MULING NABUHAY ANG ASAWANG INIHAIN SA AHAS—NGUNIT SA IKALAWANG PAGKAKATAON, SIYA MISMO ANG NAGHANDA NG BITAG PARA SA TAKSIL NA MAG-AMA
Habang nakaupo ako sa inodoro, isang maliit na berdeng ahas ang biglang sumulpot mula sa loob nito.
Noong una kong buhay, napasigaw ako at tinawag ang asawa ko.
Sa buhay na ito, hindi ako sumigaw.
Tumakbo ako sa kusina, kumuha ng kumukulong tubig—at ibinuhos iyon sa mismong ulo ng nilalang na pumatay sa akin.
Habang nagpupumiglas ang ahas sa loob ng inodoro, napatawa ako habang umaagos ang mga luha ko.
Dahil alam ko kung ano talaga ito.
At alam ko kung paano ako pinagtaksilan ng sarili kong asawa at anak para lamang maging tao ang halimaw na iyon.
Ako si Mara Villanueva, tatlumpu’t apat na taong gulang, asawa ni Renato at ina ng sampung taong gulang na si Paolo.
Noong gabing iyon, kakatapos ko lamang tulungan si Paolo sa kaniyang math assignment nang sumakit ang tiyan ko.
Pagkaupo ko sa banyo, may malamig at madulas na bagay na dumampi sa balat ko.
Napatayo ako agad.
Mula sa loob ng inodoro, isang berdeng ahas na halos kasinglaki ng hinlalaki ang unti-unting gumapang palabas.
Tatsulok ang ulo nito. Matingkad ang mga mata. Paulit-ulit nitong inilalabas ang pulang dila habang nakatingin sa akin.
Eksaktong-eksakto sa nangyari noon.
Sa una kong buhay, napasigaw ako nang makita ko ito.
Tumakbo si Renato sa banyo at sa halip na patayin ang ahas, marahan niya itong pinulot gamit ang tuwalya.
“Ang liit-liit lang niya,” sabi niya. “Bakit ka natatakot?”
Nakiusap akong ilabas niya iyon sa bahay.
May anak kami. Delikado ang makamandag na hayop.
Ngunit mula sa unang sandali, tila nabihag na siya nito.
Tinawag niya iyong Verde.
Ipinagawa niya pa ng espesyal na terrarium na may awtomatikong heater at humidifier. Umorder siya ng imported na pagkain at nagpatawag ng beterinaryong eksperto.
Nang masira ang washing machine namin at humingi ako ng kapalit, sinabi niyang maglaba muna ako sa kamay.
Nang humiling ako ng exhaust fan sa kusina dahil halos mahimatay ako sa init habang nagluluto, tinawag niya akong maluho.
Pero nang minsang manghina ang ahas dahil sa lamig, gumastos siya ng halos ₱180,000 para sa temperature-controlled enclosure.
Kapag kinakagat ako ni Verde, ako pa ang sinisisi niya.
“Baka kasi masama ang aura mo,” sabi niya.
Maging si Paolo ay nahumaling sa ahas.
Mahilig siyang manood ng mga kuwento tungkol sa mga engkanto, diwata at nilalang na nagiging tao. Naniniwala siyang espesyal si Verde.
Nang ipasiya kong makipaghiwalay at isama ang anak ko, huli na ang lahat.
Isang gabi, inalok ako ni Paolo ng mainit na gatas.
“Ma, para makatulog ka nang maayos,” sabi niya.
Ininom ko iyon.
Makalipas ang ilang minuto, bumagsak ako sa sahig. Hindi ko maigalaw ang katawan ko.
Ngumiti ang anak kong pinalaki ko sa sariling dugo at pawis.
“Papa, gumana.”
Lumapit si Renato, pasan ang berdeng ahas sa balikat.
“Magaling, anak,” sabi niya. “Kapag naging tao si Tita Verde, magkakaroon ka na ng bagong nanay.”
Pumalakpak si Paolo.
“Buti naman. Hindi na ako pipilitin gumawa ng homework.”
Doon ko nalaman ang tunay nilang plano.
Hindi ordinaryong ahas si Verde.
Isa itong matandang nilalang na nabigong maging tao matapos kumitil ng buhay noong nakaraang siglo. Para magkaroon ng anyong-tao, kailangan nitong angkinin ang katawan ng isang babaeng may asawa at anak.
Ang katawan ko.
Nakiusap akong palayain na lamang nila ako. Pumayag akong ibigay kay Renato ang bahay, negosyo at kahit ang kustodiya kay Paolo.
Ngunit tinapakan ni Renato ang kamay ko.
“Kapag pinakawalan ka namin, baka magsumbong ka sa Seksyon Trese,” bulong niya.
Ang Seksyon Trese ay isang lihim na sangay ng pamahalaan na diumano’y humahawak sa mga hindi maipaliwanag na nilalang.
“Isa pa,” dagdag niya, “nangako si Verde na dadalhin niya kami sa nakatagong kayamanan sa ilalim ng Sierra Madre. Hindi ko hahayaang sirain mo ang pagkakataon namin.”
Lumaki ang ahas sa harapan ko.
Mula sa laki ng hinlalaki, naging singlaki iyon ng puno ng niyog.
Iyon ang huling bagay na nakita ko bago ako tuluyang lamunin ng kadiliman.
Pagkatapos kong mamatay, nanatili ang kaluluwa ko sa bahay.
Nakita kong ginamit ni Verde ang mukha ko.
Niyakap siya ni Renato.
Tinawag siyang “Mara” ng anak ko.
Ngunit tatlong araw lamang ang lumipas, pinatay rin sila ng nilalang.
Walang kayamanan. Walang kapangyarihan. Walang buhay na walang hanggan.
Panlilinlang lamang ang lahat.
Kaya nang magising akong muli sa gabing unang lumabas ang ahas sa inodoro, hindi ko na inulit ang dati kong pagkakamali.
Isinara ko ang takip at tinapakan iyon.
Kumatok si Renato sa pinto.
“Mara, anong nangyayari?”
“Barado lang ang inodoro!” sagot ko.
Dahil maarte siya sa dumi, agad siyang lumayo.
Kinuha ko ang takure at ibinuhos ang kumukulong tubig sa siwang.
Umalingawngaw ang kakaibang huni mula sa loob.
Hindi iyon tunog ng isang ordinaryong hayop.
Parang sigaw iyon ng isang babaeng nasasaktan.
Biglang bumukas ang pinto.
Nakatayo roon si Renato, namumutla, kasunod si Paolo.
Tumingin sila sa takure sa kamay ko, saka sa usok na umaangat mula sa inodoro.
Tumakbo si Paolo palapit.
“Ma! Ano’ng ginawa mo kay Tita Verde?”
Napatigil ako.
Hindi pa dapat nila kilala ang ahas.
Hindi pa dapat nila alam ang pangalan nito.
Yumuko si Renato sa inodoro, saka ako tiningnan nang may galit at takot.
Pagkatapos ay nagsalita si Paolo sa paraang hindi ko kailanman malilimutan.
“Papa, huwag mong hayaang mamatay si Tita Verde.”
“Kailangan niya pa ang katawan ni Mama.”
PARTE2
Parang biglang tumigil ang mundo.
Hindi pa lumalabas ang ahas nang gabing iyon sa dati kong buhay nang pangalanan iyon ni Renato.
Ngunit ngayon, pareho na silang pamilyar dito.
Ibig sabihin, nagsimula ang pagtataksil nila bago ko pa man natuklasan ang lahat.
Mahigpit kong hinawakan ang takure.
“Ano’ng sinabi mo, Paolo?”
Napaatras ang anak ko. Napatingin siya sa ama niya na para bang humihingi ng tulong.
Agad bumawi si Renato.
“Kung anu-ano kasi ang pinapanood niya. May karakter sa online game na Verde.”
“Talaga?” tanong ko. “At kailangan ng karakter na iyon ang katawan ng nanay niya?”
Hindi siya nakasagot.
Mula sa loob ng inodoro, muling narinig ang mahinang huni. Gumalaw ang takip sa ilalim ng paa ko.
Lumapit si Renato.
“Umalis ka diyan.”
“Hindi.”
“Mara, hayop lang iyan.”
“Kung hayop lang, bakit alam ninyo ang pangalan?”
Nanigas ang mukha niya.
Pagkatapos ay bigla niya akong itinulak.
Handa ako.
Bago pa siya makalapit nang tuluyan, hinablot ko ang maliit na bote ng muriatic acid na inihanda ko kanina at itinaas iyon.
“Subukan mong hawakan ako at ibubuhos ko ito sa loob.”
Napatigil siya.
Sumigaw si Paolo.
“Huwag! Mamamatay si Tita Verde!”
Masakit pa ring marinig iyon kahit alam ko na ang tunay na pagkatao ng anak ko.
Ako ang nagpuyat kapag nilalagnat siya.
Ako ang naghanda ng baon niya, naghatid sa paaralan, nag-ipon para sa tuition at nagbantay sa ospital nang ma-dengue siya.
Ngunit sa puso niya, mas mahalaga ang isang halimaw na nangangakong gagawin siyang makapangyarihan.
“Bakit, Paolo?” mahina kong tanong. “Ano’ng ipinangako niya sa iyo?”
Nagsimulang manginig ang labi niya.
“Kapag naging tao siya, tuturuan niya raw akong gumawa ng mahika. Hindi na ako tatawanan sa school. Hindi na ako papagalitan ng teachers.”
“Pati ako, handa mong ipapatay?”
Hindi siya sumagot.
Ang katahimikan niya ang pinakamalinaw na sagot.
Biglang sumugod si Renato.
Ibinuhos ko ang laman ng bote sa inodoro.
Umalingawngaw ang matinis na sigaw. Lumakas ang pagyanig ng takip, at sumabog ang ilaw sa banyo.
Nadilim ang buong bahay.
Sa dilim, sinunggaban ako ni Renato sa braso.
“Alam mo ba kung magkano ang mawawala sa atin dahil sa ginawa mo?”
Hindi niya tinanong kung nasaktan ako.
Hindi niya tinanong kung bakit may nilalang sa aming bahay.
Kayamanan pa rin ang iniisip niya.
Sinipa ko ang tuhod niya at kumawala. Tumakbo ako papunta sa silid, kinuha ang bag na naihanda ko, saka lumabas sa likod na pinto.
Narinig ko ang sigaw ni Paolo.
“Papa! Tumakas si Mama!”
Hindi ako lumingon.
Sa unang buhay ko, pinili kong protektahan ang pamilya ko kahit paulit-ulit nila akong sinaktan.
Sa ikalawa, sarili ko naman ang ililigtas ko.
Sumakay ako sa kotse at dumiretso sa isang lumang gusali sa Quezon City.
Noong nakaraang buhay, matapos akong mamatay, may nakita akong mga tauhang dumating sa bahay. Nakasuot sila ng kulay-abong uniporme at may simbolong araw na may labintatlong sinag.
Seksyon Trese.
Huli na silang nakarating noon.
Ngayon, ako mismo ang pupunta sa kanila.
Sa unang tingin, mukhang abandonadong government records office ang gusali. Ngunit nang sabihin ko sa guwardiya ang pangalang “Verde,” agad niya akong dinala sa ilalim ng lupa.
Isang babaeng nasa singkuwenta ang humarap sa akin.
“Director Elena Ramos,” pagpapakilala niya. “Saan mo narinig ang pangalang iyan?”
Ikinuwento ko ang lahat.
Hindi ko sinabi agad na muli akong nabuhay. Alam kong mahirap paniwalaan.
Ngunit nang ilarawan ko ang marka sa ilalim ng leeg ng ahas, ang pangako tungkol sa Sierra Madre at ang paraan ng pag-angkin nito sa katawan, nagbago ang mukha niya.
“Ang nilalang na tinatawag ninyong Verde ay si Viridiana,” sabi niya. “Mahigit isang daang taon na namin siyang hinahanap.”
Ayon kay Director Ramos, maraming pamilyang nawasak si Viridiana.
Pinipili nito ang mga taong sakim, galit o madaling manipulahin. Nangangako ito ng ginto, kapangyarihan at mahabang buhay.
Kapag nakahanap na ng babaeng maaaring pagkunan ng katawan, pinapasunod nito ang mga pinakamalapit sa biktima.
“Hindi sapat na patayin mo ang maliit niyang anyo,” paliwanag ng direktor. “Kapag nasugatan siya, lilipat siya sa pinakamalapit na taong kusang tumanggap sa kaniya.”
Nanginig ang mga kamay ko.
“Si Renato o si Paolo.”
“Posible.”
Agad kaming bumalik sa bahay kasama ang anim na tauhan ng Seksyon Trese.
Pagdating namin, bukas ang pangunahing pinto.
Wasak ang banyo.
Wala ang ahas.
Wala rin sina Renato at Paolo.
Sa salamin ay may nakasulat gamit ang berdeng likido:
BUMALIK KA SA AMIN, MARA.
Natunton ng mga tauhan ang sasakyan ni Renato patungong Rizal.
Dumiretso sila sa isang abandonadong resort malapit sa Wawa Dam—lugar na matagal nang nakatali sa alamat tungkol sa mga nilalang sa kabundukan.
Habang bumibiyahe kami, tumunog ang cellphone ko.
Video call mula kay Renato.
Sinagot ko iyon.
Nasa lumang pavilion siya. Sa likuran niya, nakaupo si Paolo sa sahig, umiiyak. Nakapulupot sa leeg ng anak ko ang berdeng ahas.
Ngunit mas malaki na ito kaysa dati.
“Mara,” sabi ni Renato, “pumunta ka rito nang mag-isa.”
“Pakawalan mo si Paolo.”
“Hindi ko siya bihag. Kusang-loob niya itong pinili.”
Tumingin si Paolo sa camera.
“Ma, sorry. Natatakot na ako. Ayaw akong bitawan ni Tita Verde.”
Napapikit ako.
Sa kabila ng ginawa niya, anak ko pa rin siya.
Ngunit hindi na ako ang dating Mara na magpapakamatay para lamang ayusin ang kasalanan ng iba.
“Makinig ka sa akin, Paolo,” sabi ko. “Ikaw ang nagpasok sa kaniya sa buhay natin. Ikaw ang tumulong manloko sa akin. Pero bibigyan kita ng pagkakataong itama iyon.”
Humagulgol siya.
“Paano?”
“Kapag sinabi kong tumakbo, tumakbo ka. Huwag kang lilingon.”
Pinutol ni Renato ang tawag.
Pagdating namin sa resort, nagtago sa paligid ang mga tauhan ng Seksyon Trese. Ako lamang ang pumasok sa pavilion.
Nandoon si Renato sa gitna, may hawak na lumang kahoy na kahon. Sa loob nito ay mga gintong barya at alahas.
“At sinabi mong nagsisinungaling siya,” nakangising sabi niya. “Tingnan mo ito.”
Nakilala ko ang mga alahas.
Mga imitasyon iyon.
Noong una kong buhay, nakita kong nilikha ni Viridiana ang parehong kayamanan mula sa kaniyang sariling kaliskis. Nagiging berdeng abo ang lahat pagsikat ng araw.
“Peke iyan,” sabi ko.
“Sinungaling ka!”
“Iyan din ang ipinakita niya sa ibang pamilya. Kapag nakuha na niya ang kailangan niya, papatayin ka rin niya.”
Nagsalita ang ahas mula sa leeg ni Paolo.
Tinig iyon ng isang babae—malambing, malamig at tila nagmumula sa ilalim ng lupa.
“Huwag kang makinig sa kaniya, Renato.”
Namutla si Paolo.
“Papa, nakakapagsalita siya…”
“Alam ko,” sagot ni Renato. “Espesyal siya.”
Doon ko tuluyang naunawaan.
Hindi nalinlang lamang ang asawa ko.
Pinili niyang magpalinlang dahil mas mahal niya ang pangako ng kayamanan kaysa sa katotohanan.
“Lumapit ka, Mara,” sabi ni Viridiana. “Ibibigay mo ang katawan mo. Bilang kapalit, hindi ko gagalawin ang anak mo.”
“Ganiyan din ang sinabi mo noon.”
Natahimik ang lahat.
Napakunot-noo si Renato.
“Ano’ng ibig mong sabihin?”
Tiningnan ko siya.
“Ito na ang ikalawang beses na nangyayari ang gabing ito.”
Ikinuwento ko kung paano nila ako nilagyan ng gamot sa gatas, kung paano ako hinayaang lamunin, at kung paano sila pinatay ni Viridiana matapos ang tatlong araw.
Tumawa si Renato.
“Gawa-gawa mo lang iyan.”
Ngunit si Viridiana ay biglang humigpit sa leeg ni Paolo.
“Kasinungalingan!”
Iyon ang unang pagkakataong nakarinig ako ng takot sa boses nito.
Napatingin si Renato sa ahas.
“Bakit ka natatakot?”
“Patayin mo siya!” sigaw ni Viridiana. “Ngayon na!”
Itinaas ni Renato ang kutsilyong hawak niya.
Sa sandaling iyon, sumigaw ako.
“Paolo, tumakbo ka!”
Kinagat ni Paolo ang sariling braso ng ahas. Napakawala ito sa pagkagulat.
Tumakbo ang anak ko patungo sa akin.
Kasabay nito, lumabas ang mga tauhan ng Seksyon Trese mula sa lahat ng direksiyon. Inihagis nila ang mga lambat na may pilak na hibla at asin.
Nagsimulang lumaki si Viridiana.
Nabasag ang sahig habang lumalapad ang katawan nito. Umabot ang ulo sa bubong ng pavilion.
Nagkagulo ang lahat.
Tumakbo si Renato papunta sa kahon ng ginto.
“Ang kayamanan ko!”
Sa halip na iligtas ang anak niya, yumakap siya sa kahon.
Pinalo ni Viridiana ang buntot nito. Tumilapon si Renato at nabitawan ang laman.
Pagbagsak ng mga gintong barya sa lupa, naging berdeng abo ang mga iyon.
Nanlaki ang mga mata niya.
“Peke…”
“Sinabi ko sa iyo,” sagot ko.
Tinangka ng ahas na lapitan ako, ngunit hinigpitan ng mga tauhan ang lambat.
Sumigaw si Director Ramos ng sinaunang panalangin habang inilalagay ang isang bilog na salamin sa harap ng nilalang.
Lumitaw sa salamin ang tunay nitong anyo—hindi isang magandang babae, kundi isang tuyot at matandang nilalang na punô ng galit.
Humiyaw si Viridiana.
Nagsimulang mabiyak ang katawan nitong gawa sa kaliskis at anino.
Bago ito tuluyang maglaho, tumingin ito kay Renato.
“Tinanggap mo ako. Sa iyo ako lilipat.”
Biglang nagliwanag ang mga mata ng asawa ko.
Gumapang ang berdeng marka mula sa kaniyang leeg papunta sa mukha.
“Hindi!” sigaw niya. “Hindi ito ang usapan natin!”
Sinubukan niyang lumapit sa akin.
“Mara, tulungan mo ako! Asawa mo ako!”
Tinitigan ko ang lalaking minsang hinayaan akong mamatay kapalit ng kayamanang hindi naman totoo.
“Hindi mo ako itinuring na asawa,” sagot ko. “Ginawa mo akong handog.”
Isinara ni Director Ramos ang salamin.
Kasabay ng huling sigaw ni Renato, nahigop sa loob nito ang berdeng anino.
Bumagsak siya sa sahig, buhay ngunit walang malay.
Naaresto siya matapos gumaling.
Lumabas sa imbestigasyon na matagal na pala niyang kinakausap si Viridiana sa pamamagitan ng isang online occult forum. Ilang buwan bago lumabas ang ahas sa banyo, ipinagawa niya ang tubo ng bahay upang maging daan ng nilalang papasok.
Siya rin ang nagturo kay Paolo na tawagin itong Tita Verde.
Kapalit ng pangako ng kayamanan, pumayag siyang ialay ako.
Sinampahan siya ng kaso dahil sa tangkang pagpatay, paglalagay sa panganib sa isang menor de edad at pakikipagsabwatan sa ipinagbabawal na nilalang. Habambuhay siyang inilagay sa isang high-security psychiatric and supernatural containment facility.
Si Paolo naman ay pansamantalang inilagay sa pangangalaga ng kapatid kong si Liza habang sumasailalim sa therapy.
Sa loob ng ilang buwan, ayaw ko siyang makita.
Hindi dahil hindi ko na siya mahal.
Kundi dahil kailangan kong matutunang ang pagmamahal ay hindi nangangahulugang kalimutan ang pagtataksil.
Isang araw, nagpadala siya sa akin ng liham.
Hindi niya ako hinilingang patawarin siya agad.
Isinulat lamang niya:
“Ma, mali ako. Ginusto kong mawala ka dahil ayaw kong gumawa ng homework at gusto kong maging espesyal. Ngayon naiintindihan kong hindi mahika ang kailangan ko. Kailangan kong matutong maging mabuting tao. Hindi kita pipilitin na tanggapin ako. Pero araw-araw kong pagsisisihan ang ginawa ko.”
Umiyak ako habang binabasa iyon.
Hindi ko siya agad iniuwi.
Ngunit nagsimula kaming magkita minsan sa isang linggo sa presensiya ng kaniyang therapist.
Unti-unti, natuto siyang humingi ng tawad nang walang dahilan at walang hinihinging kapalit.
Pagkalipas ng isang taon, pinayagan ko siyang tumira ulit sa akin.
May malinaw na mga tuntunin.
May responsibilidad siya sa bahay. Kailangan niyang ipagpatuloy ang therapy. At higit sa lahat, hindi niya maaaring gamitin ang takot, galit o pagmamahal upang manipulahin ang ibang tao.
Hindi naging madali ang aming relasyon.
May mga gabing nagigising pa rin ako sa bangungot.
May mga pagkakataong napapaatras ako kapag inaalok niya ako ng gatas.
Ngunit sa bawat pagkakataon, nauunawaan niyang ang tiwala ay hindi hinihingi.
Pinaghihirapan iyon.
Ibinenta ko ang bahay na minsang naging kulungan ko at lumipat kami sa isang maliit na townhouse sa Antipolo.
Nagtayo ako ng catering business gamit ang sarili kong ipon. Sa unang pagkakataon, wala nang nagsasabing maluho ako dahil gusto ko ng maayos na gamit sa kusina.
Bumili ako ng bagong washing machine.
Nagpalagay ako ng exhaust fan.
At sa simpleng mga bagay na iyon, naramdaman kong nabawi ko ang buhay na matagal nilang ipinagkait sa akin.
Minsan, tinanong ako ni Paolo:
“Ma, sa tingin mo ba masama akong tao?”
Tumingin ako sa kaniya.
“Ang isang maling ginawa ay maaaring maging napakalubha. Pero ang pagkatao mo ay huhubugin ng gagawin mo pagkatapos mong harapin ang katotohanan.”
“Mapapatawad mo pa ba ako?”
“Hindi ko alam kung kailan magiging buo ang pagpapatawad,” sagot ko. “Pero pinili kong bigyan ka ng pagkakataong magbago. Huwag mong sayangin.”
Tumango siya habang umiiyak.
Sa pagkakataong iyon, hindi ko siya niyakap dahil naaawa ako.
Niyakap ko siya dahil nakita kong sa wakas, natututo na siyang maging tao—hindi sa pamamagitan ng mahika, kundi sa pamamagitan ng pananagutan.
Mensahe sa mga mambabasa
Hindi lahat ng tinatawag na pagmamahal ay dapat pagtiisan, lalo na kapag hinihingi nitong isakripisyo mo ang iyong dignidad, kaligtasan at sarili. Minsan, ang tunay na kabutihan ay hindi ang patuloy na pagpapatawad—kundi ang pagtatakda ng hangganan, pagharap sa katotohanan at pagbibigay lamang ng ikalawang pagkakataon sa mga taong handang panagutan ang kanilang kasalanan.
