Nang Umupo ang Intern sa Upuang Para sa Nobya, Akala Niya Siya ang Pipiliin—Pero Hindi Niya Alam na Sa Isang Sampal at Isang Tanong, Mawawasak ang Pitong Taong Relasyon
Umupo siya sa passenger seat na pitong taon nang para sa akin.
Nakangiti pa siya, parang siya ang may karapatan.
Ang boyfriend ko, tahimik.
Kaya hindi ko siya ang sinampal.
Ang sinampal ko, ang lalaking nagbukas ng pinto para makapasok siya sa buhay namin.
Biyernes ng hapon iyon, siksikan ang elevator pababa ng office building namin sa BGC. Hawak ko ang maliit na paper bag na may regalo para kay Adrian—isang relo na pinag-ipunan ko nang tatlong buwan.
Ikapitong anibersaryo namin.
Mula kolehiyo sa UP Diliman hanggang sa unang trabaho, hanggang sa mga gabing sabay kaming kumain ng instant noodles dahil parehong ubos ang sahod, kami ang magkasama.
Akala ko, pagkatapos ng pitong taon, hindi ko na kailangang ipaglaban ang lugar ko.
Mali pala ako.
Paglabas ko ng lobby, nakita ko agad ang kotse ni Adrian sa gilid ng driveway. Nakabukas ang hazard lights. Karaniwan, bumababa siya para salubungin ako, kukunin ang bag ko, tapos bubuksan ang passenger door na parang maliit na ritwal namin.
Pero ngayon, hindi siya bumaba.
Lumapit ako sa kotse, nakangiti pa. Binuksan ko ang pinto sa harap.
At doon ko siya nakita.
Isang batang babae, naka-cream blouse, maayos ang buhok, may manipis na pabango na agad kong naamoy mula sa labas. Nakaupo siya sa passenger seat, hawak ang seatbelt, at nakatingala sa akin na parang matagal na niyang pinaghandaan ang sandaling iyon.
“Hi, Ate Mika,” sabi niya, malambing ang boses. “Huwag po kayong magalit, ha? Nahihilo po kasi ako sa likod. Mas okay po ako sa harap. Hindi naman po siguro big deal sa inyo, ’di ba?”
Hindi ako sumagot.
Tumingin ako kay Adrian.
Sa pitong taon naming magkasama, kabisado ko ang mukha niya kapag may itinatago siya. Bahagyang nakataas ang balikat. Hindi tumitingin nang diretso. Nangingiti kahit walang dahilan.
Ganoon siya ngayon.
“Mika,” mabilis niyang sabi, “si Alyssa ito. Intern namin. Malapit lang din sa dadaanan natin. Isasabay ko lang sana kasi—”
Isinara ko ang pinto.
Mahina lang.
Walang sigaw.
Walang eksena.
Umikot ako sa harap ng kotse at tumayo sa tabi ng bintana ng driver’s seat.
Dahan-dahang ibinaba ni Adrian ang salamin.
“Mika, sandali lang. Nagkataon lang talaga. Sabi niya kasi nahihilo siya, kaya—”
Bago niya matapos ang pangungusap, itinaas ko ang kamay ko.
Bop.
Isang sampal.
Malakas, malinaw, sapat para matahimik ang buong driveway.
Hindi iyon sampal ng babaeng selosa.
Iyon ay sampal ng babaeng napuno sa kabastusan.
Tumingin ako sa kaniya nang diretso.
“Alam mong nahihilo siya, pero pinasakay mo pa rin? Gusto mo bang mamatay siya sa kotse mo?”
Namuti ang mukha ni Adrian.
Sa passenger seat, nanigas ang ngiti ni Alyssa.
Ilang empleyado sa labas ng building ang napalingon. May guard pang napahinto sa pag-aabot ng parking ticket.
“Hindi ganoon, Mika,” bulong ni Adrian. “Promise, wala itong ibig sabihin. Intern lang siya. Si Alyssa Bernal. Nasa team ko siya. Papunta rin naman tayo sa Makati, malapit lang apartment niya sa Mandaluyong. Kaya naisip ko—”
“Hindi mo na kailangang ipaliwanag,” sabi ko.
Tumingin ako kay Alyssa.
Nakayuko na siya ngayon. Wala na ang matamis na ngiti.
Ngumiti ako nang bahagya.
“Sorry, Alyssa. Nagulat ka ba?”
Dahan-dahan siyang tumango. “Opo, Ate. Sorry po talaga. Nahihilo lang po ako. Hindi ko po alam na… special pala sa inyo itong seat.”
Special?
Muntik akong matawa.
Ang issue ay hindi ang upuan.
Ang issue ay ang taong pinayagan mong umupo roon kahit alam mong may may-ari ng lugar na iyon.
Lumapit si Adrian sa buckle ng seatbelt niya, halatang bababa para kausapin ako. Pero ipinatong ko ang kamay ko sa balikat niya at itinulak siya pabalik.
“Umupo ka.”
Napahinto siya.
Sa loob ng kotse, mas bumigat ang hangin.
Biglang kinalas ni Alyssa ang seatbelt niya. Puno ng luha ang mga mata niya, pero kahit umiiyak, maganda pa rin ang anggulo ng mukha niya. Parang artista sa teleserye.
“Sir Adrian,” sabi niya, nanginginig ang boses, “huwag po kayong mag-away dahil sa akin. Ako na lang po ang uupo sa likod.”
Binuksan niya ang pinto at bumaba.
Pagkababa niya, humarap siya sa akin na may pilit na ngiti.
“Ate Mika, kayo na po sa harap. Hindi ko naman po gustong agawin ang lugar ninyo.”
Tahimik akong tumingin sa kaniya.
“Ay, hindi ba nahihilo ka?”
Napatigil siya.
“Kung uupo ka sa likod tapos mahilo ka, sino ang mananagot? Ako ba? Si Adrian? O ang passenger seat na inagaw mo?”
Namula ang tenga niya.
Hindi siya makasagot.
Tumingin ako kay Adrian.
“Ano ngayon ang gagawin mo?”
Ilang segundo siyang walang imik. Alam kong narinig niya ang babala sa tono ko. Alam niyang ang susunod niyang sasabihin ang magdedesisyon kung makakasabay pa siya sa hapunan naming pinlano o uuwi siyang mag-isa.
Sa huli, huminga siya nang malalim at tumingin kay Alyssa.
“Alyssa… mag-Grab ka na lang muna. Reimburse ko na lang.”
Nanlaki ang mga mata ni Alyssa.
“Sir? Pero ang hirap mag-book dito ngayon. Friday rush hour po. Sabi ninyo ihahatid ninyo ako.”
“Pasensya na,” sabi ni Adrian, iwas ang tingin. “Hindi na okay.”
Napatitig si Alyssa sa kaniya, parang hindi makapaniwala na ang taong ipinagtanggol niya sa office buong linggo ay hindi man lang siya kayang ipaglaban sa harap ko.
Dahan-dahan siyang ngumiti, pero basag na ang mukha niya.
“Sige po. Kayo na po mauna. Maglalakad na lang ako hanggang sa may masakyan.”
Hindi ako nagsalita.
Binuksan ko ang passenger door at umupo sa harap.
Ang upuan ay mainit pa sa katawan niya.
Nakakainis.
Pero mas nakakainis ang katahimikan ni Adrian.
Ilang minuto kaming hindi gumalaw. Sa side mirror, nakita kong nakatayo pa rin si Alyssa sa gilid ng driveway, hawak ang phone, umiiyak nang tahimik.
Sa wakas, pinaandar ni Adrian ang kotse.
“Mika,” sabi niya, mahina, “alam kong mali ang dating, pero wala talaga iyon. Bata pa siya. Intern. Wala siyang alam.”
Tumingin ako sa labas ng bintana.
“Bata?”
“Twenty-three siya,” depensa niya.
“Exactly. Matanda na para malaman kung ano ang ginagawa niya.”
Hindi siya nakasagot.
Habang papasok kami sa traffic ng EDSA, biglang umilaw ang phone ni Adrian sa cup holder.
Hindi ko sinadyang tumingin.
Pero kitang-kita ang pangalan.
Alyssa Bernal
At ang message preview:
Sir, sorry. Akala ko po kapag pinaupo ninyo ako sa harap ngayon, ibig sabihin handa na kayong pumili.
Nanlamig ang buong katawan ko.
Dahan-dahan kong kinuha ang phone niya.
Nagpreno si Adrian sa gitna ng traffic.
“Mika, huwag—”
Pero huli na.
Nabuksan ko ang thread.
At sa taas ng conversation, may mensaheng galing mismo kay Adrian.
Tonight na. Kailangan ko lang humanap ng timing para sabihin kay Mika.
Tumingin ako sa kaniya.
“Sabihin sa akin ang alin, Adrian?”
At sa mismong sandaling iyon, may isa pang message na pumasok mula kay Alyssa.
Sir, huwag na po kayong umatras. Buntis po ako.
…
“Buntis?” mahina kong ulit.
Hindi ko alam kung may tunog pa ba ang boses ko o hangin na lang ang lumabas sa bibig ko.
Sa labas, maingay ang traffic. Busina ng jeep, ilaw ng billboard, motorsiklong sumisingit sa pagitan ng mga kotse. Pero sa loob ng sasakyan, parang may bumagsak na pader sa pagitan naming dalawa ni Adrian.
Hindi siya agad nagsalita.
Iyon ang unang sagot.
Dahil kung kasinungalingan ang message, dapat mabilis siyang nagalit. Dapat kinuha niya ang phone. Dapat sinabi niyang, “Hindi totoo iyan.”
Pero ang ginawa niya, hinigpitan niya lang ang hawak sa manibela.
“Adrian,” sabi ko. “Ano ang ibig sabihin nito?”
“Mika, hindi siya totoo.”
“Alin? Ang buntis siya? O ang hindi mo pa sinasabi sa akin?”
Napapikit siya.
“I can explain.”
Napangiti ako nang mapait.
Sa lahat ng lalaking nahuhuli, bakit pare-pareho ang script?
“Then explain.”
Lumiko siya papunta sa isang gas station sa Pasig at ipinarada ang kotse sa gilid. Hindi ko binuksan ang pinto. Hindi rin ako umiyak.
May mga sandaling sobrang sakit ng nararamdaman mo, pero hindi luha ang unang lumalabas.
Linaw.
Bigla mong nakikita ang lahat.
Ang overtime niya nitong nakaraang dalawang buwan.
Ang biglang pag-uwi niya na amoy bagong pabango.
Ang paulit-ulit niyang paghawak sa phone habang kumakain kami.
Ang pangalan ni Alyssa na minsan ko nang nakita sa notifications niya, pero hindi ko pinansin dahil akala ko sapat ang pitong taon para magtiwala.
Hindi pala.
“She told me she might be pregnant,” sabi ni Adrian. “Pero hindi pa sure. Hindi pa siya nagpapa-check. Delayed lang daw siya.”
“Gaano katagal na kayo?”
“Mika—”
“Gaano katagal?”
Napatingin siya sa akin. Sa unang pagkakataon, wala na siyang depensa.
“Almost three months.”
Tatlong buwan.
Hindi isang pagkakamali.
Hindi isang gabing lasing.
Hindi isang kahinaan.
Tatlong buwan na pagpili.
Tatlong buwan na pagsisinungaling.
Tatlong buwan na paghalik sa akin sa noo tuwing umaga habang may ibang babaeng inaaliw sa gabi.
Dahan-dahan kong tinanggal ang seatbelt.
“Nasaan ang reservation natin?”
“Sa Poblacion,” sagot niya, parang naliligaw. “Mika, please. Huwag tayong mag-usap dito. Puntahan natin ang restaurant. Doon tayo—”
“Hindi ako kakain kasama ang lalaking may buntis na intern.”
“Hindi pa nga sure!”
“Pero sure ang pagtataksil mo.”
Tumahimik siya.
Binuksan ko ang pinto at bumaba.
Agad siyang sumunod.
“Mika, mahal kita.”
Natawa ako. Hindi malakas. Hindi baliw. Pagod lang.
“Hindi. Mahal mo ang comfort na binibigay ko. Mahal mo na nandiyan ako mula noong wala kang pera. Mahal mo na ako ang nakakaintindi sa stress mo. Mahal mo na may uuwian ka. Pero mahalin ako? Hindi mo sinisira ang taong mahal mo dahil lang may batang babae na tumingin sa iyo na parang hero ka.”
Tinamaan siya.
Kita ko sa mukha niya.
Noong college, ako ang nag-print ng thesis niya dahil sira ang laptop niya. Ako ang nagpahiram ng pamasahe niya noong unpaid internship pa lang siya. Ako ang sumama sa interview niya sa Makati habang umuulan. Ako ang nagtiwala sa kaniya kahit wala pa siyang maipakita.
At ngayong may posisyon na siya, may kotse na, may intern nang humahanga sa kaniya, bigla siyang nalito kung sino ang mahal niya.
“Mika, nagkamali ako,” sabi niya. “Pero hindi ko kayang mawala ka.”
“Dapat naisip mo iyan bago mo siya pinaupo sa harap.”
Tumalikod ako para mag-book ng Grab. Nanginginig ang kamay ko, pero hindi ko hinayaang makita niya.
Biglang tumunog ang phone ko.
Unknown number.
Sinagot ko.
“Hello?”
Boses babae ang narinig ko.
“Ate Mika? Si Alyssa po ito.”
Nanlamig ako.
Nasa likod ko si Adrian, agad napatingin.
“Bakit mo ako tinatawagan?”
Umiiyak siya. Pero sa pagkakataong ito, may ibang tunog ang iyak niya. Hindi na paawa. Takot.
“Ate, sorry. Hindi ko na po kaya. Hindi po ako buntis.”
Napatingin ako kay Adrian.
Namuti ang mukha niya.
“Ano?” sabi ko.
“Hindi po ako buntis,” ulit ni Alyssa. “Sinabi ko lang po iyon kasi… kasi sabi ni Sir Adrian, hindi niya pa kayang makipaghiwalay sa inyo. Sabi niya kailangan niya ng dahilan. Pero kanina, noong iniwan niya ako sa harap ng building, doon ko na-realize… kung kaya niya po akong iwan sa kalsada para sa inyo, kaya niya rin akong iwan balang-araw para sa iba.”
Hindi ako nagsalita.
Ang hangin sa paligid ko parang mas lumamig.
“Put it on speaker,” sabi ni Adrian, galit na galit.
Hindi ko siya pinansin.
Nagpatuloy si Alyssa.
“Ate, may pinadala po ako sa email ninyo. Screenshots. Voice messages. Lahat. Hindi ko po ginagawa ito para magmukhang mabait. Mali ako. Alam kong mali ako. Pero ayoko pong maging tanga nang mag-isa.”
Bago matapos ang tawag, sinabi niya ang isang bagay na mas nagpatigil sa akin.
“At Ate… hindi po ikaw ang unang ganito.”
Nabitawan ko halos ang phone.
“Anong ibig mong sabihin?”
“May isa pa pong dati. Sa previous company niya. Hindi po intern, trainee naman. Kaya raw siya umalis doon kasi nagka-issue.”
Tumingin ako kay Adrian.
Sa pitong taon, may mga parte pala ng buhay niya na hindi ko talaga kilala.
Tinapos ni Alyssa ang tawag matapos humingi ng tawad. Ilang segundo akong nakatayo lang, hawak ang phone, habang si Adrian ay parang isang lalaking nahuling hindi lang sa kasalanan, kundi sa kasaysayan ng kasinungalingan.
“Mika,” sabi niya. “Huwag kang maniwala sa kaniya. Bitter lang siya.”
“Open your phone.”
“What?”
“Kung bitter lang siya, buksan mo ang phone mo.”
Hindi siya gumalaw.
Doon ko nakuha ang sagot.
Umiling ako.
“Seven years, Adrian.”
“Alam ko.”
“Hindi. Hindi mo alam. Kasi kung alam mo, hindi mo gagawing laruan ang pitong taon.”
Tumulo na rin ang luha ko sa wakas. Tahimik lang. Isa, dalawa, tapos pinahid ko agad.
Ayokong makita niyang gumuho ako.
Hindi niya na iyon karapatan.
Sumakay ako sa dumating na Grab nang hindi lumilingon. Habang umaandar ang kotse palayo, nakita ko siya sa side mirror, nakatayo sa gas station, hawak ang phone, mukhang nawalan ng direksyon.
Noong gabing iyon, hindi ako umuwi sa condo naming pareho ang nagbabayad. Dumiretso ako sa bahay ng pinsan ko sa Quezon City.
Pagkabukas ko ng email, nandoon ang pinadala ni Alyssa.
Screenshots.
Mga message ni Adrian na paulit-ulit nagsasabing “complicated” ang relasyon namin.
Voice note niya na nagsasabing, “Matagal ko nang gustong tapusin kay Mika, hindi ko lang alam paano.”
At ang pinakamasakit:
Isang picture nila sa parking basement ng office, magkadikit, hawak niya ang kamay ni Alyssa.
Ang relo na binili ko para sa anibersaryo namin, nasa tabi ko pa rin.
Hindi ko na binuksan.
Kinabukasan, nagpunta ako sa condo kasama ang pinsan ko. Nakaimpake na ang mga gamit ni Adrian sa sala nang dumating siya. Halatang hindi siya natulog.
“Mika, please,” sabi niya. “Pag-usapan natin.”
“Inimpake ko ang mga damit mo. Iyong books mo nasa dalawang kahon. Iyong gamit sa kitchen na ikaw ang bumili, nandiyan din.”
“Mika, hindi pwedeng ganito lang.”
“Tama ka. Hindi ganito lang.”
Inilapag ko sa mesa ang printed screenshots.
“Isang kopya para sa iyo. Isang kopya para sa HR ninyo. Hindi dahil gusto kitang sirain. Kundi dahil supervisor ka, Adrian. Intern siya. May power ka sa kaniya. At kahit mali si Alyssa, mas mali ka dahil ikaw ang nakatatanda, ikaw ang may posisyon, at ikaw ang may relasyon.”
Napalunok siya.
“Papatayin mo career ko?”
“Hindi. Ikaw ang gumawa niyan. Ako lang ang hindi na maglilinis ng kalat mo.”
Umupo siya sa sofa, hawak ang ulo niya.
“Mika, mahal kita. Nagkamali ako. Nalito ako. Natuwa ako na may humahanga sa akin. Pero ikaw ang buhay ko.”
“Hindi ako retirement plan ng konsensya mo.”
Napatingin siya sa akin.
“Hindi ako lugar na babalikan mo kapag tapos ka nang maglaro.”
Doon siya umiyak.
Sa loob ng pitong taon, ilang beses ko siyang nakitang umiyak. Noong bumagsak siya sa isang exam. Noong namatay ang aso niya. Noong natanggap siya sa unang trabaho.
Pero ngayon, hindi na ako lumapit.
May mga luhang hindi na dapat yakapin.
May mga pagsisising dumating lang dahil nahuli na.
Pagkatapos niyang umalis, saka ako bumagsak sa sahig. Doon ako umiyak nang totohanan. Hindi para sa lalaking nawala, kundi para sa sarili kong pitong taong naniwala.
Makalipas ang dalawang linggo, tumawag sa akin si Alyssa.
Hindi ko sana sasagutin, pero may bahagi sa akin na gustong isara nang maayos ang pinto.
“Ate Mika,” sabi niya, “nag-resign na po ako. Nag-file din po ako ng report sa HR. Alam kong may kasalanan ako. Hindi ko po iyon tatakasan.”
Tahimik ako.
“Hindi kita pinapatawad para gumaan ang loob mo,” sabi ko. “Pero sana matuto ka. Huwag kang uupo sa lugar ng ibang babae, lalo na kung ang nag-aaya sa iyo ay lalaking may tinatapakang tiwala.”
Umiiyak siya sa kabilang linya.
“Opo. Sorry po talaga.”
Ibinaba ko ang tawag.
Ilang buwan ang lumipas bago ako muling nakahinga nang hindi mabigat ang dibdib. Lumipat ako ng condo. Tinanggap ko ang promotion na dati kong tinanggihan dahil ayokong masyadong maging busy para kay Adrian.
Nakakatawa.
Minsan, ang akala mong sakripisyo para sa relasyon, unti-unti palang paglimot sa sarili.
Isang gabi, habang pauwi ako mula sa trabaho, dumaan ako sa parehong driveway kung saan nagsimula ang lahat. May kotse na huminto sa harap ng building. Isang babae ang lumapit sa passenger door. Nakaupo roon ang ibang babae.
Napahinto ako sandali.
Hindi dahil masakit pa.
Kundi dahil naalala ko ang sarili ko.
Ang babaeng dati ay handang manahimik para hindi mapahiya ang minamahal niya.
Ang babaeng natutong hindi lahat ng laban kailangan ng sigaw.
Minsan, sapat na ang isang malinaw na tanong:
“Nasaan ang lugar ko sa buhay mo?”
Kung hindi niya kayang sagutin, huwag ka nang makipagsiksikan.
Bumalik ako sa paglalakad.
Sa phone ko, may message mula sa pinsan ko.
“Dinner tayo? May bagong resto sa Tomas Morato.”
Ngumiti ako.
Sa unang pagkakataon matapos ang mahabang panahon, wala akong kailangang hintayin na lalaki sa parking lot.
Ako ang magmamaneho.
Ako ang pipili ng upuan.
At higit sa lahat, ako ang magpapasya kung sino ang may karapatang sumabay sa buhay ko.
Mensahe sa mambabasa:
Huwag mong ipagpilitan ang sarili mo sa taong kailangang paalalahanan kung saan ka dapat nakaupo sa buhay niya. Ang tunay na pagmamahal, hindi ka pinapapila sa likod, hindi ka pinapatahimik para sa ibang tao, at hindi ka ginagawang option kapag may bagong humahanga. Minsan, ang pinakamagandang paghihiganti ay hindi ang manakit pabalik, kundi ang tahimik na pag-alis habang dala mo pa ang dignidad mo.
