Paulit-ulit Niya Akong Ikinumpara sa Ex Niya—Pero Nang Pumayag Akong Makipaghiwalay Alas Dos ng Umaga, Siya ang Nataranta
PARTE 1
“Makipaghiwalay na tayo. Kahit saan tingnan, walang sinabi ka kay Bianca.”
Alas dos ng madaling araw nang sabihin iyon ni Adrian, habang nakangiti sa cellphone niyang hawak sa ibabaw ng kama namin.
Tumalikod ako at hinila ang manipis na kumot hanggang balikat.
Hindi dahil wala akong narinig.
Wala lang talaga akong lakas.
Maghapon akong pinagalitan ng supervisor ko sa maliit na advertising agency sa Makati. Tatlong beses ipinabago ng kliyente ang proposal. Alas nuwebe na ako nakalabas, saka nakipagsiksikan sa MRT bago sumakay ng jeep papunta sa inuupahan kong apartment sa Mandaluyong.
Pagdating ko, naroon si Bianca.
Ang dating nobya ni Adrian.
May mga kahon ng pizza sa mesa, basong may natuyong alak sa sahig, at sapatos sa ibabaw ng unan kong ginagamit sa sofa.
“May konting salu-salo lang,” sabi ni Adrian.
Konti raw.
Pero ako ang naghugas ng lahat matapos silang umalis.
Ngayon, apat na oras na lang bago tumunog ang alarm ko.
“Tingnan mo nga ako, Mara.”
Hindi ako gumalaw.
“Si Bianca, kahit gaano kapagod, marunong pa ring magbigay ng oras.”
Kanina, nakita niyang kausap ko sa telepono ang isang lalaking kliyente. Tungkol sa budget ng campaign ang usapan, pero sapat na iyon para magtampo siya.
Dati, ipapakita ko ang buong conversation.
Ipapaliwanag ko bawat tawag.
Pagkatapos, hihingi ako ng tawad kahit wala naman akong ginawang mali.
Ngayong gabi, mas masakit ang ulo ko kaysa dibdib ko.
“Sinabi ni Bianca na mahal pa rin niya ako,” dagdag niya. “Ikaw na ang bahalang mag-isip.”
“Kung ganoon, makipaghiwalay tayo.”
Bigla siyang umupo.
“Ano?”
Tiningnan ko ang oras.
Alas dos y medya.
“Mara, ulitin mo.”
“Maghiwalay na tayo, Adrian.”
Ibinagsak niya ang cellphone sa kutson.
“Nagseselos ka lang. Pero totoo naman, mas maalaga siya kaysa sa iyo.”
Tumunog ulit ang cellphone niya.
Bianca.
Sinagot niya agad, saka tumingin sa akin habang nakikinig.
Unti-unting bumalik ang ngiti niya.
“Alam mo ang sabi niya? Dapat masaya ka nang pinatulan kita. Wala ka namang maayos na pamilya. Hindi ka nga kinukumusta ng mga magulang mo.”
Ipinikit ko ang mga mata ko.
Totoo iyon.
Pero hindi ko alam na puwedeng gawing sandata ang pinakamasakit kong kuwento.
“Kung ayaw mong aminin ang pagkakamali mo,” sabi niya, “tuluyan na tayong maghiwalay.”
Tumango ako.
“Sige.”
Ilang segundo siyang nakatitig.
Pagkatapos, kinuha niya ang susi, sinuot ang mamahalin niyang sapatos, at padabog na lumabas.
Nayanig ang pinto.
Akala ko iiyak ako.
Akala ko hahabulin ko siya gaya ng dati.
Pero ang huling malinaw kong naisip bago ako makatulog ay ito:
Sana hindi ako ma-late bukas.
Pagkagising ko, may tatlong bagong Facebook story si Adrian.
Sa una, dalawang tasa ng kape.
Sa pangalawa, kamay ni Bianca sa braso niya.
Sa pangatlo, natutulog si Bianca sa sofa, nakapatong ang ulo sa hita niya.
Caption:
“Pagod ang prinsesa. Ako muna ang bahala.”
May nagkomento, “Nagkabalikan na ba kayo?”
Nilagyan niya ng puso.
Tatlong segundo kong tinitigan ang litrato.
Pagkatapos, isinara ko ang Facebook at hinanap ang malinis kong blouse.
Mas kinatakutan ko ang susunod na sermon sa opisina.
Tatlong araw akong hindi tumawag.
Sa ikaapat, si Camille, kaibigan naming dalawa, ang naghanap sa akin.
“Hindi ka pa ba humihingi ng tawad?”
“Para saan?”
“Mara, maraming gustong maging girlfriend ni Adrian. Mayaman, guwapo, mabait ang pamilya. Huwag mong sayangin.”
“Kasama niya si Bianca.”
“Wala silang ginagawa. Gusto ka lang niyang magselos para maramdaman niyang mahal mo siya.”
Napatingin ako sa baon kong kaning malamig.
“Kailangan ba akong saktan para malaman niyang mahal ko siya?”
Bumuntong-hininga si Camille.
“Kung mawawala siya, ikaw rin ang kawawa.”
Kinabukasan, pag-uwi ko, bukas ang apartment.
Nasa loob silang dalawa.
At hawak ni Bianca ang bagay na binili ko kapalit ng isang buwang puyat.
Hindi ko pa alam kung hanggang saan nila kayang dalhin ang larong iyon.
PARTE 2
“Kinukuha lang namin ang gamit ni Adrian,” sabi ni Bianca, habang nakabukas ang aparador ko.
Nasa sahig ang mga blouse ko.
Nakapatong sa maruming tsinelas niya ang uniporme kong pinlantsa noong umaga.
Si Adrian naman ay nakasandal sa dingding, nakahalukipkip, hinihintay ang reaksiyon ko.
Parang may eksenang dapat akong gampanan.
Ang girlfriend na iiyak.
Ang babaeng makikiusap.
Ang mahirap na natatakot mawalan ng lalaking may pangalan at pera.
“Huwag mong halukayin ang gamit ko,” sabi ko.
Ngumiti si Bianca.
“Magkahalo kasi ang gamit ninyo. Kasalanan ko bang maliit ang bahay mo?”
Hindi bahay namin.
Bahay ko iyon.
Ako ang nakapangalan sa kontrata. Ako ang nagbayad ng deposit. Ako ang nagbabayad ng renta, kuryente, tubig, at internet.
Doon tumutuloy si Adrian dahil ayaw niyang laging tinatanong ng mga magulang niya kung anong oras siya uuwi.
Pero kapag may bisita, tinatawag niya iyong “place namin.”
Kapag oras ng bayaran, apartment ko lang ulit.
Sa kamay ni Bianca ay isang maliit na kahong kahoy.
Alam ko agad ang laman.
Isang munting medalyang pilak ni San Rafael, nakasabit sa simpleng kadena.
Hindi iyon mamahaling alahas.
Pero hindi rin iyon basta bagay lang.
Noong unang taon namin, madalas magkasakit si Adrian. May mga gabing ako ang sumasama sa checkup niya, bumibili ng gamot, at nagpapaalala sa oras ng pagkain.
Habang nagtitipid ako, nagpakuha ako ng medalya sa isang kakilalang manggagawa ng alahas at ipinabasbas sa simbahan.
Isang buwan akong tumanggap ng dagdag na trabaho para mabayaran iyon.
Hindi ko inakalang makapagpapagaling ang medalya.
Gusto ko lang magkaroon siya ng bagay na magsasabing may nag-aalala para sa kaniya.
Noong ibinigay ko, namula ang mga mata niya.
Pero ang sabi niya, “Ang drama mo. Hindi naman ako gagaling dahil dito.”
Gayunman, araw-araw niya iyong isinusuot.
Hanggang dumalas ulit ang pagkikita nila ni Bianca.
“Kasama ba ito?” tanong niya ngayon.
“Oo,” sagot ni Adrian, pero bigla siyang tumuwid.
Binuksan ni Bianca ang kahon.
“Ang nipis naman ng chain.”
“Bianca, ibalik mo—”
Huli na.
Nahila niya nang madiin ang kadena. Napigtas ang dugtungan, at tumilapon ang medalya sa sahig.
Tumama iyon sa paa ng aparador.
“Oops.”
Tumawa siya nang mahina.
“Naku, sorry. Mahina pala. Madali naman sigurong palitan ito.”
Hindi agad nagsalita si Adrian.
Tumingin siya sa medalya, saka sa akin.
“Mara, hindi niya sinasadya.”
Lumapit siya at hinawakan ang siko ko.
Dati, sa isang hawak lang niya, umiiyak na ako.
Ngayon, iniisip ko kung may detergent pa ako para labhan ang blouse na natapakan.
“Bitawan mo ako.”
“Mara.”
“Madali ngang palitan,” sabi ko. “Huwag na nating palakihin.”
Namuti ang mukha niya.
Parang mas natakot siya sa pagiging kalmado ko kaysa kung sinigawan ko silang dalawa.
Hindi niya alam na matagal ko nang inuubos ang sarili ko para panatilihing buo ang isang relasyong siya mismo ang paulit-ulit na binabasag.
Nagkakilala kami noong college.
Tahimik ako noon. Siya ang unang nagtabi sa akin sa canteen, unang nagtanong kung nakakain na ako, unang naghintay matapos ang klase.
Sa bahay namin, bihira akong mapansin maliban kung may kailangan.
Kay Adrian, pakiramdam ko may taong pumipili sa akin.
Kaya nang magsimula siyang humingi ng screenshot ng bawat kausap ko, tinawag kong pag-aalala.
Nang kailangan kong magpadala ng litrato kung nasaan ako, tinawag kong pagmamahal.
Nang magalit siya dahil may lalaking katabi ako sa group project, sinabi kong kulang lang siya sa tiwala dahil nasaktan na siya dati.
Pagkatapos ng graduation, hindi siya nagtrabaho.
May mga negosyo ang pamilya niya. Sabi ng ama niya, puwede muna siyang magpahinga habang pinag-iisipan ang gusto niyang gawin.
Ako, walang panahon para magpahinga.
Kailangan kong bayaran ang renta at sariling pagkain.
Minsan, habang nasa meeting, hindi ko nasagot ang sunod-sunod niyang mensahe.
Gabi na nang makita ko.
Humingi ako ng tawad.
Hindi niya ako pinakinggan.
“May ex akong mas nakakaintindi kaysa sa iyo,” sabi niya.
Doon niya unang ipinakilala si Bianca.
Sa isang restaurant sa BGC, tiningnan niya ako mula ulo hanggang paa.
“Original ba iyang bag mo?”
“Wala namang brand,” sagot ko.
Tumawa si Adrian.
“Sa online sale lang niya binili. Hindi mahilig sa branded si Mara.”
“Halata,” sabi ni Bianca.
Nagtawanan ang mga kaibigan nila.
Pinilit kong ngumiti.
Pagdating ng pagkain, itinuro ni Bianca ang isang platong nasa gitna.
“Tikman mo. Baka ngayon ka lang makakain niyan.”
Pagkatapos, sumandal siya sa balikat ng boyfriend ko.
“Prangka lang ako. Hindi ka naman sensitive, di ba?”
Nakita ni Adrian ang mukha ko.
Pero mas pinili niyang haplusin ang buhok niya.
“Ganyan talaga siya. Huwag mong dibdibin.”
Nag-away kami pag-uwi.
Ang gusto ko lang sabihin ay nasaktan ako.
Ang sagot niya ay makipaghiwalay.
Tatlong araw akong halos hindi natulog.
Nagpadala ako ng mahahabang mensahe. Naghintay sa labas ng bahay nila. Humingi ng tawad para sa pagkaselos kong siya naman ang sadyang gumawa.
Sa ikaapat na araw, niyakap niya ako.
“Gusto ko lang malaman kung mahal mo talaga ako.”
Naniwala ako.
Mula noon, naging panukat niya sa pagmamahal ko ang dami ng sakit na kaya kong tiisin.
Kapag hindi ako makasagot, may litrato sila ni Bianca.
Kapag may deadline ako, may dinner silang dalawa.
Kapag nagreklamo ako, sasabihin niyang wala akong tiwala.
At kapag umiyak ako, saka lang siya magiging malambing.
“Mara,” sabi niya ngayon, ibinabalik ako sa magulong apartment, “magsasalita ka ba?”
“Ilabas ninyo ang gamit mo.”
“Talaga?”
“Oo.”
Nag-impake sila nang walang imik.
Sa pintuan, huminto si Adrian.
Akala ko may sasabihin siyang iba.
Pero sumingit si Bianca.
“Tara. Huwag mong pilitin kung ayaw na.”
Pagkasara ng pinto, narinig ko sila sa makitid na pasilyo.
“Parang sumobra tayo,” sabi ni Adrian.
“Naniniwala ka diyan?” sagot ni Bianca. “Nagpapahabol lang siya.”
Hindi sumagot si Adrian.
“Kapag ikaw ang unang lumapit, habang buhay ka niyang kokontrolin.”
“Hindi siya ganyan.”
“Kung hindi, bakit biglang wala siyang pakialam? Siguro may iba na.”
Tumigil ang paghinga ko.
Pagkatapos, narinig ko siyang magdagdag:
“Alam mo kung paano mo malalaman? Gawin mo iyong dati. Tingnan natin kung kaya pa niyang hindi umiyak.”
At sa unang pagkakataon, naunawaan kong hindi aksidente ang lahat ng sakit na pinagdaanan ko.
PARTE 3
Hindi ko binuksan ang pinto para makipagtalo.
Nanatili ako sa sofa hanggang humina ang mga yabag nila sa hagdan.
Sa sahig, nakakalat ang mga damit ko. Nasa ilalim ng mesa ang munting medalya.
Pinulot ko iyon.
May gasgas na sa likod, malapit sa petsang ipinaukit ko.
Hindi ko alam kung kailan eksaktong natapos ang pagmamahal ko.
Baka noong pinagtawanan niya ang bag ko.
Baka noong ginamit niya ang hindi pagkalinga ng pamilya ko para sabihing masuwerte akong pinili niya.
Baka sa bawat gabing humihingi ako ng tawad, habang siya naman ay naghihintay kung gaano pa ako kababa bago niya ako patawarin.
Ang alam ko, hindi iyon natapos dahil sa napigtas na kadena.
Naubos iyon habang paulit-ulit kong sinusubukang patunayan na karapat-dapat akong mahalin.
Tumawag ako sa landlord.
Ipinaliwanag kong hiwalay na kami ng boyfriend ko at may hawak pa siyang duplicate na susi.
Pumayag siyang magpalit ako ng lock basta bigyan ko siya ng bagong kopya.
Kinabukasan, bago pumasok, nagpaschedule ako sa locksmith.
Pagkatapos, binura ko si Adrian sa lahat ng account ko.
Pati si Bianca.
Pati ang mga group chat na palaging may taong nagpapaliwanag kung bakit dapat kong tanggapin ang ginagawa nila.
Hindi naging tahimik agad ang buhay ko.
Alas diyes ng gabing iyon, nag-message ang supervisor ko.
“Kailangan baguhin ang proposal. Bumalik ka sa office.”
Sumunod ang isa pa.
“Wala bang marunong mag-isip sa team na ito?”
Pagkatapos:
“Hindi ikaw ang tinutukoy ko, Mara. Pero kailangan ka rito.”
Napatingin ako sa kisame.
May nakakatawa palang bahagi ang heartbreak.
Akala ko iyon na ang pinakamabigat na mangyayari sa araw ko.
Pero may taong kayang utusan akong bumiyahe muli habang nakasuot na ako ng pantulog.
Hindi ako biglang naging matapang sa lahat ng bagay.
Kailangan ko pa rin ang trabaho.
Kaya binuksan ko ang laptop at tinanong kung maaari kong gawin sa bahay ang revisions.
Pumayag siya, basta matapos bago umaga.
Nagtrabaho ako hanggang alas dos.
Pero ngayong gabi, walang Adrian na galit dahil may lalaking kliyenteng kailangang sagutin.
Walang kailangang suyuin pagkatapos ng bawat email.
Walang sala na kailangan kong linisin matapos ang party na hindi ko naman dinaluhan.
Pagod pa rin ako.
Pero akin na lang ang pagod ko.
Sa sumunod na mga araw, may mga numerong hindi naka-save na tumatawag.
Hindi ko sinagot.
Nagpadala si Camille ng mensahe.
“Grabe ka naman. Nag-aalala na siya.”
Sumagot ako minsan.
“Sabihin mong huwag nang pumunta rito.”
“Hindi ka ba talaga naaawa?”
“Naawa ako sa kaniya nang maraming taon. Ngayon, kailangan ko namang isipin ang sarili ko.”
Hindi siya sumagot agad.
Kinagabihan, may ipinadala siyang screenshot.
Post ni Bianca iyon.
Magkatabi sila ni Adrian sa isang restaurant. Nakapatong ang kamay niya sa kamay nito.
Caption:
“May mga taong hindi marunong magpahalaga. Buti may taong laging handang manatili.”
Tiningnan ko ang larawan.
Pagkatapos, ibinalik ko ang pansin sa spreadsheet ng campaign expenses.
Dati, isang litrato lang, nawawala na ang buong gabi ko.
Ngayon, kailangan kong hanapin kung bakit hindi nagtutugma ang dalawang invoice.
Makalipas ang isang linggo, nadatnan ko si Adrian sa labas ng gusali.
Wala si Bianca.
May hawak siyang paper bag mula sa restaurant na paborito niya.
“Mara.”
Huminto ako nang sapat ang layo.
“Sinabi ko kay Camille na huwag kang pumunta.”
“Hindi mo naman ako sinasagot.”
“Dahil ayaw na kitang kausapin.”
Napakurap siya.
Parang hindi niya maisip na puwedeng maging buong pangungusap ang pagtanggi ko.
“Nagdala ako ng pagkain.”
“Salamat. Pero hindi ko tatanggapin.”
“Maaari bang huwag ka munang magmatigas?”
Napatawa ako nang mahina.
“Adrian, pagod ako. Kung may sasabihin ka, sabihin mo na.”
Ibinaba niya ang paper bag.
“Hindi kami nagkabalikan ni Bianca.”
Hindi ako sumagot.
“Lahat ng posts, ginawa lang namin para magselos ka.”
“Kaya alam mong sinasaktan mo ako.”
“Hindi ganoon.”
“Ano ang tawag mo?”
Hinaplos niya ang batok niya.
“Akala ko kasi wala ka nang pakialam. Lagi kang nasa trabaho. Lagi kang may kausap. Minsan, buong araw kitang hindi maramdaman.”
“Dahil buong araw akong nagtatrabaho.”
“Puwede ka namang maglaan ng oras.”
“Naglaan ako. Ang hindi ko kayang gawin ay ibigay sa iyo ang bawat minuto.”
Tahimik siya.
Sa likod namin, may tricycle na huminto. Bumaba ang isang babaeng may dalang groceries at umakyat sa gusali.
Karaniwang gabi lang iyon para sa ibang tao.
Para sa akin, iyon ang unang gabing hindi ko kinailangang ipagtanggol ang sarili ko nang umiiyak.
“Si Bianca ang nagsabing huwag muna akong lumapit,” dagdag niya. “Sabi niya, kapag hinayaan kita, ikaw rin ang babalik.”
“Pero ikaw ang pumayag.”
Tumango siya nang bahagya.
“Hindi niya dapat ginalaw ang mga damit mo.”
“Pero nakita mong ginagawa niya.”
“Alam ko.”
“At noong sinabi niyang may iba ako, hindi mo ba alam na galing lang ako sa trabaho?”
Napayuko siya.
“Alam ko.”
Iyon ang masakit.
Hindi siya kulang sa impormasyon.
Kilala niya ang buhay ko.
Alam niya ang oras ng pasok ko, ang liit ng sahod ko, ang kaba ko tuwing may bayarin.
Pinili lang niyang gawing kasalanan ko ang mga bagay na kailangan kong gawin para mabuhay.
“Hindi mo kailangang patunayan na masama si Bianca para maging inosente ka,” sabi ko. “Ikaw ang boyfriend ko. Ikaw ang may pananagutan sa mga pangako mo.”
Namula ang mga mata niya.
“Puwede ko namang ayusin.”
“Kung gusto mong ayusin ang ugali mo, gawin mo.”
“Pero tayo?”
“Wala na.”
Humakbang siya palapit.
Umatras ako.
Tumigil siya agad.
“Mara, mahal kita.”
Matagal kong pinangarap marinig iyon nang wala nang kasunod na pananakot.
Pero ngayon, hindi sapat.
“Mahal din kita noon,” sagot ko. “Kaya nga ang dami kong pinalampas.”
“Hindi na ba talaga?”
“Hindi na.”
Ilang sandali siyang nakatayo, hawak ang pagkain na unti-unting lumalamig.
Pagkatapos, tinanong niya kung nasa akin pa ang medalya.
“Oo.”
“Puwede kong kunin?”
“Maaari. Ipapadala ko kasama ng natira mong gamit.”
“Akala ko itinapon mo.”
“Hindi ko kailangang itapon ang lahat para matapos ang isang relasyon.”
Umakyat ako nang hindi lumilingon.
Sa apartment, inilagay ko ang medalya sa kahon. Isinama ko ang charger at dalawang librong naiwan niya.
Kinabukasan, ipinakuha ko sa courier.
Wala akong kasamang liham.
Wala na akong kailangang ipaliwanag.
Hindi naging magandang kuwento ang lahat pagkatapos noon.
May mga gabing umiiyak pa rin ako habang naghuhugas ng plato.
May mga umagang hinahanap ng kamay ko ang cellphone para sabihin sa kaniya na nakarating na ako sa opisina.
May isang Sabadong muntik ko nang alisin ang block dahil wala akong makausap.
Pero binasa ko ang maikling note na isinulat ko matapos silang lumabas.
“Hindi ka nag-iisa dahil wala siya. Nag-iisa ka na kahit kasama mo siya.”
Ibinalik ko ang cellphone sa mesa.
Naglakad ako sa labas at bumili ng pandesal.
Unti-unti, natutunan kong hindi lahat ng lungkot ay utos para bumalik.
Sa trabaho, hindi rin biglang bumait ang supervisor ko.
Kaya inayos ko ang résumé ko.
Nagpadala ako ng applications pagkatapos ng shift, habang pinananatili ang trabahong nagbabayad sa pangangailangan ko.
Hindi pa ako nakalilipat.
Pero may dalawang interview na akong nakatakda.
Maliit na simula.
Sarili kong simula.
Isang gabi, tumawag si Camille.
Humingi siya ng tawad.
“Nakita kong ginawa niya rin kay Bianca,” sabi niya. “May ibang babae siyang ipinost noong nag-away sila.”
Hindi ako natuwa.
Hindi iyon gantimpalang hinihintay ko.
“Sana tumigil siya,” sagot ko.
“Akala ko kasi kailangan mo lang siyang intindihin.”
“Naunawaan ko siya. Hindi ibig sabihin, kailangan kong tanggapin ang pananakit.”
Tahimik siya bago nagsabing, “Tama ka.”
Pagkatapos naming mag-usap, itinakda ko ang alarm.
Alas sais.
Maaga pa rin akong gigising. Sasakay pa rin ako sa jeep, makikipagsiksikan, at haharap sa araw na walang kasiguruhan.
Pero bago matulog, walang taong nagsabi na masuwerte akong pinili niya.
Walang dating nobyang ginawang panakot.
Walang paghihiwalay na kailangan kong pigilan para lamang makapagpahinga.
Noong gabing iyon, hindi ko ipinagdasal na bumalik si Adrian.
Ipinagdasal kong huwag ko nang iwan ang sarili ko para lang may ibang manatili.
At sa wakas, bago maghatinggabi, nakatulog ako.
