Apat na Taon Akong Ikinulong ng Sarili Kong Kuya—Paglabas Ko, Anim na Buwan na Lang ang Buhay Ko, Pero Isang Lumang Video ang Sumira sa Kanyang Mundo
Sa ikaapat na taon ko sa kulungan, isang doktor ang tumingin sa akin at nagsabing anim na buwan na lang ang maaaring itagal ng buhay ko.
Paglabas ko, tatlong itim na luxury van ang naghihintay sa labas.
Nakatayo roon ang kuya kong mismong nag-abot sa akin sa pulis apat na taon na ang nakalipas.
Pero hindi ako sumakay sa sasakyan niya.
Wala na akong sapat na oras para umuwi sa pamilyang unang naniwalang kriminal ako kaysa kapatid nila.
“Alyssa…”
Narinig ko ang paos na boses ni Gabriel Solis sa likuran ko.
Hindi ako lumingon.
Mahigpit kong hawak ang maliit na sobre sa bulsa ng kupas kong jacket. Nasa loob nito ang ₱2,300 na pinag-ambagan ng mga babaeng nakasama ko sa loob at isang papel na may nakasulat na address.
San Aurelio General Hospital. Oncology Department. Dr. Teresa Alonzo.
Siya lang ang gusto kong makita.
Bago ako tuluyang makalayo, hinawakan ni Mila, ang nakasama ko sa selda nang halos dalawang taon, ang kamay ko.
“Alam kong kuya mo ang nagpakulong sa ’yo,” mahina niyang sabi. “Pero siya rin daw ang naghain ng request para mapababa ang sentensiya mo.”
Ngumiti ako.
“Hindi na mahalaga.”
“Terminal cancer na ’yan, Alyssa.”
Napatingin siya sa akin na parang gusto niya akong pagalitan at yakapin nang sabay.
“Umuwi ka. Mag-usap kayo. Magkapatid pa rin kayo.”
Marahan kong binawi ang kamay ko.
May mga sugat na puwedeng pag-usapan.
May mga sugat ding apat na taon nang bulok bago pa napansin ng taong gumawa nito.
Lumabas ako sa gate.
Nakakasilaw ang sikat ng araw.
Sa kabilang bahagi ng kalsada ay nakahanay ang tatlong itim na Alphard na may logo ng Solis Meridian Group.
Bumaba si Gabriel mula sa unang sasakyan.
Apat na taon na kaming hindi nagkikita.
Mas payat siya ngayon. Malalim ang mga mata. May bahagyang balbas sa panga.
Suot niya pa rin ang itim na coat na regalo ko sa kanya noong ika-tatlumpu’t dalawang kaarawan niya.
Noon, tinawag niya akong pinakamahalagang tao sa buhay niya.
Makalipas ang pitong buwan, siya rin ang nagsabi sa pulis:
“Kung siya ang gumawa, huwag ninyong protektahan dahil lang kapatid ko siya.”
“Alyssa,” muli niyang tawag.
Lumapit siya.
“Umuwi tayo.”
Dumiretso ako sa waiting shed.
Humarang siya.
“Makinig ka muna sa akin.”
“Tumingin ka sa tabi.”
Nanigas siya.
“Please.”
Ngayon lang ako tumingin sa kanya.
“Mr. Solis.”
Parang may pumutok sa mukha niya.
Hindi niya siguro inaasahang iyon na ang itatawag ko sa kanya.
“Alyssa…”
“Wala tayong kailangang pag-usapan.”
Apat na taon na ang nakaraan nang huli akong nakiusap sa kanya.
Dalawampu’t isang taong gulang ako noon.
Junior researcher ako sa Manila Center for Biomedical Research sa ilalim ni Dr. Teresa Alonzo, isa sa pinakamahusay na cancer researchers sa bansa.
Isang gabi, nasunog ang laboratoryo namin.
Patay si Dr. Leo Cruz, isa sa mga senior researcher.
Nawala ang encrypted drive na naglalaman ng preliminary formula ng experimental lung-cancer treatment na ginagawa ng team namin.
At kinaumagahan, natagpuan ang drive sa locker ko.
Ipinakita ng security records na ginamit ang access card ko sa laboratoryo.
Ang pinakamabigat sa lahat, nagbigay ng statement ang ampon naming kapatid na si Clarisse.
Sinabi niyang narinig niya raw akong nakikipag-usap sa isang pharmaceutical competitor.
Sinabi niyang balak kong ibenta ang research sa halagang ₱5 milyon.
Sinabi niyang umamin daw ako sa kanya.
Isang kasinungalingan.
Lahat iyon.
Pero naniwala si Gabriel.
Siya ang chairman ng foundation na nagpopondo sa research center.
Imbes na mag-utos ng independent investigation, ibinigay niya sa mga imbestigador ang lahat ng records na laban sa akin.
Naaalala ko pa ang gabi bago ako tuluyang ikulong.
Umuulan nang napakalakas sa Baguio, kung saan naroon ang rest house ng pamilya namin.
Tatlong araw akong bumabalik sa gate.
Basang-basa.
Nilalagnat.
Paulit-ulit kong sinasabi sa security na tawagin siya.
Nang sa wakas ay lumabas si Gabriel, lumuhod ako sa basang semento.
“Kuya, isang beses lang. Tingnan mo ulit ang records. Hindi ako iyon.”
Tahimik niya akong tiningnan.
Pagkatapos ay sinabi niya ang apat na salitang hindi ko na kailanman nalimutan.
“Tumigil ka na, Alyssa.”
Kinabukasan, tuluyan akong dinala sa kulungan.
Ngayon, apat na taon na ang lumipas.
At mayroon akong stage-four lung cancer.
Tatlong buwan na ang nakaraan nang sabihin iyon sa akin ng prison doctor.
“Dapat makausap mo ang pamilya mo,” sabi niya.
“Pwede bang huwag?”
Hindi siya sumagot.
Pero ipinaalam pa rin nila kay Gabriel.
Kaya narito siya ngayon.
Hindi dahil naniwala na siya sa akin.
Kundi dahil mamamatay na ako.
Dumating ang bus.
Sumakay ako nang hindi lumilingon.
Sa bintana, nakita kong naiwan si Gabriel sa gilid ng kalsada.
Hindi gumagalaw.
Hindi ako umiyak.
Pagod na akong umiyak para sa kanya.
Pagkalipas ng halos isang oras, nakarating ako sa San Aurelio General Hospital.
Luma ang gusali.
Punô ang hallway.
May mga batang natutulog sa kandungan ng kanilang mga magulang at matatandang nakakabit sa oxygen tanks.
Nag-register ako sa Oncology Department.
Nang tawagin ang pangalan ko, dinala ako ng nurse sa isang maliit na consultation room.
Pagbukas ng pinto, nakita ko si Dr. Teresa Alonzo.
Mas maputi na ang buhok niya.
Pero pareho pa rin ang mga mata niya.
Matalas.
Mainit.
At nang makita niya ako, napahawak siya sa bibig.
“Alyssa?”
Tumayo siya.
Lumapit.
At niyakap ako.
Doon ako unang nanghina.
Hindi sa kuya ko.
Hindi sa cancer.
Kundi sa taong apat na taon nang hindi nagbago ang paniniwala sa akin.
“Ma’am,” bulong ko.
“Nandito po ako para sabihin…”
Napahinto ako.
“…na hindi po kayo nagkamaling maniwala sa akin.”
Mas humigpit ang yakap niya.
“Alam ko.”
Napaatras ako.
Binuksan niya ang drawer ng mesa.
May inilabas siyang lumang external hard drive.
Pagkatapos ay binuksan niya ang laptop.
“Tatlong taon kong hinanap ito.”
Pinindot niya ang isang video file.
Lumabas ang madilim na hallway ng laboratoryo.
Petsa iyon ng gabing namatay si Dr. Leo.
11:47 p.m.
May babaeng lumitaw sa screen.
Nakasuot siya ng hoodie at mask.
Pero nang lumingon siya sa camera, saglit na nalantad ang mukha niya.
Nawala ang hangin sa dibdib ko.
Kilala ko ang mga matang iyon.
Si Clarisse.
Ang ampon naming kapatid.
At nakasabit sa leeg niya…
ang access card ko.
Tumingin sa akin si Dr. Teresa.
“Alyssa, hindi lang niya ginamit ang card mo.”
Nanlamig ang mga daliri ko.
“May nahanap pa kaming mas masama.”
Huminto siya sandali.
“Hindi ka lang gustong ipakulong ni Clarisse.”
Nanginginig ang kamay niyang pinindot ang susunod na file.
“Sinigurado niyang hindi ka na makakalabas doon nang buhay.”
PARTE2
“Sinigurado niyang hindi ka na makakalabas doon nang buhay.”
Parang hindi ko agad naintindihan ang mga salita ni Dr. Teresa.
“Ano pong ibig ninyong sabihin?”
Hindi siya sumagot agad.
Sa halip, binuksan niya ang isang folder na may pangalan ko.
Nandoon ang mga medical record ko mula sa correctional facility.
“Dalawang taon bago ka ma-diagnose, ilang beses kang nagreklamo ng tuloy-tuloy na ubo, chest pain at hirap sa paghinga.”
Tumango ako.
Akala ko tuberculosis.
Tatlong beses akong nag-request ng mas kumpletong examination.
Tatlong beses din akong binigyan lang ng gamot para sa ubo at infection.
“May recommendation dito para sa CT scan,” sabi ni Dr. Teresa.
Itinuro niya ang isang papel.
“Pero kinansela.”
“Bakit?”
Tumingin siya sa akin.
“Dahil may private medical consultant na nagsabing hindi kailangan.”
Inilapag niya ang isa pang dokumento.
Nandoon ang pangalan ng consulting firm.
Northstar Medical Advisory.
Pamilyar iyon sa akin.
Pag-aari iyon ng Solis Meridian Group.
Natawa ako nang mahina.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil minsan, kapag sobra na ang sakit, wala ka nang ibang mailabas.
“Si Gabriel?”
“Hindi.”
Umiling si Dr. Teresa.
“Hindi pumirma ang kuya mo.”
Itinuro niya ang maliit na authorization signature sa ibaba.
Clarisse Solis.
Nanikip ang lalamunan ko.
“Ano’ng pakialam niya sa medical records ko?”
“Binigyan siya ng kuya mo ng limited authority sa family welfare office ng kumpanya habang nakakulong ka.”
Napapikit ako.
Syempre.
Apat na taon akong wala.
At habang ako ay nasa kulungan, si Clarisse ang naging perpektong anak ng pamilya Solis.
Dumadalo sa charity events.
Nagtatrabaho sa foundation.
Kasama ni Gabriel sa board meetings.
Habang ako, naging pangalan na ayaw banggitin sa bahay.
“Hindi sapat ang signature para sabihing gusto ka niyang mamatay,” sabi ni Dr. Teresa. “Kaya naghanap pa ako.”
Binuksan niya ang isa pang file.
Bank transfers.
Mga email.
At isang audio recording.
Sa recording, boses ni Clarisse ang narinig.
Mahina pero malinaw.
“Kapag na-scan siya nang maaga, malalaman nila. Hayaan n’yo lang. Prisoner naman siya. Wala namang magtatanong.”
Napatayo ako.
Parang lumiit ang silid.
“Kanino niya sinabi ’yan?”
“Sa dating administrator na binayaran niya.”
Napahawak ako sa mesa.
Biglang sumakit ang dibdib ko.
Hindi ako makahinga nang maayos.
Mabilis na tumayo si Dr. Teresa.
“Alyssa.”
Umubo ako.
Nang alisin ko ang kamay sa bibig ko, may bahid ng dugo sa palad ko.
“Alyssa!”
Pinaupo niya ako at tinawag ang nurse.
Ilang minuto akong nakasandal, nakakabit sa oxygen, habang nakatitig sa pulang mantsa sa tissue.
Hindi ako galit.
Iyon ang pinakamasakit.
Apat na taon akong naniwalang kapag nalaman ko ang katotohanan, sisigaw ako.
Gugustuhin kong sirain sila.
Pero pagod lang ako.
“Bakit?” bulong ko.
Umupo sa tapat ko si Dr. Teresa.
“Dahil sa research.”
Doon nagsimulang mabuo ang buong larawan.
Bago ang sunog, lihim na nakikipagtransaksyon si Clarisse sa direktor ng isang pharmaceutical company na gustong bumili ng formula ng research team.
Si Dr. Leo ang nakadiskubre.
Nang gabing iyon, hinarap niya si Clarisse.
Gamit ang access card kong ninakaw niya mula sa bag ko, pumasok siya sa restricted laboratory para kunin ang final data.
Nag-away sila.
Sa panic, natumba ang isang container ng flammable solvent.
Sinubukan ni Clarisse na burahin ang security files bago tumakas.
Si Dr. Leo ang naiwan sa loob.
Kinabukasan, inilagay niya ang stolen drive sa locker ko.
Pagkatapos ay umiyak siya sa harap ni Gabriel.
Sinabi niyang takot daw siyang magsalita pero “kailangan niyang gawin ang tama.”
At naniwala ang kuya ko.
“Bakit hindi lumabas ang video noon?”
“Nasira ang main server sa sunog,” sagot ni Dr. Teresa. “Pero may offline backup si Leo. Hindi namin alam kung nasaan.”
Tatlong taon bago ito natagpuan.
Nasa lumang storage unit na inuupahan ni Leo sa Quezon City.
Kasama ng video ang mga email ni Clarisse.
At records ng bayad mula sa competitor.
“Bakit hindi agad kayo pumunta sa pulis?”
“Ginawa ko.”
Napahinto ako.
“Dalawang buwan na ang nakaraan.”
Nanigas ako.
“Alam na ni Gabriel?”
Hindi agad sumagot si Dr. Teresa.
Sapat na iyon.
Alam niya.
Kaya siya naroon sa labas ng kulungan.
Hindi lang dahil may cancer ako.
Alam na niyang mali siya.
Napatawa ako ulit.
At sa pagkakataong iyon, tumulo ang luha ko.
Apat na taon.
Isang libo apat na raan at animnapung araw.
At dumating lang ang katotohanan nang halos wala nang natitira sa buhay ko.
Kinagabihan, nadatnan ni Gabriel ang silid ko sa ospital.
Hindi ko alam kung sino ang nagsabi sa kanya.
Marahil si Dr. Teresa.
Marahil sinusundan niya ako.
Basta nang magising ako, nakaupo siya sa tabi ng pinto.
Hindi siya lumapit.
“Alyssa.”
Hindi ako sumagot.
May hawak siyang makapal na envelope.
“Naaresto si Clarisse kaninang hapon.”
Tumingin ako sa kisame.
“Good.”
“May warrant na rin laban sa dating prison administrator.”
Tahimik ako.
“Humingi ako ng reopening ng kaso mo.”
Doon ako napatingin sa kanya.
Namumula ang mga mata niya.
“Hindi ko kailangan ng tulong mo para mapatunayan ang bagay na dapat sana’y pinaniwalaan mo apat na taon na ang nakaraan.”
Napayuko siya.
“Alam ko.”
“Huwag mong sabihing alam mo.”
Lumakas ang boses ko sa unang pagkakataon.
“Hindi mo alam kung anong pakiramdam na matulog habang may nagsisigawan sa kabilang selda.”
Hindi siya gumalaw.
“Hindi mo alam kung ilang beses akong nagising na hindi makahinga.”
Tumulo ang luha niya.
“Hindi mo alam kung paano ako tumigil sa pagbanggit ng apelyido natin dahil kapag nalalaman nilang kapatid kita, ang tanong nila lagi—‘Kung inosente ka, bakit sarili mong kuya ang nagpakulong sa ’yo?’”
Tinakpan niya ang mukha niya.
“Hindi mo alam.”
“Hindi,” sagot niya.
Paos.
“Hindi ko alam.”
Lumapit siya nang isang hakbang.
“Alyssa, araw-araw kong gustong bumalik sa araw na iyon.”
“Pero hindi ka makakabalik.”
“Alam ko.”
“Hindi mo maibabalik ang apat na taon.”
“Alam ko.”
“Hindi mo maibabalik ang panahon na sana’y nagpagamot ako.”
Doon tuluyang bumigay ang mukha niya.
Lumuhod si Gabriel sa sahig.
Parehong-pareho sa pagkaluhod ko sa harap niya sa ulan apat na taon na ang nakaraan.
Pero ngayon, ako ang nakatingin sa kanya mula sa itaas.
“Patawarin mo ako.”
Tahimik akong tumingin.
Pagkatapos ay sinabi ko ang tanging bagay na kaya kong ibigay.
“Hindi pa.”
Napapikit siya.
Tumango.
“Hindi kita pipilitin.”
Sa unang pagkakataon sa loob ng maraming taon, may sinabi siyang tama.
Hindi ko siya pinatawad noong gabing iyon.
At hindi rin kami biglang naging magkapatid muli kinabukasan.
Ang katotohanan ay hindi pambura.
Hindi nito kayang burahin ang rehas.
Hindi nito kayang ibalik ang mga kaarawan, Pasko, at apat na taon ng buhay.
Pero binuksan nito ang isang pinto.
Makalipas ang tatlong linggo, opisyal na muling binuksan ang kaso.
Lumabas sa imbestigasyon ang mga email, financial transactions at recovered security footage.
Umamin ang dating administrator na tumanggap siya ng pera para hindi ituloy ang ilang medical examinations ko.
Si Clarisse naman ay nagpatuloy sa pagtanggi hanggang ipakita sa kanya ang recording ni Dr. Leo.
Sa huli, hindi na niya nagawang ipaliwanag kung bakit nasa phone niya ang litrato ng stolen research drive bago pa ito “natagpuan” sa locker ko.
Pinawalang-sala ako ng korte.
Hindi dahil may sakit ako.
Hindi dahil naawa sila.
Kundi dahil napatunayang hindi ako ang gumawa ng krimen.
Nang lumabas ako ng courtroom, naghihintay si Gabriel sa hagdan.
Maraming reporter.
Pero hindi siya nagtago.
Huminto siya sa harap ng mga camera.
“At ako ang kapatid na nabigong protektahan siya,” sabi niya.
“Ako ang naniwala sa ebidensiyang gusto kong paniwalaan at hindi sa kapatid na matagal nang humihingi ng pagkakataong marinig.”
Hindi ako huminto para pakinggan ang natitirang bahagi.
May mas mahalaga akong pupuntahan.
Ang oncology center.
Sinuri ni Dr. Teresa ang genetic profile ng tumor ko.
May mutation itong maaaring tumugon sa targeted therapy.
Hindi niya ako pinangakuang gagaling.
Sinabi lang niya:
“Anim na buwan ay estimate, hindi deadline.”
Kaya nagsimula akong magpagamot.
Mahirap.
May mga araw na hindi ako makatayo.
May mga gabing gusto kong sumuko.
Sa mga araw na iyon, hindi si Gabriel ang una kong tinatawagan.
Si Dr. Teresa.
Si Mila.
Ang mga taong naniwala sa akin noong wala akong maibigay sa kanila.
Pero paminsan-minsan, may makikita akong isang paper bag sa labas ng treatment room.
Mainit na lugaw.
Tubig.
Isang pirasong pandesal.
Walang sulat.
Alam kong si Gabriel iyon.
Hindi ko ibinabalik.
Hindi ko rin siya tinatawag.
Hanggang isang araw, matapos ang ikaapat kong treatment cycle, lumabas ako ng ospital at nakita ko siyang nakaupo sa bench.
Mag-isa.
Huminto ako.
Tumayo siya agad.
Hindi siya lumapit.
“Alyssa.”
Tiningnan ko siya nang matagal.
“May kape ka?”
Parang hindi siya makahinga.
Pagkatapos ay mabilis siyang tumango.
“Meron.”
Umupo ako sa kabilang dulo ng bench.
May isang upuang pagitan namin.
Hindi ko siya pinatawad nang buo noong araw na iyon.
Pero sa unang pagkakataon matapos ang apat na taon, tinawag ko siyang:
“Kuya.”
Napayuko siya.
At tahimik siyang umiyak.
Pagkalipas ng labing-isang buwan, ang scan ko ay nagpakita ng malaking pagliit ng tumor.
Hindi pa tapos ang laban.
Walang doktor ang nagsabing sigurado na ang lahat.
Pero buhay ako.
At sa puntong iyon, sapat na iyon.
Bumalik ako sa research center bilang assistant sa team ni Dr. Teresa.
Ang treatment protocol na minsang halos nanakaw at naging dahilan ng pagkasira ng buhay ko ay ipinagpatuloy ng bagong research team.
Sa unang araw ko roon, ibinalik ni Dr. Teresa sa akin ang lumang ID ko.
Tinignan ko ang pangalan.
ALYSSA SOLIS — RESEARCH ASSISTANT
Ngumiti siya.
“Sinabi ko naman sa ’yo. Hindi ako nagkamaling maniwala sa ’yo.”
Napaluha ako.
Sa pagkakataong iyon, hinayaan ko ang sarili kong umiyak.
Hindi para sa apat na taong nawala.
Kundi para sa buhay na mayroon pa ako.
Mensahe
May mga taong hihingi ng tawad kapag huli na ang lahat. May mga katotohanang dumarating pagkatapos nating mawalan ng napakaraming panahon. Pero ang pagpapatawad ay hindi obligasyon, at ang paghilom ay hindi kailangang mangyari ayon sa oras na gusto ng ibang tao.
Minsan, ang pinakamalaking tagumpay ay hindi ang makaganti sa taong sumira sa atin.
Kundi ang mabawi ang pangalan natin, ang sariling buhay natin, at ang karapatang tayo mismo ang pumili kung sino ang bibigyan natin ng lugar sa natitirang mga araw.
