Huling Boses sa Apoy
Bahagi 5: Ang Huling Boses sa Apoy
Ang apoy ay kumalat nang mas mabilis kaysa sa inaasahan namin.
Hindi iyon ordinaryong apoy.
May kemikal na nakalatag sa ilalim ng sahig, sa pagitan ng kahoy na dingding, at marahil sa mga lumang dekorasyong nakatambak sa paligid ng altar room. Nang kumalat ang unang liyab sa pasilyo, para itong halimaw na gutom na gutom matapos makulong nang matagal.
“Labas!” sigaw ni Kapitan Marco. “Ilabas ang lahat!”
Nagsisigawan ang mga kasambahay. Ang mga pulis ay nagmamadaling itulak palabas sina Clara at Dr. Miguel. Si Gabriel ay nakaposas pa rin, pero dalawang pulis ang humihila sa kanya palayo.
Ako naman ay tumakbo kay Lucas.
“Bakit ka bumalik?” tanong ko, halos paiyak na.
Maputla ang bata. Nanginginig ang mga labi niya. Pero nakatingin siya sa likod ng altar, sa maliit na pintuang bakal, na para bang may nakikita siyang hindi namin nakikita.
“May ate,” bulong niya. “Sabi niya, may tao pa sa loob.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
“Tao?”
Tumango siya.
“Matandang lalaki. Hindi makahinga.”
Napalingon ako.
Si Don Eduardo.
Wala siya sa gitna ng altar room.
Wala rin siya sa pasilyo.
“Nasaan si Don Eduardo?” sigaw ko.
Walang sumagot.
Sa gitna ng usok at kaguluhan, may narinig akong mahinang pag-ubo mula sa loob ng lihim na silid sa likod ng altar.
Hindi mula sa bata.
Hindi mula sa multo.
Kundi mula sa isang matandang lalaking buhay pa.
“Diyos ko,” sabi ni Propesor Elena. “Pumasok siya sa loob.”
Hindi ko alam kung bakit ginawa iyon ni Don Eduardo. Marahil para hanapin ang labi ni Gabriela. Marahil para humingi ng tawad sa lugar kung saan namatay ang batang hindi niya pinrotektahan. O marahil sa huling sandali, naunawaan niya na ang bahay na ipinagmamalaki niya ay itinayo sa ibabaw ng isang kasalanang hindi kailanman nalibing.
Kapitan Marco agad na sumugod papunta sa lihim na silid, ngunit bumagsak mula sa kisame ang isang nasusunog na kahoy.
Napaatras siya.
“Hindi puwede! Babagsak ang kisame!”
Sa loob ng pader, nag-uunahan ang mga boses.
Mga daga. Ipis. Langaw. Lamok.
Lahat sila, sa unang pagkakataon, hindi nagbubulung-bulungan.
Sumisigaw sila.
“Sa kanan!”
“May butas sa ilalim!”
“Daan ng hangin!”
“Sa likod ng lumang kabinet!”
Nanginginig ang buong katawan ko, pero bigla kong naintindihan.
May daan palabas.
Hindi para sa tao noon, pero sapat para sa hangin. Sapat para marinig ng mga peste. Sapat para ipakita sa akin ang ruta.
“Kapitan!” sigaw ko. “May daan sa gilid! Sa likod ng lumang kabinet sa basement! Konektado ito sa lihim na silid!”
“Paano mo nalaman?”
Hindi ako sumagot.
Wala nang oras.
Hinawakan ko ang kamay ni Lucas at ibinigay siya kay Propesor Elena.
“Ilabas ninyo siya.”
“Isabel, hindi!” sigaw ng propesor.
Ngunit tumakbo na ako.
Bumaba ako sa hagdan papuntang basement habang ang usok ay kumakapal sa paligid. Mainit ang dingding. Ang hangin ay halos hindi na makahinga. Sa bawat hakbang, naririnig ko ang sigaw ng mga tao sa itaas, ang pag-crack ng kahoy, ang pag-iyak ng bata.
At higit sa lahat, naririnig ko si Gabriela.
“Dito.”
“Bilisan mo.”
“Hindi na siya makahinga.”
Hindi ko alam kung paano ako nakarating sa basement nang hindi nadadapa. Ang dating malamig at madilim na lugar ay ngayon puno ng usok. Ang butas sa pader na pinabutas namin kanina ay nasa harap ko pa rin. Ang lumang manika ay nakahiga sa sahig, ang pulang tali nito ay kalahating natatakpan ng alikabok.
Pero hindi doon ang daan.
“Sa likod,” sabi ng mga ipis sa gilid ng sahig.
“Baba.”
“Hilain mo ang kahoy.”
Nakita ko ang lumang panel sa likod ng kabinet. Halos natatakpan ito ng amag. Hinila ko iyon nang buong lakas.
Hindi gumalaw.
Umubo ako nang malakas.
Nasusunog ang lalamunan ko.
“Isabel!”
Boses iyon ni Kapitan Marco. Sinundan niya ako.
“Umalis ka rito!”
“May daan dito!” sigaw ko.
Tinulungan niya akong hilahin ang panel. Sa pangalawang hila, bumigay ito. Lumitaw ang makitid na butas, kasya lang ang isang katawan kung gagapang.
Mula sa loob, may malamig na hanging lumabas.
Kasama nito ang mahinang ubo ni Don Eduardo.
“Naroon siya,” sabi ko.
Kapitan Marco agad na dumapa at sumilip sa loob.
“Don Eduardo! Naririnig ninyo ako?”
Mahinang ungol ang sagot.
Hindi puwedeng pumasok nang sabay ang dalawang tao. Kapitan Marco ang gumapang papasok, habang ako ay naiwan sa labas, hawak ang flashlight.
Sa loob ng butas, narinig ko ang pagkaladkad ng katawan.
“Buhay siya!” sigaw ni Kapitan Marco. “Tulungan mo akong hilahin!”
Inabot niya palabas ang kamay ni Don Eduardo.
Hinawakan ko iyon.
Ang kamay ng matanda ay malamig at nanginginig.
Hinila namin siya palabas sa makitid na lagusan. Nang tuluyan siyang makalabas, halos wala na siyang malay. Ang mukha niya ay puno ng uling, ang mga mata niya ay luhaan.
Sa isang kamay, may hawak siyang maliit na kahon na gawa sa lumang kahoy.
“Gabriela…” bulong niya. “Nahanap ko siya…”
Kapitan Marco pinasan siya.
“Umalis na tayo!”
Pero bago kami makarating sa hagdan, isang malakas na pagsabog ang yumanig sa buong mansyon.
Bumagsak ang bahagi ng kisame sa harap namin.
Naputol ang daan palabas.
Ang apoy ay nasa itaas. Ang usok ay nasa likod. Ang basement ay nagiging pugon.
Kapitan Marco tumingin sa akin.
May takot sa mata niya, pero pinipilit niyang maging kalmado.
“May iba pa bang daan?”
Hindi ko alam.
Sa unang pagkakataon sa gabing iyon, wala akong marinig na sagot.
Ang mga daga ay nagsitakbuhan.
Ang mga ipis ay nagtago.
Ang mga langaw ay nawala sa init.
Ang mga lamok ay tahimik.
Tumingin ako sa paligid, desperado.
“May daan ba?” bulong ko. “Pakiusap…”
Walang sumagot.
Hanggang marinig ko muli ang boses ni Gabriela.
Hindi na siya galing sa pader.
Parang nasa tabi ko na siya.
“Sa ilalim ng manika.”
Napalingon ako sa lumang manikang pambata sa sahig.
Ang manikang nakita namin sa likod ng unang pader.
Lumapit ako, kahit nanginginig ang mga binti. Binuhat ko iyon.
Sa ilalim nito, may maliit na bakal na singsing na nakabaon sa sahig.
“Dito!” sigaw ko.
Kapitan Marco ibinaba sandali si Don Eduardo at hinila ang singsing. Bumukas ang isang trapdoor, naglantad ng makitid na hagdang bato pababa.
“Lumang kanal,” sabi niya. “Maaaring patungo sa dagat.”
Wala na kaming ibang pagpipilian.
Bumaba kami.
Malamig ang tubig hanggang tuhod. Mabaho. Madilim. Ngunit sa dulo ng lagusan, may marahang liwanag.
Habang sumusulong kami, naririnig sa itaas ang patuloy na pagguho ng mansyon.
Ang bahay ng pamilyang Santos, ang bahay na nagtago ng mga kasalanan sa loob ng maraming dekada, ay unti-unting nilalamon ng apoy.
Nang makarating kami sa labasan, nasa gilid kami ng mabatong bahagi malapit sa dagat. Sumalubong ang malamig na hangin. Sa malayo, naroon ang mga pulis, medic, at mga bumbero.
Propesor Elena tumakbo papunta sa akin at niyakap ako.
Lucas, nakabalot sa kumot, ay nakaupo sa ambulansya. Nang makita niya ako, mahina siyang ngumiti.
Rafael lumuhod sa harap ng anak, umiiyak habang yakap siya nang mahigpit.
Clara at Dr. Miguel ay nakaposas na. Si Gabriel naman ay tahimik na nakaupo sa lupa, nakatingin sa nasusunog na mansyon. Walang galit sa mukha niya ngayon. Tanging pagod.
Don Eduardo, habang binibigyan ng oxygen, iniabot ang maliit na kahon kay Kapitan Marco.
Nang buksan ito, nakita namin ang laman.
Isang lumang pulseras na pambata.
Isang maliit na larawan ng dalawang batang magkahawak-kamay.
At isang liham na hindi kailanman naipadala.
Sa labas ng papel, nakasulat ang pangalan:
Gabriela Santos.
Nanginginig ang kamay ni Don Eduardo habang umiiyak.
“Hindi ko alam… hindi ko alam na ikinulong siya roon…”
Ngunit walang sumagot.
May mga kasalanang kahit gaano karaming luha ang ibuhos, hindi na mabubura.
Lumapit sa akin si Lucas.
“Ate Isabel,” mahina niyang sabi, “naririnig mo rin ba siya?”
Hindi ko alam kung dapat akong magsinungaling.
Pero sa wakas, tumango ako.
Tumingin siya sa nasusunog na mansyon.
“Sabi niya, salamat.”
Sa sandaling iyon, mula sa gitna ng apoy, umihip ang malamig na hangin.
Ang mga kandilang nasa altar, na dapat matagal nang natunaw, ay biglang namatay nang sabay-sabay.
At sa wakas, tumahimik ang boses ni Gabriela.
Makalipas ang ilang araw, kumalat sa buong bansa ang balita.
Ang nawawalang tagapagmana ng pamilyang Santos ay natagpuan sa loob mismo ng mansyon.
Ang madrasta niyang si Clara Santos, ang eksperto nilang si Dr. Miguel Reyes, at ang huwad na imbestigador na si Gabriel ay kinasuhan.
Ngunit hindi isinama sa opisyal na ulat ang tungkol sa mga daga, ipis, langaw, lamok, o ang boses ng batang babae sa loob ng pader.
Sa report, nakasulat lang:
“Dahil sa matalas na obserbasyon ng intern na si Isabel Ramos, natuklasan ang lihim na silid.”
Matalas na obserbasyon.
Napangiti ako nang mabasa iyon.
Kung alam lang nila.
Ilang linggo matapos ang insidente, tinanggap ako bilang opisyal na miyembro ng espesyal na grupo ng imbestigasyon.
Si Kapitan Marco minsan ay nagbibiro pa rin.
“Ramos, kapag may nawawalang tao, tatawagin ba natin ang aso o ang daga?”
Sinasagot ko siya ng tahimik na ngiti.
Pero alam kong sa loob niya, naniniwala na siya.
Isang gabi, habang nag-aayos ako ng mga lumang case file sa opisina, may isang langaw na dumapo sa gilid ng mesa ko.
Hindi ko ito itinaboy.
Ginalaw nito ang maliliit na paa, saka nagsalita:
“May bagong kaso.”
Napahinto ako.
“Anong kaso?”
Umikot ito sa ibabaw ng isang lumang folder na matagal nang nakatago sa ilalim ng kahon.
Binuksan ko ang folder.
Isang larawan ang bumungad sa akin.
Isang batang babae.
Nawawala sa loob ng isang lumang simbahan sampung taon na ang nakalipas.
Sa likod ng larawan, may nakasulat na isang pangungusap:
“Bago siya mawala, sinabi niyang may naririnig siyang mga boses sa dingding.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
Sa bintana, biglang dumapo ang dose-dosenang lamok.
Sa kisame, narinig ko ang pagtakbo ng maliliit na paa ng mga daga.
At mula sa madilim na sulok ng opisina, isang ipis ang lumabas.
Ang boses nito ay mas seryoso kaysa dati.
“Isabel…”
“Hindi lang ikaw ang nakakarinig sa amin.”
Napatayo ako.
Sa labas, kumulog.
At sa unang pagkakataon mula nang mailigtas namin si Lucas Santos, naramdaman kong ang kaso sa mansyon ay hindi katapusan.
Simula pa lang iyon.