Sa mundo ng politika sa Pilipinas, madalas nating marinig ang kasabihang “ang katotohanan ay lalabas at lalabas din, gaano man ito pilitin na itago o baluktutin.”

Sa nakalipas na mga araw, isang mainit na usapin ang yumanig sa social media at sa mga legal na lupon matapos maghain ng sunod-sunod na demanda ang kampo ni dating Senador Antonio Trillanes IV laban sa isang grupo ng labing-walong dating Marines.

Ang mga nasabing indibidwal ay naging sentro ng kontrobersya matapos nilang akusahan si Pangulong Bongbong Marcos at iba pang matataas na opisyal ng gobyerno hinggil sa isyu ng “maletang pera” at ang diumano’y kaugnayan nito sa International Criminal Court (ICC).

Ngunit tila bumaliktad ang tadhana para sa mga dating kawal na ito. Ang dati nilang matapang na pagharap sa camera ay napalitan ngayon ng kaba at legal na pakikipagbuno.

Hindi lamang simpleng perjury ang kanilang kinakaharap; nadagdagan pa ito ng mabigat na reklamo ng cyber libel dahil sa mga pahayag na binitawan nila sa iba’t ibang interview, partikular na sa mga programa ng SMNI. Ang tanong ng marami: Paano humantong sa ganito ang mga taong minsang nanumpa na maglingkod sa bayan, at sino nga ba ang nasa likod ng kanilang mga binitawang salita?

Ang Bigat ng mga Patong-Patong na Kaso

Ayon sa mga huling ulat, hindi biro ang sitwasyong kinalalagyan ng 18 dating Marines. Sa bawat pagsasalita nila sa publiko na napatunayang walang basehan o purong haka-haka lamang, isang panibagong kaso ang maaaring isampa laban sa kanila.

Ayon kay Trillanes, ang bawat interview na kanilang nilalahukan ay nagiging bala para sa mas marami pang demanda dahil sa pagpapakalat ng maling impormasyon na nakakasira sa reputasyon ng mga idinadamay nilang opisyal.

Ang isyu ng cyber libel ay seryosong bagay sa ilalim ng ating batas. Hindi lamang ito tungkol sa pagsasabi ng opinyon; ito ay tungkol sa pananagutan sa bawat salitang inilalabas sa digital space na may layuning manira ng kapwa.

Bukod pa rito, nilinaw din ng ICC na sila ay may sariling pondo at hindi umaasa sa kung anong “perang umiikot” na pilit na ibinibintang ng grupong ito. Dahil dito, lalong naging malabo ang kredibilidad ng kanilang mga alegasyon, na nagresulta sa mas matinding panggigipit sa kanila sa ilalim ng batas.

Ang “Pasabog” na Pagbaliktad: Sino ang Nagdidikta?

Ang pinaka-shocking na rebelasyon sa isyung ito ay ang kumpirmasyon na may ilan na sa grupo ng 18 Marines ang nagpahiwatig ng kagustuhang “bumaliktad.”

Sa isang clip na kumalat, mariing sinabi ni Trillanes na may mga miyembro na ng grupong ito ang umamin na wala talaga silang kinalaman sa mga akusasyong kanilang binitawan. Ayon sa ulat, ang mga ito ay “idinikta” lamang sa kanila at may mga taong “kumukumpas” o nag-uutos kung ano ang dapat nilang sabihin sa harap ng publiko.

“I will not preempt their moves pero dito sa mismo sa 18 na ito, may mga umamin na, na talagang wala silang alam,” anang dating senador. Ang pahayag na ito ay nagbigay ng bagong anggulo sa kaso.

Kung mapapatunayan na ang mga dating Marines na ito ay ginamit lamang bilang mga “instrumento” ng isang mas malaking pwersa, posibleng magkaroon ng malawakang pagbubunyag kung sino ang tunay na arkitekto ng kampanyang ito laban sa kasalukuyang administrasyon.

Ang pag-amin na sila ay diniktahan ay nagpapakita ng isang maruming laro sa likod ng mga maseselang akusasyon.

Ang Papel ng SMNI at ang mga Kasamang Personalidad

Hindi lamang ang mga dating Marines ang damay sa legal na bakbakan na ito. Kasama rin sa mga sinampahan ng cyber libel ang mga host ng SMNI na nagbigay ng platform sa mga akusasyong ito.

Bagama’t iginiit ni dating Congressman Mike Defensor na dapat pakinggan ng mga awtoridad, partikular na ng Blue Ribbon Committee, ang hinaing ng mga sundalong ito, tila mas bumibigat ang timbang ng ebidensya laban sa kanila.

Ayon sa mga report mula sa National Bureau of Investigation (NBI), may mga video recording na nagpapakita na ang mga dating Marines ay kusang-loob na nagbigay ng kanilang mga pahayag. Gayunpaman, isang nakakapagtakang pangyayari ang naganap nang dumating ang oras para lagdaan ang kanilang mga sinumpaang salaysay.

Pinigilan umano sila ng kanilang mga abogado na pumirma, sa dahilan na kailangan pa itong suriin nang mabuti. Ang ganitong kilos ay nagbibigay ng impresyon na may pag-aalinlangan na sa loob ng kanilang kampo, o kaya naman ay may mga detalye silang nais baguhin matapos mapagtanto ang panganib ng kanilang ginawa.

Ang Pait ng Sasapitin at ang Reaksyon ng Publiko

Sa huli, ang kinakaharap ng 18 dating Marines ay isang malinaw na babala tungkol sa pagpapakalat ng impormasyon na walang matibay na basehan.

Ang “pait na sasapitin” na binanggit ng mga tagasubaybay ng isyung ito ay hindi lamang tungkol sa kulungan, kundi ang pagkawala ng kanilang dangal bilang dating mga lingkod-bayan. Kapag ang isang kawal na sinanay sa disiplina at katapatan ay napasama sa mga ganitong uri ng kontrobersya, ang buong institusyon ay tila nadadamay.

Ano na nga ba ang mangyayari kapag tuluyan nang kumanta ang mga “bumaliktad” na testigo? Paano ito tatanggapin ng mga taga-suporta na naniwala sa kanilang unang pahayag? Ang labanang ito ay hindi na lamang usaping legal; ito ay usapin na rin ng tiwala ng taumbayan.

Habang patuloy na lumalabas ang katotohanan, unti-unting nababaklas ang mga maling naratibo na itinayo sa ibabaw ng kasinungalingan. Sa gitna ng lahat ng ito, ang pananatili sa panig ng katotohanan ang tanging paraan upang makamit ang tunay na hustisya para sa lahat ng partido.

Bilang mga mamamayan, mahalagang maging mapanuri tayo sa bawat impormasyong ating nakukuha sa social media. Ang kasong ito ng 18 Marines ay nagsisilbing aral na ang bawat salita ay may timbang, at ang bawat aksyon ay may katumbas na pananagutan sa harap ng batas at ng sambayanan.