Bahagi 4 — Nang Lumabas ang Katotohanan, Hindi Paghihiganti ang Pinili Namin Kundi Hustisya at Bagong Buhay
Bahagi 4 — Nang Lumabas ang Katotohanan, Hindi Paghihiganti ang Pinili Namin Kundi Hustisya at Bagong Buhay
Hindi pala ako ipinatawag para pumili kung sino ang ililigtas.
At nagpapasalamat ako roon hanggang ngayon.
Walang sinumang matinong doktor ang dapat maglagay ng ganoong desisyon sa kamay ng isang takot na asawa kung may paraan pang gamutin ang parehong pasyente.
Kailangan lamang ng anesthesiologist ang mabilis na confirmation tungkol sa isang dati niyang allergy na nakalagay sa old medical record.
Pagkasagot ko, muli akong pinalabas.
At nagsimula ang pinakamahabang apatnapu’t tatlong minuto ng buhay ko.
Naglakad ako sa hallway.
Umupo.
Tumayo ulit.
Tumingin sa OR light.
Nagdasal kahit matagal na akong hindi regular magsimba.
Hindi ako humingi ng himala.
Ang sabi ko lang sa isip ko:
Kung bibigyan pa ako ng pagkakataon, huwag mo akong hayaang sayangin ko ulit.
Makalipas ang halos kalahating oras, narinig ko iyon.
Isang mahinang iyak.
Hindi malakas.
Hindi katulad ng mga baby sa commercial.
Manipis.
Maikli.
Pero malinaw.
Napaupo ako.
Lumabas si Dr. Torres makalipas ang ilang minuto.
“Baby girl.”
Hindi ako nakapagsalita.
“Thirty-three weeks and five days. One point nine kilograms. Kailangan niya ng NICU support, pero lumalaban siya.”
“At si Mara?”
“Stable. Nagkaroon tayo ng bleeding na mas marami kaysa gusto natin, pero nakontrol.”
Napahawak ako sa pader.
“Pwede ko siyang makita?”
“Kapag nasa recovery na.”
“Baby?”
“Sandali lang bago dalhin sa NICU.”
Isang nurse ang lumapit hawak ang maliit na incubator transport unit.
Sa loob noon, nakita ko ang anak ko.
Napakaliit niya.
May takip ang ulo.
May oxygen support.
Halos kasya ang buong katawan niya sa pagitan ng dalawang kamay ko.
Nine years.
Nine years kaming naghintay.
At nang dumating siya, muntik ko pang hindi malaman na umiiral siya.
“Sir, may pangalan na po?”
Hindi ko alam.
Hindi namin napag-usapan ni Mara.
“Naghihintay kami sa mama niya.”
Ngumiti ang nurse.
“Tama po.”
Iyon ang unang desisyong hindi ko gustong gawin nang wala siya.
Pagkatapos ng dalawang oras, nakita ko si Mara sa recovery room.
Mahina pa siya.
Maputla.
Pero gising.
“Baby?”
Iyon ang una niyang salita.
“Buhay.”
Napapikit siya.
“Okay?”
“Nasa NICU. Maliit pero stable.”
Tumulo ang luha niya.
“Girl?”
“Oo.”
Ngumiti siya.
Napakaliit na ngiti.
Pero iyon ang pinakamagandang nakita ko sa loob ng maraming buwan.
“May pangalan ka na?”
“Meron.”
“Ano?”
“Isabela.”
Natigilan ako.
Pangalan iyon ng lola niyang nagpalaki sa kanya.
“Isabela Mara?”
Umiling siya.
“Isabela Grace.”
“Grace?”
“Dahil kahit hindi natin deserve lahat ng second chance, minsan dumarating pa rin.”
Hindi ko alam kung ako ba ang tinutukoy niya.
Kaya hindi ako nag-assume.
Tumango lang ako.
“Maganda.”
Tatlong linggo sa NICU si Isabela.
Tatlong linggo rin kaming natutong maging magulang sa pinakakakaibang paraan.
Hindi namin siya maiuwi.
Hindi namin siya basta mahawakan kung kailan gusto namin.
May oras ang kangaroo care.
May feeding schedule.
May alarms.
May araw na maganda ang timbang.
May araw na kakaunti lang ang dagdag.
Samantala, nagpapagaling si Mara mula sa operasyon habang minomonitor din ng oncology team ang susunod na hakbang sa cancer treatment niya.
Wala nang dahilan para magkunwari akong hindi natatakot.
Takot ako araw-araw.
Pero natutunan kong hindi lahat ng takot kailangang gawing kontrol.
Minsan kailangan mo lang manatili.
Hindi umalis.
Hindi magdesisyon para sa ibang tao.
Manatili.
Noong ikaapat na araw matapos manganak, dumating si Mama.
Hindi siya pinapasok agad ni Mara.
At hindi ko siya pinilit.
“Gusto ko lang makita ang apo ko,” sabi ni Mama sa hallway.
“Hindi pa.”
“Anak…”
“Hindi pa.”
“Ako ang lola.”
“At siya ang nanay.”
Iyon na ang sagot.
Napayuko si Mama.
Sa unang pagkakataon sa buhay ko, nakita kong wala siyang magawa para baguhin ang desisyon ko.
“Galit ka sa akin.”
“Oo.”
“Habambuhay?”
“Hindi ko alam.”
Napaluha siya.
“Hindi ko naman gustong mangyari ito.”
“Huwag mo nang gamitin iyang linya.”
“Adrian—”
“Hindi sapat ang intensiyon kapag sinasadya mong tanggalan ng pagpipilian ang tao.”
Tahimik siya.
“Tinanggihan mo ang medical assistance ng buntis kong asawa.”
“Nagsabi lang ako kay Ramon na—”
“Alam kong hindi ikaw ang kumuha ng ₱4.8 million.”
Napatingin siya.
“But you knew he was manipulating the fund.”
Hindi siya sumagot.
Iyon ang sagot.
Ayon sa audit, nagsimula si Ramon sa maliliit na amount.
₱20,000.
₱35,000.
Pagkatapos lumaki.
Gumagawa siya ng inflated support vouchers at ghost supplier invoices.
Nang mapansin ni Mama ang irregularities, hindi niya agad ini-report.
Bakit?
Dahil anak siya ng kapatid niyang yumao.
Dahil may utang sa online lending at negosyo si Ramon.
Dahil natakot siyang masira ang pangalan ng pamilya.
Tinakpan niya.
At kapag tinakpan mo ang unang kasinungalingan, kailangan mong gumawa ng pangalawa.
Pagkatapos pangatlo.
Hanggang dumating ang araw na ang foundation na itinayo para tumulong sa mahihirap ay ginagamit na upang protektahan ang may pangalan at parusahan ang taong ayaw ng chairperson.
“Hindi ko kinuha ang pera,” paulit-ulit ni Mama.
“Sapat na bang dahilan iyon para hindi ka managot?”
Napatigil siya.
“Pinili mong manahimik.”
“Pamilya natin si Ramon.”
“Pamilya rin si Mara.”
Wala siyang naisagot.
Iyon ang pinakamasakit.
Dahil malinaw kung sino ang itinuring niyang tunay na pamilya.
Hindi ko itinago ang audit.
Hindi ko rin ginamit ang posisyon ko para patahimikin ang board.
Na-terminate si Ramon sa foundation.
Isinampa laban sa kanya ang formal criminal complaint kaugnay ng falsified financial records at pagkawala ng pondo, kasama ang civil action para mabawi ang pera.
Hindi ako pumunta sa media para durugin siya.
Hindi ko kailangan.
Sapat ang records.
Sapat ang bank trail.
Sapat ang supplier documents.
Sapat ang access logs.
At sapat ang testimonya ng mga pasyenteng nasa records na kunwari’y nakatanggap ng tulong.
Si Mama naman ay inalis bilang chairperson at permanenteng tinanggalan ng anumang authority sa patient assistance fund.
Nagbitiw din siya sa advisory board.
Hindi siya kinasuhan ng parehong antas ng ginawa ni Ramon dahil walang ebidensiyang siya ang personal na kumuha ng pera.
Pero malinaw ang administrative finding:
Alam niya ang irregularities at hindi niya ini-report.
At ginamit niya ang posisyon niya upang pakialaman ang legitimate assistance application ni Mara.
Iyon ang naging kapalit.
Nawala sa kanya ang pinakamahalagang bagay sa mundo niya noon.
Hindi pera.
Hindi bahay.
Kundi kontrol.
Ang foundation na ilang taon niyang pinatakbo na parang extension ng apelyido namin ay nilagyan ng independent governance.
Wala nang isang tao lamang na makapagbabago ng approval.
Two-person verification ang bawat grant.
May monthly external review.
May patient hotline.
At bawat denial ay kailangang may written basis na puwedeng i-appeal.
Hindi ko ginawa iyon para kay Mara lang.
Ginawa ko dahil may labing-anim pang pangalan sa audit bukod sa kanya.
Mga taong hindi ko kilala.
Mga taong posibleng tumigil sa treatment dahil sa perang dapat naman talagang para sa kanila.
Tatlo sa kanila ang personal kong pinuntahan.
Hindi bilang medical director.
Bilang taong huli nang nakakita sa nangyayari sa ilalim mismo ng pangalan niya.
Isang matandang lalaki mula Rosario ang nagsabi sa akin:
“Doc, akala ko po hindi lang talaga ako karapat-dapat sa tulong.”
Halos hindi ko makalimutan ang pangungusap na iyon.
Dahil ganoon din ang ginawa namin kay Mara.
Pinaramdam naming hindi siya karapat-dapat.
Samantalang may sistema palang nilalaro ng ibang tao.
Pagkatapos ng tatlong linggo, nakauwi si Isabela.
Hindi sa bahay namin.
Sa apartment muna ni Mara.
Hindi ko pinilit na bumalik siya sa bahay.
Nag-offer ako.
Tumanggi siya.
Tinanggap ko.
Pero may isang problema.
Napakatarik ng hagdan ng apartment.
Mahina pa si Mara.
May newborn pa.
At magsisimula ulit ang treatment niya.
Kaya naghanap kami ng maliit na ground-floor unit malapit sa ospital.
Hindi ko binili sa pangalan ko.
Siya ang pumili.
Siya ang pumirma.
Ako ang nagbayad ng bahagi para sa anak namin, at malinaw ang accounting.
Kakaiba?
Oo.
Romantic?
Hindi.
Pero kailangan.
Dahil kung gusto kong bumalik ang tiwala niya, hindi ko puwedeng gawing utang na loob ang bawat tulong.
Dumating ang araw ng una niyang post-delivery oncology consultation.
Nandoon ako.
Tinanong ni Bea kung gusto ni Mara na ako’y manatili sa consultation room.
Tumingin si Mara sa akin.
“Sige.”
Maliit na bagay.
Pero alam kong malaking hakbang iyon.
Ipinaliwanag ang bagong treatment schedule.
Chemotherapy.
Pagkatapos, kapag sapat na ang recovery, radiotherapy.
Regular imaging.
Blood work.
Monitoring.
Hindi magaan.
Walang nagsabing sigurado.
Hindi ganoon ang cancer.
Hindi ko siya sinabihang:
“Magiging okay ang lahat.”
Dahil wala akong karapatang mangako ng hindi ko kontrolado.
Ang sinabi ko:
“Anuman ang schedule, sabihin mo kung alin ang gusto mong samahan kita.”
Tumango siya.
Sa mga sumunod na buwan, may araw na nagsuka siya nang halos wala nang mailabas.
May araw na ayaw niyang magsalita.
May araw na natatakot siyang tingnan ang sarili niya sa salamin.
May araw na si Isabela naman ang umiiyak buong gabi dahil may reflux at hindi kami makatulog.
Natuto akong magtimpla ng formula kapag kulang ang expressed milk.
Natuto akong magpalit ng diaper nang hindi nagigising nang tuluyan ang bata.
Natuto akong magdala ng maliit na bag na may thermometer, wipes, extra onesie at tatlong diaper kahit limang minuto lang ang biyahe.
Minsan, alas-dos ng umaga, nadatnan kong nakaupo si Mara sa kusina.
Tulala.
“Masakit?”
Umiling siya.
“Takot lang.”
Umupo ako sa tapat niya.
“Ano’ng kinakatakot mo?”
“Baka lumaki si Isabela nang wala ako.”
Wala akong magandang sagot.
Kaya sinabi ko ang totoo.
“Takot din ako roon.”
Napatingin siya.
“Pero kung mangyari ang pinakamasama, sisiguraduhin kong malalaman niya kung sino ka. Hindi lang dahil nanay ka niya. Ikukuwento ko kung gaano mo siya ipinaglaban bago pa siya marunong huminga.”
Umiyak siya.
Hindi ko siya niyakap agad.
Siya ang unang humawak sa kamay ko.
Iyon ang pangalawang pinto.
Anim na buwan matapos ipanganak si Isabela, natapos ni Mara ang pangunahing chemotherapy course.
Nagpatuloy ang radiation treatment ayon sa plano ng oncology team.
Mas bumuti ang scans.
Hindi pa iyon “tapos.”
Hindi magic word ang remission.
May follow-up.
May takot tuwing may imaging.
May kaba tuwing tatawag ang ospital.
Pero unti-unti, bumalik ang kulay sa mukha niya.
Tumubo ulit ang buhok niya.
Tumaba nang kaunti ang pisngi.
At si Isabela?
Mula one point nine kilograms, naging makulit na batang mahilig humawak sa ID lace ko at nguyain ang gilid nito.
Isang taon matapos ang audit, halos lahat ng perang na-trace sa diverted fund ay nabawi sa pamamagitan ng pagsamsam at pagbenta ng ilang asset ni Ramon at repayment arrangements na ipinataw sa settlement ng civil claim.
Hindi naging instant ang hustisya.
Hindi ganoon ang totoong buhay.
May hearing.
May documents.
May postponement.
May abogado.
May mga araw na nakakainis.
Pero hindi na namin tinakpan.
Iyon ang mahalaga.
Si Mama ay nagbenta ng isang investment property na nasa pangalan niya at kusang nagbalik ng halagang katumbas ng mga grant na napatunayang hinarang o maling pinroseso habang alam niya ang ginagawa ni Ramon.
Hindi iyon kapalit ng pananagutan.
Restitution lamang.
Matagal bago siya muling nakita ni Mara.
Halos sampung buwan.
Hindi ako namagitan.
Isang araw, sinabi ni Mara:
“Pwede siyang pumunta sa Sabado.”
“Sigurado ka?”
“Oo. Pero nandito ka.”
“Nandito ako.”
Dumating si Mama na walang driver.
Walang designer bag.
May hawak lamang na maliit na kahon.
Hindi regalo.
Mga lumang litrato ko noong bata pa ako.
“Para kay Isabela kapag malaki na,” sabi niya.
Hindi siya lumapit agad sa bata.
Tumingin muna siya kay Mara.
“Pwede?”
Tumango si Mara.
Lumapit si Mama sa crib.
Nang hawakan ni Isabela ang daliri niya, umiyak siya.
Hindi iyon instant forgiveness.
Walang yakapan.
Walang dramatic music.
Pagkatapos, umupo siya sa harap ni Mara.
“Hindi ko hihingin na patawarin mo ako ngayon.”
Tahimik si Mara.
“Akala ko noon kapag ako ang may pinakamaraming alam, dapat ako ang masunod.”
Napayuko siya.
“Mali ako.”
Hindi sumagot si Mara.
Nagpatuloy siya.
“Ang pinakamahirap tanggapin ay hindi iyong nagalit sa akin si Adrian. Kundi iyong halos mawalan ako ng apo dahil gusto kong ako ang magdesisyon kung ano ang tamang buhay para sa anak ko.”
Tumulo ang luha niya.
“Pasensya na.”
Matagal na katahimikan.
Pagkatapos sinabi ni Mara:
“Hindi ko makakalimutan.”
Tumango si Mama.
“Naiintindihan ko.”
“Pero ayoko ring lumaki si Isabela na ang alam lang tungkol sa pamilya ay galit.”
Napatingin si Mama.
“Kung gusto mong maging bahagi ng buhay niya, may boundaries.”
“Oo.”
“Walang desisyon tungkol sa kanya na hindi kami ang gagawa.”
“Oo.”
“Walang lihim.”
“Oo.”
“At kapag sinabi kong hindi, hindi ibig sabihin noon kailangan mo lang maghanap ng ibang paraan para maging oo.”
Doon bahagyang ngumiti si Mama sa gitna ng pag-iyak.
“Oo.”
Hindi iyon happy ending para sa lahat.
Iyon ay simula lamang ng accountability.
At para sa akin, mas totoo iyon kaysa biglang patawarin ang lahat.
Pero ang pinakamahirap kong ayusin ay hindi ang relasyon ko kay Mama.
Kay Mara.
Dahil habang lumalakas siya, natatakot akong baka manatili lamang ako sa buhay niya bilang ama ni Isabela.
At alam kong wala akong karapatang magreklamo.
Isang gabi, mahigit isang taon matapos kaming muling magkita sa pila ng libreng pagkain, nasa bahay ako ni Mara.
Tulog na si Isabela.
Nagliligpit kami ng feeding bottles.
Bigla niyang sinabi:
“Bakit hindi mo na ako tinatanong kung kailan ako babalik sa bahay?”
Napahinto ako.
“Dahil sinabi mong huwag kitang pilitin.”
“Ang tagal na no’n.”
“Still valid hanggang sabihin mong hindi na.”
Tahimik siya.
Tinapos kong punasan ang bote.
“Adrian.”
“O?”
“May therapist ka pa rin?”
“Oo.”
Napangiti siya.
Dati, ikinahihiya kong aminin iyon.
Ngayon hindi na.
“Every other week.”
“May natututunan?”
“Na ang pagiging tahimik habang galit ay hindi communication.”
Napatawa siya.
Unang beses kong narinig ang ganoong tawa mula sa kanya sa loob ng napakahabang panahon.
“At?”
“Na hindi porke doktor ako, marunong na akong magbasa ng isip.”
“Finally.”
Napangiti rin ako.
Pagkatapos naging seryoso siya.
“Gusto kong subukan ulit.”
Hindi ako nakagalaw.
“Ano?”
“Huwag mong sirain.”
“Hindi ko sisirain.”
“Hindi ibig sabihin nito babalik agad ako sa bahay.”
“Sige.”
“Counseling muna.”
“Sige.”
“Walang nanay mo sa desisyon natin.”
“Sige.”
“Kapag may hinala, nagtatanong.”
“Sige.”
“Kapag may problema, hindi aalis nang hindi nagsasalita.”
“Sige.”
Tumaas ang kilay niya.
“Lahat na lang sige?”
“Takot akong may maling sagot.”
Napatawa siya ulit.
Pagkatapos iniabot niya ang kamay niya.
Hinawakan ko.
Hindi iyon katulad ng unang beses naming mag-date.
Mas mabigat.
Dahil alam na namin kung gaano kasakit masira ang tiwala.
Pero mas totoo rin.
Hindi kami nagkaroon ng grand wedding renewal.
Wala kaming destination ceremony.
Wala kaming viral video.
Dahil legal pa rin naman ang kasal namin; paghihiwalay lamang ang ginawa namin noon, hindi simpleng diborsyo na parang nasa pelikula.
Ang ginawa namin ay mas mahirap.
Bumalik kami sa marriage counseling.
Unti-unting pinagsama ang schedules namin.
Makalipas ang apat na buwan, si Mara mismo ang nagsabing handa siyang bumalik sa bahay.
Hindi ko inayos ang dating nursery bago siya dumating.
Ayokong magdesisyon nang wala siya.
Sabay naming binuksan ang lumang cabinet.
Nandoon pa rin ang stuffed giraffe.
Maalikabok.
Nang makita iyon ni Mara, tumawa siya habang umiiyak.
“Buhay pa pala ‘to.”
“Mas matagal pa sa pasensya mo.”
“Halos hindi.”
Nilabhan namin.
Kinabukasan, inilagay namin sa crib ni Isabela.
Dalawang taon matapos ang araw na makita ko si Mara sa charity meal line, bumalik kami sa parehong courtyard.
Hindi dahil may treatment siya.
Follow-up lang.
Maganda ang results niya.
Walang bagong ebidensiyang nakita sa imaging.
Patuloy pa rin ang regular surveillance, gaya ng payo ng doctors.
Hindi namin ginagamit ang salitang “sigurado.”
Pero bawat magandang resulta ay ipinagdiriwang namin.
Sa courtyard, may bago nang patient nutrition booth.
Hindi na kailangang tumayo nang matagal sa ilalim ng araw ang mga pasyenteng naka-chemotherapy o buntis.
May priority lane.
May meal voucher system.
At hindi kailangan ng kahit sinong humingi ng pabor sa medical director.
System-based.
Auditable.
Transparent.
Sa gilid ng booth, may maliit na plaque.
Hindi pangalan ko.
Hindi pangalan ng pamilya namin.
Nakasulat lang:
“Walang pasyenteng dapat pumili sa pagitan ng gamutan at pagkain.”
Iyon ang ideya ni Mara.
May hawak akong kamay ni Isabela habang naglalakad kami.
Dalawang taong gulang na siya.
Makulit.
Mabilis tumakbo.
May maliliit na sapatos na kulay dilaw.
Kaparehong kulay ng pares ng baby socks na minsang binili ni Papa noong wala pa kaming anak at tinago ko sa drawer dahil masyadong masakit tingnan.
Ngayon, sinuot iyon ni Isabela minsan sa first birthday niya bago tuluyang lumiit.
Huminto si Mara sa lugar kung saan ko siya unang nakita.
“Naalala mo?”
“Oo.”
“Galit ka no’n.”
“Takot.”
“Galit.”
“Pareho.”
Tumingin siya sa akin.
“Akala ko no’n, iyon na ang pinakamasamang araw ng buhay ko.”
“At ngayon?”
Napatingin siya kay Isabela.
“Siguro iyon ang araw na nagsimulang lumabas lahat ng kasinungalingan.”
Tumango ako.
May mga araw na gusto nating burahin sa buhay natin.
Pero may ilan palang hindi dapat burahin.
Dahil kahit masakit, sila ang araw na pumipilit sa ating makita kung ano ang matagal na nating ayaw tingnan.
Ako, nakita ko ang kayabangan ko.
Si Mara, nakita niya kung gaano kalalim ang naging takot niyang humingi ng tulong.
Si Mama, napilitang makita ang pinsalang dulot ng pagkontrol sa buhay ng ibang tao.
At ang ospital namin, napilitang makita na hindi sapat ang magandang pangalan ng isang foundation kung walang maayos na sistema sa likod nito.
Hindi ko masasabi na naging perpekto kami pagkatapos.
Nag-aaway pa rin kami ni Mara.
Minsan tungkol sa pera.
Minsan tungkol sa oras ko sa ospital.
Minsan dahil sobrang protective ko kay Isabela.
Minsan dahil sobrang independent niya at nakakalimutan niyang puwede na siyang humingi ng tulong.
Pero hindi na kami nawawala.
Hindi na kami nagpaparusa gamit ang katahimikan.
Kapag galit, nagsasalita.
Kapag takot, sinasabi.
Kapag may duda, nagtatanong.
At higit sa lahat, walang ibang tao—kahit magulang, doktor, kapatid o kaibigan—ang pinapayagang magdesisyon kung ano ang dapat maramdaman naming dalawa.
Isang gabi, bago matulog, tinanong ako ni Mara:
“Kung nakita mo ako ulit sa pila noon pero hindi ako nahimatay, susundan mo pa rin ba ako?”
“Oo.”
“Sigurado?”
“Oo.”
“Bakit?”
Tumingin ako sa kanya.
“Dahil kahit galit ako noon, hindi naman talaga kita natigil mahalin.”
Tahimik siya sandali.
“Tanga mo lang.”
“Confirmed.”
Ngumiti siya.
Sa kabilang kuwarto, narinig naming umiyak si Isabela.
Sabay kaming tumayo.
Pareho kaming napatawa.
At habang naglalakad kami papunta sa anak naming siyam na taon naming hinintay, naisip ko kung gaano kadaling mawala ang lahat dahil lamang sa isang kasinungalingang hindi natin kinuwestiyon.
Limang buwan matapos kaming maghiwalay, nakita ko ang asawa kong buntis, payat at nakapila para sa libreng pagkain.
Akala ko noon, ang pinakamasakit na katotohanan ay ang malaman na may cancer siya.
Hindi pala.
Ang pinakamasakit ay malaman na kaya sana naming harapin iyon nang magkasama—kung pareho lang kaming hindi hinayaang takot, pride at ibang tao ang magsalita para sa amin.
Pero ang pinakamagandang katotohanan?
Hindi huli ang lahat.
Buhay si Mara.
Lumalaki si Isabela.
Nabawi ang perang para sa mga pasyente.
Napanagot ang mga taong nag-abuso sa tiwala.
At ang bahay na minsang naging tahimik na parang walang nakatira ay puno na ngayon ng laruan, feeding bottle, labada at tawa ng isang maliit na batang babae.
Hindi iyon ang buhay na pinlano namin.
Mas magulo.
Mas mahirap.
May peklat.
May regular checkup.
May mga gabing natatakot pa rin kami sa susunod na resulta.
Pero amin iyon.
Sa wakas, wala nang ibang taong pumipili para sa amin.
At sa pagkakataong ito, pinili naming manatili.
