Bahagi 3: Sa Harap Ng Abogado, Lumabas Ang Tunay Nilang Pakay At Ang Pinakamasakit Na Lihim
Bahagi 3: Sa Harap Ng Abogado, Lumabas Ang Tunay Nilang Pakay At Ang Pinakamasakit Na Lihim
Kinabukasan, hindi ako pumunta sa bahay ng mga Monteverde.
Sa halip, pumunta ako sa isang maliit na law office sa Ortigas.
Kasama ko si Joy.
Nasa bag ko ang mga invoice, screenshots, purchase orders at kopya ng mga naunang kontrata ng negosyo.
Sa kabilang kamay, hawak ko ang lumang kahong pinaglagyan ng singsing ng nanay ko.
Walang laman ang kahon.
Pero sa araw na iyon, iyon ang nagpapaalala kung bakit kailangan kong lumaban.
Ang abogado ay si Atty. Lianne Cruz.
Matagal na siyang kakilala ng pamilya namin sa Laguna, ngunit ngayon lang ako humingi ng tulong tungkol sa sarili kong buhay.
Pagkatapos niyang basahin ang mga dokumento, maingat niyang ibinaba ang kaniyang salamin.
“Iris, dalawang magkahiwalay na usapin ito.”
Tumango ako.
“Ang nangyari sa kasal ninyo ay isang bagay. Ang hindi awtorisadong paggamit ng pera, pirma at pangalan ng negosyo mo ay isa pang seryosong usapin.”
“May magagawa ba tayo?”
“May mga legal na hakbang na maaari nating simulan. Pero kailangan natin ng maayos na ebidensya. Hindi sapat ang galit o ang mga komentong nasa Facebook.”
Doon ko unang naramdaman na may kaayusan pa palang maaaring sundan pagkatapos ng ganoong kaguluhan.
Hindi kailangang sumigaw.
Hindi kailangang gumanti sa pamamagitan ng kasinungalingan.
Kailangan ko lang protektahan ang natitira.
Ipinaliwanag niya ang posibilidad ng paghahain ng legal separation batay sa mga matutukoy at mapapatunayang dahilan, kasama ang iba pang kaukulang paghahabol kung may sapat na batayan.
Hindi iyon kapareho ng divorce.
Hindi rin nito awtomatikong pinapawalang-bisa ang kasal.
At hindi maaaring tapusin ang lahat sa isang pagpirma lamang sa city hall.
Pero maaari akong kumilos upang maprotektahan ang aking mga karapatan, ari-arian at kabuhayan habang inaayos ang kaso.
“Handa ka ba sa mahabang proseso?” tanong niya.
Napatitig ako sa mesa.
Noon, natatakot akong mawalan ng asawa.
Ngayon, mas natatakot akong mawalan ng sarili.
“Handa po ako.”
Pagkatapos ng konsultasyon, nakipagkita ako kay Bea sa isang café na malapit sa opisina.
Nasa huling bahagi siya ng kaniyang twenties.
Halatang kinakabahan habang hawak ang baso ng malamig na tubig.
“Pasensya na po kung ngayon lang ako nagsalita,” sabi niya.
“Bakit ka umalis sa kompanya ni Mika?” tanong ko.
“Hindi ko na po kayang pirmahan ang mga expense report na alam kong hindi tama.”
Dahan-dahan niyang inilabas ang kaniyang telepono.
Hindi raw niya basta kinuha ang mga lihim na account o personal na mensahe ng ibang tao.
Ang hawak niya ay mga kopya ng purchase orders at presentation na siya mismo ang inatasang ihanda at ipinadala sa kaniya noong empleyado pa siya.
May mga email din siyang personal na natanggap tungkol sa accounting discrepancies.
Ipinakita niya ang mga ito sa amin upang maipasa nang maayos sa abogado ang mga impormasyong alam niya.
Tatlong buwan na raw pinag-uusapan nina Gabriel at Mika ang isang bagong venture.
Gusto nilang kontrolin ang catering packages na kasalukuyang ibinebenta sa ilalim ng pangalan ng Hapag ni Ester.
Ayon sa plano, si Mika ang mamamahala sa advertising at mga kliyente.
Si Gabriel ang magdadala ng event contracts.
At ako?
Ako ang inaasahang magbibigay ng kusina, tauhan, kagamitan at reputasyon.
Nang walang tunay na kasunduan mula sa akin.
“Bakit nila iniisip na papayag ako?” tanong ko.
Umiling si Bea.
“Narinig ko pong sinabi ni Sir Gabriel na hindi naman kayo mahilig makipagtalo kapag tungkol sa kaniya.”
Napahawak ako sa aking tasa.
Iyon pala ang tingin niya sa akin.
Hindi asawa.
Hindi kapantay na kasosyo.
Kundi isang babaeng laging tatahimik kapag siya ang nagsalita.
“At ang singsing?” tanong ko.
Nabigat ang mukha ni Bea.
“Ma’am, hindi po aksidente na sinuot iyon ni Mika.”
Isinalaysay niyang noong una, simpleng fashion shoot lang ang inilagay sa kanilang internal schedule.
Pagkatapos, pinalitan iyon bilang romantic campaign.
May plano raw silang maglunsad ng isang luxury wedding package sa Batanes.
Sina Gabriel at Mika ang magiging modelo.
Ngunit sa meeting, nakita ni Mika ang larawan ng singsing na ipinadala ni Gabriel sa isang alahero.
Hiniling niyang gamitin iyon sa shoot.
Sinabi raw ni Gabriel na regalo iyon mula sa pamilya ko.
Pero hindi iyon naging hadlang.
Sa halip, tinawag ni Mika ang singsing na perpektong simbolo ng “pag-ibig na tumatagal sa panahon.”
Naramdaman kong umiinit ang aking mga mata.
“Alam niyang sa nanay ko iyon?”
Tumango si Bea.
“Sinabi ko pong baka hindi magandang gamitin ang personal na alahas ng asawa niya.”
“Ano’ng sagot nila?”
Huminga nang malalim si Bea.
“Sinabi ni Mika, hindi naman daw ninyo makikita ang mga larawan dahil abala kayo sa kusina.”
Napapikit ako.
Hindi ko alam kung alin ang mas masakit.
Ang paggamit nila sa singsing ng namatay kong ina.
O ang katiyakang hindi nila ako kailangang respetuhin dahil sanay akong manahimik.
“May isa pa po,” sabi ni Bea.
Ipinakita niya ang lumang campaign outline.
Nakasulat doon na dapat ipalabas ang romantikong relasyon nina Gabriel at Mika bilang kuwento ng dalawang taong matagal nang nakatakda sa isa’t isa.
Ang kanilang publicity strategy ay mag-udyok ng interes sa bagong event brand.
At kung may magtanong tungkol sa tunay na asawa ni Gabriel, ang nakasaad na sagot ay:
“Personal matters are private and irrelevant to the campaign.”
Napatawa ako nang mahina.
Napakatalino ng kanilang plano.
Gagamitin nila ang tunay kong negosyo.
Gagamitin ang alaala ng nanay ko.
Gagamitin ang asawa ko bilang romantikong modelo.
Pagkatapos, ako ang magiging bagay na hindi mahalagang banggitin.
Hindi ko napigilan ang ilang patak ng luha.
Hindi ako pinilit magsalita ni Bea.
Ilang sandali kaming tahimik.
Hanggang sa tinanong niya ako:
“Ma’am Iris, bakit po hindi kayo umaalis noon pa?”
Napatingin ako sa labas.
Maraming beses ko nang tinanong ang sarili ko niyan.
Noong unang beses na ipinahiya ako ni Gabriel sa harap ng mga kaibigan niya.
Noong una niyang nakalimutang dalawin ako sa ospital.
Noong sinabi niyang ang mga babaeng katulad ni Mika ay mas angkop sa mga taong matagumpay.
Hindi ako umalis dahil umaasa akong maibabalik ang lalaking pinakasalan ko.
“Siguro,” mahinang sabi ko, “mas mahal ko ang alaala ng dati niyang pagkatao kaysa sa taong kaharap ko araw-araw.”
Walang sumagot.
Pag-uwi ko sa lumang bahay namin sa Laguna, nasa may gate na ang tatay kong si Nestor.
Animnapu’t walong taong gulang na siya.
Dati siyang guro sa pampublikong paaralan.
Hindi siya mayaman.
Pero sa buong buhay ko, wala pa akong nakitang taong mas marunong tumupad sa pangako.
Pagkababa ko ng sasakyan, lumapit siya at kinuha ang bag ko.
“Wala ka nang kailangang patunayan sa kanila, anak.”
Iyon lang ang sinabi niya.
At bigla akong napaiyak.
Sa loob ng siyam na taon, paulit-ulit kong sinubukang patunayan sa mga Monteverde na karapat-dapat akong maging bahagi ng kanilang pamilya.
Ngunit sa mismong bahay na kinalakihan ko, hindi pala kailangan ng kahit anong patunay para mahalin ako.
Naghanda si Tatay ng sinigang na hipon.
Paborito ko iyon mula pagkabata.
Habang kumakain kami, napansin niyang wala akong suot na singsing.
“Hindi mo pa nababawi ang kay Nanay mo?”
Umiling ako.
Matagal siyang natahimik.
Pagkatapos, tumayo siya at kumuha ng maliit na sobre mula sa lumang kabinet.
“May bagay akong hindi pa naibibigay sa iyo.”
Nasa loob ang resibo mula sa isang alahero sa Santa Rosa, Laguna.
Dalawampu’t limang taon na ang nakalilipas.
Kasama nito ang litrato ng nanay ko habang suot ang singsing.
Sa likod ng litrato, may sulat-kamay siya.
“Para kay Iris, kapag dumating ang panahong kailangang piliin niya ang sarili.”
Hindi ko napigilan ang pag-iyak.
“Alam ba ni Nanay na mangyayari ito?”
Umiling si Tatay.
“Hindi. Pero alam niyang minsan, ang pinakamatapang na ginagawa ng isang babae ay ang tumigil sa pagmamakaawang mahalin siya.”
Hawak ko ang litrato hanggang matapos kaming kumain.
Noong gabing iyon, nagpasiya akong hindi na bumalik sa bahay namin ni Gabriel.
Nagpadala ako ng maikling mensahe sa kaniya.
“Ang anumang usapin tungkol sa aming pagsasama ay maaari mo nang idaan sa aking abogado. Ibalik mo rin ang singsing ng nanay ko.”
Wala pang dalawang minuto, tumawag siya.
Hindi ko sinagot.
Nagpadala siya ng sunod-sunod na mensahe.
“Iris, tama na ang pagpapapansin.”
“Hindi mo ba naiintindihan ang pinsalang ginawa mo sa kompanya ko?”
“Kung may problema ka sa gastos, pag-usapan natin.”
“Huwag mong idamay ang mga kliyente natin.”
Tumitig ako sa huling mensahe.
Mga kliyente natin.
Iyon ang unang beses na tinawag niyang “atin” ang mga kliyenteng siya mismo ang dating nagsasabing wala akong naiambag.
Sumagot ako.
“Wala kang pahintulot na gamitin ang pangalan, pirma o pera ng Hapag ni Ester para sa proyekto ninyo ni Mika.”
Nagbago ang tono niya.
“Nagkamali lang ang admin.”
“Ang dalawang pirma ko?”
“Wag kang magpalaki ng problema.”
“At ang halos kalahating milyong pisong gastos?”
“Iris, asawa kita. Hindi mo kailangang bilangin lahat.”
Nanginginig ang daliri ko habang nagta-type.
“Ang pagiging asawa mo ay hindi pahintulot para kunin ang pag-aari ko.”
Kinabukasan, bumalik ako sa commissary.
Nagpatawag ako ng pulong kasama sina Joy, ang operations manager naming si Marta, at ang aming external accountant.
Ipinaliwanag ko ang sitwasyon nang hindi nagbibigay ng mga hindi pa napapatunayang akusasyon.
Sinuri namin ang mga nakabinbing bayarin.
Inalis ang lumang paraan ng pag-apruba ng transactions.
Inatasan si Joy na tawagan ang mga supplier upang tiyaking walang karagdagang perang mailalabas nang walang wastong pahintulot.
Ang unang layunin ko ay hindi gantihan si Gabriel.
Kundi tiyaking hindi mawawalan ng sweldo ang tatlumpu’t dalawang empleyadong umaasa sa negosyo.
Nang hapong iyon, may dumating na email mula sa isa naming matagal nang hotel client sa Makati.
Nagtatanong sila kung totoo bang may bagong management na ang Hapag ni Ester.
May ipinadala raw na announcement ang Amihan Creative.
Naka-attach ang logo namin.
At may listahan ng bagong contact persons.
Wala ang pangalan ko.
Sa halip, nakalagay:
“Gabriel Monteverde — Strategic Director.”
“Mika Sarmiento — Brand Executive.”
Doon ko nalaman na hindi pala sapat sa kanila ang mga lumang kontrata.
Sinusubukan na nilang agawin ang relasyon ko sa mga kliyente.
Agad kong ipinasa ang email sa abogado.
Sinabi ni Atty. Lianne na kailangan naming kumilos nang mabilis, ngunit maingat.
Nagpadala siya ng pormal na liham sa mga sangkot na kompanya tungkol sa hindi awtorisadong paggamit ng pangalan at logo ng negosyo.
Hiniling din niyang mapanatili ang mga original na dokumento para sa pagsusuri.
Hindi pa man natatapos ang araw, tumawag na naman si Celia.
“Iris, makinig ka sa akin. May mga kliyente tayong natatakot dahil sa ginagawa mong gulo!”
“Hindi ako ang gumawa ng pekeng approval, Ma.”
“Huwag mong gamitin ang salitang pekeng! Pamilya tayo!”
Napangiti ako.
“Kung pamilya po tayo, bakit hindi ninyo ako tinanong bago ginamit ang singsing ng nanay ko?”
Saglit siyang natahimik.
Pagkatapos, malamig niyang sinabi:
“Kung gusto mong manatili kay Gabriel, matuto kang magparaya. Si Mika ay matagal nang bahagi ng buhay niya. Hindi mo iyon mababago.”
Napapikit ako.
“Kung ganoon, hindi na po ako mananatili.”
Ibinaba ko ang tawag.
Akala ko tapos na ang araw.
Ngunit alas-siyete ng gabi, dumating si Gabriel sa commissary.
Hindi siya nag-iisa.
Kasama niya si Mika.
Nakasuot si Mika ng mamahaling damit at hawak ang isang beige na handbag.
Sa daliri niya, naroon pa rin ang singsing ng nanay ko.
Napatigil ang ilang empleyadong palabas na sana.
Lumapit si Gabriel sa akin na parang wala kaming problemang dapat pag-usapan.
“Iris, umuwi ka na. Tama na ito.”
Hindi ako gumalaw.
“Pakibalik ang singsing.”
Nagpalitan sila ng tingin ni Mika.
Pagkatapos, ngumiti siya nang malungkot.
“Ate Iris, puwede bang huwag tayo mag-away dahil lang sa isang lumang alahas?”
Para akong sinampal.
Lumang alahas.
Iyon ang tawag niya sa huling pamana ng nanay ko.
Tumingin ako sa kaniya.
“Mika, hindi kita pinapakiusapang ibalik ang asawa ko.”
Nawala ang ngiti niya.
“Ang hinihingi ko lang ay ang pag-aari ng nanay ko.”
Hinawakan ni Gabriel ang braso ko.
“Iris, huwag mo siyang ipahiya dito.”
Dahan-dahan kong inalis ang kamay niya.
“Huwag mo akong hawakan.”
Natahimik ang paligid.
Biglang tumigas ang mukha ni Gabriel.
“Kung ayaw mong umuwi, bahala ka. Pero kailangan nating ayusin ang negosyo.”
Inilapag niya ang isang folder sa mesa.
“May kontrata na tayong napagkasunduan sa ilang hotel. Kapag umatras ka, malaki ang mawawala.”
Binuksan ko ang folder.
Isang kasunduan para sa brand management.
Limang taon ang nakasaad na tagal.
May bahagi tungkol sa eksklusibong paggamit ng pangalan ng Hapag ni Ester sa mga event packages.
At sa pinakahuling pahina, nakita kong muli ang ginayang pirma ko.
“Tungkol dito ang lahat?” tanong ko.
Hindi siya agad sumagot.
Si Mika ang nagsalita.
“Ate, business opportunity po ito. Huwag nating sirain dahil sa personal na selos.”
Napatingin ako sa kaniya.
“Personal na selos ang tawag mo sa paggamit ng pangalan ko nang walang pahintulot?”
Sumimangot siya.
“Wala naman po kaming balak manloko.”
Kinuha ko ang dokumento at isinara ang folder.
“Kung ganoon, wala kayong dapat ikatakot sa pagsusuri ng abogado.”
Lumapit si Gabriel.
Mahina ngunit mariin ang kaniyang boses.
“Iris, tandaan mong maraming suppliers ang kilala ko. Kapag ipinagpatuloy mo ito, hindi ko masisiguro kung sino pa ang gustong makipagtrabaho sa iyo.”
Doon ako tuluyang natauhan.
Hindi pala siya pumunta para makipagbati.
Pumunta siya para takutin ako.
Tumingin ako sa mga empleyadong nakatayo sa malayo.
Pagkatapos, direkta akong tumingin sa asawa ko.
“Gabriel, umalis na kayo. Ang iba pang usapin ay idadaan natin sa abogado.”
Tumawa siya nang mapait.
“Makikita natin kung gaano ka katapang kapag nawalan ka ng kliyente.”
Umalis silang dalawa.
Ngunit bago sila sumakay ng sasakyan, may pumasok na email sa telepono ni Joy.
Galing sa isang malaking event organizer.
May kasamang bagong memorandum.
Ipinapahayag nitong simula sa susunod na buwan, ang lahat ng bagong bookings para sa Hapag ni Ester ay dapat idaan sa Amihan Creative.
May logo namin.
May pirma kong ginaya.
At may nakatakdang public launch kinabukasan.
Pinakita iyon ni Joy sa akin, namumutla.
“Ma’am, paano po tayo? May mga kliyente nang nagsisimulang tumawag.”
Tinitigan ko ang dokumento.
Sa loob ng isang gabi, tila binalak nilang burahin ang pangalan ko sa sarili kong negosyo.
Pero may isang bagay silang nakalimutan.
Hindi sapat ang pirma sa isang papel para maging tunay ang isang kasunduang hindi ko naman pinahintulutan.
At sa pagkakataong iyon, hindi na ako ang babaeng mananahimik para lang mapanatili ang kapayapaan.
