TINULAK AT PINALAYAS NG GUARD ANG MATANDANG MAGBOBOTE NA NAKIKINOM LANG NG TUBIG SA BANGKO — PERO LUMUHOD AT NAGMAKAAWA ANG MANAGER NANG MAKITA ANG PASSBOOK NG MATANDA NA NAGLALAMAN NG BILYON NA KAILANGAN NILA

Tanghaling tapat. Tirik na tirik ang araw. Ang init ay tumatagos sa balat, at ang aspalto ay parang nagbabaga sa init.

Sa gitna ng nakakapaso na init, nagtutulak ng kanyang kariton si Nanay Soling. Siya ay 75-anyos na, payat, sunog ang balat, at nakasuot ng duster na kupas na kupas at may mga tapal. Ang kanyang kariton ay puno ng mga karton, plastik na bote, at bakal na napulot niya sa maghapon.

Uhaw na uhaw si Nanay Soling. Tuyo na ang lalamunan niya. Nanginginig na siya sa gutom at dehydration.

Napahinto siya sa tapat ng Royal Prime Bank. Ito ang pinakasikat at pinakamayamang bangko sa lungsod. Ramdam ni Nanay Soling ang lamig ng aircon na lumalabas tuwing bumubukas ang automatic glass door.

“Tubig…” bulong ni Nanay Soling. “Kahit isang baso lang.”

Nakita niya ang water dispenser sa loob, malapit sa entrance. Lakas-loob siyang lumapit. Iniwan niya ang kariton sa gilid at naglakad papunta sa pinto.

Agad siyang hinarang ng Security Guard na si Guard Berto. Malaki ang katawan ni Berto, at kilala siya sa pagiging matapobre.

“Hoy! Ale!” sigaw ni Berto, sabay harang ng kanyang batuta. “Saan ka pupunta? Bawal mamasura dito! Doon ka sa likod!”

“Iho…” paos na boses ni Nanay Soling. “Mawalang galang na… pwede ba akong makahingi ng tubig? Kahit isang baso lang. Mahihimatay na kasi ako sa init.”

Tinignan ni Berto si Nanay Soling mula ulo hanggang paa. Nandidiri ang mukha ng gwardya.

“Tubig?!” bulyaw ni Berto. “Bangko ito, hindi feeding program! Ang dumi-dumi mo! Tignan mo nga ‘yang paa mo, puro putik! Dudumihan mo lang ang tiles namin! Umalis ka! Doon ka sa kanal uminom!”

“Sige na, iho. Kahit sa paper cup lang. Hindi ako papasok. Iabot mo na lang,” pakiusap ng matanda.

“Ang kulit mo ah!”

Hinawakan ni Berto ang braso ni Nanay Soling at itinulak ito palayo.

Dahil mahina na ang tuhod, nawalan ng balanse si Nanay Soling.

BLAG!

Bumagsak ang matanda sa semento. Tumilapon ang dala niyang bayong. Nagkalat ang laman nito—ilang barya, rosaryo, at isang lumang notebook na nakabalot sa plastik.

Nasugatan ang siko ni Nanay Soling.

Nagtitinginan ang mga tao at customers sa loob, pero walang tumulong. Ang iba ay nandidiri pa.

“Ayan! Yan ang napapala ng makulit!” sigaw ni Berto. “Alis! Bago pa kita ipadampot sa pulis!”

Sa loob ng bangko, sa opisina ng Manager.

Stress na stress si Manager Eric. Kasalukuyan siyang sinisigawan ng kanyang Regional Director sa telepono.

“Eric! Kailangan natin ng 100 Million Pesos deposit ngayong araw! Kapag hindi mo na-hit ang quota, ipapasara ko ang branch mo at tanggal ka sa trabaho! Naintindihan mo?!”

“Opo, Sir! Ginagawa ko po ang lahat! May hinihintay po akong Big Client,” sagot ni Eric habang pinapawisan nang malapot.

Binaba ang telepono. Napahawak si Eric sa ulo niya.

“Sino ba ang kliyenteng ‘yun?” tanong ni Eric sa sekretarya. “Sabi sa system, may isang Madam Soledad Villafuerte na pinakamalaking depositor sa area na ito. Pero hindi pa siya nagpapakita. Nasaan na kaya siya?”

Biglang nakarinig si Eric ng gulo sa labas.

“Anong ingay ‘yun?”

Tumayo si Eric at lumabas ng opisina. Nakita niya sa glass window na nakabulagta ang isang matandang babae sa labas habang dinuduro ng guard.

Nainis si Eric. “Ano ba ‘yan! May hinihintay akong VIP client tapos may iskandalo sa labas! Baka makita ni Madam Villafuerte at hindi na tumuloy!”

Nagmamadaling lumabas si Eric para paalisin ang “sagabal.”

“Guard Berto! Anong nangyayari dito?!” sigaw ni Eric paglabas ng pinto.

“Sir! Eto po kasing pulubi, nanggugulo! Nanghihingi ng tubig, eh ang baho-baho! Pinaaalis ko na po!” paliwanag ni Berto.

Tumingin si Eric sa matandang nasa sahig. Nakita niya itong pinupulot ang mga gamit na nagkalat.

Akmang sasabihin sana ni Eric na “Bigyan mo ng piso para umalis na,” pero nahagip ng mata niya ang isang bagay na hawak ng matanda.

Yung lumang notebook na nakabalot sa plastik.

Hindi iyon notebook.

Isa iyong Old-School Bank Passbook ng Royal Prime Bank. Kulay Gold. Ang ganitong passbook ay iniisyu lamang sa mga kliyenteng nagbukas ng account 40 years ago at hindi kailanman nag-withdraw.

Kumabog ang dibdib ni Eric.

Lumapit siya nang kaunti. Nakita niya ang pangalan na nakasulat sa passbook na hawak ni Nanay Soling.

ACCOUNT NAME: SOLEDAD VILLAFUERTE

Nanlaki ang mata ni Eric. Halos lumabas ang eyeballs niya. Namutla siya na parang bangkay.

Ang matandang nakaduster… ang matandang tinulak ng guard… ang matandang “basurero”…

Siya si Madam Soledad Villafuerte. Ang may-ari ng pinakamalaking Junk Shop Empire at Recycling Plant sa buong rehiyon. Ang bilyonaryong hinihintay niya para isalba ang bangko!

“M-Madam Soledad?!” sigaw ni Eric.

Mabilis na tumakbo si Eric. Sa harap ng guard, sa harap ng mga customers, at sa harap ng mga taong dumadaan… lumuhod ang Bank Manager sa mainit na semento para tulungan ang matanda.

“Diyos ko po! Madam!” nanginginig na sabi ni Eric. “Kayo po pala ‘yan! Naku po, pasensya na po! Huwag po kayong gumalaw, tatawag ako ng ambulansya!”

Natigilan si Guard Berto. “S-Sir? Kilala niyo ang pulubi na ‘yan?”

Humarap si Eric kay Berto. Ang mukha ng Manager ay kulay ube sa galit.

“PULUBI?!” sigaw ni Eric na halos pumiyok. “Gago ka ba?! Siya si Madam Soledad! Siya ang may-ari ng lupang tinatayuan ng bangko na ‘to! Siya ang may pinakamalaking deposito sa kumpanya natin! Ang laman ng passbook na ‘yan ay kayang bilhin ang buong angkan mo!”

Nalaglag ang panga ni Guard Berto. Nabitawan niya ang batuta niya.

Ang matandang tinulak niya… ang inalipusta niya… ay ang Landlord at Top Client nila?!

“M-Madam…” nauutal si Berto. “S-Sorry po… akala ko po kasi…”

Dahan-dahang tumayo si Nanay Soling sa tulong ni Eric. Pinagpag niya ang dumi sa duster niya. Hawak niya ang passbook.

“Akala mo ano, iho?” kalmadong tanong ni Nanay Soling, pero may diin. “Akala mo dahil mukha akong basurero, wala na akong karapatang uminom ng tubig?”

“Uhaw na uhaw ako,” patuloy ni Nanay Soling. “Pupunta sana ako dito para i-deposit ang kita ng planta ko ngayong buwan. 50 Million Pesos.“

“50 Million?!” sabay na sigaw ni Eric at Berto.

“Pero,” tinignan ni Soling ang bangko. “Mukhang ayaw niyo naman sa pera ng isang ‘mabaho’. Kaya sa iba ko na lang dadalhin.”

“HUWAG PO MADAM!” nagmakaawa si Eric, lumuhod ulit at kumapit sa duster ni Soling. “Parang awa niyo na po! Ipapasara po ang bangko namin kapag umalis kayo! Mawawalan po kami ng trabaho! Patawarin niyo po kami!”

Tumingin si Nanay Soling kay Guard Berto na ngayon ay nanginginig na at umiiyak sa takot.

“Manager,” sabi ni Soling. “Hindi ko kailangan ng special treatment. Hindi ko kailangan ng red carpet. Ang kailangan ko lang kanina ay tubig at respeto bilang tao. Kung ang simpleng tao ay hindi niyo kayang respetuhin, hindi niyo deserve ang pera ko.”

“Berto,” baling niya sa guard. “Ang trabaho mo ay magprotekta, hindi manakit ng mahina.”

Binuksan ni Soling ang kanyang bayong. Kinuha niya ang passbook.

“Manager, gusto kong i-close ang account ko. Ngayon din. Ililipat ko sa bangko sa kabila. Doon, kahit ang aso, pinapainom nila.”

“Madam, please!” iyak ni Eric.

“No. Close it. Or I will call the media at sasabihin ko sa lahat kung paano niyo trinato ang isang matanda.”

Walang nagawa si Eric. Nanginginig na pinroseso ang withdrawal.

Nang araw na iyon, nawala ng Royal Prime Bank ang kanilang pinakamalaking kliyente. Dahil hindi naabot ang quota, na-relieve sa pwesto si Manager Eric.

Si Guard Berto ay tinanggal sa trabaho at kinasuhan ng Physical Injury at Discrimination. Walang kumpanya ang tumanggap sa kanya. Naranasan niya ang maging walang trabaho at magutom—at doon niya naintindihan ang pakiramdam ni Nanay Soling.

Si Nanay Soling?

Naglakad siya patawid sa kabilang bangko. Sinalubong siya ng guard doon, inalalayan, at binigyan agad ng malamig na tubig at upuan—hindi dahil alam nilang mayaman siya, kundi dahil mabuti silang tao.

Doon niya idineposito ang kanyang bilyones. At napatunayan ng lahat: Ang tunay na yaman ay hindi nakikita sa suot na damit, kundi sa kung paano ka tratuhin ng kapwa mo kapag akala nila ay wala kang silbi.