Bahagi 3: Ang mga bayaring itinago sa mga imbakan ng Silangan ang naglantad sa tunay na mukha ng asawa ko
Bahagi 3: Ang mga bayaring itinago sa mga imbakan ng Silangan ang naglantad sa tunay na mukha ng asawa ko
Kinabukasan, nagising ako sa tunog ng ulan sa bintana ng ospital.
Hindi pa rin humuhupa ang sakit sa aking binti.
May pansamantalang suporta ang nasugatang bahagi habang hinihintay ng mga doktor na bumaba ang pamamaga bago nila matukoy ang susunod na hakbang sa paggamot.
Ngunit mas mabigat ang aking nararamdaman kaysa sa pisikal na sakit.
Sa loob ng isang gabi, nagbago ang lahat ng pinaniniwalaan ko tungkol sa aking pagsasama.
Akala ko, ang pinakamalaking problema namin ni Paolo ay ang kaniyang kawalan ng malasakit.
Hindi ko naisip na kaya rin pala niyang gamitin ang mga personal kong dokumento upang makakuha ng perang hindi niya pag-aari.
Bago mag-alas nuwebe ng umaga, dumating ang nakababata kong kapatid na si Mika.
Bitbit niya ang isang malaking bag na may damit, tsinelas, charger, at paborito kong lugaw mula sa maliit na kainan malapit sa aming lumang bahay sa Marikina.
Pagkakita niya sa akin, napaiyak siya.
“Ate, bakit ngayon mo lang sinabi?”
“Hindi ko gustong mag-alala ka.”
“Pamilya mo ako. Karapatan kong mag-alala.”
Yumakap siya sa akin nang maingat upang hindi masagi ang sugat ko.
Ilang buwan na kaming hindi nagkikita nang matagal dahil abala siya sa trabaho bilang guro sa isang pampublikong paaralan.
Noong ikasal ako kay Paolo, unti-unti akong inilayo ng pamilya niya sa sarili kong mga kamag-anak.
Kapag may pagtitipon sa amin, laging may dahilan si Paolo para hindi ako makapunta.
Kapag may sakit si Mika, sinasabi niyang may sapat naman itong sahod para magpagamot.
Kapag binibisita ko ang puntod ng aming ama, nagrereklamo siya dahil mas inuuna ko raw ang patay kaysa sa buhay kong asawa.
Hindi ko napansin kung gaano kaliit ang naging mundo ko.
Hanggang sa halos siya na lamang ang laman nito.
“Ate,” sabi ni Mika habang inaayos ang unan ko, “may sasabihin ako.”
Nag-angat ako ng tingin.
“Noong nakaraang buwan, pumunta si Paolo sa paaralan ko.”
Napakunot ang noo ko.
“Bakit?”
“Nagtanong siya kung may hawak akong lumang dokumento ni Papa. Lalo na raw iyong tungkol sa negosyo natin.”
Bigla akong napatuwid.
“Anong sinabi mo?”
“Wala akong ibinigay. Sinabi kong ikaw ang dapat niyang kausapin.”
Huminga siya nang malalim.
“Pero nagalit siya. Sinabi niyang may karapatan siyang malaman ang lahat dahil asawa mo siya.”
Napahawak ako sa kamay ng kapatid ko.
“May iba pa ba?”
Tumango siya.
“Sinabi niyang balang araw, malalaman din daw natin kung sino ang totoong may kontrol sa pera ng pamilya.”
Nanlamig ang mga daliri ko.
Hindi lamang pala ang townhouse ang pinag-iinteresan niya.
Matagal na niyang hinahanap ang pinagmulan ng aming mga ari-arian.
Labindalawang taon na ang nakalilipas, namatay ang aming ama na si Ernesto Salazar.
Nag-iwan siya ng isang maliit na negosyo ng imbakan at transportasyon na halos malugi dahil sa utang.
Hindi kami mayaman noon.
May tatlong lumang delivery truck, isang inuupahang bodega, at labing-anim na empleyadong umaasang makatatanggap ng sahod tuwing katapusan ng buwan.
Ako ang panganay.
Dalawampu’t dalawang taong gulang pa lamang ako nang sabihin ng isang kamag-anak na dapat na naming ibenta ang negosyo.
“Babae ka. Hindi mo kakayanin ang ganitong trabaho.”
Iyan ang sinabi niya.
Ngunit naalala ko ang huling habilin ng aking ama.
“Anak, ang negosyo ay hindi lang tungkol sa kinikita mo. Tungkol din ito sa mga pamilyang umaasa sa iyo.”
Kaya hindi ko ito ibinenta.
Nag-aral ako ng accounting habang nagtatrabaho.
Natutunan kong makipag-usap sa bangko, magbasa ng kontrata, at makipagtawaran sa mga kompanyang mas malaki kaysa sa amin.
May mga gabing wala akong pamasahe pauwi.
May mga araw na ako mismo ang nagdadala ng dokumento sa mga kliyente.
Unti-unti naming naiahon ang negosyo.
Makalipas ang ilang taon, nabuo ang Amihan Capital and Logistics Holdings, isang kompanyang namuhunan sa maliliit na negosyo sa transportasyon, warehousing, at supply chain.
Hindi ako nagtagumpay nang mag-isa.
Maraming empleyado, katuwang, at propesyonal ang tumulong sa aming makabangon.
Ngunit ako ang nanatiling pinakamalaking shareholder nito.
Sa pamamagitan ng tamang pamamahala at pag-iingat sa mga pamumuhunan, naging sapat ang halaga ng kompanya upang bumili ng malaking bahagi sa iba pang mga negosyo.
Hindi ako artista.
Hindi rin ako mahilig magbigay ng panayam.
Mas gusto kong tahimik na magtrabaho.
Nang makilala ko si Paolo sa isang charity event sa Quezon City, sinabi kong nagtatrabaho ako sa pribadong pamumuhunan.
Tinanggap niya ang sagot na iyon.
O iyon ang akala ko.
Sa unang taon ng aming relasyon, maasikaso siya.
Sinusundo niya ako kapag umuulan.
Nagdadala siya ng pagkain kapag abala ako sa trabaho.
Pinupuri niya ang aking pagiging simple.
“Hindi ka katulad ng ibang babaeng pera lang ang habol,” minsan niyang sabi.
Hindi ko alam na sa paglipas ng panahon, ang pagiging simple kong iyon ang gagamitin niya para maliitin ako.
Nang magpakasal kami, nagkaroon kami ng kasunduan sa paghihiwalay ng aming mga ari-arian.
Si Paolo mismo ang nagmungkahi nito.
Ayaw daw niyang magkaroon ng problema kung sakaling lumaki ang kaniyang kita sa hinaharap.
Pumayag ako.
Maayos na inihanda at nairehistro ang aming kasunduan bago ang kasal.
Ang townhouse sa Mandaluyong ay nabili ko bago kami ikasal.
Ang malaking SUV na ginagamit niya ay pag-aari ng isa sa mga negosyo kong may leasing arrangement.
At ang mga personal kong pamumuhunan ay hiwalay sa kaniyang mga ari-arian.
Hindi ko kailanman ipinamukha ang mga iyon.
Ngunit ngayon, halos hindi ako makapaniwalang balak niyang angkinin ang lahat.
Bandang tanghali, dumating si Atty. Teresa kasama si Aileen Cruz, ang namumuno sa independent forensic review ng Amihan.
May dala silang dokumentong maaari kong tingnan bilang bahagi ng aking responsibilidad sa kompanya.
Bago umupo si Aileen, nagtanong muna siya tungkol sa aking kalusugan.
“Ma’am, maaari naman nating ipagpaliban ito.”
“Hindi,” sagot ko. “Kung may nawawalang pera, mas mahalagang malaman natin kung sino ang naapektuhan.”
Ipinaliwanag niya ang unang resulta ng kanilang pagsusuri.
Labingwalong buwan na ang nakalilipas, nagsimulang maglabas ang Silangan Freight ng malalaking bayad para sa pagpapalawak ng mga pasilidad nito.
Kabilang dito ang pag-upa ng mga refrigerated truck, pagkukumpuni ng cold-storage facilities, at pagbili ng mga kagamitan para sa mga bodega sa Batangas at Laguna.
Sa papel, napakaganda ng proyekto.
May mga bagong sasakyan.
May mga bagong kontrata.
May mga ulat ng mas mabilis na paghahatid ng produkto.
Ngunit nang beripikahin ng audit team ang mga aktuwal na kagamitan, may hindi nagtugma.
Dalawampu’t apat na refrigerated truck ang kasama sa ilang dokumento.
Siyam lamang ang makumpirma nilang aktuwal na ginagamit sa mga rutang sinuri.
May mga bayad din para sa pagkukumpuni ng bodega na hindi maipakita nang maayos ang katumbas na trabaho.
At may isang supplier na paulit-ulit na lumilitaw sa halos lahat ng kuwestiyonableng transaksiyon.
KALAW Industrial Services.
“Magkano ang kabuuang bayaring kailangang ipaliwanag?” tanong ko.
“Umaabot sa ₱218.4 milyon ang mga transaksiyong sakop ng aming pagsusuri,” sagot ni Aileen. “Hindi pa namin sinasabing lahat ng halagang iyon ay ninakaw. Kailangan pa naming ihiwalay ang lehitimong serbisyo sa mga bayaring walang sapat na ebidensiya.”
Tumango ako.
Mahalaga ang pagkakaibang iyon.
Ayokong magparusa ng mga taong hindi pa napatutunayang may kasalanan.
“Kaninong opisina nanggaling ang mga pag-apruba?”
Nag-atubili siya.
“Sa operasyon na pinamamahalaan ng inyong asawa.”
Wala akong sinabi.
Ipinakita niya ang kopya ng ilang purchase order.
May pirma ni Paolo.
May pangalan ng kaniyang kapatid na si Daphne bilang isa sa mga taong nakikipag-ugnayan sa supplier.
At may ilang kasunduang pinirmahan ng ibang opisyal ng Silangan.
“May problema pa po,” dagdag ni Aileen.
“Ano?”
“May dating empleyado sa accounting department na gustong makipag-usap sa amin. Ilang buwan na raw niyang sinusubukang iulat ang mga iregularidad.”
“Bakit hindi siya nagsalita noon?”
“Tinatakot daw siya.”
“Ano ang pangalan?”
“Marites Soriano.”
Napaisip ako.
Hindi ko kilala ang babae.
Ngunit nang sinabi ni Aileen na dalawang buwan nang naantala ang bahagi ng kaniyang sahod matapos siyang ilipat ng departamento, nakaramdam ako ng galit.
Hindi lamang pera ang pinag-uusapan namin.
May isang empleyadong maaaring nawalan ng kakayahang magbayad ng renta o gamot dahil sa ginagawa ng mga taong may kapangyarihan.
“Siguruhin ninyong ligtas siya,” sabi ko. “At huwag ninyong ipangakong makaliligtas siya sa anumang pananagutan kung may ginawa rin siyang mali. Ang maipapangako natin ay makatarungang proseso.”
“Opo.”
“Isa pa, Aileen. Dahil asawa ko ang isa sa mga iniimbestigahan, hindi ako dapat ang magdesisyon kung sino ang sususpindihin o tatanggalin.”
Tumango siya.
“Ang independent committee ang hahawak sa mga rekomendasyon.”
“Iyan ang tama.”
Ayokong gawing personal na paghihiganti ang pamamahala sa isang kompanya.
Ang gusto ko ay lumabas ang katotohanan.
Noong gabing iyon, nakatanggap ako ng mensahe mula kay Paolo.
May larawan ng malaking hapag-kainan.
Nasa gitna si Corazon.
Nakapalibot ang mga kamag-anak nilang nakangiti.
Kasunod ang mensahe.
Masaya kami kahit wala ka. Huwag mong isipin na importante ka rito.
Matagal kong tinitigan ang larawan.
Pagkatapos ay napansin ko ang isang babae sa pinakadulong bahagi ng mesa.
Nakasuot siya ng pulang damit.
Nakahawak ang kaniyang kamay sa balikat ni Paolo.
Kilala ko siya.
Si Vina Roldan.
Ilang beses na siyang nabanggit ni Paolo bilang kaibigang tumutulong sa mga supplier ng Silangan.
Minsan ko na rin siyang nakita sa isang corporate event.
Noon, sinabi sa akin ni Paolo na marami silang kailangang pag-usapan tungkol sa trabaho.
Ngunit sa larawan, nakaupo si Vina sa puwestong karaniwang nakalaan sa akin.
Napansin din iyon ni Mika.
“Ate, sino iyan?”
“Kaibigan daw ni Paolo.”
“Bakit parang siya ang asawa?”
Hindi ako sumagot.
Ilang segundo ang lumipas bago tumunog muli ang telepono.
Isang mensahe mula sa hindi kilalang numero.
Kung gusto mong malaman ang dahilan kung bakit gustong ibenta ni Paolo ang bahay mo, alamin mo kung sino ang nagmamay-ari ng KALAW.
May kasunod na larawan.
Isang lumang corporate filing na may pangalan ni Daphne Montemayor bilang dating incorporator.
Nang sandaling iyon, nagkaroon ng mas malinaw na anyo ang pandarayang kinatatakutan ko.
Kinabukasan, nagpatawag ang legal team ng pormal na pagpupulong tungkol sa mga kahina-hinalang dokumento.
Hindi ako nakadalo nang personal dahil nasa ospital pa rin ako.
Ngunit nakinig ako sa isang maikling ulat sa pamamagitan ng secure video call.
Nalaman nilang ang KALAW ay nagsimula bilang maliit na supplier ng mga piyesa.
Pagkaraan ng ilang taon, nagbago ang pamamahala nito.
Nagkaroon ng mga bagong pangalan sa mga dokumento.
Isa sa mga nakitang may kaugnayan sa transaksiyon ay si Vina Roldan.
Hindi sapat ang mga iyon para patunayan ang buong panloloko.
Ngunit sapat upang palawakin ang pagsusuri.
May isa pang mahalagang natuklasan.
Ang kompanyang pinaghahandaan ng Amihan na paglagyan ng malaking pamumuhunan ay may nakatagong problema sa internal controls.
May mga bayaring inaprubahan nang hindi nakumpleto ang karaniwang pagsusuri.
May mga dokumentong magkakapareho ang format kahit mula raw sa magkakaibang supplier.
May mga natanggap na kagamitan na walang sapat na physical inspection report.
At may mga empleyadong nagtangkang magtanong ngunit inilipat sa ibang departamento.
“Hindi ko maintindihan,” sabi ko. “Paano ito umabot nang ganoon katagal?”
Sumagot si Aileen.
“May mga taong nagtitiwala sa posisyon ni Paolo. At may mga taong natatakot mawalan ng trabaho.”
Napatungo ako.
Iyon mismo ang ginawa niya sa akin.
Ginamit niya ang kaniyang posisyon upang patahimikin ang mga taong inaakala niyang mas mahina.
Nang matapos ang pulong, sinabi ni Teresa na kailangang magpasya ang Amihan kung itutuloy ang pagkuha ng malaking bahagi ng Silangan.
Hindi pa tapos ang transaksiyon.
May mga kondisyon pang kailangang matugunan.
At may karapatan ang mga mamumuhunan na humingi ng karagdagang paliwanag bago maglabas ng pera.
“Kung umatras tayo,” sabi niya, “posibleng lumala ang problema sa pananalapi ng Silangan.”
“Kung magpapatuloy tayo nang walang proteksiyon, maaari namang madamay ang pera ng Amihan.”
“Opo.”
“Gusto kong tingnan natin ang paraan para mapangalagaan ang mga empleyado at lehitimong operasyon nang hindi pinoprotektahan ang pandaraya.”
Tumango si Teresa.
“Maghahanda kami ng mga opsiyon para sa board.”
Tatlong araw matapos ang aksidente, pinayagan na akong makauwi sa isang pansamantalang tutuluyang ligtas para sa paggaling ko.
Hindi ako bumalik sa townhouse.
Sa halip, tumuloy ako sa bahay ni Mika.
Maliit iyon.
Dalawang kuwarto lamang, may makitid na sala at lumang mesa sa kusina.
Ngunit sa unang pagkakataon matapos ang matagal na panahon, nakatulog ako nang hindi natatakot na may sisigaw dahil hindi pa handa ang hapunan.
Tuwing umaga, si Mika ang naghahanda ng almusal.
Kapag pumapasok siya sa paaralan, may iniiwan siyang tubig at gamot sa tabi ko.
Minsan, may maliit siyang papel na nakadikit sa refrigerator.
Ate, bawal magtrabaho nang sobra. Pagaling ka muna.
Napapangiti ako tuwing nakikita iyon.
Doon ko naunawaan ang pagkakaiba ng tunay na pagmamahal at obligasyong ipinilit lamang sa akin.
Ang taong nagmamahal ay hindi naghihintay na magmakaawa ka bago ka alagaan.
Isang hapon, dumating si Marites Soriano.
Kasama niya si Aileen at isang abogadong tumutulong sa kaniyang pag-unawa sa mga karapatan niya bilang saksi.
Payat siya at halatang puyat.
Hindi siya agad makatingin sa akin.
“Ma’am Lira, pasensiya na po. Dapat matagal na akong nagsalita.”
“Hindi mo kailangang humingi sa akin ng tawad,” sagot ko. “Sabihin mo lang ang alam mo.”
Huminga siya nang malalim.
Nagsimula raw ang kaniyang pagdududa nang makatanggap ang accounting department ng mga invoice para sa mga kagamitang hindi pa naihahatid.
Noong una, inakala niyang naantala lamang ang delivery.
Ngunit nang sumunod ang pangalawa at pangatlong bayad, nagtanong siya.
Sinabi raw ni Paolo na huwag siyang makialam.
“Director ako rito. Ikaw ay empleyado lamang.”
Iyan ang sinabi niya.
Ipinakita ni Marites ang mga kopya ng email na naipadala niya sa opisyal na reporting channel bago pa siya ilipat.
May mga petsa.
May mga reference number.
May mga acknowledgment na natanggap ang kaniyang mga tanong.
Ngunit walang maayos na sagot.
“Bakit hindi mo agad dinala sa mas mataas na opisina?” tanong ni Aileen.
“Sinubukan ko po.”
Napaluha siya.
“Pero pagkatapos, sinabi sa akin ng supervisor ko na baka mawalan ng trabaho ang asawa ko sa ibang kompanyang may kontrata rin sa kanila.”
Napatigil kami.
“May anak po akong nag-aaral sa kolehiyo,” dagdag niya. “Hindi ko alam kung paano ko babayaran ang matrikula kung pareho kaming mawalan ng kita.”
Hinawakan ni Mika ang balikat niya.
“Hindi dapat ganito ang nangyayari sa mga taong nagtatrabaho nang maayos.”
Tahimik na tumango si Marites.
Pagkatapos ay inilabas niya ang pinakamahalagang papel.
Isang listahan ng delivery receipt.
May mga numerong magkakapareho.
May mga pangalan ng tumanggap ng kagamitan na hindi tumutugma sa mga empleyadong naka-duty noong mga petsang iyon.
At may isang pirma na ilang beses na ginamit.
Pirma ng taong matagal nang umalis sa kompanya.
“Paano mo nalaman?” tanong ni Aileen.
“Kilala ko po siya. Siya ang dating warehouse supervisor namin. Umalis siya para magtrabaho sa ibang bansa.”
“May kopya ka ng kaniyang resignation record?”
“Opo.”
Hindi agad nagsalita si Aileen.
Ngunit nakita ko sa kaniyang mukha na mahalaga ang impormasyong iyon.
Habang lumalalim ang imbestigasyon, nagsimulang magbago ang pakikitungo ni Paolo.
Hindi na siya basta sumisigaw.
Nagsimula siyang magpadala ng malalambing na mensahe.
Lira, miss na kita.
Galit lang ako noon dahil stressed ako.
Umuwi ka na. Pag-uusapan natin.
Pagkaraan ng ilang oras, nagbago muli ang kaniyang tono.
Huwag mong kalimutan na asawa pa rin kita.
Hindi mo puwedeng itago ang pera mo sa akin.
May karapatan akong malaman ang lahat.
Hindi ko sinagot ang mga mensaheng iyon.
Ipinasa ko ang mga kopya sa abogado ko.
May mga pagkakataong tumatawag siya nang sunod-sunod.
Kapag hindi ko sinasagot, kay Mika naman siya tumatawag.
Nang sabihin ng kapatid ko na magpahinga muna ako, sinigawan niya ito.
“Wala kang karapatang makialam sa kasal namin!”
Kinabukasan, nagpadala si Corazon ng mensahe.
Anak, patawarin mo na si Paolo. Normal lang sa mag-asawa ang away. Huwag mong sirain ang pamilya dahil sa maliit na aksidente.
Matagal kong binasa ang mga salitang iyon.
Maliit na aksidente.
Ganoon niya inilarawan ang araw na nabali ang binti ko at nalaman kong may gumamit ng pirma ko.
Hindi ko alam kung mas dapat ko bang ikagalit ang kawalan niya ng malasakit o ang kakayahan niyang gawing kasalanan ko ang lahat.
Sumagot ako nang isang beses.
Hindi ko sinisira ang pamilya. Tumitigil lamang akong payagang sirain ninyo ako.
Pagkatapos ay humiling ang aking abogado ng angkop na legal na proteksiyon dahil sa patuloy na pananakot at panggugulo.
Hindi lahat ng mensahe ay awtomatikong nangangahulugang may krimeng nagawa.
Ngunit mahalagang maitala ang paulit-ulit na pagbabanta at ang mga nangyari sa aming pagsasama.
Pagkalipas ng isang linggo, dumating ang araw ng pagpupulong ng mga may-ari at kinatawan ng Silangan.
Hindi pa opisyal na ipinapakilala ang Amihan bilang magiging pangunahing mamumuhunan.
May nakabinbing kasunduan at mga kondisyong kailangang pagpasiyahan ng board.
Ngunit dahil sa mga natuklasan sa due diligence, hiniling ng mga namumuhunan at ng board ng Silangan na harapin ng mga kinauukulang opisyal ang mga tanong tungkol sa transaksiyon.
Kasama sa mga inimbitahan si Paolo.
Nalaman ko sa ulat ni Teresa na dumating siyang nakasuot ng kaniyang pinakamahal na suit.
Kasama niya si Vina.
Ayon sa legal assistant na naroon, masaya pa raw siyang nakikipagbiruan bago magsimula ang pulong.
May sinabi pa siya sa isang kasamahan.
“Kapag natuloy itong investment, siguradong mas lalaki ang posisyon ko.”
Nang dumating ang mga tanong tungkol sa KALAW, hindi agad nawala ang kaniyang kumpiyansa.
Sinabi niyang normal ang ilang pagkakaiba sa dokumento kapag malalaki ang proyekto.
May mga kagamitan daw na nasa maintenance.
May mga delivery na naantala.
May mga ulat na hindi pa naisasama sa central records.
Mga paliwanag na maaari sanang makatwiran kung may sapat na dokumentong sumusuporta.
Kaya binigyan siya ng pagkakataong magbigay ng mga rekord.
Ngunit nang tanungin tungkol sa pirma ng dating warehouse supervisor, natigilan siya.
“Baka clerical error,” sagot niya.
“Paano naman ang magkakaparehong delivery number?” tanong ng isang auditor.
“Maaari naman nating itama iyan.”
“May mga bayad nang nailabas batay sa mga dokumentong iyon.”
Hindi siya nakasagot agad.
Lumapit si Vina upang may ibulong.
Ngunit pinaalalahanan sila na kailangang malinaw kung sino ang sumasagot sa bawat tanong.
Nang matapos ang pulong, wala pang pinal na desisyon tungkol sa trabaho ni Paolo.
May karapatan siyang sumagot.
May mga ebidensiyang kailangan pang beripikahin.
Ngunit malinaw na hindi na sapat ang kaniyang titulo upang pigilan ang pagsusuri.
Kinagabihan, tumawag si Paolo sa akin mula sa isang numerong hindi ko kilala.
Hindi ko sana sasagutin.
Ngunit dahil wala pang umiiral na utos na nagbabawal sa lahat ng pakikipag-ugnayan, at gusto kong malaman kung may bago siyang banta, hinayaan kong samahan ako ni Teresa habang sinasagot ko iyon.
“Lira,” bungad niya. “Ano ang sinabi mo sa mga tao sa kompanya?”
“Wala akong pinagawa para lamang mapahiya ka.”
“Huwag kang magsinungaling! May mga nagtatanong tungkol sa mga kontrata ko!”
“Kung maayos ang mga kontrata, dapat kaya mong sagutin ang mga tanong.”
“Hindi mo naiintindihan ang negosyo.”
Napatingin ako sa dokumentong hawak ni Teresa.
“Mas marami akong nauunawaan kaysa sa inaakala mo.”
Tumawa siya.
“Dahil may maliit kang investment? Huwag kang magpanggap na negosyante, Lira. Ako ang director. Ako ang may mga koneksiyon.”
Hindi ako sumagot.
Nagpatuloy siya.
“May narinig akong may bagong investor. Kapag nakilala ko ang may-ari ng grupong iyon, sisiguraduhin kong ako ang mamumuno sa mas malaking operasyon.”
Napapikit ako.
Hindi niya talaga alam.
Ang kompanyang inaasahan niyang magbibigay sa kaniya ng mas mataas na posisyon ay ang kompanyang pinaghirapan kong itayo mula sa halos walang natira.
“Paolo,” sabi ko, “ang posisyon ay hindi palusot para abusuhin ang tao.”
“Tumigil ka sa pangangaral. Magiging maayos ang lahat kapag umuwi ka na.”
“Hindi na ako uuwi.”
Nawala ang malambing na tono niya.
“Kung ganoon, sisiguraduhin kong wala kang matitira.”
Tinapos ko ang tawag.
Hindi ko siya sinigawan.
Hindi ko rin sinabi kung sino ako sa Amihan.
Hindi ko kailangan ang isang dramatikong paghahayag sa telepono.
Mas mahalaga ang dokumentong may tunay na pirma kaysa sa anumang salitang maibabato ko sa kaniya.
Dalawang araw matapos iyon, nagkaroon ng bagong pag-unlad sa usapin ng townhouse.
Kinumpirma ng abogado ko na wala pang nakumpletong legal na paglilipat ng titulo.
Hindi sapat ang hawak nilang pekeng kasulatan upang basta maalis sa akin ang pagmamay-ari.
May mga karagdagang hakbang at beripikasyong kailangan sa naturang transaksiyon.
Ngunit may naganap nang seryosong pagtatangka na gamitin ang aking pagkakakilanlan.
Nakapagbigay na kami ng kinakailangang abiso at mga dokumento upang kuwestiyunin ang mga pirma.
Nagpasimula rin kami ng kaukulang reklamo para masuri ang posibleng pamemeke at paggamit ng pekeng dokumento.
Akala ko, iyon na ang pinakamalaking problemang inilagay nila sa aking pangalan.
Hindi pa pala.
Isang hapon, habang nagpapahinga ako, tumawag si Aileen.
Hindi karaniwan ang kaniyang boses.
“Ma’am Lira, kailangan po naming ipakita sa inyo ang isang bagong nakuha naming rekord.”
“Ano iyon?”
“May isinumiteng mga dokumento tungkol sa isang kompanyang nakatala sa pangalan ninyo.”
Napaupo ako nang tuwid.
“Anong kompanya?”
“Isang entity na may kaugnayan sa mga bayarin ng KALAW.”
Hindi ako makapagsalita.
Ipinaliwanag niyang may natagpuan silang corporate records na naglalaman ng pangalan kong Lira Salazar.
Hindi Montemayor.
Ang apelyido kong ginagamit sa negosyo bago ako ikasal.
May nakalagay na resolusyong nagsasabing pumayag akong maging bahagi ng pamamahala ng isang kumpanyang ginagamit sa ilang transaksiyon.
At may nakalakip na pirma ko.
Muli.
“Hindi ako pumirma niyan,” sabi ko.
“Alam po namin ang inyong posisyon. Pero kailangang mapatunayan iyon sa pamamagitan ng mga independiyenteng rekord.”
“May kopya ba kayo?”
“Opo.”
Ipinadala niya ang dokumento sa secure na paraan.
Binuksan ko ito habang nakatingin si Teresa.
May petsang halos isang taon na ang nakalilipas.
May pangalan ng mga opisyal.
May dokumentong nagsasabing dumalo raw ako sa isang pagpupulong na nag-apruba sa ilang kasunduan.
At may isang mahalagang detalye.
Sa araw na nakalagay doon, nasa isang ospital ako sa Cebu kasama ang aming ama noong mga huling araw ng buhay niya.
Ngunit hindi lamang maling petsa ang problema.
Sa kasunod na pahina, may pahayag na ako raw ang isa sa mga taong may kontrol sa kumpanyang tumanggap ng mga bayad.
Kung paniniwalaan ang dokumento, maaari akong maituro bilang isa sa mga taong may pakinabang sa kahina-hinalang transaksiyon.
Hindi na lamang pera ko ang tinatangka nilang agawin.
Pati pangalan ko ay ginagamit na nilang panangga.
“Teresa,” sabi ko, halos pabulong, “may gumawa ng dokumentong ito para kapag nabunyag ang pandaraya, ako ang unang madamay.”
Tahimik siyang tumango.
Pagkatapos ay ipinakita ni Aileen ang isa pang impormasyon.
May ulat nang ipinadala sa ilang opisyal ng Silangan na nagtuturo sa akin bilang posibleng taong nasa likod ng KALAW.
Hindi pa ito pormal na hatol o patunay.
Ngunit sapat upang magkaroon ng malaking usapin tungkol sa aking pagkakasangkot.
At ang taong nagbigay ng impormasyon?
Isang opisyal na malapit kay Paolo.
Nang gabing iyon, nakatanggap ako ng mensahe mula sa asawa ko.
Sinabi ko na sa iyo, Lira. Hindi mo ako kayang pabagsakin nang hindi ka rin bumabagsak.
Nang makita iyon ni Teresa, nagbago ang kaniyang mukha.
“Ma’am, ngayon mas mahalagang maging maingat tayo. Hindi lamang ang inyong mga ari-arian ang nakataya. Pati ang inyong reputasyon.”
Tumingin ako sa bintana.
Sa labas, nagsisimula nang dumilim.
Ang lalaking dati kong pinagtitiwalaan sa lahat ay tila handang isama ako sa sarili niyang pagbagsak.
At sa unang pagkakataon, naisip kong mas mapanganib si Paolo kapag alam niyang wala na siyang kontrol sa akin.
