Nasa bahay lang ako, nakahiga sa sofa habang naglalaro sa cellphone, nang tumawag ang thesis adviser ko.

“Althea Reyes,” malamig niyang sabi, “may nag-report na nandaya ka raw sa graduate entrance exam.”

Napaupo ako.

Hindi dahil natakot ako.

Kundi dahil muntik na akong matawa.

Graduate entrance exam?

Ako?

Eh ni hindi nga ako nag-apply.

Sa katunayan, isang buwan na lang at lilipad na ako papuntang London para sa scholarship ko.

“Ma’am,” sabi ko, pinipigilang matawa, “sigurado po ba kayong ako ang tinutukoy niyo? Hindi po ako nag-take ng exam. Hindi nga po ako registered.”

Huminga nang malalim si Ma’am Ledesma sa kabilang linya.

“Ang nag-report sa’yo ay si Camille Santos. Roommate mo.”

Biglang nawala ang ngiti ko.

Camille.

Ang roommate kong tahimik, palaging nakayuko sa reviewer, at halos hindi nagsasalita maliban kung kailangan. Hindi kami close, pero hindi rin kami magkaaway. Magkasama lang kami sa dorm, parehong babae, parehong pagod sa school, parehong may kanya-kanyang mundo.

“May ebidensya raw siya,” dagdag ni Ma’am.

“Anong ebidensya po?” tanong ko. “Paano ako mandadaya sa exam na hindi ko naman pinasukan?”

Sandaling tumahimik si Ma’am.

“Tingin ko stressed lang si Camille. Pero Althea, kung may hindi pagkakaunawaan kayo, ayusin mo. Malapit na ang exam season. Maraming estudyante ang napipressure.”

Pagkababa ng tawag, tinitigan ko ang screen ng cellphone ko.

Nandoon pa rin ang game ko.

Patay na ang character ko.

Pero mas patay ang utak ko sa kalokohan ni Camille.

Binuksan ko ang chat namin. Ang huling message niya ay dalawang linggo na ang nakaraan.

“Uuwi ka ba ngayong break?”

Sumagot ako noon: “Oo. Bakit?”

Hindi na siya nag-reply.

Napailing ako.

Baka nga napagod na sa review. Baka dahil halos wala siyang kaibigan, sa akin niya ibinunton ang stress niya. Baka akala niya may kalaban siya kahit wala naman.

Kaya binalewala ko.

Pero noong gabing iyon, bago ako matulog, may natanggap akong message mula sa unknown number.

“Akala mo kilala mo talaga si Camille?”

Napakunot ang noo ko.

Nag-reply ako: “Sino ’to?”

Walang sagot.

Binura ko ang message.

Sinabi ko sa sarili ko, spam lang ’yon.

Pero sa loob ng dibdib ko, may munting bigat na hindi ko maipaliwanag.

Tatlong araw ang lumipas.

Akala ko tapos na ang kabaliwan.

Hanggang may kumatok sa gate namin.

Akala ko delivery.

Pagbukas ko, dalawang pulis ang nasa harap ko.

“Good afternoon,” sabi ng mas matandang lalaki habang ipinapakita ang ID. “Police Major Rafael Dizon, Criminal Investigation Division. Ikaw ba si Althea Reyes?”

Unti-unting nanlamig ang mga daliri ko.

“Opo. Ako po.”

Nagkatinginan sila.

“Si Camille Santos ang roommate mo?”

“Opo. Bakit po? May nangyari ba?”

Hindi agad siya sumagot.

“Puwede ba kaming pumasok?”

Doon ko naramdaman na hindi ito tungkol sa simpleng report.

Hindi ito tungkol sa cheating.

Hindi ito tungkol sa school drama.

May mas mabigat.

Pagkaupo nila sa sala, inilapag ni Major Dizon ang folder sa mesa.

“Althea, kailan mo huling nakita si Camille?”

“Dalawang linggo na po. Umuwi ako sa bahay namin. Naiwan siya sa dorm kasi magre-review daw siya.”

“May contact kayo pagkatapos noon?”

“Wala po. Isang chat lang.”

Matagal niya akong tiningnan.

“Si Camille Santos ay kasalukuyang nakakulong. Suspek siya sa isang mabigat na krimen.”

Nabitiwan ko ang basong hawak ko.

“Dahil po ba sa false accusation niya sa akin?”

Umiling siya.

“Hindi.”

Nanikip ang dibdib ko.

“Kung hindi po… dahil saan?”

Binuksan niya ang folder.

“May babaeng nawalan ng buhay sa loob ng graduate entrance exam room sa Quezon City. Ayon sa investigation, may lason sa iniinom niyang tubig.”

Para akong hindi makahinga.

“Anong kinalaman ko roon?”

Tumingin siya nang diretso sa mga mata ko.

“Ang biktima ay pangalan ding Althea Reyes.”

Napapikit ako.

“Baka nagkataon lang po.”

“Hindi,” sabi niya.

Inilabas niya ang isang papel.

“Hindi lang siya kapangalan mo. Ang birthdate niya, address record niya, at national ID number niya… eksaktong pareho sa’yo.”

Nawala ang tunog sa paligid.

Parang may kumalas na piraso sa loob ng katawan ko.

“Hindi posible ’yan,” bulong ko.

“Posible,” sagot ni Major Dizon. “Kung may gumamit ng pagkakakilanlan mo.”

At doon, inilabas niya ang litrato ng biktima.

Hindi siya kamukha ko.

Pero sa kanyang pulso…

May suot siyang silver bracelet na may maliit na star pendant.

Eksaktong katulad ng bracelet na bigay sa akin ni Mama noong birthday ko.

Mabilis kong tiningnan ang sarili kong pulso.

Wala.

Wala ang bracelet ko.

At sa sandaling iyon, isang bagay lang ang malinaw sa akin:

Hindi ako basta siniraan ni Camille.

May taong gumawa ng pekeng ako.

At ang pekeng ako ang pinatay sa harap ng lahat.

Pero bago pa ako makapagsalita, may sinabi ang pulis na tuluyan kong ikinabagsak: “Althea, bago siya mawalan ng buhay, ang huling salitang binigkas ng biktima ay pangalan mo.”

…

“Pangalan ko?” halos pabulong kong tanong.

Tumango si Major Dizon.

“Sabi ng mga witness, bago siya bumagsak, sinabi niya: ‘Sabihin niyo kay Althea… hindi siya ligtas.’”

Hindi ko alam kung malamig ba ang kuwarto o nanginginig lang talaga ako.

Dinala nila ako sa presinto para magbigay ng statement.

Habang nasa interrogation room ako, parang paulit-ulit na umiikot sa utak ko ang lahat.

Camille.

Ang pekeng Althea.

Ang bracelet ko.

Ang unknown number.

At ang tanong na hindi ko masagot:

Bakit ako?

Ilang oras akong tinanong.

Tungkol kay Camille.

Tungkol sa dorm.

Tungkol sa scholarship ko.

Tungkol sa bracelet.

Sinabi ko lahat ng alam ko.

Na hindi kami close ni Camille.

Na palagi siyang tahimik.

Na minsan naririnig ko siyang umiiyak sa banyo kapag gabi.

Na may ilang beses siyang tinawagan ng isang babaeng galit na galit, pero kapag tinatanong ko siya, sinasabi lang niyang, “Wala ’yon.”

Tahimik na nakinig si Major Dizon.

Pagkatapos, inilapag niya sa harap ko ang isa pang litrato.

Larawan ito ng dorm room namin.

Malinis ang kama ni Camille.

Sobrang linis.

Sobrang ayos.

Parang hindi na tirahan ng tao.

“May nakuha kaming notebook sa ilalim ng mattress niya,” sabi niya.

Binuksan niya ang evidence photo.

Nakita ko ang handwriting ni Camille.

Paulit-ulit ang isang pangalan.

Althea Reyes.

Pero hindi lang pangalan ko ang nakasulat.

Nandoon ang schedule ko.

Flight details ko.

Scholarship documents ko.

Pati passport appointment ko.

Pati pangalan ng nanay ko.

Pati birthday ko.

Pati pirma ko.

Parang may kamay na dahan-dahang sumakal sa leeg ko.

“Bakit niya ginagawa ’to?” tanong ko.

“Sa tingin namin,” sabi ni Major Dizon, “hindi siya nag-iisa.”

Doon pumasok ang mas bata niyang kasama, hawak ang laptop.

“Sir, nakuha na po namin ang CCTV sa dorm hallway.”

Pinanood namin ang video.

Gabi.

Tahimik ang hallway.

Lumabas si Camille sa room namin, hawak ang maliit na pouch.

Pagkatapos, may babaeng lumapit sa kanya.

Nakasuot ng cap at mask.

Hindi kita ang mukha.

Pero kita ang kamay.

Nang iniabot niya ang sobre kay Camille, nakita ko ang singsing niya.

Biglang nanigas ang buong katawan ko.

Kilala ko ang singsing na iyon.

Gold ring na may maliit na emerald stone.

Singsing iyon ni Tita Maribel.

Kapatid ng tatay ko.

Ang babaeng palaging nakangiti kapag nasa harap ni Mama, pero laging may lamig sa mata kapag ako ang kausap.

Ang babaeng minsang nagsabi sa akin:

“Sayang naman kung sa London ka pa mag-aaral. Baka hindi ka naman bumalik. Sino mag-aalaga sa nanay mo?”

Noon, akala ko concern lang.

Ngayon, hindi na.

“Kilalang-kilala ko siya,” sabi ko, nanginginig ang boses. “Tita ko ’yan.”

Hindi agad nagsalita ang mga pulis.

Pero sa mukha nila, alam kong iyon ang nawawalang piraso.

Kinabukasan, pinatawag si Tita Maribel sa presinto.

Pagpasok niya, umarte pa siyang gulat na gulat.

“Althea! Anak, anong nangyayari? Bakit ka nandito?”

Hindi ako sumagot.

Tinitigan ko lang ang singsing niya.

Napansin niya iyon.

At sa unang pagkakataon, nawala ang ngiti niya.

Iniharap sa kanya ang CCTV.

Namula ang mukha niya.

“Hindi ako ’yan,” sabi niya.

Pero nang ipakita ang bank transfer records papunta sa account ni Camille, hindi na siya makatingin.

Doon unti-unting lumabas ang totoo.

May malaki palang utang si Tita Maribel.

Nalulong siya sa online gambling.

Nang malaman niyang may scholarship ako sa London at may educational fund na iniwan sa akin ni Papa bago siya pumanaw, nagalit siya.

Ayon sa kanya, “mas kailangan” daw ng pamilya niya ang pera.

Pero dahil nakapangalan sa akin ang fund, hindi niya ito magalaw.

Kaya gumawa siya ng plano.

Kumuha siya ng personal information ko.

Ginamit niya si Camille, na noo’y desperado dahil kailangan ng pera para sa operasyon ng kapatid niya.

Ginawa nilang pekeng Althea ang isang babaeng walang pamilya at walang matibay na records.

Ang plano sana: papasok ang pekeng Althea sa exam, mahuhuling nandaya, masisira ang pangalan ko, mawawala ang scholarship ko, at mapipilitan akong manatili sa Pilipinas.

Kapag gumuho ako, saka niya ako kokontrolin.

Pero may mali sa plano.

Nalaman ng pekeng Althea ang lahat.

Nalaman niyang ginagamit lang siya.

At ayon sa recovered messages, balak niyang sabihin sa akin ang totoo.

Kaya natakot si Camille.

Natakot si Tita Maribel.

At doon nangyari ang hindi na nila mababawi.

Sa huli, hindi kinaya ni Camille ang guilt.

Siya ang nagpadala ng unknown message sa akin.

Siya rin ang tumawag kay Ma’am Ledesma at sinabing nandaya ako—hindi para tuluyang sirain ako, kundi para mapansin ng school ang pangalan ko bago pa tuluyang matabunan ang ebidensya.

Baluktot.

Duwag.

Pero sa huling sandali, sinubukan niyang ituro ang katotohanan.

Nang makita ko si Camille sa detention room, halos hindi ko siya makilala.

Payat siya.

Maputla.

Basag ang mata.

“Bakit?” iyon lang ang naitanong ko.

Tumulo ang luha niya.

“Akala ko report lang. Akala ko paninira lang. Hindi ko alam na aabot sa ganoon.”

“Pero alam mong ako ang masisira.”

Yumuko siya.

“Oo.”

Wala akong maisagot.

May mga sorry na hindi kayang magbalik ng buhay.

May mga pagsisisi na huli na para maging kabayaran.

Si Tita Maribel ay kinasuhan.

Si Camille rin.

Ang pekeng Althea, na ang tunay na pangalan pala ay Rina, ay nabigyan ng tunay na libing matapos mahanap ng pulisya ang malayong kamag-anak niya sa Bicol.

Pumunta ako sa libing niya.

Hindi ko siya kilala.

Pero nang makita ko ang maliit niyang litrato sa ibabaw ng kabaong, hindi ko napigilang umiyak.

Dahil sa mundong iyon, pareho kaming ginamit.

Ako bilang target.

Siya bilang panakip.

Bago ako lumipad papuntang London, ibinalik sa akin ng pulis ang bracelet ko.

Nilinis na ito.

Pero nang isuot ko ulit, hindi na siya katulad dati.

Mas mabigat na.

Parang dala nito ang pangalan ng babaeng sandaling naging “ako” para lang mamatay sa kasalanang hindi kanya.

Sa airport, niyakap ako ni Mama nang mahigpit.

“Anak, matakot ka ba?”

Tumingin ako sa boarding gate.

“Oo,” sabi ko. “Pero hindi na ako tatakbo.”

Dahil natutunan ko sa pinakamasakit na paraan:

Hindi lahat ng tahimik ay walang tinatago.

Hindi lahat ng pamilya ay kakampi.

At hindi lahat ng pangalan sa isang ID ay tunay na buhay ng taong may hawak nito.

Minsan, ang pinakamalaking krimen ay hindi ang pagkuha sa buhay ng isang tao—kundi ang pagnanakaw sa pagkatao niya bago pa man siya tuluyang mawala.

Mensahe: Ingatan natin ang ating pagkakakilanlan, pero higit sa lahat, ingatan natin ang kapwa natin. Dahil sa bawat pangalang ginagamit, sinisira, o pinapalitan—may tunay na taong nasasaktan, nawawala, at umaasang may makikinig sa katotohanan.