Ang Mga Anak na Bumalik

Tahimik na nakaupo si Mang Ramon sa bangkong kahoy sa gitna ng mall. Hawak niya ang lumang sumbrero, paulit-ulit na iniikot sa kanyang mga kamay na parang hindi mapakali.

Ang mga salitang binitiwan ng saleslady ay paulit-ulit na umaalingawngaw sa kanyang isip.

“Hindi dito.”

“Marumi.”
“Pulubi.”

Napapikit siya.

Hindi siya gallit. Sanay na siya.

Ang masakit, ang mapahiya sa harap ng mga taong hindi man lang nagtanong kung sino ka.
Makalipas ang ilang minuto, may isang lalaking naka-suot ng mamahaling amerikana ang huminto sa harap niya.

“Pa.”

Nappingin si Mang Ramon.

Nanlaki ang kanyang mga mata.

“Marco?”

Ang panganay niyang anak. Ang engineer. Matangkad, maayos ang tindig, may kumpiyansang kilos.

Kasunod niya, isang babaeng naka-blazer at may bitbit na maleta.

“Pa,” nakangiting sabi nito, “si Liza po.”

Ang kanyang anak na abogado.

Sunod, isang lalaking naka-coat at kurbata.

“Pa,” sabi nito, “ako po si Daniel.”

Ang negosyante.

At huli, isang babaeng naka-puting coat, may stethoscope sa leeg.

“Pa,” mahina ngunit malinaw, “ako po si Anna.”

Ang doktor.

Napuno ng luha ang mga mata ni Mang Ramon.

“Anak… nandito kayong lahat…”

Lumuhod si Marco sa harap niya.

“Pa, oras na para kami naman ang mag-alaga sa inyo.”

Tinulungan nila siyang tumayo.

“May sorpresa kami sa inyo,” sabi ni Liza.

“Babalik tayo sa boutique,” ​​dagdag ni Daniel.

Napatigil si Mang Ramon.

“Hindi na, anak. Ayos na ‘to.”

Ngunit ngumiti si Anna.

“Hindi po, Pa. Hindi pa tapos.”

Sabay-sabay silang naglakad pabalik sa boutique.

Sa bawat hakbang, unti-unting nababalot ng kaba ang mga taong naroon.

Ang apat na elegante at kagalang-galang na anak ay nakapalibot sa isang matandang lalaking may simpleng kasuotan.

Nang makita sila ng saleslady, napakunot ang noo nito.

“Pasensya na po, hindi pa rin po kayo puwedeng pumasok.”

Ngunit bago pa makapagsalita si Mang Ramon, humakbang si Marco.

“Bakit hindi?”

Napatigil ang babae.

“Dahil… dahil sa itsura niya.”

Tahimik na tumingin si Liza.

“Alam mo ba kung sino siya?”

Umiling ang saleslady.

“Ang lalaking ito,” sabi ni Liza, malinaw at matatag, “ang nagpaaral sa mien.”

Tahimik ang paligid.

“Ang lalaking ito,” dagdag ni Daniel, “ang dahilan kung bakit kami narito.”

“Ang lalaking ito,” sabi ni Anna, nanginginig ang tinig, “ang aming ama.”

May mga taong nagsimulang magbulungan.

Namutla ang saleslady.

Ngunit hindi pa rito nagtatapos.

Kabanata 3: Ang Araw ng Katarungan

Tahimik ang boutique.

Parang huminto ang oras.

Ang mga salitang binitiwan ng apat na anak ni Mang Ramon ay tumama sa hangin na parang kidlat.

“Ang aming ama.”

Namutla ang saleslady. Hindi niya inaasahan ito. Hindi niya inisip na ang “maruming” matandang lalaking itinaboy niya ay ama ng apat na propesyonal na mukhang milyonaryo.

“P-Pasensya na po…” nauutal niyang sabi.

Ngunit hindi na siya pinansin ni Marco.

“Gusto naming bumili ng mga damit para sa aming ama,” malinaw niyang wika. “At gusto naming gawin ito dito. Phaon.”

Napatingin ang saleslady sa manager.

Lumapit ang manager, isang lalaking naka-amerikana.

“Ano po ang problema rito?” tanong niya.

Si Liza ang sumagot.

“Ang staff ninyo ay tumangging papasukin ang aming ama dahil sa kanyang itsura.”

Nanlaki ang mata ng manager.

“Hindi po iyon ang patakaran ng tindahan.”

Ngumiti si Daniel, malamig.

“Ngunit iyan ang nangyari.”

Habang nagkakagulo, dumarami ang mga taong nanonood.

May naglalabas ng cellphone.

May nagbubulong.

At sa gitna ng lahat, nakatayo si Mang Ramon, tahimik, nahihiya, ngunit tuwid ang likod.

“Gusto naming makipag-usap sa may-ari,” sabi ni Liza.

Napatingin ang manager.

“Si… si Mr. Ortega po?”

“Oo,” sagot ni Liza. “Tawagan ninyo siya.”

Nanginginig ang manager habang kinukuha ang telepono.

Ilang minuto ang lumipas.

Isang lalaking may edad, elegante ang tindig, ang pumasok sa boutique.

“Nasaan ang problema?” tanong niya.

Lumapit si Daniel.

“Mr. Ortega, nais naming ipaalam sa inyo ang ginawa ng inyong empleyado.”

Tahimik na nakinig ang may-ari.

Pagkatapos, tumingin siya sa saleslady.

“Ginawa mo ba ito?”

Tumango ang babae, nanginginig.

Lumapit ang may-ari kay Mang Ramon.

“Pasensya na po,” sabi niya, yumuko. “Hindi ito katanggap-tanggap.”

Nabigla si Mang Ramon.

“Hindi ko po kailangan ng gulo,” mahina niyang sagot.

Ngumiti ang may-ari.

“Ngunit kailangan ng katarungan.”

Sa harap ng lahat, inalis ng may-ari ang ID ng saleslady.

“Hindi ka na bahagi ng tindahang ito.”

Napahagulgol ang babae.

Pagkatapos, humarap siya kay Mang Ramon.

“Anumang gusto ninyo sa loob, libre po.”

Napailing si Mang Ramon.

“Hindi po kailangan. Gusto ko lang pong igalang.”

Tahimik ang paligid.

At doon, napayuko ang maraming taong kanina’y tumatawa.

Ang Tunay na Yaman

Lumabas sila ng boutique na hindi puno ng mga bag, kundi puno ng katahimikan.

Tahimik na hawak ni Mang Ramon ang sumbrero, ang mga mata ay mamasa-masa.

“Pa,” mahina ni Anna, “pasensya na po kung hindi namin kayo agad nakita.”

Ngumiti siya.

“Hindi ko kayo pinalaki para ipagtanggol ako. Pinalaki ko kayo para maging mabubuting me.”

Naglakad sila patungo sa cafe.

Umorder sila ng simpleng kape at tinapay.

Sa gitna ng usapan, biglang nagsalita si Marco.

“Pa, kung alam lang ninyo kung gaano kayo kayaman…”

Napailing si Mang Ramon.

“Ang yaman ay hindi nasa bangko,” sagot niya. “Nasa mga anak.”

Habang umiinom sila ng kape, napansin nila ang mga matang nakatingin sa kanila.

Hindi dahil sa pera.

Kundi dahil sa respeto.

Sa labas ng mall, bago sila maghiwa-hiwalay, yumakap si Liza sa ama.

“Pa, salamat sa lahat.”

At sa sandaling iyon, napagtanto ni Mang Ramon:

Ang mga kamay na minsang hinusgahan bilang marumi…

Ay siyang humubog ng mga pusong dalisay.

At ang lalaking tinawag na pulubi…

Ay mas mayaman kaysa sa lahat ng nasa mall.

WAKAS. 💛