Tatlong Taon Akong Inalagaan ng Asawa Kong Akala Ko’y Mahal Pa Rin Ako—Hanggang Marinig Kong Siya Pala ang Paulit-ulit na Tumanggi sa Gamot Ko

Tatlong Taon Akong Inalagaan ng Asawa Kong Akala Ko’y Mahal Pa Rin Ako—Hanggang Marinig Kong Siya Pala ang Paulit-ulit na Tumanggi sa Gamot Ko

Tatlong taon akong nakipaglaban sa cancer habang ang asawa ko ang laging nasa tabi ng kama ko.

Ibinenta raw niya ang kumpanya namin. Ibinenta raw pati ang bahay na pinagsaluhan namin.

Akala ng lahat, siya ang pinakamatapat na asawa sa mundo.

Hanggang isang gabi, narinig ko siyang tumawa sa labas ng opisina ng doktor.

“May walong espesyalistang nagsabing puwede pa siyang gamutin. Bakit mo tinanggihan lahat, Enzo?”

Sumagot ang asawa ko nang malamig.

“Dahil gusto kong maramdaman niya kung gaano kasakit ang ginawa niya kay Dana.”

Nanigas ako sa kabilang panig ng pinto.

Ako si Isabella Reyes, tatlumpu’t apat na taong gulang.

At ang lalaking nagsasalita ay ang asawa kong si Lorenzo Villareal—ang lalaking tatlong taon nang nagpapanggap na ipinaglalaban ang buhay ko.

“Paracentesis kada linggo. Chemotherapy. Mga gabing hindi siya makatulog sa sakit,” sabi ng kaibigan niya. “Hindi ba sobra na?”

“Sobra?”

Tumawa si Enzo.

“Tatlong taon ding muntik mawala sa sarili si Dana dahil sa pambabash sa internet.”

“Alam naman ni Bella na may depression si Dana, pero ipinost pa rin niya ang screenshots nila. Pagkatapos, bigla siyang nagka-‘cancer’ para hindi ko siya maiwan.”

Nanginig ang kamay kong nakakapit sa pader.

“Paano kung totoong may sakit siya?”

Tahimik sandali.

Pagkatapos ay sinabi ni Enzo ang mga salitang minsan ko nang narinig sa kanya.

“Kung totoong mamamatay siya, mamamatay rin ako kasama niya.”

Pero may kasunod.

“Pero kung ginagamit niya lang ang sakit para kontrolin ako… hindi ako magpapaloko.”

Hindi ako pumasok.

Hindi ko siya hinarap.

Bumalik ako sa kuwarto ko at kinaumagahan, nagpa-discharge ako nang walang sinasabi kahit kanino.

Namumula ang mata ng nurse kong si Mia habang inaayos ang mga papeles.

“Ma’am Bella… saan po kayo pupunta? Sabi ni Sir Enzo, naibenta na raw pati bahay ninyo sa Forbes Park para sa pagpapagamot ninyo.”

Ngumiti ako.

“Siguro… doon mismo.”

May lumang susi pa ako.

Ang susi ng bahay na sinabi ni Enzo dalawang taon nang wala na sa amin.

Pagdating ko sa harap ng gate, halos pagtawanan ko ang sarili ko.

Siguradong iba na ang kandado.

Pero nang ipasok ko ang susi—

Click.

Bumukas.

Pareho pa rin ang sala.

Malinis.

Maayos.

Walang alikabok.

Ibig sabihin, may nakatira roon.

Sa shoe cabinet, may dalawang pares ng pink na tsinelas na may burdang:

“Mrs. D”

at

“Mr. Enzo.”

Hindi ko alam kung matatawa ako o masusuka.

Si Dana Lim, dating scholar na sinuportahan namin noong kolehiyo, ang babaeng ginawa ni Enzo na executive secretary makalipas ang ilang taon.

Si Dana ang dahilan ng halos lahat ng away namin.

Pink ang baso.

Pink ang kurtina.

Pink ang bedsheet.

Pati desk ni Enzo, may pastel-pink na table runner.

Ang lalaking minsang nagsabing parang “pininturahan ng bubble gum” ang buhay kapag maraming pink… ngayon ay nakatira sa isang bahay na parang ginawa para kay Dana.

Wala ni isang litrato ko.

Wala ni isang gamit ko.

Parang hindi ako kailanman naging asawa sa bahay na ako mismo ang tumulong bumili.

Sa gilid ng sala, nakita ko ang baseball bat ni Enzo.

Hinawakan ko iyon.

At sa unang pagkakataon matapos ang tatlong taon ng chemo, pagsusuka, karayom at pagkukunwaring kaya ko pa—

sumabog ako.

Tumama ang bat sa glass cabinet.

Bumagsak ang mga figurine.

Nabasag ang mga pink na baso.

Nahulog ang mamahaling display collection ni Dana.

Isa.

Dalawa.

Tatlo.

Hanggang sa tumalsik ang salamin at nasugatan ang braso ko.

“ISABELLA!”

Bumukas ang pinto.

Nakatayo roon si Enzo.

May hawak na pink rabbit cake na may mango filling.

Napangiti ako.

Allergic ako sa mangga.

Paborito ni Dana ang mangga.

Tumakbo siya sa akin at inagaw ang bat.

“Baliw ka ba?”

“Baliw?”

Tinuro ko ang buong bahay.

“Sinabi mong ibinenta mo ito para sa pagpapagamot ko.”

Nanigas ang mukha niya.

“Sino talaga ang baliw sa atin?”

Umismid siya.

“Kung puwede kang magsinungaling tungkol sa cancer, puwede rin akong magsinungaling tungkol sa bahay.”

Parang biglang humina ang paligid.

“Akala mo… pinepeke ko?”

“Hindi ko iniisip. Alam ko.”

“May nagpakita sa akin ng totoong medical record mo. Mild gastritis lang. Gamot at pahinga, tapos.”

“Ano?”

Bago siya makasagot, may marahang boses mula sa pinto.

“Ate Bella?”

Pumasok si Dana.

At parang awtomatiko, kumapit siya sa braso ni Enzo.

“Ate… nakalabas ka na pala.”

Namula ang mga mata niya.

“Hindi mo sana kailangang sirain lahat. Tatlong taon ka namang hindi umuuwi. Tinulungan ko lang si Sir Enzo.”

“Tinulungan?”

“Kung hindi ko natuklasang pinepeke mo ang sakit mo, baka tuluyan siyang nasira.”

Hindi ko na namalayan ang kamay ko.

Isang sampal ang tumama sa mukha niya.

Agad akong itinulak ni Enzo palayo.

Bumagsak ako sa sahig.

“Enough, Isabella!”

Hinarangan niya si Dana.

“Hindi ka na ba marunong mahiya? Pineke mo na ang sakit mo, nananakit ka pa ng inosenteng tao!”

Tinitigan ko siya.

Ang lalaking minsang yumakap sa akin habang nanginginig ako matapos subukan ng dating boss kong pagsamantalahan ako.

Ang lalaking nangakong hindi niya kailanman dududahan ang kuwento ko.

Ngayon, pati iyon ginagamit niya laban sa akin.

“Kung disente ka noon,” singit ni Dana, “baka hindi ka napunta sa kama ng boss mo.”

Sinampal ko rin si Enzo.

Dahil hinayaan niyang malaman ni Dana ang pinakamasakit na sikreto ng buhay ko.

“Kapag sinabi niyang masama ako, naniniwala ka.”

“Kapag sinabi niyang nagsisinungaling ako, naniniwala ka.”

“Kapag sinabi niyang pinepeke ko ang cancer… naniwala ka rin.”

Tahimik si Enzo.

Kaya tinanong ko siya nang diretso.

“Paano kung totoong may cancer ako?”

Nanginginig ang panga niya.

“Kung totoo… sinabi ko na sa’yo.”

“Kapag namatay ka, mamamatay din ako.”

Ngumiti ako.

“Siguraduhin mong matatandaan mo ’yan.”

Umalis ako.

Pero makalipas lamang ang dalawang oras, napansin kong wala ang pinakamahalagang bagay na suot ko.

Ang anting-anting na ibinigay sa akin ni Mama bago siya namatay.

Bago ako nagsimulang chemo, umakyat siya nang halos buong araw sa isang bundok sa Batangas para ipagdasal na mabuhay ako.

Bumalik ako sa bahay.

Hinahanap ko iyon sa ilalim ng sofa, sa basurahan, sa pagitan ng mga sirang gamit.

Hanggang sa narinig ko ang pagtawa ni Dana.

“Ate, ito ba?”

Paglingon ko—

may maliit siyang hawak na toy poodle.

May pink na ribbon sa ulo.

At nakasabit sa leeg ng aso ang anting-anting ng yumao kong ina.

Pinutol ang tali nito para magkasya.

Ngumiti si Dana.

“Birthday kasi ni Mochi.”

“Akala ko bagay sa kanya.”

At sa sandaling iyon, may kung anong tuluyang naputol sa loob ko.

PARTE2

Hindi ko narinig kung ano ang sinabi ni Enzo.

Hindi ko rin maalala kung paano ako nakalapit.

Ang nakikita ko lang ay ang maliit na medalyon sa leeg ng aso.

Kupas na ang pulang sinulid.

May maliit na gasgas sa gilid.

Ako mismo ang gumawa noon nang mahulog iyon sa sahig ng ospital matapos ang una kong chemotherapy.

Hindi puwedeng magkamali.

Iyon ang kay Mama.

“Alisin mo.”

Mahina ang boses ko.

Napangiti si Dana.

“Ate, huwag kang OA. Anting-anting lang naman—”

“ALISIN MO.”

Napaatras siya.

Lumapit ako para kunin iyon ngunit humarang si Enzo.

“Bella, kalma.”

Napatawa ako.

“Kalma?”

Tinuro ko ang aso.

“Alam mo ba kung saan galing ’yan?”

Tahimik siya.

“Alam mo bang naglakad ang nanay ko nang halos isang buong araw para ipagdasal akong mabuhay?”

Nanigas ang mukha niya.

“Mama mo ang nagbigay niyan?”

Napatingin ako sa kanya.

“Hindi mo na maalala?”

At doon ko nakita.

Hindi guilt.

Kundi pagkalito.

Talagang hindi niya alam.

Tinanggal ni Dana ang anting-anting sa aso.

“Hindi naman sinabi sa akin—”

“Paano napunta sa iyo?”

Hindi siya sumagot.

Kaya kinuha ko ang cellphone ko.

Tinawagan ko si Mia.

“Mia, paki-check ang inventory ng mga gamit ko noong huling confinement.”

Ilang minuto lang, tumawag siya pabalik.

“Ma’am, nasa record po. Necklace with religious medallion, surrendered for CT procedure… pagkatapos, kinuha raw po ng authorized representative ninyo.”

“Sino?”

Tahimik sandali si Mia.

“Ms. Dana Lim.”

Unti-unting lumingon si Enzo kay Dana.

“Bakit ikaw?”

Namumutla na siya.

“Sir, ako naman palagi ang nag-aasikaso sa hospital—”

“Bakit hindi mo ibinalik kay Bella?”

Hindi na nakangiti si Dana.

“Kasi… akala ko hindi niya hinahanap.”

Kinuha ko ang anting-anting.

Hindi na ako sumigaw.

“Sa iyo na ang bahay.”

Tumingin ako kay Enzo.

“Sa iyo na rin ang sekretarya mo.”

At umalis ako.

Kinagabihan, natulog ako sa maliit na condominium ng dati kong kaklaseng si Camille sa Quezon City.

Wala akong balak bumalik sa ospital.

Wala rin akong balak magpagamot pa.

Tatlong taon na akong pagod.

Pero alas-dos ng madaling-araw, may kumatok.

Si Mia.

May dala siyang makapal na folder.

“Ma’am Bella… may nakita po ako.”

Sa loob ay kopya ng lahat ng medical records ko mula nang ma-diagnose ako.

Biopsy.

CT scans.

Pathology reports.

Records ng ascites.

Chemotherapy cycles.

At walong referral letters mula sa iba’t ibang espesyalista sa Singapore, Japan at St. Luke’s.

Lahat may kaparehong notation.

DECLINED BY FAMILY REPRESENTATIVE.

Sa ibaba, pangalan ni Enzo.

Napatitig ako sa papel.

“Alam ko.”

Umiling si Mia.

“Hindi pa po lahat.”

Inilabas niya ang isa pang dokumento.

Medical record na nagsasabing mayroon lamang akong mild gastritis.

Pareho ang pangalan.

Pareho ang birthday.

Pero ibang hospital number.

At ibang blood type.

Type O+ ang nasa papel.

AB+ ako.

“Mali ito.”

“Opo.”

“Paano nakuha ni Enzo?”

Huminga nang malalim si Mia.

“May access po rito ang dating records officer. Pinsan ni Ms. Dana.”

Doon ko unang naramdaman ang galit na mas malamig kaysa anumang naramdaman ko noon.

Hindi lang ako pinagdudahan.

May gumawa ng ebidensiya para magmukhang sinungaling ako.

Kinabukasan, ipinadala ko ang lahat sa abogado kong si Attorney Rafael Cruz.

Wala akong ipinost online.

Wala akong ginawang eksena.

Sabi ko lang:

“Alamin natin ang lahat.”

Tatlong araw ang lumipas.

Bumalik ang resulta.

May forged authorization forms.

May altered medical records.

May dalawang email mula sa account ni Dana patungo sa pinsan niyang records officer.

May mensaheng:

“Kailangan lang makita ni Sir Enzo na nagsisinungaling siya.”

At may isa pang mensahe.

“Kapag naniwala siyang fake ang sakit, kusa siyang lalayo.”

Pero ang pinakamasakit ay hindi iyon.

May screenshot mula sa lumang laptop ni Enzo.

Eight times siyang nakatanggap ng referral.

Eight times niyang tinanggihan.

Hindi dahil sinabi ng doktor na walang pag-asa.

Kundi dahil naniwala siyang hindi naman talaga ako may cancer.

Sa ikawalong referral, sumulat ang oncologist:

“Delay may significantly reduce the patient’s remaining treatment options.”

Tinanggihan pa rin niya.

Nang gabing iyon, dumating si Enzo sa condo.

Mukha siyang ilang araw nang hindi natutulog.

Hindi ko binuksan ang pinto.

“Bella.”

Tahimik ako.

“Alam ko na.”

Wala pa rin akong sagot.

“AB positive ka.”

Napasandal ako sa dingding.

“Yung record na ipinakita sa akin… O positive.”

Basag ang boses niya.

“Pineke.”

Tumawa ako nang mahina.

“Ngayon ka naniwala?”

“Bella, buksan mo.”

“Bakit?”

“Please.”

“Tatlong taon akong nagpakita sa’yo ng biopsy results. Scans. Tubes sa tiyan. Sugat sa katawan. Nakita mong nahuhulog buhok ko.”

Natahimik siya.

“Pero isang papel mula kay Dana ang pinaniwalaan mo.”

“Hindi ko alam—”

“Pinili mong hindi malaman.”

Iyon ang katotohanan.

Hindi siya inosente dahil nalinlang siya.

Pinili niyang paniwalaan ang kuwentong gusto niyang paniwalaan.

Dahil mas madaling isipin na masama ako kaysa amining nasira na niya ang asawa niya.

Kinabukasan, sumabog ang iskandalo.

Inaresto ang pinsan ni Dana dahil sa falsification of medical records at unauthorized access.

Kinasuhan din si Dana kaugnay ng falsification, identity misuse at obstruction sa medical treatment investigation.

Sa imbestigasyon, lumabas din na marami sa mga account na nang-harass sa kanya tatlong taon na ang nakaraan ay ginawa mismo ng marketing agency na binayaran niya.

Pinalabas niyang biktima siya ng malawakang cyberbullying.

Para si Enzo mismo ang kumampi sa kanya.

Para ako ang magmukhang halimaw.

Nang komprontahin siya ni Enzo, umiiyak siyang lumuhod.

“Mahal kita!”

Sagot niya:

“Hindi ko kailanman ipinangakong mamahalin kita.”

“Tumulong ako sa’yo dahil scholar ka namin.”

“Ginawa kitang sekretarya dahil pinagkatiwalaan kita.”

“Pero sinira mo ang buhay niya.”

Sumigaw si Dana.

“Hindi ako ang tumanggi sa walong doktor!”

At doon natahimik si Enzo.

Dahil tama siya.

Hindi si Dana ang pumirma.

Si Enzo.

Siya pa rin ang gumawa ng desisyon.

Makalipas ang dalawang araw, pinuntahan ako ng oncologist.

“Ms. Reyes, may isang option pa.”

Isang clinical treatment program sa Singapore.

Hindi garantiya.

Hindi miracle cure.

Pero posibleng mabawasan ang sakit at mapahaba ang oras ko.

Nang makita ko ang halaga, napailing ako.

Bago pa ako makatanggi, sinabi ng doktor:

“Fully funded na.”

Alam ko agad kung sino.

Tumawag ako kay Enzo.

“Bawiin mo.”

“Hindi.”

“Hindi kita pinatawad.”

“Alam ko.”

“Hindi ito magbabalik ng tatlong taon.”

“Alam ko.”

“Hindi tayo magkakabalikan.”

Matagal siyang tahimik.

Pagkatapos ay sinabi niya:

“Alam ko rin.”

Hindi niya sinabing ginagawa niya iyon para mahalin ko ulit siya.

Hindi niya sinabing may utang akong pagpapatawad.

Sabi lang niya:

“Hayaan mong kahit minsan, gumawa ako ng tamang desisyon para sa buhay mo.”

Tinanggap ko ang treatment.

Hindi para sa kanya.

Para sa sarili ko.

At para kay Mama.

Anim na buwan ang lumipas.

Hindi nawala ang cancer.

Pero lumiit ang ilang lesions.

Nabawasan ang fluid buildup.

Nakakakain na ako nang kaunti.

At sa unang pagkakataon matapos ang ilang taon, nakalakad ako sa labas nang walang nurse sa tabi ko.

Si Enzo?

Ibinenta niya ang controlling shares niya sa Villareal Holdings.

Hindi niya ako sinundan araw-araw.

Hindi siya nagmakaawang bumalik ako.

Nagpadala lang siya ng updates tungkol sa legal case kapag kailangan ko.

Binayaran niya ang treatment.

At nanatili sa tamang distansya.

Makalipas ang labing-isang buwan, bumalik ako sa Pilipinas.

Pinuntahan ko ang dating bahay namin.

Wala nang pink.

Wala na rin si Dana.

Walang bagong babae.

Walang litrato namin.

Parang museo ng isang buhay na tapos na.

Nasa mesa ang divorce papers.

Pirmado na ni Enzo.

Kasama ang isang maikling sulat.

“Noong gusto mong umalis, pinunit ko ang papeles dahil akala ko ang pag-ibig ay pag-aari. Ngayon alam kong kung mahal mo talaga ang isang tao, minsan ang pinakamahirap gawin ay buksan ang pinto.”

Nakatayo siya sa balkonahe.

Mas payat.

Mas tahimik.

“Akala ko dati,” sabi niya, “kapag namatay ka, dapat mamatay din ako.”

Tumingin ako sa kanya.

“Pero hindi iyon pagmamahal.”

Umiling siya.

“Hindi.”

“Kung mawala ka man balang araw, ang pinakamabigat kong parusa ay mabuhay na alam kong hindi kita pinaniwalaan noong kailangan mo ako.”

Tahimik kaming dalawa.

Pagkatapos ay inilapag ko ang divorce papers sa mesa.

“Pipirmahan ko.”

Tumango siya.

Walang drama.

Walang pagpigil.

Walang pagbabanta.

Nilagdaan ko ang pangalan ko.

Isabella Reyes.

Hindi na Villareal.

Bago ako umalis, tinawag niya ako.

“Bella.”

Lumingon ako.

“Pasensya na.”

Tatlong taon akong naghihintay marinig iyon.

Nang dumating, hindi na nito kayang ayusin ang lahat.

Pero sapat iyon para maisara ko ang pinto nang walang galit.

Dalawang taon pa akong nabuhay matapos ang araw na sinabi ng unang doktor na baka ilang buwan na lang ang natitira.

Hindi iyon fairy tale.

May mga araw pa ring masakit.

May mga gabing natatakot ako.

Pero nagsimula akong magsalita para sa mga babaeng may malubhang sakit na hindi pinaniniwalaan ng sariling pamilya.

Nagpatayo ako, kasama si Mia at ilang kaibigan, ng maliit na foundation para sa cancer patients na walang pera para sa second opinion.

Pinangalanan namin iyon kay Mama.

At bawat pasyenteng pumapasok ay may simpleng paalala sa dingding:

“Ang sakit ng isang tao ay hindi kailangang patunayan sa pamamagitan ng pagdurusa bago siya paniwalaan.”

Hindi ko na muling minahal si Enzo bilang asawa.

Pero natuto akong bitawan ang galit.

At natuto rin siyang mabuhay nang hindi humihingi ng kapalit na kapatawaran.

Dahil may mga relasyon na hindi na dapat iligtas.

May mga pagkakamaling hindi kayang burahin ng pagsisisi.

Pero habang buhay pa tayo, may pagkakataon pa ring maging mas mabuting tao kaysa sa taong naging dahilan ng pinakamasakit nating araw.

Mensahe sa mga mambabasa

Huwag hintaying mawala ang isang tao bago mo siya paniwalaan, pakinggan, o pahalagahan. Ang tiwala ay hindi nasisira sa isang malaking kasinungalingan lamang—minsan, namamatay ito sa bawat pagkakataong pinili nating paniwalaan ang iba kaysa sa taong matagal nang humihingi na marinig natin siya.

At kung ikaw naman ang paulit-ulit na hindi pinaniniwalaan, tandaan: ang paglayo ay hindi palaging pagkatalo. Minsan, iyon ang unang hakbang para mailigtas mo ang natitirang bahagi ng sarili mo.