akala nila matatakot ako sa salitang hiwalayan, pero nang buksan ng abogado ni mama ang sobre, mismong si miguel ang namutla
bahagi 2: akala nila matatakot ako sa salitang hiwalayan, pero nang buksan ng abogado ni mama ang sobre, mismong si miguel ang namutla
“Sir, gusto kong magsampa ng reklamo.”
Pagkasabi ko niyon, parang may mabigat na bagay na bumagsak sa buong corridor.
Natigilan ang lahat.
Si Miguel, na nakaluhod pa rin sa harap ko, biglang nanlaki ang mga mata. Kanina lang, ang lakas ng boses niya. Kanina lang, para siyang hari ng pamilyang Del Rosario, kayang itaboy ako sa “bahay niya” dahil lang pinili kong ipagtanggol ang anak kong babae.
Pero ngayon, nang marinig niyang hindi ako uurong, na hindi ako iiyak at hihingi ng tawad, bigla siyang naging kaawa-awa.
“Gabriela…” nanginginig ang boses niya. “Asawa mo ako. Ama ako ni Althea. Gagawin mo ba talaga ito sa akin?”
Napatingin ako sa kanya.
“Ginawa ko ito sa’yo?”
Mahina akong natawa. Pero hindi iyon tawa ng saya. Tawa iyon ng taong masyado nang napagod masaktan.
“Isang araw pa lang akong nanganganak, Miguel. Itinulak mo ako habang karga ko ang anak natin. Tapos tatanungin mo kung gagawin ko ba ito sa’yo?”
Namula ang mukha niya, hindi ko alam kung sa hiya o galit.
Agad namang sumingit si Aling Remedios, hawak ang dibdib na para bang siya pa ang inapi.
“Pulis, huwag kayong maniwala sa babaeng iyan! Maarte lang iyan. Mula pa noong nagpakasal sila, mataas na ang tingin niyan sa sarili niya dahil may kaunting ipon ang nanay niya!”
Lumapit ang isang nurse, seryoso ang mukha.
“Ma’am, nakita namin sa CCTV na tinulak ni Sir Miguel si Ma’am Gabriela. Karga niya po ang baby.”
Biglang natahimik si Aling Remedios.
Si Clarissa naman ay napayuko, pero nakita ko ang kamay niyang mahigpit na nakakapit sa kumot ng anak niya. Halatang galit siya, hindi dahil nasaktan ako, kundi dahil unti-unti nang bumabaliktad ang sitwasyon laban sa kanila.
Lumapit ang pulis kay Miguel.
“Sir, kailangan po ninyong sumama sa amin para magbigay ng pahayag.”
Tumayo si Miguel, pero hindi siya sumunod agad. Sa halip, lumingon siya sa akin na parang sinusubukan pa rin akong takutin gamit ang huling baraha niya.
“Gabriela, pag ginawa mo ito, tapos na tayo.”
Tinitigan ko siya.
“Matagal na tayong tapos. Ngayon ko lang tinanggap.”
Napasinghap ang ilang tao sa paligid.
Ang mukha ni Miguel ay nanigas. Para siyang sinampal, pero ang totoo, wala akong ibang ginawa kundi ibalik sa kanya ang katotohanang matagal na niyang inihagis sa mukha ko.
Lumapit sa akin ang nanay ko at inayos ang kumot ni Althea. Nanginginig pa rin ang mga kamay niya, pero pilit niyang pinatatag ang boses.
“Anak, huwag kang matakot. Nandito ako.”
Tumango ako.
Hindi ko alam kung dahil sa pagod, sakit, galit, o awa sa sarili ko, bigla akong napaluha. Hindi malakas. Tahimik lang. Pero bawat patak ng luha ko, pakiramdam ko parang hinuhugasan ang huling natitirang pagmamahal ko kay Miguel.
Dinala si Miguel ng mga pulis sa maliit na office ng center para kunan ng pahayag. Si Aling Remedios at Clarissa ay sumunod, pero bago pa sila makalayo, humarap si Aling Remedios sa akin.
“Gabriela, tandaan mo ang araw na ito. Kapag nawasak ang pamilya namin, kasalanan mo.”
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi ko winasak ang pamilya ninyo. Inilabas ko lang sa liwanag ang kabulukan nito.”
Nanlaki ang mata niya. Kung hindi lang nandoon ang mga pulis, siguro sinugod na niya ako.
Pagkatapos noon, inakay ako ng mga nurse papasok sa kuwarto. Sa wakas, nakahiga rin ako sa kama na dapat ay sa akin mula pa noong una.
Malambot ang unan. Malamig ang hangin. Tahimik ang loob ng kuwarto.
Pero hindi ako matahimik.
Karga ko si Althea habang natutulog siya sa dibdib ko. Napakaliit niya. Wala siyang kaalam-alam na sa unang araw pa lang ng buhay niya, kailangan na siyang ipaglaban ng nanay niya laban sa mismong pamilya na dapat sana ay tatanggap sa kanya.
Hinaplos ko ang pisngi niya.
“Hindi kita hahayaang lumaki sa bahay na ikinahihiya ka,” pabulong kong sabi.
Naupo sa tabi ko si Mama. Ilang minuto siyang tahimik bago niya inilabas ang isa pang folder mula sa bag niya.
“May kailangan kang malaman, anak.”
Napatingin ako sa kanya.
“Ano iyon?”
Hindi agad siya sumagot. Binuksan niya ang folder at inilapag sa kama ang ilang kopya ng dokumento.
“Bago pa man ako pumunta rito, may naramdaman na akong mali. Kaya kinausap ko si Attorney Villanueva.”
Kumunot ang noo ko.
“Abogado? Bakit?”
Huminga nang malalim si Mama.
“Dahil hindi lang ito tungkol sa kuwarto, Gabriela.”
Biglang bumilis ang tibok ng puso ko.
Kinuha ni Mama ang isang papel at iniabot sa akin. Nang mabasa ko ang unang linya, nanlamig ang mga daliri ko.
Bank statement iyon.
Account ni Miguel.
May malalaking withdrawal. Paulit-ulit. Ilang buwan na.
“Ma… ano ito?”
Tumingin si Mama sa akin, puno ng lungkot ang mga mata.
“Ang pera sa joint account ninyo ni Miguel. Iyong akala mong iniipon ninyo para sa hospital bills at future ni Althea.”
Hindi ako makahinga.
“Hindi… imposible. Sinabi ni Miguel na naka-time deposit iyon.”
Umiling si Mama.
“Hindi. Halos ubos na.”
Parang may sumabog sa loob ng dibdib ko.
Halos ubos?
Ang perang pinaghirapan ko habang buntis. Ang perang tinipid ko mula sa sahod ko. Ang perang dapat para sa anak namin.
“Saan niya dinala?” halos pabulong kong tanong.
Bago sumagot si Mama, may kumatok sa pinto.
Pumasok ang isang lalaking nakasuot ng barong, may dalang leather folder.
“Ma’am Gabriela? Ako si Attorney Rafael Villanueva.”
Tumayo si Mama.
“Attorney, mabuti nandito na kayo.”
Hindi ko alam kung bakit, pero lalo akong kinabahan. Hindi ito simpleng away-pamilya. Sa mukha ni Mama at ng abogado, alam kong may mas malalim pa.
Umupo si Attorney Villanueva sa upuan malapit sa kama. Maingat siyang nagsalita, pero bawat salita niya ay parang kutsilyong dahan-dahang hinihiwa ang dibdib ko.
“Ma’am Gabriela, base sa mga dokumentong nakuha namin, malaking bahagi ng pera mula sa joint account ninyo ay inilipat sa account ni Ms. Clarissa Del Rosario.”
Napatingin ako sa kanya, hindi makapaniwala.
“Kay Clarissa?”
Tumango siya.
“At may isa pa po.”
Binuksan niya ang folder at inilabas ang isang kopya ng resibo mula sa isang private lying-in clinic at isang kontrata ng condo rental.
“Nagbayad si Mr. Miguel ng ilang gastusin ni Ms. Clarissa nitong nakaraang dalawang buwan.”
Para akong binuhusan ng malamig na tubig.
Si Miguel?
Ang asawa ko?
Siya ang nagbayad para kay Clarissa?
Pero bakit siya nagpanggap na walang pera nang kailangan ko ng dagdag para sa gamot ko? Bakit sinabi niyang magtipid ako sa prenatal vitamins? Bakit hinayaan niyang si Mama ang gumastos para sa postpartum room ko?
Napahawak ako sa dibdib ko.
“Hindi ko maintindihan…”
Nagkatinginan si Mama at ang abogado.
At doon ko naramdaman: may hindi pa sila sinasabi.
“Sabihin ninyo na,” mahina kong utos.
Nag-atubili si Mama.
Pero bago siya makapagsalita, biglang bumukas ang pinto ng kuwarto.
Si Miguel.
Nakalusot siya mula sa office, o marahil pinayagan munang bumalik para kunin ang gamit niya. Kasama niya si Aling Remedios at Clarissa.
Namumula ang mata ni Miguel, pero nang makita niya ang mga papel sa kama, biglang nawala ang kulay ng mukha niya.
“Ano’ng ginagawa ng abogadong iyan dito?”
Tumayo si Attorney Villanueva.
“Mr. Del Rosario, sakto ang dating ninyo.”
Mabilis na lumapit si Miguel at sinubukang damputin ang mga dokumento, pero hinawakan ni Mama ang folder bago pa niya maabot.
“Wag mong hawakan,” malamig na sabi ni Mama.
Si Clarissa naman, biglang namutla nang makita ang resibo sa ibabaw ng kama.
“Kuya…” halos hindi marinig ang boses niya.
Kuya?
Bakit ganoon ang tono niya?
Hindi iyon takot ng kapatid sa kuya.
Iyon ay takot ng taong nahuli.
Lumingon ako kay Miguel.
“Miguel, bakit mo ginamit ang pera namin para kay Clarissa?”
Hindi siya sumagot.
Si Aling Remedios ang sumigaw.
“Natural lang iyon! Magkapatid sila! Mas kailangan ni Clarissa ang tulong!”
“Mas kailangan?” nanginginig ang boses ko. “Ako ang asawa niya. Anak namin ang nasa tiyan ko. Bakit hindi niya sinabi sa akin?”
Biglang tumingin si Attorney Villanueva kay Miguel.
“Dahil may isa pa siyang hindi sinasabi, Ma’am Gabriela.”
Nag-angat ako ng tingin sa abogado.
Bumilis ang tibok ng puso ko hanggang sa halos marinig ko na ito sa tenga ko.
“Ano?”
Dahan-dahang inilabas ni Attorney Villanueva ang huling papel mula sa folder.
Isang birth certificate application.
Hindi pa rehistrado nang buo, pero malinaw ang pangalan ng sanggol.
At sa ilalim ng nakasulat na pangalan ng ama…
Nandoon ang pangalan ni Miguel.
Nanlamig ang buong katawan ko.
Hindi ko maigalaw ang daliri ko. Hindi ko mabuksan ang bibig ko.
Si Clarissa ay biglang napaiyak.
Si Aling Remedios naman ay sumigaw:
“Hindi iyan totoo! Mali iyan!”
Pero si Miguel…
Si Miguel ay hindi tumanggi.
Tiningnan ko siya, pakiramdam ko gumuho ang buong mundo sa ilalim ng kama ko.
“Miguel…”
Halos hindi lumabas ang boses ko.
“Bakit pangalan mo ang nasa birth certificate ng anak ni Clarissa?”
Walang sumagot.
Tanging iyak ni Althea ang pumuno sa kuwarto.
At sa katahimikang iyon, dahan-dahang lumuhod si Clarissa sa sahig.
Hinawakan niya ang laylayan ng kumot ko, luhaang nakatingin sa akin.
“Gabriela… patawarin mo ako. Hindi ko sinasadya. Pero si Mama ang nagsabing kung lalaki ang anak ko, mas madaling itago ang lahat…”
Nanigas ako.
Mas madaling itago ang lahat?
Ibig sabihin…
Alam nilang lahat?
Dahan-dahan kong ibinaling ang tingin ko kay Aling Remedios.
Nakatayo siya roon, nanginginig ang labi, pero ang mga mata niya ay hindi mata ng taong inosente.
Mata iyon ng taong natatakot mabunyag ang lihim.
Bago pa ako makapagsalita, biglang sumigaw si Miguel:
“Tama na!”
Hinablot niya ang birth certificate application sa kamay ng abogado at pinunit iyon sa harap naming lahat.
Lumipad ang mga piraso ng papel sa sahig.
Pero hindi pa siya tapos.
Lumapit siya sa kuna ni Althea, itinuro ang anak naming babae, at sa harap ng nanay ko, abogado, nurse, at pulis na kararating lang sa pintuan, sinabi niya ang salitang habang-buhay kong hindi malilimutan:
“Kung sisirain mo ang buhay ko, Gabriela, huwag mong asahan na kikilalanin ko ang batang iyan bilang anak ko.”