Bahagi 3 — Sa Harap ng Barangay, Isa-Isang Bumagsak ang Kasinungalingan Hanggang Ako Naman ang Nakaramdam ng Pagtataksil
Bahagi 3 — Sa Harap ng Barangay, Isa-Isang Bumagsak ang Kasinungalingan Hanggang Ako Naman ang Nakaramdam ng Pagtataksil
Hindi ko alam kung galit ba ako kay Sheila o kay Paolo habang naglalakad kami papunta sa barangay hall.
Isang bagay lang ang paulit-ulit sa isip ko.
Alam niyang peke?
Kung alam ni Paolo na peke ang account, bakit halos dalawang linggo niya akong pinaramdamang parang may kasalanan ako?
Bakit naging malamig siya?
Bakit hindi niya ako tinanong nang diretso?
Bakit kailangan kong palihim na makita ang lahat sa telepono niya?
Nasa likod namin sina Nestor at Sheila.
Hindi na maingay si Sheila.
Hindi rin niya binitiwan ang tablet.
Mahigpit niya iyong yakap sa dibdib na para bang kapag nawala sa kamay niya ang aparato ay kasabay ring mawawala ang huli niyang depensa.
Pagdating namin sa barangay hall, naroon si Kagawad Liza Mercado at ang secretary na si Kuya Ben.
Kilala nila kami dahil ilang taon na kaming nakatira sa lugar.
“Mukhang mabigat ito,” sabi ni Kagawad Liza nang makita kaming apat.
“Ma’am,” sabi ko, “may usapin po tungkol sa utang, paggamit ng pangalan ko, pekeng account at paninirang-puri.”
Agad na napatingin sa akin si Sheila.
“Wala akong sinirang pangalan!”
“Hayaan mo munang matapos,” putol ni Kagawad Liza.
Ipinaliwanag namin ang sitwasyon.
Una, tungkol sa utang.
Ayon kay Sheila, wala raw akong patunay na utang ang perang natanggap niya.
“Tinulungan lang niya ako,” sabi niya. “Walang usapan na babayaran.”
Tahimik akong naglabas ng telepono.
Hindi na gumagana ang luma kong cellphone, pero madaling-araw pa lang ay naalala kong awtomatikong naka-backup sa Google Photos ang ilang screenshots ko.
Mayroon din akong transaction history sa GCash.
Apat na transfer.
₱10,000.
₱8,500.
₱12,000.
At ₱8,000.
Kabuuang ₱38,500.
“Hindi pa rin ibig sabihin utang,” sabi ni Sheila.
“May tama ka,” sagot ko.
Binuksan ko ang isa pang screenshot.
Lumang Messenger conversation namin.
Sheila: Mara, salamat. Promise, hulugan ko starting 15th.
Ako: Kahit ₱5,000 kada buwan muna.
Sheila: Oo. Basta makabawi ako sa online selling.
May kasunod pang voice message na na-save ko noon.
Hindi ko alam kung bakit ko iyon na-download.
Marahil dahil ilang beses na siyang nangakong magbabayad.
Pinatugtog ko.
Boses ni Sheila.
“Mara, huwag ka muna mainis. Alam kong may utang pa akong thirty-eight five. Magbabayad ako pagpasok ng remittance ng ate ko.”
Tumahimik ang buong silid.
Nakita kong napalunok si Nestor.
Si Sheila naman ay tumingin sa kisame.
“Pwedeng edited ’yan.”
Napailing si Kagawad Liza.
“Kung gusto mong kuwestiyunin ang pagiging tunay, pwede n’yo namang dalhin sa tamang proseso. Pero hindi mo pwedeng sabihing walang kahit anong ebidensya.”
Sumandal ako.
“Ngayon po, gusto kong pag-usapan ang fake account.”
Doon naglabas si Paolo ng printouts.
Hindi ko napigilang mapatingin.
Screenshots iyon ng dalawang Facebook profile.
Ang tunay kong account.
At ang pekeng account.
Pareho ang pangalan at profile picture, ngunit magkaiba ang profile link.
Ang pekeng account ay ginawa lamang tatlong linggo bago magsimulang dumating kay Nestor ang malalandi raw na messages.
May kaunting pagkakaiba rin sa username.
Sa unang tingin, hindi mapapansin.
Pero kapag tiningnan nang mabuti, may dagdag na titik sa dulo.
“Paano mo nakuha ito?” tanong ko kay Paolo.
“Tiningnan ko mismo ang profile link na ipinadala ni Nestor,” sagot niya.
“Bakit hindi mo sinabi sa akin?”
Hindi siya agad sumagot.
“Mamaya.”
Hindi ko nagustuhan iyon.
Pero pinilit kong manatiling tahimik.
Sumunod na ipinakita ni Nestor ang mga litrato ng tablet.
Folder ko.
Kopya ng ID.
Mga personal kong litrato.
Template ng chat.
At iyong kasulatang nagsasabing fully paid na raw ang utang ni Sheila.
“Hindi akin ang tablet na ’yan,” biglang sabi ni Sheila.
Napalingon si Nestor.
“Ano?”
“Lumang tablet ni Jessa.”
Si Jessa ang pamangkin niyang dalawampu’t dalawang taong gulang na nagtatrabaho sa maliit na printing shop sa may Commonwealth.
“Hindi akin. Naiwan lang sa bahay.”
Natahimik kami.
Maaaring totoo iyon.
At doon ko naalala ang isang bagay.
Noong minsang hiniram ni Sheila ang telepono ko, sinabi niyang kailangan niyang ipa-print ang dalawang kopya ng ID niya.
Si Jessa rin ang nag-asikaso.
“Nasaan si Jessa?” tanong ni Kagawad.
“Trabaho.”
Pinatawag siya.
Halos apatnapung minuto kaming naghihintay.
Sa panahong iyon, halos walang nagsalita.
Si Sheila ay panay ang galaw ng tuhod.
Si Nestor naman ay nakayuko.
Si Paolo ay ilang beses akong sinulyapan pero hindi ko siya tiningnan.
Nang dumating si Jessa, halatang nagulat siyang makita kaming lahat.
“Tita?”
“Umupo ka,” sabi ni Kagawad Liza.
Ipinaliwanag sa kanya ang reklamo.
Noong una, sinabi niyang wala siyang alam.
Pero nang ipakita ni Nestor ang mga larawan ng tablet, namutla siya.
“Tablet mo ba ito?”
“Opo.”
“Sino ang gumagamit?”
“Ako po dati.”
“At ngayon?”
Tahimik siya.
“Jessa,” sabi ni Kagawad Liza, “walang pumipilit sa iyong magsalita ng hindi totoo. Pero mas mabuting malinaw tayo.”
Biglang umiyak ang dalaga.
At doon nabasag ang unang malaking pader ng kasinungalingan ni Sheila.
“Tita, sinabi mo sa akin pang-picture lang!”
Napamura si Sheila.
“Tumahimik ka!”
“Hindi!”
Nanginginig si Jessa.
“Sinabi mo gagawa lang ako ng sample convo kasi may gusto kang ipakita kay Kuya Nestor!”
Parang huminto ang paligid.
“Anong sample?” tanong ko.
“Canva po,” sagot niya. “Nagpagawa siya ng mockup ng Messenger conversation. Binigyan niya ako ng screenshots ng profile ni Ate Mara, tapos pinapalitan niya ang text.”
Napahawak ako sa mesa.
“Alam mo bang gagamitin niya laban sa akin?”
Umiling si Jessa.
“Hindi po noong una. Akala ko joke lang o pang-prank.”
“Tatlong beses kang gumawa.”
“Opo.”
“At mga litrato ko?”
“Tita Sheila po ang nagbigay.”
Doon na nagsimulang sumigaw si Sheila.
“Sinungaling! Ikaw ang gumawa niyan!”
Umiyak si Jessa.
“Tita, huwag mo akong idamay! Ikaw ang kumuha ng pictures noong hiniram mo cellphone niya!”
Namilog ang mata ni Nestor.
Napatingin si Paolo sa akin.
Parang bumalik lahat ng alaala ko.
Iyong araw na naligo ako habang hawak ni Sheila ang telepono ko.
Iyong araw na sinabi niyang nagso-scroll lang siya dahil hinihintay niya ang reply ng kapatid niya.
Habang wala ako, nagpadala pala siya sa sarili niya ng mga litrato mula sa gallery ko.
“Bakit?” tanong ko.
Mahina lang ang boses ko.
Pero wala ni isa sa silid ang hindi nakarinig.
“Ano bang ginawa ko sa’yo para gawin mo ito?”
Hindi sumagot si Sheila.
Si Nestor ang napatingin sa kanya.
“Sheila.”
“Wala.”
“Sabihin mo.”
“Wala nga!”
“Dahil sa utang?” tanong ko.
Tumawa siya nang mapait.
“Akala mo utang lang?”
Nagkatinginan kami.
“Simula nang lumipat tayo roon,” sabi niya, “ikaw na lagi ang magaling.”
Hindi ko maintindihan.
“Anong sinasabi mo?”
“Kapag may problema sa association, ikaw ang tinatanong. Kapag may handaan, ikaw ang pinupuri. Kapag dumadaan si Nestor sa bahay ninyo, ikaw ang palaging magalang. Tapos ako? Ako iyong laging mukhang humihingi.”
“Totoo namang nanghiram ka.”
“Dahil kailangan ko!”
“Tinulungan kita!”
“Pero ipinaramdam mong may utang ako sa’yo!”
Napatawa ako sa gulat.
“Dahil may utang ka talaga sa akin!”
Napahampas si Kagawad Liza sa mesa.
“Tama na.”
Pero hindi na mapigilan si Sheila.
“Gusto ko lang maramdaman mo kung anong pakiramdam na pinagdududahan ka rin.”
Napatingin ako sa kanya.
“At para hindi mo na ako masingil?”
Hindi siya sumagot.
Iyon ang sagot.
Kung masisira ang pagsasama namin ni Paolo, mawawala ang pokus ko sa paniningil.
Kung maniniwala si Paolo na may relasyon ako kay Nestor, maaari pa akong mawalan ng tiwala sa sariling bahay.
At kung mapipirmahan o maipapakitang may dokumentong nagsasabing bayad na ang utang, mas lalo akong mawawalan ng laban.
Hindi iyon bugso ng galit.
Pinagplanuhan iyon.
Mahaba.
Maingat.
Marumi.
Akala ko tapos na roon.
Pero pagkatapos ng halos dalawang oras, may isa pang sinabi si Jessa.
“Ate Mara…”
Tumingin ako sa kanya.
“May isa pa pong pinagawa si Tita.”
“Jessa!”
Hindi na nakinig ang dalaga.
“Screenshot po ng bank transfer.”
Napakunot ang noo ko.
“Ano?”
“May pinakita siyang transfer kay Kuya Paolo.”
Bigla kong naramdaman ang pagbabago sa hangin.
Napatingin ako sa asawa ko.
Hindi siya gumalaw.
“Anong transfer?”
Si Jessa ang sumagot.
“Hindi ko alam kung para saan, pero sabi ni Tita, kailangan daw mukhang nagbayad si Kuya Paolo sa kanya.”
Dahan-dahan kong ibinaling ang mukha ko kay Paolo.
“Paolo?”
Tumikhim siya.
“Mara, hindi iyon fake.”
Parang lumubog ang sahig.
“Ano?”
“Totoong nagpadala ako sa kanya.”
Tumayo ako.
“Magkano?”
Hindi siya makatingin sa akin.
“Una, ₱5,000.”
“Una?”
Walang nagsalita.
“Kaya may pangalawa?”
“₱7,000.”
Kabuuang ₱12,000.
Sa babaeng ginamit ang mukha ko para sirain ako.
Sa babaeng may utang na ₱38,500 sa akin.
Sa babaeng gumawa ng pekeng account gamit ang pribado kong litrato.
Nagbigay ang asawa ko ng pera.
“At bakit,” halos pabulong kong tanong, “ka nagbayad kay Sheila kung alam mong peke ang mga chat?”
Hindi sumagot si Paolo.
Iyon ang sandaling mas masakit pa sa lahat ng kasinungalingan ni Sheila.
Dahil bigla kong naisip na baka hindi lang kapitbahay ko ang may itinatago sa akin.
Baka pati ang lalaking katabi kong matulog gabi-gabi.
