Nang Ipahid ng Biyenan Ko ang Regalong Cream ng Asawa Ko, Nagsimula ang Bangungot: Sa Ikatlong Anibersaryo Namin, Natuklasan Kong Ako Pala ang Dapat Mamatay Noong Gabing Iyon
—Kapag namatay ang nanay ko, Lira, hindi ka rin mabubuhay.
Iyan ang sigaw ni Enzo sa telepono noong gabi ng ikatlong anibersaryo namin.
Sampung minuto lang matapos kong sabihin sa kanya, habang nakaupo ako sa kama at basang-basa pa ang buhok ko:
—Iyong mamahaling cream na regalo mo? Hindi ko nagamit. Nakita ni Mommy Imelda. Kinuha niya. Ipahid niya raw sa mukha niya para bumata.
Sa kabilang linya, hindi ako nakarinig ng inis ng asawang nasaktan. Hindi rin selos, hindi reklamo, hindi lambing.
Katahimikan muna.
Tapos isang malalim, nanginginig na hinga.
Pagkatapos, halos mabasag ang tenga ko sa sigaw niya.
—Ano’ng ginawa mo, Lira? Diyos ko, ano’ng ginawa mo?!
Nanigas ang buong katawan ko.
Nasa Tagaytay daw si Enzo noon, may “urgent meeting” sa pharmaceutical company sa Laguna kung saan siya senior research manager. Umaga pa lang, ang bait-bait niya na. Gumising ako na may tray ng almusal sa tabi ng kama, may kape, may pandesal, at may isang pulang velvet box na may gintong ribbon.
—Anniversary gift ko sa’yo, mahal —sabi niya, nakangiti sa paraang matagal ko nang hindi nakikita. —Swiss regenerative night cream. Hindi nabibili sa mall. Special formulation. Mamaya pagkaligo mo, lagyan mo ang mukha at leeg mo nang makapal. Patayin mo ang ilaw. Bukas, paggising mo, iba ka na.
Dapat kinilig ako.
Pero hindi.
Dahil sa loob ng ilang buwan, tingin ni Enzo sa akin ay parang gamit na hindi na niya alam kung saan ilalagay. Sa harap ng ibang tao, perpekto kami. Magandang bahay sa Quezon City. Maayos na trabaho niya. Maayos ang kotse. Ako, simpleng babaeng galing Bicol, ang sabi ng mga kapitbahay ay “swerte” dahil napangasawa ko ang isang Villanueva.
Hindi nila alam na sa loob ng bahay na iyon, hindi ako asawa.
Bisita lang ako.
At ang tunay na reyna ay si Doña Imelda, ang biyenan ko.
Hindi siya kumakatok sa kwarto namin. Basta pumapasok. Binubuksan ang drawer ko. Kinukuha ang pabango ko, bag ko, vitamins ko, pati mga pasalubong ng nanay ko mula probinsya.
—Lahat ng nasa bahay na ’to, anak ko ang bumili —madalas niyang sabihin. —Huwag kang umasta na parang may-ari ka. Kung hindi dahil kay Enzo, nasa palengke ka pa rin siguro.
Kapag umiiyak ako, lalapit si Enzo at hahaplus-haplusin ang likod ko.
—Lira, matanda na si Mommy. Intindihin mo na lang. Huwag mo nang palakihin. Mas mabuti kang tao kaysa sa kanya.
Sa una, naniwala ako.
Hanggang sa napagod ako.
Tatlong taon akong lumunok ng insulto para lang masabing tahimik ang bahay.
Kaya noong nakita ko ang pulang box sa vanity table ko, hindi ko muna ginalaw. May kutob akong makikita iyon ni Doña Imelda. At tama ako.
Bandang alas-nuwebe ng gabi, bumalik siya mula sa bingo night kasama ang mga amiga niya. Narinig ko ang takong niya sa hallway. Ilang segundo lang, bumukas ang pinto ng kwarto namin.
—Aba, may bagong luho na naman —sabi niya.
Tinignan niya ang pulang kahon na parang may nakita siyang alahas.
—Regalo ni Enzo —mahinahon kong sabi. —Anniversary namin.
Ngumisi siya.
—Anniversary? Tatlong taon mo nang pinapahirapan anak ko, dapat ikaw ang magregalo.
Binuksan niya ang kahon bago pa ako makalapit.
Sa loob, may maliit na itim na garapon. Walang label. Pilak ang takip. Mukhang mamahalin, mukhang sikreto.
—Pangpaalis siguro ng pagka-probinsyana —sabi niya sabay tawa.
Kinuha niya ang garapon at lumabas.
Hindi ko na siya sinundan.
Pagod na pagod na ako.
Naligo ako. Umupo sa kama. Sinubukang kumbinsihin ang sarili na okay lang iyon, cream lang iyon, huwag ko nang gawing gulo sa anniversary namin.
Alas-diyes y medya, tumawag si Enzo.
Sa umpisa, malambing ang boses niya.
—Nakapag-shower ka na?
—Oo.
—Nagamit mo na iyong cream?
Saglit akong natawa, mapait.
—Hindi. Kinuha ng nanay mo. Mukhang nagustuhan. Baka ngayon, naka-full treatment na siya.
Doon nagbago ang lahat.
—Ano?
—Sabi ko, si Mommy Imelda ang gumamit.
Tahimik siya.
Masyadong tahimik.
—Lira… makinig ka sa akin. Tumakbo ka sa kwarto niya. Hugasan mo mukha niya. Ngayon na.
—Bakit?
—Gawin mo na! Huwag kang magtanong!
Nanlamig ang kamay ko.
—Enzo, cream ba talaga iyon?
Hindi siya sumagot.
At doon ko unang narinig ang takot sa boses niya.
—Kapag may nangyari sa nanay ko, Lira, tapos ka.
Tumayo ako. Halos madulas ako sa sahig dahil basa pa ang paa ko. Tumakbo ako sa hallway papunta sa kwarto ni Doña Imelda.
May mahinang ilaw mula sa ilalim ng pinto.
At may amoy.
Matapang. Mapait. Parang kemikal na hindi dapat nasa balat ng tao.
Itinulak ko ang pinto.
Nakita ko si Doña Imelda sa sahig, nanginginig, hirap huminga, nakahawak sa leeg niya. May kulay-abo na pahid sa mukha at leeg niya. Hindi ko na tiningnan nang matagal. Tumakbo ako sa banyo, kumuha ng tuwalya, binasa ko, at pilit kong pinunasan siya habang nanginginig ang buong katawan ko.
—Mommy! Mommy, gumising kayo!
Sa tabi ng kama, nakabukas pa rin ang itim na garapon.
At sa sandaling iyon, parang may bumagsak na pader sa utak ko.
Hindi pala iyon regalo.
Hindi iyon cream.
Hindi ako mahal ni Enzo.
At ang dapat na nakahandusay sa sahig noong gabing iyon…
ay ako.
Habang tumatawag ako ng ambulansya, muling nag-ring ang cellphone ko.
Si Enzo.
Sinagot ko gamit ang nanginginig na kamay.
Pero bago pa ako makapagsalita, narinig ko siyang bumulong sa isang babaeng kasama niya:
—Hindi si Lira ang gumamit. Si Mommy. Kailangan nating itago lahat bago dumating ang pulis.
PARTE2
Hindi ko ibinaba ang tawag.
Parang huminto ang buong mundo sa isang linya na iyon.
“Kailangan nating itago lahat bago dumating ang pulis.”
Hindi na ako umiyak. Hindi na rin ako sumigaw. Sa sobrang takot, naging malinaw ang isip ko.
Pinindot ko agad ang record button sa kabilang phone ko. Noon ko lang pinasalamatan ang sarili ko dahil may lumang cellphone pa akong ginagamit para sa online selling ko. Ipinatong ko ang tumatawag na phone sa sahig, naka-loudspeaker, habang patuloy kong pinupunasan ang mukha ni Doña Imelda gamit ang malinis na basang tuwalya.
—Enzo? —pabulong kong sabi, pilit pinapakalma ang boses ko. —Ano ang ibig mong sabihin? Anong itatago?
Sandaling katahimikan.
Tapos nag-iba ang tono niya.
—Lira, huwag kang magdrama. Nag-panic lang ako. Allergic reaction lang iyan. Tumawag ka ng ambulance, pero huwag mong sasabihing galing sa akin iyong cream. Sabihin mo binili mo online.
Para akong sinampal.
—Bakit ko sasabihin iyon?
—Dahil kapag nadamay ang pangalan ko, mawawala ang trabaho ko. Mawawala ang lahat. Hindi mo ba naiintindihan?
Sa likod ng boses niya, narinig ko ulit ang babae.
—Enzo, bilisan mo. Delete mo na files sa laptop.
Napapikit ako.
May babae.
May plano.
At ako ang target.
Makalipas ang ilang minuto, dumating ang mga paramedic at tanod ng subdivision. Kasama nila ang kapitbahay naming si Tita Beth, dating barangay kagawad, na nakarinig ng sigaw ko.
Pagpasok nila, nakita nilang nasa sahig si Doña Imelda, halos wala nang lakas magsalita. Itinuro niya ang itim na garapon, pero walang lumabas sa bibig niya kundi paos na ungol.
—Ano’ng nangyari? —tanong ng paramedic.
Tumingin ako sa phone ko. Naka-record pa rin.
At sa unang pagkakataon sa tatlong taon, pinili kong iligtas ang sarili ko.
—Regalo po ng asawa ko sa akin iyan ngayong anniversary namin —sabi ko. —Pero kinuha po ng biyenan ko at siya ang gumamit.
Hindi agad naniwala ang iba. Natural, sino ba namang maniniwala na may asawang magbibigay ng delikadong bagay sa asawa niya bilang “regalo”?
Pero nang iparinig ko ang recording sa tanod at kay Tita Beth, nagbago ang mukha nila.
Naroon ang boses ni Enzo.
Naroon ang takot niya.
Naroon ang sinabi niyang dapat itago ang lahat.
Pagdating sa ospital sa Quezon City, isinugod si Doña Imelda sa emergency room. Nakaantabay ako sa labas, nanginginig pa rin ang mga kamay, habang hawak-hawak ang pulang velvet box at itim na garapon na inilagay na sa evidence bag ng pulis.
Hindi pa man sumisikat ang araw, dumating si Enzo.
Hindi siya galing Tagaytay.
Galing siya sa isang condo sa BGC.
Nalaman ko iyon dahil sa parking ticket na nahulog mula sa bulsa niya nang lapitan niya ako. Nakalagay ang oras: 9:18 PM. Ibig sabihin, habang tinatawagan niya ako at kunwaring nasa business trip, nasa Metro Manila lang siya.
At hindi siya mag-isa.
Ilang minuto matapos siya dumating, may babaeng naka-white blouse at pencil skirt na humabol sa corridor. Si Patricia, ang assistant researcher niya sa laboratoryo. Bata, maganda, at mukhang kilalang-kilala ang asawa ko sa paraang hindi dapat.
Nang makita niya ako, namutla siya.
—Enzo… —bulong niya.
Tumingin ako sa kanilang dalawa. Wala na akong kailangang itanong.
Si Enzo ang unang sumabog.
—Lira, bakit mo pinahawak kay Mommy iyon? Sinadya mo, ’di ba? Alam mong gusto niya lahat ng gamit mo. Ginamit mo siya para makaganti!
Napatawa ako. Mahina, pero matalim.
—Ako pa ang may kasalanan?
Lumapit siya, pero humarang si Tita Beth at ang isang pulis.
—Sir, kalma lang po.
—Asawa ko siya! —sigaw ni Enzo. —May karapatan akong kausapin siya!
Doon ako tumayo nang tuwid.
—Wala kang karapatan sa taong balak mong patayin.
Tumahimik ang hallway.
Parang pati tunog ng aircon, nawala.
Inabot ko sa pulis ang recording. Ibinigay ko rin ang velvet box, ang tawag logs, at ang mga messages niya sa akin noong umaga. May mga linyang dati kong akala ay sweet.
“Tonight lang gamitin.”
“Make sure makapal ang pahid.”
“Don’t let Mommy touch it.”
Akala ko noon dahil espesyal ang regalo.
Ngayon, malinaw na malinaw na dahil ako dapat ang gagamit.
Nang ma-stabilize si Doña Imelda, hindi muna siya nakapagsalita nang maayos. Pero nang tanungin siya ng doktor kung sino ang nagdala ng garapon sa bahay, tinuro niya si Enzo.
Hindi dahil alam niyang may masama iyon.
Kundi dahil narinig niya mismo noong umaga.
Mahina niyang isinulat sa papel:
“Sinabi ni Enzo, para kay Lira lang.”
Mula roon, nagsimula nang bumagsak ang mundo ni Enzo.
NBI ang sumunod na pumasok dahil konektado sa pharmaceutical research ang trabaho niya. Nakuha nila ang laptop niya sa opisina, ang security footage sa laboratoryo, at mga deleted file na akala niya nabura na.
Hindi nila kailangan sabihin sa akin ang technical details. Sapat na ang nalaman ko:
May compound siyang inilabas sa controlled storage.
May false entry siya sa logbook.
At may insurance policy sa pangalan ko na kinuha niya anim na buwan bago ang anniversary namin.
₱15 milyon.
Ako ang insured.
Siya ang beneficiary.
Nang marinig ko iyon, hindi ako nakaiyak agad.
Parang ang katawan ko, hindi muna tinanggap.
Anim na buwan na pala akong patay sa isip niya.
Habang nagluluto ako ng hapunan, habang naglalaba ako ng damit niya, habang nagtitiis ako sa pang-iinsulto ng nanay niya, may plano na pala siya kung paano ako mawawala.
At bakit?
Dahil buntis si Patricia.
Dahil gusto ni Enzo ng bagong buhay.
Dahil ayaw niyang makipaghiwalay nang maayos, dahil may bahay, savings, at reputasyon na masasagasaan.
Ang pinakamasakit, nalaman kong alam ni Doña Imelda na may babae ang anak niya.
Akala ko doon niya ako kakampihan.
Pero hindi.
Nang una siyang makapagsalita, hindi “sorry” ang sinabi niya.
Ang una niyang sinabi ay:
—Bakit ako ang nadamay?
Tumingin ako sa kanya. Sa babaeng tatlong taon akong tinapakan. Sa babaeng kinuha pati huling piraso ng respeto ko sa sarili. Sa babaeng akala niya laruan lang ako sa bahay nila.
—Dahil kinuha n’yo ang hindi sa inyo —sagot ko.
Napayuko siya.
Hindi ko alam kung dahil sa hiya o dahil sa sakit.
Pero sa unang pagkakataon, wala akong pakialam.
Makalipas ang dalawang araw, pormal na inaresto si Enzo. Si Patricia naman, una’y nagmakaawa, sinabing wala siyang alam. Pero nang lumabas ang CCTV na kasama siya ni Enzo sa condo habang tinatawagan ako, at nang makita ang messages nila tungkol sa “anniversary plan,” hindi na siya nakatingin sa akin.
Sa presinto, nagharap kami ni Enzo.
Wala na ang dating lalaking hinahangaan ng mga tao. Wala na ang perfect husband. Wala na ang research genius.
Nandoon lang ang isang duwag na lalaki na hindi matanggap na nahuli siya.
—Lira, mahal kita —sabi niya, nanginginig ang boses. —Nagkamali lang ako. Natakot ako. Si Patricia ang nag-udyok—
Itinaas ko ang kamay ko para patahimikin siya.
—Hindi mo ako minahal. Ginamit mo lang ang kabaitan ko dahil akala mo hindi ako lalaban.
Namula ang mga mata niya.
—Kung hindi kinuha ni Mommy iyon, buhay pa sana tayo nang tahimik.
Doon ako tuluyang napangiti, kahit masakit.
—Hindi, Enzo. Kung hindi niya kinuha iyon, baka patay na ako ngayon.
Wala siyang naisagot.
Ang kaso niya ay hindi natapos sa isang gabi, pero nagsimula ang hustisya sa gabing pinili kong magsalita. Nag-file ako ng annulment at criminal complaint. Kinuha ko ang mga gamit ko sa bahay na iyon, hindi palihim, hindi umiiyak, kundi kasama ang abogado ko, barangay officers, at dalawang pulis.
Nakatayo si Doña Imelda sa sala habang inilalabas ko ang mga maleta ko.
Payat siya, mahina, may bandage pa sa leeg. Hindi na siya ang reyna ng bahay. Hindi na siya sumisigaw.
—Lira… —tawag niya.
Huminto ako, pero hindi ako lumapit.
—Patawarin mo ako —sabi niya. —Kung hindi ako naging ganito sa’yo, baka hindi ko kinuha iyon. Baka…
Naputol ang boses niya.
Hindi ako nagalit. Pero hindi ko rin siya niyakap.
—Sana po gumaling kayo —sabi ko. —Pero hindi ko na trabaho ang maghilom sa pamilyang sumira sa akin.
Lumabas ako ng bahay na iyon na dala ang mga bagay ko, pero ang pinakamahalagang nailabas ko ay ang sarili ko.
Pagkatapos ng ilang buwan, bumalik ako sa Bicol. Hindi bilang talunang asawa. Hindi bilang babaeng iniwan. Bumalik ako bilang anak na buhay, buo, at handang magsimula ulit.
Nagtayo ako ng maliit na online business gamit ang ipon kong matagal kong itinago. Tinulungan ako ng nanay ko, ng mga pinsan ko, at ng mga kaibigang hindi ako binitiwan. Hindi naging madali. May mga gabi pa ring nagigising ako sa amoy ng kemikal sa alaala ko. May mga araw pa ring natatakot akong magtiwala.
Pero unti-unti, natutunan kong hindi lahat ng pagmamahal ay kailangang pagtiisan.
Hindi porket kasal ka, dapat mong tiisin ang pang-aalipusta.
Hindi porket pamilya sila ng asawa mo, may karapatan silang burahin ka.
At hindi porket tahimik kang tao, ibig sabihin wala kang lakas lumaban.
Isang taon matapos ang gabing iyon, dumating ang balita: tuluyan nang nasampahan ng mabigat na kaso si Enzo. Si Patricia, pumayag maging witness kapalit ng sariling kaso. Si Doña Imelda, lumipat sa bahay ng kapatid niya sa Cavite, malayo sa dating marangyang buhay na ipinagmamalaki niya.
Hindi na ako bumalik para manood ng pagbagsak nila.
Hindi ko na kailangan.
Dahil ang tunay na paghihiganti ko ay hindi ang makita silang magdusa.
Ang tunay na paghihiganti ko ay ang mabuhay.
At sa bawat babaeng nagbabasa nito, tandaan mo:
Kapag ang pagmamahal ay lagi kang pinapatahimik, pinapaliit, at pinapasan ang kasalanan ng iba, hindi iyon tahanan. Minsan, ang pinakamalakas na dasal ay ang lakas ng loob na lumayo bago ka tuluyang mawala sa sarili mong buhay.
