SA COMPANY GALA, IPINAGPALIT NG BOYFRIEND KO ANG NAG-IISANG HULA PARA SA AKIN SA KANYANG ASSISTANT—PERO NANG DUMATING ANG ITINAKDANG ARAW NG KASAL, IBANG LALAKI ANG NAGHINTAY SA ALTAR
Pitong taon akong naghintay na pakasalan ni Rafael.
Pero sa gabing dapat sana’y hulaan ang araw ng kasal namin, inilapit niya sa manghuhula ang kanyang magandang assistant.
At nang dumating ang araw na itinakda ng tadhana para sa kasal ko…
hindi si Rafael ang lalaking naghihintay sa akin sa altar.
Nangyari ang lahat sa midyear gala ng Monteverde Holdings sa isang hotel sa Bonifacio Global City.
Dinala ng matalik kong kaibigang si Bianca ang kanyang lola, si Lola Estela—isang kilalang manghuhula noong kabataan nito na halos sampung taon nang tumatangging magbasa ng kapalaran.
Dahil espesyal daw ang gabing iyon, pumayag siyang magbigay ng isang hula.
Agad nagsigawan ang mga kasamahan namin.
“Wedding date nina Andrea at Sir Rafael!”
“Kailan ang kasal?”
Napangiti ako.
Pitong taon na kami ni Rafael.
Akala ng lahat, pati ako, na kami ang susunod na ikakasal.
Pero bago pa ako makalapit, tumayo si Rafael.
Kasama niya si Camille Santos, ang bago niyang executive assistant.
“Lola,” magalang niyang sabi, “puwede po bang malaman kung kailan tuluyang gagaling ang nanay ni Camille?”
Biglang tumahimik ang buong ballroom.
Namula si Camille.
Tiningnan niya si Rafael na parang binigyan siya nito ng pinakamahalagang bagay sa mundo.
Lumapit sa akin si Bianca.
“Nasiraan na ba siya ng bait? Sampung taon nang hindi nanghuhula ang lola ko!”
Masakit.
Pero ngumiti lang ako.
Hinubad ko ang lumang tansong barya na sampung taon ko nang suot sa leeg at lumuhod sa harap ni Lola Estela.
“Lola, sabi ninyo noon, puwede kong ipalit ang baryang ito sa isang hiling.”
“Gusto kong malaman ang araw ng kasal ko.”
Nanigas si Rafael.
Mabilis niya akong inalalayan.
“Andrea, ano ba? Company event ito. Huwag nating gawing personal.”
Tumingin ako kay Camille.
“Pero ang kalagayan ng nanay ng assistant mo, hindi personal?”
“Magkaiba iyon,” sagot niya.
“Ililipat si Camille sa Sydney kasama ko para buksan ang overseas branch. Kapag nag-aalala siya sa nanay niya, maaapektuhan ang trabaho.”
Napangiti ako nang mapait.
Napakagandang dahilan.
Para sa kumpanya.
Para sa trabaho.
Para sa lahat—maliban sa akin.
Biglang nagsalita si Lola Estela.
“Hindi ko huhulaan ang sakit ng isang tao. Doktor ang kailangan niya, hindi manghuhula.”
Namula si Camille at nagpaalam.
Pagkatapos, hinawakan ni Lola ang kamay ko.
“Sigurado ka ba, Andrea?”
“Kapag binasa ko ang araw ng kasal mo, dapat kang ikasal sa araw na iyon.”
Tumayo si Rafael.
“Andrea, tama na.”
Sa unang pagkakataon, may kaba sa boses niya.
Pero binawi ko ang kamay ko.
“Sigurado ako.”
Ihinulog ni Lola Estela ang tatlong lumang barya sa kahoy na mesa.
Matagal niya iyong tinitigan.
Pagkatapos ay sinabi niya:
“Sa ika-labing-anim ng susunod na buwan.”
“Kapag ikinasal ka sa araw na iyon, matatapos ang lahat ng relasyong hindi nakalaan para sa iyo.”
“At ang taong tunay na para sa iyo… hindi ka hahayaang maghintay.”
Palakpakan ang buong ballroom.
Pero sa sasakyan pauwi, tumawa lang si Rafael.
“Eighteen days? Impossible.”
“Busy tayo sa Sydney expansion. Hindi puwedeng madaliin ang kasal.”
“Pero sinabi ni Lola—”
“Andrea.”
Pinutol niya ako.
“Educated tayo. Hula lang iyon.”
Kinagabihan, naligo si Rafael habang naiwan sa coffee table ang cellphone niya.
Biglang umilaw ang screen.
Camille 💛
May bagong larawan.
Naka-satin nightdress si Camille, may hawak na wine glass.
Kasunod ang mensahe:
Sir Rafael, ang ganda ng buwan ngayong gabi. Naalala ko kung paano ninyo ako ipinagtanggol kanina. Salamat dahil pinaramdam ninyong may masasandalan ako rito.
Nanlamig ang mga daliri ko.
Nag-scroll ako pataas.
Mga litrato ng kape.
Mga reklamo tungkol sa overtime.
Isang maliit na sugat sa daliri.
At palaging may sagot si Rafael.
Maikli.
Disente.
Pero palaging naroon.
Nang lumabas siya ng banyo, kalmado niyang kinuha ang cellphone.
“Ah, si Camille.”
“Personality test lang iyang yellow heart. Sabi niya perfect work partners daw kami.”
Ngumiti ako.
“Kamusta nga pala ang nanay niya?”
“May maliit na fracture sa paa. Nadulas habang kumukuha ng parcel. Ilang buwan lang, okay na.”
Doon ako tuluyang natauhan.
Isang simpleng fracture.
Iyon ang dahilan kung bakit ibinigay niya ang nag-iisang hula na dapat sana’y para sa amin.
Kinabukasan, isinama ako ni Bianca sa bridal boutique sa Makati.
Nagsukat ako ng wedding gown.
Pumili ako ng simpleng pares ng singsing.
Ipinadala ko kay Rafael ang mga litrato.
Walang sagot.
“Talaga bang ikakasal ka sa ika-labing-anim?” tanong ni Bianca.
“Oo.”
“Paano kung ayaw ni Rafael?”
Tinitigan ko ang singsing sa daliri ko.
“Pitong taon akong naghintay.”
“Kung ngayon pa lang niya sasabihing ayaw niya…”
“…hindi na siya ang hihintayin ko.”
Saktong tumunog ang cellphone ko.
Isang mensahe mula kay Rafael.
Binuksan ko iyon.
At sa unang pagkakataon sa pitong taon naming relasyon, siya mismo ang nagsabi kung ano talaga ang gusto niya.
“Andrea, tungkol sa kasal… may kailangan akong sabihin sa iyo bago tayo pumunta sa Sydney.”
PARTE2
Matagal kong tinitigan ang mensahe.
Pagkatapos ay dumating ang kasunod.
“Huwag muna tayong magpakasal. Pagbalik na lang natin mula Sydney. Hindi magandang panahon ngayon.”
Hindi magandang panahon.
Pitong taon.
Ilang beses kong narinig ang iba’t ibang bersiyon ng pangungusap na iyon?
Noong ikatlong taon namin, nagpapalawak ang kumpanya.
Noong ikaapat, namatay ang ama niya.
Noong ikalima, kailangan niyang ayusin ang board.
Noong ikaanim, recession.
Ngayon, si Camille at Sydney naman.
Hindi ko siya sinagot.
Sa halip, tinawagan ko si Lola Estela.
“Lola.”
“Alam ko kung bakit ka tumatawag.”
Napaupo ako.
“May sinabi kayo sa akin pagkatapos ng gala. Totoo ba iyon?”
Bago kami naghiwalay noong gabing iyon, may ibinulong kasi siya sa akin.
“Huwag mong piliting maging nobyo ang lalaking nakita kong kasama mo sa altar.”
Hindi ko iyon naintindihan noon.
Ngayon, parang unti-unting lumilinaw.
“Lola, sino ang pakakasalan ko?”
Tumawa siya.
“Kung sasabihin ko, hula pa ba iyon?”
“Pero—”
“Ang sinabi ko ay maghanda ka sa ika-labing-anim. Hindi ko sinabing habulin mo si Rafael.”
Napapikit ako.
“Paano kung walang dumating?”
“Mas mabuting walang dumating kaysa maling tao ang pilitin mong manatili.”
Iyon ang unang gabing mahimbing ang tulog ko matapos ang ilang buwan.
Kinabukasan, kinausap ko ang HR.
Matagal na pala akong may approved transfer sa ibang subsidiary ng kumpanya, pero ipinagpaliban ko dahil kay Rafael.
Tinanggap ko iyon.
Pagkatapos, kinansela ko ang application ko para sumama sa Sydney project.
Hindi ko sinabi kay Rafael.
Hindi rin ako nagtanong tungkol kay Camille.
Sa sumunod na linggo, naging abala ako sa sarili kong buhay.
Pero si Rafael ang nagsimulang maging balisa.
“Andrea, bakit hindi ka sumasagot?”
“Busy.”
“Hindi ka na rin naghihintay sa akin pagkatapos ng trabaho.”
“May sarili akong sasakyan.”
“Hindi ka ba galit?”
Tiningnan ko siya.
“Gusto mo bang magalit ako?”
Hindi siya nakasagot.
Tatlong araw bago ang ika-labing-anim, nalaman kong umalis na si Camille papuntang Sydney.
Kasama si Rafael.
Wala man lang paalam sa akin.
Ang nalaman ko lang ay dahil nag-post ang corporate communications team ng litrato ng delegation sa airport.
Magkatabi sila.
Napakaganda nilang tingnan.
Parang iyon ang litrato ng dalawang taong pareho ang direksiyong gustong tahakin.
Samantalang pitong taon akong nakatayo sa tabi ni Rafael, hinihintay siyang lumingon sa direksiyon ko.
Tinawagan ako ni Bianca.
“Papatayin ko siya.”
Napatawa ako.
“Huwag. Sayang ang buhay mo.”
“Bukas makalawa na ang ika-labing-anim!”
“Alam ko.”
“Ano’ng gagawin natin?”
Tumingin ako sa wedding gown na nakasabit sa harap ko.
“Magpapakasal.”
“Kanino?!”
Hindi ko rin alam.
Pero may kakaibang katahimikan sa puso ko.
Dumating ang ika-labing-anim.
Maagang-maaga, dumating sina Bianca at Lola Estela sa condo ko.
May dala silang bulaklak.
“Lola,” sabi ko habang inaayos ni Bianca ang buhok ko, “kung walang groom, huwag ninyo akong pagtawanan.”
“Hindi kita pagtatawanan.”
“Uuwi lang tayo at kakain ng lechon.”
Tumawa kaming tatlo.
Alas-diyes, nakasuot na ako ng puting gown.
Pero sa halip na simbahan, dinala nila ako sa isang maliit na garden venue sa Antipolo.
Pagbukas ko ng pinto, halos hindi ako makahinga.
Naroon ang mga magulang ko.
Mga kaibigan ko.
Mga dating kasamahan.
At sa pinakadulo ng garden…
may lalaking nakatalikod sa akin.
Matangkad.
Naka-dark suit.
Pamilyar ang tindig.
Nang lumingon siya, napahinto ako.
“Gabriel?”
Si Gabriel Villanueva.
Kaibigan ko noong kolehiyo.
Ang lalaking muntik nang manligaw sa akin bago ko nakilala si Rafael.
Pitong taon kaming halos hindi nagkita dahil nagtrabaho siya sa Singapore.
Lumapit siya.
“Bago ka magalit, wala pang kasal.”
Napatingin ako kay Lola Estela.
Tumawa ang matanda.
“Hindi ako salamangkero.”
Namula ako.
“Ano’ng ginagawa mo rito?”
Tumingin sa akin si Gabriel.
“Umuwi ako dalawang buwan na ang nakalipas.”
Nagulat ako.
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Dahil may boyfriend ka.”
Simple lang ang sagot.
Pero iyon mismo ang dahilan kung bakit mas masakit.
May lalaking marunong gumalang sa relasyon ko kahit wala siyang obligasyon.
Samantalang ang lalaking karelasyon ko ay kailangang ipaliwanag kung bakit may puso sa pangalan ng ibang babae.
Iniabot ni Gabriel ang isang sobre.
“Hindi ito proposal.”
Binuksan ko.
Job offer iyon.
Managing director ng isang bagong technology venture sa Manila.
Ako ang gusto nilang mamuno.
“Matagal na kitang gustong kunin,” sabi niya. “Pero ayokong isipin mong ginagamit ko ang trabaho para lumapit sa iyo.”
Napatawa ako.
“Napaka-ironic.”
“Bakit?”
“May isang taong ginawa naman ang kabaligtaran.”
Hindi natuloy ang kasal noong umagang iyon.
At hindi ako nalungkot.
Nag-picture kami.
Kumain.
Tumawa.
Sa unang pagkakataon, naintindihan ko ang sinabi ni Lola.
Ang araw na iyon ay hindi araw para makuha ko ang lalaking gusto ko.
Araw iyon para tuluyan kong bitawan ang lalaking hindi ako pinipili.
Pero alas-kuwatro ng hapon, dumating ang hindi inaasahan.
Huminto ang isang itim na SUV sa labas.
Bumaba si Rafael.
Diretso mula airport.
Gusot ang damit.
Pula ang mga mata.
“Andrea!”
Tumahimik ang lahat.
Lumapit siya sa akin.
“Ano’ng ginagawa mo rito na naka-wedding gown?”
“Hindi ba obvious?”
Tumingin siya kay Gabriel.
Nagbago ang mukha niya.
“Sino siya?”
Napatawa si Bianca.
“Wow. Pitong taon kayong magkasintahan pero hindi mo kilala ang college best friend niya?”
Hindi pinansin ni Rafael si Bianca.
Hinawakan niya ang kamay ko.
“Sumama ka sa akin.”
Binawi ko iyon.
“Bakit ka bumalik?”
Huminga siya nang malalim.
“Hindi ako mapakali.”
“Pagdating namin sa Sydney, tinanong ako ni Camille kung bakit hindi ko raw siya kayang piliin nang buo.”
Natahimik ako.
“So umamin siya?”
Tumango si Rafael.
“May gusto siya sa akin.”
“At ikaw?”
Matagal bago siya sumagot.
“Hindi ko alam.”
Ngumiti ako.
Iyon na ang sagot.
Hindi niya kailangang halikan si Camille.
Hindi niya kailangang sabihin na mahal niya ito.
Sapat nang sa loob ng pitong taon, naging sigurado siya sa akin dahil alam niyang hindi ako aalis.
Pero sa isang bagong babae, naging interesado siya sa pakiramdam na kailangan siya.
“Rafael,” mahina kong sabi, “alam mo kung ano ang pinakamasakit?”
“Hindi iyong yellow heart.”
“Hindi iyong picture.”
“Hindi kahit ang pagpunta ninyo sa Sydney.”
“Ang pinakamasakit ay noong binigyan ka ng pagkakataong itanong kung kailan tayo ikakasal, mas pinili mong itanong kung kailan gagaling ang nanay niya.”
Namula ang mga mata niya.
“Ginawa ko iyon para sa trabaho.”
“Alam ko.”
Tumango ako.
“Iyon nga ang problema.”
“Lahat may dahilan ka.”
“Pero pitong taon, wala kang naging dahilan para piliin ako ngayon.”
Napayuko siya.
“Andrea, mahal kita.”
“Naniniwala ako.”
Napatingin siya sa akin.
“Pero hindi lahat ng pagmamahal ay sapat para sa kasal.”
Dahan-dahan kong hinubad ang engagement ring na anim na taon ko nang suot.
Inilagay ko iyon sa palad niya.
“Salamat sa pitong taon.”
“Pero tapos na tayo.”
Napahigpit ang hawak niya sa singsing.
“Dahil sa kanya?”
Tumingin siya kay Gabriel.
Umiling ako.
“Hindi.”
“Dahil sa akin.”
Walang nakapagsalita.
Maging si Lola Estela ay tahimik lamang.
Makalipas ang tatlong buwan, tinanggap ko ang posisyon sa kumpanyang pinamumunuan ni Gabriel.
Hindi kami agad naging magkasintahan.
Sa katunayan, halos isang taon.
Hindi niya ako minadali.
Hindi niya ginamit ang pagkakataong mahina ako.
Kapag nagtatrabaho kami, trabaho.
Kapag magkaibigan kami, magkaibigan.
Hanggang isang gabi, pagkatapos ng matagumpay naming product launch sa BGC, sabay kaming naglakad palabas ng opisina.
Umulan.
Isa lang ang payong niya.
“Gabriel,” tanong ko, “bakit hindi ka nagtanong kung kailan ako magiging ready?”
Ngumiti siya.
“Dahil kapag ready ka na, sasabihin mo.”
Doon ako tuluyang nahulog.
Hindi dahil hinabol niya ako.
Kundi dahil marunong siyang maghintay nang hindi ako kinukulong.
Isang taon matapos ang kakaibang “araw ng kasal” ko, bumalik kami sa garden sa Antipolo.
Naroon ulit si Lola Estela.
Naroon si Bianca.
At sa pagkakataong iyon, totoong may seremonya.
Bago ako lumakad patungo sa altar, hinawakan ni Lola ang tansong barya sa leeg ko.
“Ngayon naiintindihan mo na?”
Ngumiti ako.
“Opo.”
“Hindi ninyo hinulaan kung sino ang mapapangasawa ko.”
“Hindi.”
“Binigyan ninyo lang ako ng deadline para tumigil sa paghihintay.”
Kumindat siya.
“Minsan, iha, hindi kailangang malaman ng tao ang hinaharap.”
“Kailangan lang niyang malaman kung kailan sapat na.”
Sa altar, naghihintay si Gabriel.
At nang makita niya ako, hindi siya tumingin sa relo.
Hindi niya tiningnan ang cellphone niya.
Hindi niya inisip ang trabaho.
Ako lang ang tinitingnan niya.
Pagkatapos ng seremonya, nalaman kong si Rafael ay nanatili sa Sydney nang halos isang taon bago bumalik sa Pilipinas. Hindi sila naging magkasintahan ni Camille.
Hindi dahil masama si Camille.
Hindi rin dahil masama si Rafael.
May mga taong pumapasok lamang sa buhay natin upang ilantad ang bitak na matagal na nating ayaw tingnan.
At minsan, ang ikatlong tao ay hindi siyang sumisira sa relasyon.
Siya lamang ang nagpapakita kung gaano na iyon katagal na sira.
Hinawakan ko ang kamay ng asawa ko habang lumulubog ang araw sa Antipolo.
Noon ko naunawaan ang tunay na kahulugan ng hulang ibinigay sa akin.
Hindi pala hinulaan ni Lola Estela ang araw kung kailan ako ikakasal.
Hinulaan niya ang araw kung kailan matututo akong piliin ang sarili ko.
At nang magawa ko iyon, saka dumating ang taong hindi ko kailangang pilitin na piliin ako.
Mensahe: Huwag sukatin ang halaga ng isang relasyon sa tagal ng panahong ginugol mo rito. Ang pitong taon ay hindi dahilan para magsayang pa ng ikawalong taon. Ang tunay na pagmamahal ay hindi lamang marunong magsabi ng “mahal kita”—marunong itong pumili, rumespeto, at manatiling malinaw kahit walang nakatingin. Minsan, ang pinakamagandang kapalaran ay nagsisimula sa sandaling magkaroon tayo ng tapang na bitawan ang maling taong matagal nating inakalang siya na ang para sa atin.
