Noong araw na ibinalik ako sa tunay kong pamilya, walong lalaking tinawag kong “Tatay” ang nakatayo sa labas ng bahay namin, pilit pinipigil ang luha habang hinahatid ako sa pamilyang Villareal.

Akala ko simula na iyon ng buhay na matagal kong ipinagdasal.

Pero dalawang araw pa lang ako sa mansyon nila, dinala na nila ako sa isang illegal na klinika sa ilalim ng Divisoria.

Dahil lang mas mataas ng isang daang puntos ang mock exam ko kaysa sa pekeng anak nilang si Celina.

“Mas kailangan ni Celina ang talino mo,” malamig na sabi ng tunay kong ina habang nakatingin sa akin na parang hindi ako anak. “Ikaw ang bagong dating. Siya ang pinalaki namin. Kung kukunin namin ang utak mo para sa kanya, kabayaran mo na iyon sa sakit na ibinigay mo sa kanya.”

Nakatali ang mga kamay ko. May malamig na bakal na maskara sa mukha ko. Gusto kong sumigaw, pero bago pa kami pumasok sa madilim na pamilihan sa ilalim ng lumang bodega, binuhusan nila ng gamot ang lalamunan ko.

Parang apoy iyon na dumaan sa loob ng leeg ko.

Dumura ako ng dugo.

Wala nang lumabas na boses sa bibig ko.

Tumawa si Celina sa tabi ko, suot ang puting designer dress na binili ng mommy na hindi kailanman bumili ng kahit panyo para sa akin.

“Ate Lara,” bulong niya, malambing pero makamandag, “alam mo ba? Kinausap ko na ang doktor. Ang utak na ipapalit sa’yo… galing sa isang taong hindi na makapag-isip nang maayos. Pagkatapos nito, ako na ang matalino. Ikaw naman ang magiging kawawa.”

Nanginginig akong tumingin sa kanya.

Lara.

Iyon ang pangalang ibinigay sa akin ng pamilya Villareal.

Pero sa mga tatay kong nagpalaki sa akin, ako si Mila.

Ang batang pinulot sa tabi ng tambak ng basura sa Tondo. Ang batang pinakain ng lugaw, itinago sa ulan, pinag-aral, at minahal ng walong lalaking hindi ko kadugo pero mas naging pamilya kaysa sa mga taong nasa harap ko ngayon.

“Bilisan ninyo,” sabi ng tunay kong ama, si Don Rafael Villareal. “Mas maagang matapos ang operasyon, mas maaga ring gumaling si Celina.”

Gumaling?

Wala namang sakit si Celina.

Inggit lang ang sakit niya.

At ang gamot na gusto nilang ibigay sa kanya ay buhay ko.

Nang ibaba ako ng kotse sa likod ng isang lumang palengke, nanlaki ang mga mata ko.

Madilim ang daanan. May pulang ilaw sa kisame. May mga lalaking nakamaskara sa bawat kanto. May amoy ng gamot, bakal, at takot.

Pero sa gitna ng lahat ng iyon, nakita ko siya.

Isang payat na lalaking naka-gray na polo, may malumanay na ngiti, nakatayo sa may pinto ng underground clinic.

Si Tatay Santi.

Ang bunso sa walong tatay ko.

Ang unang taong yumakap sa akin noong dalawang taong gulang ako at iniwan sa tambak ng basura ng babaeng nanganak kay Celina.

Gusto kong tumakbo sa kanya.

Gusto kong sabihin, “Tatay, ako ito! Si Mila!”

Pero walang boses na lumabas.

Tinangka kong kumawala.

Agad akong hinila ni Don Rafael pabalik. Mariin niyang hinawakan ang batok ko.

“Akala mo makakahingi ka ng tulong?” bulong niya. “Dito, walang tutulong sa’yo.”

Hinawakan ni Doña Amalia ang baba ko. Tiningnan niya ang dugong tumulo sa labi ko at nandidiring umatras.

“Kung naging mabait ka lang sana, hindi na namin kailangang gawin ito.”

Pagkatapos, mahigpit nilang isinuot muli ang bakal na maskara sa mukha ko.

Lahat ng pumapasok sa underground clinic ay kailangang nakamaskara.

Iyon ang patakaran.

Sabi noon ni Tatay Santi, ang mga taong mayayaman daw na gumagawa ng kasalanan ay pinakaduwag sa lahat. Kaya tinatakpan nila ang mukha nila. Hindi dahil takot sila sa Diyos, kundi dahil takot sila sa eskandalo.

Lumapit si Tatay Santi.

“Client number nine?” mahinahon niyang tanong.

Hindi niya ako nakilala.

Dahil sa maskara.

Dahil sa dugo.

Dahil sa takot na kumain na sa mukha ko.

Tumango si Don Rafael. “Kami iyon. May appointment kami para sa transplant.”

Sumulyap si Tatay Santi sa akin. Bahagyang kumunot ang noo niya.

May nakita yata siya.

Pero mabilis akong hinila ni Don Rafael palayo.

Habang naglalakad kami sa makitid na pasilyo, naririnig ko ang sigaw mula sa mga kuwartong may manipis na pader. May mga kalabog. May umiiyak. May nagmamakaawa.

Bumigat ang dibdib ko.

Ngunit sa halip na matakot sa klinika, mas natakot ako sa mga kamay ng tunay kong magulang.

Dahil alam ko ang lugar na ito.

Hindi ito para sa inosente.

Ito ang lihim na pugad kung saan dinadala ng walong tatay ko ang mga taong hindi kayang abutin ng batas—kidnapper, trafficker, sindikato, kriminal na nagtatago sa pera.

Hindi ako dapat nandito bilang biktima.

At lalong hindi dapat nandito ang pamilya Villareal bilang “kliyente.”

“Alam mo ba kung sino ang lalaking iyon?” bulong ni Don Rafael habang tinutulak ako. “Siya ang tinatawag nilang Smiling Butcher ng Maynila. Kapag sinuway mo siya, hindi mo na makikita ang araw.”

Halos matawa ako kahit namamaga ang lalamunan ko.

Si Tatay Santi?

Ang lalaking naglakad nang tatlong araw sa bagyo para mahanap ang nawawalang batang naibenta sa probinsya?

Ang lalaking hindi kumakain kapag may batang gutom sa tabi niya?

Smiling Butcher?

Hindi.

Siya ang taong pinakaayaw kong masaktan.

Kaya kailangan kong magpakilala.

Ngayon din.

Pagpasok namin sa isang waiting room, nagtanong si Tatay Santi, “Ano ang operasyon?”

Inabot ni Doña Amalia ang papel.

Binasa niya.

Biglang tumigas ang mukha niya.

“Brain transfer?” Mahina ang boses niya, pero ramdam ko ang lamig. “Kusa ba siyang pumayag?”

Umiling ako nang paulit-ulit.

Agad akong sinampal ni Don Rafael.

Tumama ang katawan ko sa bakal na cabinet. Umikot ang paningin ko.

“Anak namin siya,” mabilis na sabi ni Doña Amalia. “Nawala siya noong sanggol pa. Ngayon lang namin nabawi. Pero itong si Celina ang pinalaki namin, kaya natural lang na siya ang dapat unahin.”

Kinandong niya si Celina na parang bata pa rin, kahit halos kasing-edad ko lang siya.

“Hindi mo maiintindihan,” dagdag niya. “Ang anak na inalagaan ang tunay na anak sa puso.”

Tumitig si Tatay Santi sa akin.

May lungkot sa mga mata niya.

“May alaga rin akong batang nawalan ng tunay na pamilya,” sabi niya. “Hindi ko alam kung kumusta na siya ngayon…”

Napasigaw ako sa loob.

Tatay, ako ito.

Ako ang Mila mo.

Ginawa kong todo ang lahat para makawala. Ipinukpok ko ang ulo ko sa gilid ng mesa, umaasang mahuhulog ang maskara.

Pero naunahan ako ni Don Rafael.

Sinunggaban niya ako at itinulak ang mukha ko malapit sa nagbabagang bakal na tray sa gilid ng kuwarto.

“Subukan mong tanggalin ulit ang maskara,” madiin niyang sabi, “at dito ka mismo mawawala.”

Dumikit ang init sa metal.

Sumigaw ako, pero hangin lang ang lumabas.

Ang sakit ay umakyat sa balat ko, sa mata ko, sa dibdib ko.

Lumapit si Tatay Santi. “Tama na.”

Iyon lang.

Dalawang salita.

Pero tumigil si Don Rafael.

May bagay sa boses ni Tatay Santi na hindi na malambing. Hindi na mahinahon.

Parang pinto ng impyerno na dahan-dahang bumubukas.

“Hindi puwedeng operahan ang batang bugbog,” sabi niya. “Dadalhin ko muna siya sa kuwarto. Maghintay kayo sa labas.”

“Nagbayad kami,” singhal ni Don Rafael.

“At ako ang nagpapatakbo ng lugar na ito,” sagot ni Tatay Santi.

Natahimik ang lahat.

Napilitan silang lumabas para samahan si Celina, na biglang nagkunwaring nahihilo. Nang magsara ang pinto, lumuhod si Tatay Santi sa harap ko.

Dahan-dahan niyang kinalag ang tali sa mga kamay ko.

“Anak,” bulong niya, “hindi ko alam kung sino ka, pero walang batang dapat ganito ang sinapit.”

Lumabo ang paningin ko sa luha.

Hinawakan niya ang gilid ng maskara ko.

“Tatanggalin ko ito. Kapag natanggal, tumakbo ka. Bibigyan kita ng dalawang oras.”

Tumulo ang luha ko sa ilalim ng bakal.

Umiling ako.

Hindi ako tatakbo.

Hindi ko iiwan ang taong nagligtas sa akin noon.

Inangat ni Tatay Santi ang maliit na susi, ipinasok sa kandado ng maskara, at sa eksaktong sandaling bumukas ang bakal…

Biglang bumukas ang pinto sa likod niya.

At pumasok si Celina, may hawak na baril, nakangiting parang nanalo na siya.

PARTE2

“Akala mo ba hindi ko mapapansin?”

Boses ni Celina ang unang pumutol sa katahimikan.

Nakatayo siya sa pintuan, hawak ang maliit na baril na halatang hindi niya sanay gamitin pero sapat para patahimikin ang buong kuwarto. Sa likod niya, pumasok sina Don Rafael at Doña Amalia, parehong galit, parehong takot, parehong nagtatago pa rin sa likod ng kanilang magagarang maskara.

Nanlamig ang katawan ko.

Nasa kamay pa ni Tatay Santi ang susi. Bahagyang nakabukas na ang bakal na maskara sa mukha ko. Isang hila na lang, makikita na niya kung sino ako.

Pero ngayon, isang maling galaw lang, baka siya ang masaktan.

“Lumayo ka sa kanya,” utos ni Celina kay Tatay Santi. “Binayaran ka namin para gawin ang operasyon, hindi para maging santo.”

Hindi gumalaw si Tatay Santi.

Sa halip, tumingin siya sa baril, pagkatapos ay sa nanginginig na daliri ni Celina.

“Batang babae,” mahinahon niyang sabi, “ang kamay na walang konsensiya, madalas mas nauuna pang kumalabit kaysa sa utak.”

“Tumahimik ka!” sigaw ni Celina. “Lahat kayo pare-pareho. Lahat kayo naaawa sa kanya. Kahit bumalik siya kahapon lang, siya na agad ang bida!”

Huminga nang malalim si Don Rafael. “Celina, ibaba mo iyan. Hindi natin kailangang gumawa ng ingay.”

“Tatay,” umiiyak na sabi ni Celina, “kapag hindi ninyo ginawa ngayon, iiwan ninyo ako. Alam ko. Kapag nalaman ng lahat na hindi ako tunay na Villareal, ako ang mawawala. Ako ang pagtatawanan. Ako ang tatapon sa gilid.”

Kumirot ang dibdib ko.

Sa isang saglit, nakita ko rin ang takot niya.

Pero ang takot ay hindi dahilan para sirain ang buhay ng iba.

Doña Amalia agad lumapit sa kanya. “Hindi ka namin iiwan, anak. Ikaw ang prinsesa namin.”

Tiningnan ko ang babaeng iyon.

Ilang oras pa lang ang nakaraan, hawak niya ang mukha ko habang binubuhusan ng gamot ang lalamunan ko. Ngayon, nanginginig siya para sa pekeng anak na natatakot lang mawalan ng yaman.

Sa wakas, natanggal ni Tatay Santi ang maskara.

Bumagsak iyon sa sahig.

Tumunog ang bakal sa tiles.

Tumingin siya sa akin.

Una, kumunot ang noo niya.

Sunod, nanlaki ang mga mata niya.

At pagkatapos, ang mukha niyang laging marunong ngumiti ay gumuho.

“Mila?”

Hindi ako nakapagsalita.

Pero sapat na ang luha ko.

Sapat na ang mga mata kong ilang taon niyang inalagaan kapag nilalagnat ako. Sapat na ang peklat sa kilay ko na nakuha ko noong bata pa ako, nang madapa ako habang tumatakbo papunta sa kanya para humingi ng taho.

“Mila…” ulit niya, mas basag ang boses.

Lumuhod siya sa harap ko at hinawakan ang pisngi ko, pero agad niyang binawi ang kamay nang makita ang paso at sugat.

Para siyang sinaksak.

“Sino ang gumawa nito?”

Walang sumagot.

Hindi na niya kailangang magtanong ulit.

Dahan-dahan siyang tumayo.

At sa unang pagkakataon sa buong buhay ko, nakita kong nawala ang kabaitan sa mukha ni Tatay Santi.

“Rafael Villareal,” sabi niya, malinaw ang bawat salita. “Dinala mo ang anak ko sa lugar ko para katayin siya?”

“Anak mo?” natigilan si Don Rafael. “Anak namin siya.”

Tumawa si Tatay Santi.

Hindi iyon masayang tawa.

Iyon ang klase ng tawang nagpapatigil sa hangin.

“Anak ninyo?” lumapit siya ng isang hakbang. “Noong iniwan siya sa basura, nasaan kayo? Noong nilalagnat siya sa ilalim ng tulay, nasaan kayo? Noong umiiyak siya dahil akala niya wala siyang nanay, nasaan kayo?”

Pumutla si Doña Amalia.

“Hindi namin alam—”

“Alam ninyo ngayon,” putol niya. “At ang unang ginawa ninyo, ibenta ang katawan niya para sa batang pinili ninyong mahalin.”

Napaatras si Celina, pero hindi niya ibinaba ang baril.

“Drama lang iyan,” sabi niya. “Hindi siya dapat bumalik. Ako ang anak nila. Ako ang Villareal!”

Biglang bumukas ang speaker sa kisame.

Isang boses na mababa at pamilyar ang umalingawngaw.

“Hindi. Hindi ka Villareal.”

Nanlaki ang mga mata ko.

Si Tatay Marco.

Ang panganay sa walong tatay ko. Ang negosyanteng kinatatakutan sa Makati boardrooms. Ang lalaking umiyak noong umalis ako sa bahay at nangakong pababagsakin ang sinumang mananakit sa akin.

“Celina Santos,” patuloy ng boses sa speaker, “anak ka ni Maribel Santos, dating yaya ng pamilyang Villareal. Siya ang nagpalit sa dalawang sanggol sa ospital para mapasok ka sa bahay na may pera.”

Napasigaw si Doña Amalia. “Imposible.”

Isa pang boses ang nagsalita.

Si Tatay Eliseo, ang doktor na henyo. “Nasa amin ang original hospital records, CCTV backup, at DNA test. Matagal na naming iniimbestigahan ang pagkawala ni Mila. Ang pagkakamali lang namin, naniwala kaming magiging ligtas siya sa inyo habang kinukumpleto namin ang kaso.”

“Hindi,” bulong ni Don Rafael. “Hindi puwede.”

Mula sa kabilang pinto, pumasok ang anim pang tatay ko.

Si Tatay Marco, naka-itim na suit, mukha pa lang parang kaya nang ipasara ang buong siyudad.

Si Tatay Eliseo, hawak ang medical file, malamig ang tingin.

Si Tatay Nanding, dating pulis, may kasamang mga operatiba.

Si Tatay Jun, abogado, may folder ng warrant at kaso.

Si Tatay Ramil, tahimik pero ang mga mata ay parang bagyong pinipigil.

Si Tatay Ben, ang laging nagpapatawa sa akin noon, ngayon ay umiiyak habang hawak ang lumang kumot ko noong bata ako.

At si Tatay Santi, nasa tabi ko, nanginginig ang kamay sa galit.

Walo sila.

Walo kong tahanan.

Walo kong haligi.

At sa sandaling iyon, naramdaman kong hindi pala ako nag-iisa.

“Drop the gun,” utos ni Tatay Nanding.

Mas lalo pang nanginig si Celina. “Hindi! Kapag nawala siya, ako pa rin ang anak!”

Itinutok niya sa akin ang baril.

Hindi ako makagalaw.

Pero bago pa siya makaputok, mabilis na hinagis ni Tatay Santi ang bakal na maskara. Tumama iyon sa kamay ni Celina. Nahulog ang baril at agad siyang napigilan ng mga operatiba.

Sumigaw siya, nagwala, umiyak.

“Mommy! Daddy! Sabihin ninyong ako pa rin ang anak ninyo!”

Doña Amalia lumapit sana, pero hinarang siya ni Tatay Jun.

“Ma’am, you are under investigation for attempted murder, illegal medical transaction, kidnapping, physical assault, and conspiracy.”

“Hindi!” hagulgol niya. “Hindi ako masamang ina. Ginawa ko lang ito para sa anak ko!”

Sa unang pagkakataon, may tunog na lumabas sa lalamunan ko.

Mahina. Gasgas. Halos hangin.

“Paano… ako?”

Natahimik ang buong kuwarto.

Napatingin sa akin si Doña Amalia.

Ang mukha niya ay biglang gumuho, parang noon lang niya naalala na ako rin ang anak niya.

Ang tunay niyang anak.

Pero huli na ang lahat.

Lumapit siya, umiiyak. “Lara… anak…”

Napaatras ako at kumapit sa kamay ni Tatay Santi.

“Mila ang pangalan niya,” malamig na sabi ni Tatay Marco. “At hindi ninyo na siya muling tatawagin na anak kung ang ibig sabihin lang niyon ay pag-aari.”

Doon tuluyang bumagsak si Don Rafael sa upuan.

Ang lalaking kanina lang ay kayang manakit ng batang nakatali, ngayon ay nanginginig na parang wala nang buto.

“Paano ang kompanya?” bulong niya. “Paano ang pangalan namin?”

Ngumiti si Tatay Marco. “Iyon talaga ang una mong inisip?”

Wala nang sumagot.

Sa sumunod na oras, lumabas ang lahat ng sikreto.

Ang underground clinic ay hindi totoong ospital para sa mayayamang kriminal. Isa itong patibong. Ginawa ito ng mga tatay ko kasama ang ilang tapat na awtoridad para hulihin ang mga bumibili ng ilegal na operasyon at human trafficking services.

Ang mga sigaw sa pasilyo ay galing sa mga kriminal na nahuli sa operasyon.

Ang dugo sa sahig ay pekeng marka para takutin ang mga taong pumasok doon na may maruming konsensiya.

Kaya pala hindi nagulat si Tatay Santi sa mga maskara.

Kaya pala tinawag niya silang client number nine.

Matagal na nilang minamanmanan ang pamilya Villareal.

Ang hindi lang nila inaasahan, ako ang dadalhin bilang biktima.

Nang dinala ako sa tunay na ospital, hindi ako binitiwan ni Tatay Ben. Paulit-ulit niyang sinasabi, “Pasensya na, anak. Pasensya na. Dapat hindi ka namin pinakawalan.”

Gusto kong sabihin na hindi nila kasalanan.

Pero masyadong masakit magsalita.

Kaya pinisil ko na lang ang kamay niya.

Pagkatapos ng ilang araw, kumalat sa buong Pilipinas ang iskandalo.

Ang mayamang pamilyang Villareal, kilala sa charity galas at scholarship programs, nahuling gustong ipasailalim sa ilegal na operasyon ang sarili nilang anak.

Ang kompanya nila bumagsak sa loob ng isang linggo.

Naglabasan ang dating empleyadong pinatahimik nila, ang mga yaya na binayaran para manahimik, ang ospital na dating tinakot ng kanilang pera.

Si Celina, sa imbestigasyon, umamin na siya ang unang nagmungkahi ng operasyon. Nalaman daw niya ang tungkol sa “brain enhancement” mula sa isang black-market broker at ginamit ang takot ng mga magulang ko para pilitin silang pumayag.

Pero ang pinakamasakit sa lahat, hindi iyon ginawa ni Celina dahil kailangan niya.

Ginawa niya dahil ayaw niyang may taong mas magaling sa kanya sa bahay na matagal niyang inangkin.

Isang linggo matapos akong mailigtas, dumating si Doña Amalia sa bahay ng mga tatay ko.

Hindi na siya mukhang reyna.

Wala na ang perlas, wala ang mamahaling bag, wala ang taas-noong lakad.

Nakatayo siya sa gate, hawak ang isang maliit na kahon.

“Gusto ko lang siyang makita,” sabi niya sa guard. “Kahit sandali lang.”

Nasa sala ako noon, umiinom ng salabat para sa lalamunan ko. Huminga nang malalim si Tatay Marco.

“Desisyon mo, Mila.”

Matagal akong natahimik.

Pagkatapos, tumango ako.

Pumasok si Doña Amalia.

Pagkakita niya sa akin, napaiyak siya agad.

“Anak…”

Hindi ako sumagot.

Inabot niya ang kahon. Nandoon ang maliit na pulseras na dapat daw ay suot ko noong sanggol pa ako. May nakaukit na pangalan: Larissa Villareal.

“Ito lang ang natira sa akin noong nawala ka,” sabi niya. “Araw-araw ko itong tinago. Akala ko kapag nakita ulit kita, yayakapin kita. Akala ko magiging mabuting ina ako.”

Tumulo ang luha niya.

“Pero nang bumalik ka, natakot ako. Kasi nakita ko sa’yo ang kasalanan naming lahat. Nakita ko na may batang totoong nasaktan habang nagpapanggap kaming perpektong pamilya.”

Tumingin ako sa kanya.

Sa dibdib ko, may batang dati pa ring gustong mahalin ng nanay.

Pero sa tabi ko, naroon ang walong lalaking pumuno sa lahat ng bakanteng puwang.

Dahan-dahan kong itinulak pabalik ang kahon.

Mahina pa rin ang boses ko, pero malinaw.

“Hindi ko na kailangan ng pangalan ninyo.”

Napahikbi siya.

“Pero anak kita…”

“Opo,” sabi ko. “Kadugo ninyo ako. Pero hindi lahat ng kadugo, pamilya. At hindi lahat ng hindi kadugo, estranghero.”

Napayuko siya.

Hindi ko siya pinatawad sa araw na iyon.

Hindi pa.

Pero hindi ko rin hiniling na masaktan siya.

Ang gusto ko lang ay lumayo siya at harapin ang ginawa niya.

Paglabas niya, nakita kong nakatayo si Tatay Santi sa may pinto, tahimik na umiiyak.

Lumapit ako at yumakap sa kanya.

“Akala ko mawawala ka ulit,” bulong niya.

Umiling ako.

“Hindi na, Tay.”

Mula noon, hindi na ako bumalik sa mansyon ng Villareal.

Ipinagpatuloy ko ang pag-aaral ko. Sa tulong ni Tatay Eliseo, gumaling ang lalamunan ko, kahit may bahagyang paos na naiwan sa boses ko.

Sabi ni Tatay Ben, bagay daw iyon sa akin.

“Parang kontrabida sa teleserye,” biro niya.

Tinapon ko siya ng unan.

Sa unang pagkakataon matapos ang lahat, tumawa ako.

Sa graduation ko, hindi isang pares ng magulang ang umakyat sa stage.

Walo.

Walong tatay na sabay-sabay nagdala ng bulaklak, halos nag-aaway pa kung sino ang unang yayakap.

Pinagtitinginan kami ng mga tao.

May ibang naluluha.

May ibang nagbubulungan.

Pero wala na akong pakialam.

Noon, iniisip ko na kulang ako dahil wala akong ina at ama na kadugo.

Ngayon, alam ko na sobra-sobra pala ang ibinigay sa akin ng Diyos.

Hindi lahat ng tahanan ay nagsisimula sa dugo.

Minsan, nagsisimula ito sa isang taong nakakita sa batang iniwan sa dilim at nagsabing, “Halika, anak. Uuwi na tayo.”

At kung may isang aral akong gustong iwan sa lahat ng makakabasa nito, ito iyon:

Ang tunay na pamilya ay hindi nasusukat sa apelyido, yaman, o dugo. Nasusukat ito sa kamay na humahawak sa’yo kapag wala kang boses, sa taong lumalaban para sa’yo kapag wala kang lakas, at sa pusong pinipili kang mahalin kahit hindi ka niya kailangang piliin.