”
“Magkano?”
Huminga siya nang malalim.
“Tatlong milyon at dalawang daang libong piso.”
May napasigaw.
“Diyos ko!”
Si Nanay ay napahawak sa kanyang kuwintas.
“Hindi iyan ang buong kuwento!”
“Kung ganoon,” malamig na sabi ni Ruben, “ipaliwanag ninyo.”
Biglang itinuro ni Nanay ang isang camera.
“Nakikinig ka, Mara? Napakasama mong anak! Pinapahiya mo ang sarili mong pamilya!”
Narinig ko iyon mula sa kama.
Sa halip na umiyak, pinatay ko muna ang tunog.
Huminga ako nang malalim.
Pagkatapos, tinawagan ko si Celina.
“Handa na ako.”
Maya-maya, lumitaw siya sa bulwagan.
Hindi siya nagpunta roon para makipag-away.
May dala siyang mga kopya ng dokumento at isang maikling pahayag na pinayagan kong basahin sa mga taong sangkot sa transaksiyon.
“Magandang gabi po,” sabi niya.
“Ako si Atty. Celina Cruz, abogado ni Mara Dizon.”
“Wala kang karapatang pumasok dito!” sigaw ni Nanay.
“May pahintulot po ako mula sa may-ari ng event hall,” mahinahong sagot ni Celina.
“Ang anak ko ang tinutukoy mo?”
“Opo.”
“Kung ganoon, sabihin mong bumalik siya rito at humingi ng tawad!”
“Hindi po makakabalik si Mara. Nasa ospital pa siya at nagpapagaling mula sa isang emergency operation.”
Natahimik ang ilang bisita.
“Operasyon?” tanong ng isang pinsan ko.
“Oo,” sagot ni Celina. “At sa kabila ng kalagayan niya, may mga dokumentong dinala sa ospital kagabi upang pilitin siyang pumirma.”
Napalingon ang lahat kay Gavin.
“Hindi totoo iyan!” sigaw niya.
“Ipapasa po namin sa wastong awtoridad ang mga nauugnay na ebidensiya,” sagot ni Celina. “Hindi natin kailangang pagtalunan dito kung sino ang nagsasabi ng totoo. Ang mahalaga ngayong gabi, walang pahintulot ang may-ari sa sinasabing bentahan.”
Lumapit si Ruben.
“Abogada, may isang bagay akong kailangang malaman. Kung hindi pumirma si Mara, sino ang nagbigay sa amin ng dokumentong may pirma niya?”
Hindi agad sumagot si Celina.
Tiningnan niya ang mga papeles sa kamay ni Ruben.
“Bahagi po iyan ng aming iniimbestigahan. Pero may nais akong ipakita sa inyo.”
Inilabas niya ang sertipikadong kopya ng titulo.
“Matagal nang nakatala ang pagmamay-ari kay Mara. Ang mga magulang niya ay pinahintulutang tumira sa hiwalay na bahay sa harapan. Hindi iyon awtorisasyon para ipagbili ang lupa.”
Unti-unting tumahimik ang lahat.
Si Nanay ay nakatayo sa gitna ng bulwagan.
Parang hindi niya matanggap na may ibang taong nagsasalita tungkol sa ari-arian nang hindi humihingi ng pahintulot sa kanya.
“Hindi ninyo alam ang sakripisyo namin!” sigaw niya.
“Pinag-aral namin siya! Pinakain namin siya! Kung wala kami, wala siyang anumang maaabot!”
Isang matandang tiyahin ang dahan-dahang tumayo.
Si Tiya Cora.
Kapatid siya ni Papa.
Bihira siyang magsalita sa mga pagtitipon.
Ngunit sa pagkakataong iyon, diretso siyang tumingin kay Nanay.
“Nelia, kung lahat ng ginastos ng magulang sa anak ay dapat bayaran sa pamamagitan ng pagsuko ng sariling buhay, anong uri ng pagmamahal ang mayroon tayo?”
Natahimik si Nanay.
“Hindi mo naiintindihan.”
“Naiintindihan ko,” sagot ni Tiya Cora. “Nakita kong magtrabaho si Mara sa palengke noong kolehiyo. Nakita kong magbenta siya ng kakanin para may pambaon. Nakita kong umutang siya para mapaayos ang bahay ninyo. Pero ni minsan, hindi ko siya narinig na ipagyabang ang ginawa niya.”
Napatingin si Papa sa sahig.
“Ngayon,” patuloy ni Tiya Cora, “naoperahan ang anak ninyo. Bakit nandito kayo at nag-aalala sa handaan sa halip na nasa tabi niya?”
Walang sumagot.
Kinuha ni Nanay ang isang basong tubig.
Nanginginig ang kamay niya.
Ngunit hindi siya humingi ng tawad.
Sa halip, ibinato niya ang susi sa ibabaw ng mesa.
“Kung ganoon, kunin niya ang lahat! Tingnan natin kung magiging masaya siya nang wala kaming pamilya!”
Hindi ko nakita ang mukha ko sa camera.
Pero naramdaman kong may bumigat sa dibdib ko.
Dahil kahit ilang ulit niya akong sinaktan, may bahagi pa rin sa aking umaasang minsan ay sasabihin niyang mahal niya ako.
Kahit isang beses lamang.
Hindi iyon ang narinig ko.
Sa halip, muling nagsalita si Gavin.
“Kung walang bentahan, paano ang perang ibinigay sa amin?”
Napatingin si Ruben sa kanya.
“Tanong ko rin iyan.”
“Kailangan lang namin ng panahon.”
“Gaano katagal?”
Hindi sumagot si Gavin.
Biglang nagsalita si Papa.
“May ibang mapagkukunan.”
Napatingin kaming lahat sa kanya.
“Oscar,” mariing sabi ni Nanay.
Ngunit hindi na tumigil si Papa.
“May mga lupa pa ang pamilya. Maaari nating ayusin.”
“Anong lupa?” tanong ni Ruben.
Hindi sumagot si Papa.
Doon ko unang nakita ang takot sa kanyang mukha.
Hindi takot na mawalan ng anak.
Takot na mawala ang perang ginamit nila.
Sa gitna ng kaguluhan, tahimik na lumapit si Bea kay Celina.
May inabot siyang maliit na sobre.
“Abogada,” mahina niyang sabi. “Kailangan ninyong makita ito.”
Nakita kong kinuha iyon ni Celina.
Binuksan niya.
May ilang papel at isang maliit na memory card sa loob.
Nagkatinginan sila.
Pagkatapos, lumapit si Celina sa isang tahimik na bahagi ng bulwagan at tinawagan ako.
“Mara, may ibinigay sa akin si Bea.”
“Ano iyon?”
“Mga kopya ng mga mensahe nila ni Gavin. At may talaan ng mga perang natanggap ng pamilya mo.”
Napapikit ako.
“Magkano?”
Hindi agad siya sumagot.
“Hindi lang ang ₱3,200,000 ni Ruben.”
Nanlamig ako.
“Ano ang ibig mong sabihin?”
“May mga kamag-anak at kakilala ring nagbigay ng pera para sa ipinangakong bahagi sa bagong negosyo.”
“Magkano lahat?”
Huminga siya nang malalim.
“Sa mga dokumentong hawak natin ngayon, posibleng umabot sa mahigit labindalawang milyong piso.”
Napahawak ako sa dibdib.
Mahigit labindalawang milyon.
Hindi simpleng utang.
Hindi maliit na pagkakamali.
Isang napakalaking pananagutan.
At ang pangalang ginamit nila upang kumbinsihin ang mga tao ay ang pangalan ko.
“Mara,” patuloy ni Celina, “may isa pang bagay.”
“Ano?”
“May resibo silang ipinapakita na kunwari ay tumanggap ka ng ilang bayad. May kopya rin ng isang kasulatang nagsasabing ikaw ang pangunahing tagapangasiwa ng proyekto.”
Naramdaman kong parang lumubog ang kama sa ilalim ko.
“Hindi ko iyan ginawa.”
“Alam ko. Pero maaari nilang subukang ibaling ang pananagutan sa iyo.”
Sa screen ng telepono ko, nakita kong nag-uusap sina Nanay, Papa, at Gavin sa isang sulok.
Galit ang mukha ni Nanay.
May itinuturo siyang papel.
Si Papa ay nakayuko.
Si Gavin naman ay mabilis na tumatawag sa kung sino.
Maya-maya, bumalik si Celina sa akin sa telepono.
“May mensahe si Bea. Hindi niya kayang sabihin sa harap ng lahat.”
“Ano raw?”
“Nakipagkasundo raw si Nanay kay Gavin na kapag nabigo ang bentahan, sasabihin nilang ikaw ang tumanggap at gumastos ng pera.”
Hindi ko na naramdaman ang sakit ng tahi ko.
Parang may kung anong malamig na tubig na ibinuhos sa buong katawan ko.
Hindi pala sapat na kunin nila ang ari-arian.
Hindi pala sapat na dayain nila ang pirma ko.
Handa rin nilang isabit sa leeg ko ang perang hindi ko kailanman nahawakan.
Pagkatapos, may dumating na bagong mensahe mula sa isang numerong hindi ko kilala.
May kalakip itong larawan ng isang dokumentong pinirmahan daw ng aking ina.
Nakasulat doon ang mga salitang:
Pahayag tungkol sa pananagutan ni Mara Dizon sa mga natanggap na puhunan.
At sa huling talata, malinaw na nakasaad na ang lahat ng transaksiyon ay ginawa raw sa aking kaalaman at utos.
Kasunod ng larawan ang isang mensahe.
Kung hindi mo aakuin ang pera, sisiguraduhin naming ikaw ang haharap sa mga reklamo.
Hindi ko alam kung sino ang nagpadala.
Ngunit isang bagay ang malinaw.
Hindi pa tapos ang laban.
Ang pinakamalupit na bahagi ay hindi ang sampal sa ospital.
Kundi ang katotohanang habang lumalaban ako para mabuhay, naghahanda ang sarili kong pamilya ng mga papel para ipasa sa akin ang kanilang kasalanan.
At ngayong nabigo silang kunin ang lupa…
Ako naman ang balak nilang sirain.