Kinansela Nila ang Ticket Ko Para sa Taya, Pero Hindi Nila Alam na Ang “Biro” Nila ang Magpapabagsak sa Relasyong Matagal Ko Nang Nililigtas
Noong gabi bago ang flight namin papuntang Boracay, saka ko lang nalaman na kanselado na pala ang ticket ko.
Tatlong araw na.
At para sa kanila, hindi iyon pagkakamali.
Isa iyon sa mga taya nilang dalawa para lang matawa.
“Lara, i-check mo nga booking mo,” mensahe ni Nico sa group chat namin.
Si Nico Reyes ang boyfriend ko sa loob ng apat na taon. Kasama namin sa trip si Mika Dela Cruz, ang babaeng lagi niyang tinatawag na “best friend lang.”
Binuksan ko ang airline app.
Sa screen, malinaw ang nakasulat.
CANCELLED.
Kinansela tatlong araw na ang nakalipas.
Hindi pa ako nakakahinga nang maayos, sunod-sunod na agad ang chat ni Mika.
【Hala, talo ako. Ang taya namin ni Nico, hindi mo mapapansin hanggang nasa airport na tayo. Kaso sinabihan ka niya. Foul ’yan, Nico!】
Sumagot si Nico na parang wala lang.
【Sige na, panalo ka pa rin. Ngayon lang niya napansin. Rebook na lang natin. Sayang lang, hindi na tayo magkakatabi sa plane.】
Naglagay pa si Mika ng laughing emoji.
Parang hindi nila pinaglaruan ang bakasyon ko.
Parang hindi nila pinaglaruan ang oras ko, pera ko, at tiwala ko.
Hindi ito ang unang beses.
Noong outing namin sa Tagaytay, pinagpalit nila ang hotel room namin. Akala ko room for two ang kinuha. Pagdating ko roon, room for three na pala, at ako ang pinatulog sa folding bed dahil “mas maliit naman ako.”
Noong isang lakad namin sa BGC, pinalitan nila ang art museum na matagal ko nang gustong puntahan ng escape room. Nagpustahan sila kung mapapansin ko raw ba bago kami makarating.
Tuwing sasabihin kong nasasaktan ako, pareho lang ang sagot nila.
“Eh hindi ka naman nagsasalita.”
“Akala namin okay lang sa’yo.”
Pero paano ko sasabihing hindi okay kung hindi man lang nila ako tinanong?
Hindi ako nag-rebook ng flight papuntang Boracay.
Sa halip, nagbukas ako ng ibang app.
May promo flight pa papuntang Reykjavík, Iceland, via Doha. Matagal ko nang pangarap makita ang aurora borealis. Matagal ko nang gustong pumunta sa lugar na malamig, tahimik, at malayo sa mga taong pinapaniwala akong sobra akong sensitibo.
Minus fifteen degrees ang forecast.
Perpekto.
Mag-isa akong aalis.
Bandang alas-nuwebe ng gabi, narinig ko ang tunog ng pinto. Pumasok sina Nico at Mika sa condo namin sa Mandaluyong, may dalang goggles, sunscreen, at isang supot ng makukulay na stickers para raw sa floatie ni Mika.
Tumigil ang tingin ni Mika sa makapal kong winter coat na nakapatong sa sofa.
Dalawang segundo siyang natahimik.
Pagkatapos, tumawa siya nang malakas.
“Nico, bayad na. Sabi ko sa’yo, magda-drama ’yan. Tingnan mo, naglabas pa ng winter clothes para takutin tayo.”
Kinuha ni Nico ang phone niya at nag-transfer ng pera.
“Sige. Panalo ka.”
Lumingon siya sa akin, ngumiti nang parang pinapatawad niya ako sa isang kasalanang hindi ko ginawa.
“Lara, na-rebook ko na ticket mo. Mali kami, okay? Medyo sumobra ang biro. Huwag ka nang magalit.”
Lumapit siya at inangat ang kamay para haplusin ang ulo ko.
Umiwas ako.
Natigilan ang kamay niya sa ere.
“Galit ka talaga?”
Isinara ko ang zipper ng maleta.
“Hindi na ako pupunta ng Boracay. Kayo na lang.”
Nawala ang ngiti ni Mika.
Pero saglit lang.
Lumapit siya at hinawakan ang braso ko.
“Uy, huwag naman. Nabook na ulit ticket mo. Kung ayaw mong mag-isa sa seat, ako na lang lilipat sa likod. Ikaw na tumabi kay Nico.”
Tiningnan ko ang kamay niyang nakadikit sa akin.
“Huwag mo akong hawakan.”
Natigilan siya.
Kumunot ang noo ni Nico.
“Lara, ticket lang ’yon. Biro lang. Kailangan mo bang palakihin?”
“Tinataya ninyo ang ticket ko. Tinataya ninyo ang itinerary ko. Tinataya ninyo kung kailan ako masasaktan. Tapos ako pa ang nagpapalaki?”
Huminga siya nang malalim, halatang pinipigilan ang inis.
“Binawi ko na nga. May bago ka nang ticket. Hindi naman kita iniwan.”
Sumingit si Mika, halos paawa ang boses.
“Hindi naman namin intensyon na hindi ka makasama. Gusto lang namin gumaan ang mood. Dati, hindi ka naman ganyan ka-sensitive.”
Bigla siyang napangiti na parang may naalala.
“Ay, oo nga pala. May good news ako!”
Kumuha siya ng phone sa bag at ipinakita sa akin ang screenshot.
“Yung final entry mo sa Sining Tala National Illustration Awards, na-submit ko na kahapon. Nakita ko kasing puyat na puyat ka nitong mga nakaraang araw. Araw-araw kang nakayuko sa laptop. So ako na ang nag-submit para bawas stress.”
Nanigas ang kamay ko sa hawak kong maleta.
“Hinawakan mo ang competition file ko?”
Umirap siya nang pabiro.
“Relax. May surprise pa ako. Yung favorite mong main artwork, nilagyan ko ng maliit na watermark sa corner. White frog na bilog ang mata. Cute sobra.”
Tumawa siya at siniko si Nico.
“Nagpustahan pa kami kung kailan mo mapapansin. Balak sana namin sabihin pag nanalo ka na.”
Parang may sumabog sa loob ng tenga ko.
Ang Sining Tala Awards ang pinakamalaking student illustration competition sa bansa. Blind judging ang sistema. Bawal ang pangalan, mark, logo, watermark, o kahit anong personal symbol sa artwork.
Iyon ang entry na ginawa ko sa loob ng dalawang linggo na halos hindi ako natulog.
Iyon ang nag-iisang nomination ng department namin sa UP Diliman.
Binuksan ko ang email.
Nasa taas ang bagong mensahe.
【Due to the presence of an unauthorized visual mark unrelated to the submitted work, and in violation of blind judging guidelines, the participant is hereby disqualified from this year’s selection process.】
Iniharap ko ang screen kay Mika.
Unti-unting nawala ang kulay sa mukha niya.
Pagkatapos, namula ang mata niya.
“Ang OA naman ng judges. Paano ko malalaman na ganyan sila ka-strict?”
Nanginginig ang boses niya.
“Gusto ko lang naman makatulong. Sobrang stressed ka na kasi.”
“Lara, huwag mo akong tingnan nang ganyan.”
“Bayaran ko na lang yung registration fee.”
Agad siyang hinila ni Nico sa likod niya.
Sanay na sanay ang galaw.
Parang sa bawat luha ni Mika, awtomatikong ako ang kailangang umatras.
“Lara,” mabigat ang boses ni Nico. “Hindi niya sinasadya. Nasira niya, oo. Pero ang intention niya, para tulungan ka.”
“Tanggal na ako sa competition.”
“Next year ka sumali,” sagot niya agad. “Magaling ka naman. Hindi mauubos ang opportunities. Isang taon lang ’yan.”
Isang taon lang.
Para sa kanila, isang biro lang ang ticket.
Isang biro lang ang hotel room.
Isang biro lang ang pangarap ko.
Kinuha ko ang phone ko.
Isa-isa kong kinunan ng screenshot ang cancelled flight, ang group chat, ang messages nila, at ang disqualification email.
Nakita iyon ni Nico.
Nag-iba ang mukha niya.
“Anong ginagawa mo? Mag-iipon ka ng ebidensya para siraan kami?”
Hindi ako sumagot.
Pumunta ako sa key holder sa tabi ng pinto. Tinanggal ko ang spare key ko sa keychain ni Nico.
Hinawakan niya agad ang metal ring.
“Lara.”
Hinila ko nang malakas.
Napunta sa palad ko ang susi.
Tiningnan ko silang dalawa.
“Alam n’yo ba? Nakakasuka kayo.”
Nalaglag ang luha ni Mika.
Napuno ng galit ang mata ni Nico.
“Sige. Lumabas ka ngayon.”
“Pero kapag lumabas ka sa pintong ’yan, huwag kang aasa na susuyuin pa kita.”
Binuksan ko ang pinto.
Hinila ko ang maleta palabas.
Bago magsara ang elevator, narinig ko pa ang mahinang hikbi ni Mika.
“Grabe siya, ’no?”
Hindi ko narinig ang sagot ni Nico.
Pero nang makasakay ako sa Grab papuntang NAIA, nag-vibrate ang phone ko.
Mensahe niya.
【Kapag humupa na ’yang arte mo, ikaw ang gumapang pabalik.】
Tinitigan ko ang screen.
Pagkatapos, dumating ang isa pang email mula sa Sining Tala Awards.
Subject:
【URGENT: We Need to Confirm One Detail About Your Submitted File】
Binuksan ko iyon.
At sa unang linya pa lang, nanlamig ang buong katawan ko.
【Ms. Lara Santos, before we close your case, please explain why your entry was accessed and modified twice from a device registered under Mr. Nico Reyes.】
…
Nanginig ang daliri ko habang nakatitig sa email.
Hindi ako makahinga.
Device registered under Mr. Nico Reyes.
Hindi kay Mika.
Kay Nico.
Ibig sabihin, hindi lang simpleng “tinulungan” ako ni Mika habang wala ako. Hindi lang siya aksidenteng nakialam sa file ko. May ginamit siyang device na pag-aari ni Nico. At hindi iyon minsan lang.
Dalawang beses.
Pinilit kong pakalmahin ang sarili ko habang nasa likod ng Grab. Dumaan ang sasakyan sa EDSA. Siksikan pa rin kahit gabi na, pero sa loob ng dibdib ko, mas masikip pa.
Binasa ko ang buong email.
Sinabi ng committee na may automated log silang nakuha mula sa submission portal. Unang upload: alas-dos y medya ng madaling-araw. Pangalawang modification: alas-tres kinse. Parehong mula sa laptop ni Nico.
May tanong sila:
Kung hindi raw ako ang nag-modify, kailangan kong mag-submit ng written explanation, original files, timestamped drafts, at proof na hindi ko pinahintulutan ang paggalaw sa entry ko.
Binigyan nila ako ng hanggang alas-dose ng tanghali kinabukasan.
Tumingin ako sa maleta ko.
Sa loob niyon, puro winter clothes.
Dapat sa oras na iyon, takas lang ang gusto ko.
Pero biglang luminaw ang isip ko.
Hindi ako aalis para tumakas.
Aalis ako matapos kong iligtas ang pangalan ko.
Pagdating ko sa NAIA Terminal 3, hindi muna ako nag-check in. Umupo ako sa isang sulok ng café, inilabas ang laptop ko, at binuksan ang cloud storage ko.
Nandoon lahat.
Original sketches.
Layered files.
Screen recordings ng process ko.
Drafts na may date and time.
Messages ko sa adviser kong si Professor Celeste Villanueva, kung saan ipinapakita ko sa kanya ang bawat progress ng artwork.
Ipinadala ko lahat sa committee.
Isinama ko ang screenshots ng group chat: ang taya nila sa cancelled ticket, ang confession ni Mika na siya ang nag-submit, ang sinabi niyang siya ang naglagay ng frog watermark, at ang mensahe ni Nico na “gumapang pabalik.”
Matapos kong pindutin ang send, parang bumagsak ang katawan ko sa upuan.
Akala ko iiyak ako.
Pero walang lumabas.
Minsan pala, kapag sobra na ang sakit, nauuna munang manahimik ang katawan.
Bandang alas-onse ng gabi, tumawag si Professor Celeste.
“Lara,” sabi niya, mahina pero matatag ang boses. “Nakuha ko ang email mo. Nag-reply na rin ako sa Sining Tala. Confirmed ko sa kanila na ikaw ang official nominee ng department at ikaw lang ang authorized na magsumite.”
“Ma’am,” pabulong kong sabi, “may chance pa po ba?”
Natahimik siya sandali.
“Hindi ko ipapangako. Strict talaga sila. Pero may malaking difference ang violation na ikaw ang gumawa at violation na ginawa sa’yo.”
Napapikit ako.
“Sana po maniwala sila.”
“Anak,” sabi niya, “hindi lang dapat sila maniwala. Dapat may managot.”
Pagkatapos ng tawag, binuksan ko ang message thread namin ni Nico.
May labing-apat siyang bagong chat.
Una, galit.
【Ang drama mo talaga.】
【Hindi ka na nahiya kay Mika? Iyak siya nang iyak dito.】
【Ticket lang at drawing lang, parang pinatay ka na.】
Sumunod, may halong paninisi.
【Kung hindi ka kasi palaging seryoso, hindi aabot sa ganito.】
【Lahat na lang big deal sa’yo.】
At bandang huli, nagbago ang tono.
【Nasaan ka?】
【Sumagot ka.】
【Hindi ka talaga uuwi?】
Hindi ako nag-reply.
Pero may isa pang message mula kay Mika.
【Lara, sorry na. Hindi ko alam na ma-di-disqualify ka. Pero please huwag mong isumbong sa school. Scholarship ko ’to. Mamamatay ako sa hiya.】
Matagal kong tinitigan ang salitang scholarship.
Kakaiba.
Noong pangarap ko ang nawala, “next year” lang.
Noong pangalan niya ang nanganganib, biglang buhay na niya ang nakataya.
Hindi ko pa rin siya sinagot.
Kinabukasan, bago ang flight ko, may dumating na bagong email mula sa Sining Tala.
【After preliminary review of the evidence submitted, the committee has decided to temporarily reopen your case. Your original unmarked file will be evaluated separately pending final deliberation. Please keep all evidence available.】
Napahawak ako sa bibig ko.
Hindi pa iyon panalo.
Pero hindi na rin iyon talo.
At sa unang pagkakataon mula kagabi, nakahinga ako nang buo.
Sumakay ako sa flight papuntang Iceland dala ang bigat, galit, at kakaibang gaan.
Sa eroplano, hindi ko pinatay ang phone ko agad. Nag-send muna ako ng isang mensahe kay Nico.
【Hindi ako gagapang pabalik. At hindi na ako babalik.】
Pagkatapos, in-off ko ang phone.
Paglapag ko sa Reykjavík, puti ang paligid. Malamig ang hangin, masakit sa pisngi, pero malinis. Walang boses ni Mika. Walang pabigat na biro ni Nico. Walang taong nagsasabing masyado akong sensitibo dahil lang hindi ko pinapayagang yurakan ako.
Dalawang araw akong halos walang ginawa kundi maglakad, uminom ng mainit na kape, at tumingin sa langit.
Sa ikatlong gabi, nakita ko ang aurora.
Berde, lila, at mapusyaw na ilaw na gumagalaw sa ibabaw ng yelo at dilim.
Doon ako umiyak.
Hindi dahil kay Nico.
Hindi dahil kay Mika.
Umiyak ako dahil narealize kong ilang taon ko palang hinihintay na may pumili sa akin nang buo.
At noong gabing iyon, ako mismo ang pumili sa sarili ko.
Pagbalik ko ng Pilipinas makalipas ang isang linggo, diretso akong pumunta sa UP Diliman para sa meeting na ipinatawag ng department at ng Sining Tala committee.
Nandoon si Professor Celeste.
Nandoon ang dalawang representative ng awards.
At nandoon din sina Nico at Mika.
Maputla si Mika. Namamaga ang mata. Si Nico naman, hindi tumingin sa akin sa una. Pero nang maupo ako sa kabilang dulo ng mesa, bigla siyang nagsalita.
“Lara, pwede ba nating ayusin ’to privately?”
Tumawa ako nang mahina.
“Privately ninyo akong pinaglaruan. Public ang consequence.”
Napakagat siya sa labi.
Umiiyak na agad si Mika.
“Hindi ko sinasadya. Promise. Akala ko matutuwa ka. Cute naman yung frog.”
Binuksan ng committee representative ang laptop niya.
“Ms. Dela Cruz, according to the logs, the file was accessed twice. The first time, the watermark was added. The second time, the final submission statement was edited.”
Natigilan ako.
“Edited?”
Tumingin sa akin si Professor Celeste, halatang masakit din para sa kanya ang narinig.
Binasa ng representative ang statement na ipinasa sa ilalim ng pangalan ko.
“‘This work includes a recurring frog symbol as the artist’s personal signature.’”
Parang may yelong ibinuhos sa likod ko.
Hindi lang watermark.
Sinubukan nilang gawing mukhang sinadya ko.
Napasandal si Mika sa upuan.
Si Nico ang unang nagsalita.
“Ako ang nag-type niyan.”
Tahimik ang buong room.
Dahan-dahan akong lumingon sa kanya.
“Bakit?”
Namula ang mata niya, pero hindi ko alam kung hiya o inis.
“Panic na si Mika. Sabi niya baka magkaproblema dahil may mark. Akala namin kung sasabihin na personal signature mo, baka tanggapin.”
“Alam n’yo ang rules,” sabi ko.
“Hindi namin binasa nang buo.”
“Pero file ko ’yon.”
“Gusto lang naming ayusin.”
Napangiti ako, pero walang saya.
“Ayusin? Sinira ninyo ang gawa ko, tapos pinalabas ninyong ako ang lumabag sa rules. Iyon ang ayos para sa inyo?”
Umiyak nang mas malakas si Mika.
“Lara, please. Scholarship ko. Kapag umabot ito sa disciplinary office, tapos ako.”
Tumayo si Professor Celeste.
“Mika, nang mawala ang pagkakataon ni Lara, sinabi mong babayaran mo ang registration fee. Ngayon nang ikaw ang mawawalan, hinihingi mo ang awa niya. Hindi iyon pagsisisi. Takot lang iyon.”
Natahimik si Mika.
Inilapag ng committee ang desisyon.
Dahil napatunayang walang pahintulot ang modification, tinanggap nila ang original unmarked file ko para sa final judging. Hindi raw mabubura ang violation, pero hindi rin nila paparusahan ang artist na biktima ng unauthorized access.
Para kina Nico at Mika, ipapasa ang incident report sa university disciplinary board.
Nanlambot ang balikat ni Mika.
Si Nico naman, sa wakas, tumingin sa akin nang diretso.
“Lara, hindi ko ginustong umabot dito.”
“Pero ginawa mo.”
“Akala ko kasi babalik ka pa rin.”
Doon tumigil ang lahat sa loob ko.
Iyon pala ang pinakamasakit.
Hindi niya inakalang hindi niya ako masasaktan.
Inakala lang niyang kahit saktan niya ako, babalik pa rin ako.
Pagkatapos ng meeting, hinabol niya ako sa hallway.
“Lara, please. Apat na taon tayo.”
Huminto ako.
“Apat na taon akong paulit-ulit na nagpaliwanag kung bakit masakit. Apat na taon kang paulit-ulit na pumili kung sino ang iintindihin mo.”
“Best friend ko lang si Mika.”
“Hindi iyon ang problema, Nico. Ang problema, ginawa mo akong extra sa relasyon ninyong dalawa.”
Napayuko siya.
“Pwede pa ba akong bumawi?”
Tinanggal ko ang maliit na silver ring na matagal ko nang suot, ang singsing na binigay niya noong second anniversary namin. Inilagay ko iyon sa palad niya.
“Hindi lahat ng nasira, dapat ayusin. May mga bagay na kailangan nang bitawan para hindi tuluyang mamatay ang taong nag-iingat.”
Iniwan ko siya roon.
Makalipas ang isang buwan, inanunsyo ang winners ng Sining Tala Awards.
Hindi ako nag-expect.
Ayoko nang isabit ulit ang hininga ko sa resulta.
Pero noong gabing iyon, habang nasa maliit akong apartment sa Maginhawa, tumawag si Professor Celeste.
“Lara,” nanginginig ang boses niya, “Grand Prize.”
Hindi ako nakapagsalita.
“Nanalo ka, anak.”
Binuksan ko ang livestream.
Nasa screen ang artwork ko.
Walang frog.
Walang signature.
Walang biro.
Pamagat ng series: “Liwanag sa Hilaga.”
Sinabi ng judges na ang gawa ko raw ay tungkol sa isang taong natutong hanapin ang liwanag sa lugar na akala ng iba ay puro lamig at dilim.
Tumulo ang luha ko.
Sa comments, maraming bumati. Mga kaklase, dati kong professors, mga taong hindi ko kilala.
May message din si Mika.
【Congrats. Sana okay ka na.】
Hindi ko ni-replyan.
May message si Nico.
【Proud ako sa’yo. Miss na kita.】
Hindi ko rin sinagot.
Hindi dahil gusto kong saktan sila.
Kundi dahil sa wakas, hindi na ako naghahanap ng permiso para protektahan ang sarili ko.
Pagkaraan ng ilang buwan, nagbukas ako ng maliit na solo exhibit sa Quezon City. Dumating si Professor Celeste, mga kaibigan kong tunay, at ilang batang artists na nagsabing na-inspire sila sa story ko.
May isang dalagitang lumapit sa akin pagkatapos.
“Ate Lara,” mahina niyang sabi, “paano po kung sinasabi nilang joke lang, pero nasasaktan ka talaga?”
Tumingin ako sa kanya.
Naalala ko ang cancelled ticket.
Ang folding bed.
Ang frog watermark.
Ang mensaheng “gumapang pabalik.”
At ang gabing nakita ko ang aurora sa gitna ng lamig.
Sabi ko sa kanya, “Kapag paulit-ulit kang nasasaktan sa biro ng ibang tao, hindi na iyon biro. Pattern na iyon.”
Tumango siya, parang may naintindihan.
Ngumiti ako.
“At kapag kailangan mong iwan ang isang lugar para mailigtas ang sarili mo, hindi ka mahina. Matapang ka.”
Dahil may mga taong tatawagin kang sensitive kapag hindi ka na nila kayang lokohin.
May tatawag sa’yo na OA kapag natuto kang magtakda ng hangganan.
May magsasabing sayang ang pinagsamahan kapag hindi ka na pumapayag na tapakan.
Pero tandaan mo ito:
Ang pagmamahal na kailangan mong pagtiisan para lang manatili ay hindi tahanan.
At ang taong marunong pumili sa sarili, kahit nanginginig, kahit umiiyak, kahit mag-isa, ay hindi kailanman talo.
Minsan, ang pinakamalayong biyahe ay hindi papuntang ibang bansa.
Ito ay ang pag-alis mula sa mga taong akala mo kailangan mo, papunta sa sarili mong halaga.
