Hinawakan ni Marco ang basong tubig at ang maliit na puting tableta.

“Sofia,” mahinahon niyang sabi, “inumin mo ito. Makakalimutan mo ako.”

Ngumiti siya na parang ginagawa niya iyon para iligtas ako.

Pero hindi niya alam.

Ang gamot na hawak niya—ako ang isa sa mga gumawa niyon.

At kapag nagsimula na itong gumana…

wala nang paraan para ibalik ang binura.

Tatlong araw bago ang kasal niya kay Clarisse, dinala niya ako sa city hall sa Makati para pirmahan ang divorce papers namin sa ilalim ng foreign marriage agreement. Tahimik ang hallway. Amoy papel, pawis, at lumang aircon.

Pagkalabas namin, tumingin siya sa relo.

“May dalawang oras pa bago tuluyang kumapit ang epekto,” sabi niya. “Sa loob ng tatlong araw, unti-unti mong makakalimutan lahat ng alaala tungkol sa akin. Pagkatapos ng kasal, iinumin mo ang antidote. Mawawala rin sa isip mo ang nangyari ngayong tatlong araw.”

Tumingin ako sa kanya.

“Antidote?”

Tumango siya. “Hindi kita hahayaang masaktan, Sof. Pansamantala lang ito. Pagkatapos ng kasal ni Clarisse… babalik tayo sa dati. Ikaw pa rin ang asawa ko.”

Gusto kong matawa.

Bumigat lang ang dibdib ko.

Si Clarisse ang unang pag-ibig niya. Sampung taon daw siyang naghintay. May sakit daw siya sa puso. Ang huling hiling niya bago lumala ang kondisyon niya ay magkaroon ng “malinis” na kasal kay Marco—walang asawa, walang komplikasyon, walang ako.

Kaya ako ang binura.

“Hindi ka ba magsisisi?” tanong ko.

Hinawakan niya ang pisngi ko, gaya ng dati kapag gusto niyang paniwalain akong ligtas ako sa kanya.

“Sofia, palagi kang mas maunawain kaysa sa iba. Alam kong maiintindihan mo.”

Doon ko naintindihan.

Hindi niya ako minahal bilang tao.

Minahal niya ako dahil marunong akong magtiis.

Noong nagsisimula pa lang ang pharmaceutical company niya sa Bonifacio Global City, ako ang nagbenta ng condo ko para mabayaran ang unang lab equipment niya. Ako ang nagpuyat sa proposals. Ako ang nagpresent sa investors noong nawalan siya ng boses. Ako ang uminom ng kape at alak sa bawat meeting hanggang dumugo ang sikmura ko.

Noong na-confine ako sa St. Luke’s, umiyak siya sa tabi ng kama ko.

“Sof,” sabi niya noon, “kapag nawala ka sa akin, mababaliw ako.”

Ngayon, siya mismo ang nag-aabot ng gamot para mawala siya sa alaala ko.

Kinuha ko ang tableta.

“Okay,” sabi ko.

At nilunok ko iyon sa harap niya.

Saglit siyang napapikit, parang nasaktan.

Pero hindi niya binawi.

Pagkalipas ng ilang minuto, kumirot ang ulo ko. Biglang kumupas ang huling sampung minuto, parang basang litrato na hinugasan ng ulan.

Tumingin ako sa papel sa kamay ko.

“Ano ’to?” tanong ko.

Natigilan si Marco.

“Sof… naaalala mo ba na pumirma tayo?”

“Kailan?”

May panginginig na dumaan sa mata niya. Pero mabilis niyang tinago iyon.

Kinuha niya ang folder sa kamay ko.

“Wala. Medical documents lang. Magulo pa ang memory mo dahil sa gamot. Ako muna ang magtatago.”

Hindi ko siya kinontra.

Kung gusto niyang magsinungaling, hahayaan ko siyang malunod sa sarili niyang kasinungalingan.

Pagdating namin sa parking, may boses na tumawag.

“Marco!”

Tumakbo papalapit si Clarisse, nakasuot ng puting dress at manipis na cardigan. Nang bahagya siyang madapa, binitawan ako ni Marco.

Mabilis.

Walang pag-aalinlangan.

Nasagi ako sa sementong haligi. Sumakit ang balikat ko, pero mas masakit ang nakita ko: ang paraan ng paghawak niya kay Clarisse, parang siya ang pinakamahalagang bagay sa mundo.

“Are you okay?” kinakabahang tanong niya rito.

Mahinang tumango si Clarisse, saka tumingin sa akin.

“Sofia, pupunta ka sa kasal namin, di ba?” matamis niyang sabi. “Gusto kong makita mo kung paano niya ako pipiliin.”

Nanlamig ang hangin.

“Clarisse,” mariing sabi ni Marco.

Pero hindi niya binitiwan ang kamay nito.

Ngumiti ako.

“Kung kasal ng pinsan ko si Marco, bakit hindi?”

Namutla siya sandali.

Dahil alam niyang nagsisimula na akong makalimot.

At alam niyang sa bawat sandaling lumilipas, nawawala ang lugar ni Marco sa isip ko.

Biglang hinawakan ni Clarisse ang dibdib niya.

“Marco… nahihilo ako…”

Hindi na siya nagdalawang-isip. Binuhat niya ito papunta sa kotse.

Bago magsara ang pinto, nakita kong yumakap si Clarisse sa leeg niya at hinalikan siya sa gilid ng labi.

Hindi siya umiwas.

Doon ko naramdaman ang unang tunay na pamamaalam ng puso ko.

Hindi sigaw.

Hindi iyak.

Isang tahimik na bitak lang.

Umuwi ako sa condo namin sa Mandaluyong.

Pagbukas ko ng pinto, kalahati ng bahay ay wala na.

Wala ang mug niya.

Wala ang mga libro niya.

Wala ang framed photo namin sa Tagaytay.

Pati ang mga halaman sa balcony na sabay naming itinanim, inalis niya. Naiwan ang mga paso, puro lupa na lang.

Siguro ayaw niyang may makita akong magpapaalala sa kanya.

O baka natatakot siyang maalala ko ang lahat at sirain ko ang kasal niya.

Tumawa ako nang mahina.

Marco, kahit hindi mo linisin ang bahay, aalis ka pa rin sa alaala ko.

Hinubad ko ang singsing.

Kumuha ako ng papel.

Sumulat ako ng liham, inilagay ang singsing sa loob ng sobre, at ibinaon iyon sa ilalim ng lupa sa isang paso sa balcony—ang paborito niyang upuan kapag umiinom siya tuwing gabi.

Kung darating ang araw na magsisisi siya…

kung uupo siya roon habang hinahanap ang dating ako…

makikita niya iyon.

Tumunog ang phone ko.

Si Mira, best friend ko.

“Sof,” nanginginig ang boses niya, “may nakita ako. Si Marco… may kasamang babae sa café. Magkayakap sila.”

“Alam ko.”

“Alam mo?”

“Hiwalay na kami.”

Tumahimik siya.

Pagkatapos ay sumabog.

“Putangina, ano?!”

Ikinuwento ko lahat. Ang kasal. Ang gamot. Ang pagpapanggap niya na may antidote.

Sa kabilang linya, parang umiiyak siya sa galit.

“Sof, hindi niya alam na ikaw ang gumawa ng gamot na ’yan?”

“Hindi.”

“Hindi niya alam na walang antidote?”

Tumingin ako sa pasong may nakabaong liham.

“Hindi.”

Huminga siya nang malalim.

“Then let him lose you completely.”

Sa sandaling iyon, may pumasok na email mula sa Geneva Neuropharma Institute.

Dr. Sofia Reyes, your welcome ceremony is ready. We look forward to receiving you in three days.

Tinitigan ko iyon nang matagal.

Tatlong araw.

Tatlong araw bago ako umalis ng Pilipinas.

Tatlong araw bago makasal si Marco sa babaeng pinili niya.

Tatlong araw bago tuluyan kong makalimutan ang lalaking minsang pinangarap kong makasama habang buhay.

At sa mismong gabing iyon, may kumatok sa pinto.

Pagbukas ko, si Marco ang nakatayo roon.

Basang-basa sa ulan.

Hawak niya ang isang lumang litrato namin.

At sa unang pagkakataon, takot ang mukha niya.

“Sofia,” bulong niya, “bakit hindi ko mahanap ang pangalan mo sa research file ng gamot?”

part2

Hindi ako agad sumagot.

Tumulo ang tubig mula sa buhok ni Marco papunta sa sahig. Sa likod niya, kumikidlat sa madilim na langit ng Mandaluyong. Dati, kapag ganitong umuulan, yayakapin niya ako mula sa likod at sasabihing, “Safe ka rito.”

Ngayon, siya ang mukhang walang matakbuhan.

“Anong ibig mong sabihin?” tanong ko.

Pumasok siya nang hindi na naghihintay ng permiso. Nanginginig ang kamay niya habang hawak ang litrato—kami sa Tagaytay, tumatawa habang hawak ang isang maliit na paso ng basil.

“Nag-check ako,” sabi niya. “Ang formula ng memory-targeting drug… may encrypted author. Hindi ko ma-access. Pero may nakita akong initials.”

Huminga siya nang mabigat.

“S.R.”

Tumingin siya sa akin.

“Sofia Reyes.”

Tahimik ang condo.

Masyadong tahimik para sa dalawang taong minsang pinuno iyon ng pangako.

“Sabihin mo sa akin,” garalgal niyang sabi. “May antidote, di ba?”

Hindi ko inalis ang tingin sa kanya.

“Wala.”

Parang may nabasag sa mukha niya.

“Hindi. Hindi puwede.”

“Puwede. At iyon ang katotohanan.”

Napaatras siya ng isang hakbang.

“Pero sinabi ng supplier—”

“Hindi supplier ang gumawa niyan, Marco. Research team namin iyon sa Geneva. Prototype pa lang. Hindi dapat ginagamit sa personal na dahilan. Hindi dapat ibinibigay sa kahit kanino.”

Namula ang mga mata niya.

“Akala ko… akala ko temporary lang.”

“Hindi ka nagtanong.”

“Sofia—”

“Hindi mo rin ako tinanong kung gusto kong kalimutan ka.”

Tumigil siya.

Iyon ang unang beses na wala siyang maisagot.

Lumapit siya, pero umatras ako.

“Sof, please. Kaya ko pang ayusin ’to. May three days pa. Kung ikaw ang gumawa, may paraan ka.”

Umiling ako.

“Ang gamot na iyon ay hindi pambura ng pangyayari. Pambura siya ng tao. Lahat ng alaala kung saan ikaw ang sentro, unti-unting mawawala. Pero ang sakit, minsan nauuna. Minsan nahuhuli. Hindi ko kontrolado.”

Hinawakan niya ang ulo niya na parang siya ang nasasaktan.

“Hindi ko gustong mawala ako sa’yo.”

Ngumiti ako nang mapait.

“Pero gusto mong mawala ako sa kasal mo.”

Napapikit siya.

“Clarisse is dying.”

“At ako?” mahina kong tanong. “Ano ako? Buhay kaya puwede mong saktan?”

Hindi siya nakasagot.

Umupo ako sa sofa. Sa dingding, may maputlang bakas kung saan dating nakasabit ang wedding photo namin.

“Naaalala mo ba,” sabi ko, “noong una kang mawalan ng investor, sinabi mong susuko ka na?”

Tumingin siya sa akin.

“Sinabi ko, sige. Susuko tayo bukas. Pero ngayong gabi, kakayanin natin.”

Nanginginig ang labi niya.

“Naalala ko.”

“Ako ang nagdala sa’yo sa bukas, Marco. Araw-araw.”

Lumuhod siya sa harap ko.

“Sof, patawarin mo ako. Nagkamali ako. Nabulag ako sa guilt. Si Clarisse… she loved me before I had anything. Akala ko utang ko sa kanya ’to.”

“At ako? Ano ang utang mo sa akin?”

Tumingin siya sa mga kamay ko. Wala na ang singsing.

Doon niya napansin.

“Nasan ang singsing mo?”

Hindi ko sinabi.

Tumayo ako at dumiretso sa kwarto. Kinuha ko ang maliit kong maleta. Nakahanda na ang passport, ticket, at invitation mula Geneva.

Sumunod siya.

“Aalis ka?”

“Tatlong araw.”

“Hindi. Hindi ka aalis.”

Napatingin ako sa kanya.

Dati, kapag sinabi niya iyon, pakiramdam ko mahal niya ako.

Ngayon, parang kulungan.

“Wala ka nang karapatang pigilan ako.”

Kinabukasan, mabilis kumalat ang balita sa circles namin: ikakasal si Marco Del Rosario kay Clarisse Villanueva sa isang private garden sa Tagaytay.

Sa unang araw, nakalimutan ko ang unang date namin.

Sa ikalawang araw, hindi ko na maalala kung paano siya tumawa kapag kinakabahan.

Sa ikatlong araw, habang suot ni Clarisse ang wedding gown niya at naghihintay sa altar, si Marco naman ay wala roon.

Nasa condo siya.

Hinukay niya ang mga paso sa balcony, isa-isa, desperado, parang baliw na naghahanap ng hininga.

Hanggang makita niya ang sobre.

Sa loob, nandoon ang singsing ko.

At ang liham.

Marco,

Kung binabasa mo ito, ibig sabihin huli na.

Hindi kita iiwan dahil hindi kita mahal. Iiwan kita dahil sobra kitang minahal hanggang nakalimutan kong mahalin ang sarili ko.

Ang taong tunay na nagmamahal, hindi binubura ang alaala ng minamahal niya para lang maging maginhawa ang kasalanan niya.

Kapag nakalimutan na kita, sana maalala mo ako para sa ating dalawa.

At kapag sumakit iyon, huwag mong hanapin ang lunas.

Iyan ang alaala na pinili mong itira sa sarili mo.

Nalaglag ang liham sa kamay niya.

Tumawag siya sa akin.

Isang beses.

Sampung beses.

Dalawampu.

Hindi ko sinagot.

Nasa airport na ako.

Habang tinatawag ang boarding para sa flight papuntang Geneva, tumingin ako sa screen ng phone ko.

Marco calling…

Wala akong naramdamang galit.

Wala ring pananabik.

May bahagyang lungkot lang, parang nakatingin sa lumang bahay na minsang naging tahanan pero hindi mo na alam ang daan pabalik.

Pinatay ko ang phone.

Sa Tagaytay, naiwan si Clarisse sa altar.

Sa balcony, naiwan si Marco hawak ang singsing na hindi na kasya sa buhay ko.

At ako?

Naglakad ako papasok sa eroplano.

Hindi para tumakas.

Kundi para bumalik sa sarili kong pangalan.

Minsan, ang pinakamalaking pagmamahal ay hindi ang manatili hanggang maubos ka.

Minsan, ito ay ang tahimik na pagbitaw—para maalala mong bago ka minahal ng iba, dapat buo ka muna sa sarili mo.