ISANG BUWAN NA KAMING KASAL, PERO HINDI AKO KAYANG LUMAPITAN NG ASAWA KO BILANG BABAE—NANG SA WAKAS AY UMAMIN SIYA, NALAMAN KONG MAY LIHIM PALANG MATAGAL NIYANG KINATATAKUTAN!
ISANG BUWAN NA KAMING KASAL, PERO HINDI AKO KAYANG LUMAPITAN NG ASAWA KO BILANG BABAE—NANG SA WAKAS AY UMAMIN SIYA, NALAMAN KONG MAY LIHIM PALANG MATAGAL NIYANG KINATATAKUTAN!
BAHAGI 1 — ANG LIHIM SA LIKOD NG ISANG BUWANG KATAHIMIKAN
“Jake, isang buwan na tayong kasal. Bakit parang natatakot kang hawakan ako?”
Hindi ko akalaing darating ang gabing kailangan kong itanong iyon sa sarili kong asawa.
Magkatabi kaming natutulog.
Niyakap niya ako kapag malamig.
Hinahalikan niya ako sa noo bago pumikit.
Pero sa tuwing sinusubukan kong lumapit nang mas malapit, palagi siyang umiiwas.
Noong una, inisip kong pagod lang siya.
Pagkatapos, nagsimula akong magduda sa sarili ko.
Hanggang isang gabi, hindi ko na nakayanan.
“May iba ka bang babae?” tanong ko habang pinipigilan ang luha.
Agad siyang napalingon.
“Jane, wala!”
“Kung wala, bakit ganito tayo?”
Hindi siya sumagot.
At nang makita ko ang kanyang mukha, mas lalo akong natakot.
Dahil hindi galit ang nakita ko sa mga mata niya.
Takot. Isang takot na tila matagal na niyang dinadala bago pa kami ikasal.
Ako si Jane.
At bago ang gabing iyon, akala ko ang pinakamahirap na bahagi ng aming pagmamahalan ay ang matagal na paghihintay sa pag-uwi ni Jake mula sa barko.
Ilang buwan kaming nagkakilala sa pamamagitan ng mga tawag at video call.
Nasanay akong makita ang kanyang mukha sa maliit na screen ng cellphone.
Nasanay akong marinig ang boses niya kahit malayo siya.
At sa bawat pag-uusap namin, lalo kong naramdaman na may isang taong gusto kong makasama nang mas matagal.
Kaya nang dumating ang araw na bababa na siya ng barko, halos hindi ako mapakali.
Tatlong beses akong nagpalit ng damit.
Una, nagsuot ako ng dress.
Tiningnan ko ang sarili ko sa salamin at napailing.
Parang pupunta ako sa isang pormal na okasyon.
Nagpalit ako ng jeans at blouse.
Pero pakiramdam ko naman, masyadong ordinaryo.
Sa huli, bumalik din ako sa una kong damit.
“Jane, kanina ka pa nagpapalit,” puna ni Mama mula sa pintuan.
“Ma, paano kung hindi niya ako magustuhan sa personal?”
Ngumiti siya.
“Kung ganoon, siya ang may problema.”
“Ma naman!”
Tumawa si Mama.
Pero ako, hindi matawa.
Dahil may isang bagay na totoo.
Sa video call, maaari mong ayusin ang buhok mo bago sumagot.
Maaari mong piliin ang magandang anggulo.
Pero kapag kaharap mo na ang taong mahal mo, wala nang screen na pagtataguan.
Nang marinig namin ang sasakyang huminto sa labas, biglang bumilis ang tibok ng puso ko.
Tinawag ako ni Papa.
At nang lumabas ako, nakita ko siya.
Si Jake.
Naka-puting polo at maong.
May hawak na simpleng bouquet.
Mas matangkad siya kaysa sa inaakala ko.
At nang ngumiti siya, lumitaw ang dalawang dimples na pamilyar na pamilyar sa akin.
Saglit lamang siyang nakatingin.
Pero para sa akin, napakahaba ng sandaling iyon.
“Bakit?” tanong ko. “May mali ba?”
Umiling siya.
“Wala.”
“Hindi mo ba ako nagustuhan?”
Mabilis siyang ngumiti.
“Mas maganda ka pala kapag kaharap na kita.”
Napailing ako.
“Bolero!”
Ngunit hindi niya agad ako niyakap.
Iniabot niya ang mga bulaklak at magalang na bumati kina Mama at Papa.
Inakala kong nahihiya lamang siya.
Hindi ko na iyon binigyan ng kahulugan.
Hindi ko alam na ang maliit na pag-aatubiling iyon ay may kaugnayan pala sa isang lihim na hindi pa niya kayang sabihin.
Makalipas ang ilang linggo, bumalik si Jake sa bahay kasama ang kanyang pamilya.
Nag-usap ang aming mga magulang.
Masaya ang lahat.
At bago matapos ang gabi, may inilabas siyang maliit na kahon.
Nasa sala lamang kami.
Walang mamahaling restaurant.
Walang espesyal na palabas.
Walang photographer.
Naka-shorts pa nga si Papa.
Ngunit nang lumuhod si Jake sa harapan ko, biglang naging napakahalaga ng simpleng gabing iyon.
“Jane…”
Nanginginig ang kanyang kamay.
“Bakit ka kinakabahan?” natatawa kong tanong.
“Hindi ko rin alam.”
Ngumiti siya.
Pagkatapos ay naging seryoso.
Sinabi niyang hindi siya mahusay sa matatamis na salita.
Pero kapag nasa gitna siya ng dagat, ako ang gusto niyang tawagan.
At sa tuwing matatapos ang kanyang kontrata, ako ang gusto niyang uwian.
“Papayag ka bang maging asawa ko?”
Hindi ko na siya pinaghintay.
“Oo.”
Ilang buwan pagkatapos noon, ikinasal kami.
Simple ang seremonya.
May batang umiyak habang kinukunan kami ng litrato.
May tiyahing muntik nang madulas sa reception.
At si Jake, ilang beses na natapakan ang laylayan ng gown ko.
Pero wala akong pakialam.
Masaya ako.
Pakiramdam ko, pagkatapos ng mahabang paghihintay, nagsisimula na ang buhay na matagal kong pinangarap.
Hanggang sa dumating ang unang gabi namin bilang mag-asawa.
Pagod kami pagkatapos ng kasal.
Habang tinatanggal ko ang aking mga hikaw, abala si Jake sa pag-aayos ng mga gamit.
“Pagod ka?” tanong ko.
“Medyo. Ikaw?”
“Oo rin.”
Lumapit siya.
Hinalikan ang noo ko.
“Pahinga na tayo.”
Hindi ako nagtaka.
Normal lamang na mapagod pagkatapos ng buong araw na kasiyahan.
Ngunit kinabukasan, ganoon ulit.
Sa sumunod na gabi, ganoon pa rin.
Mahigpit na yakap.
Halik sa pisngi.
Halik sa noo.
Pero wala nang kasunod.
Kapag sinusubukan kong lumapit sa kanya nang higit pa, nararamdaman kong naninigas ang kanyang katawan.
Parang may hindi nakikitang pader na biglang tumataas sa pagitan naming dalawa.
Ang mas nakalilito, hindi naman malamig si Jake.
Maalaga siya.
Kapag nauuna siyang gumising, may nakahanda na akong kape.
Kapag masakit ang ulo ko, siya ang naghahanap ng gamot.
Kapag may gusto akong kainin sa gabi, sinasamahan niya akong bumili kahit inaantok na siya.
Hindi niya ako pinababayaan.
Ngunit may bahagi ng aming pagsasama na tila hindi niya kayang harapin.
Lumipas ang isang linggo.
Dalawa.
Tatlo.
At sa bawat gabing lumilipas, may mga tanong na unti-unting sumisira sa kumpiyansa ko.
Hindi ba niya ako gusto?
May mali ba sa itsura ko?
May iba ba siyang mahal?
O pinakasalan niya lamang ako dahil may ibang dahilan?
Isang gabi, nakatalikod si Jake sa akin nang tawagin ko siya.
“Jake.”
“Hmmm?”
“May iba ka bang babae?”
Bigla siyang humarap.
“Jane, bakit mo naitanong iyan?”
“Dahil hindi ko na alam kung ano ang iisipin.”
Umupo ako sa kama.
“Halos isang buwan na tayong kasal. Pero pakiramdam ko, may bahagi ng sarili mo na ayaw mong ipalapit sa akin.”
Tahimik siya.
At ang katahimikang iyon ang lalo kong ikinasakit.
“Hindi mo ba ako gusto?” tanong ko.
“Hindi ganoon.”
“Kung ganoon, ano?”
Napayuko siya.
“May mali ba sa katawan ko?”
“Wala, Jane.”
“Bakit hindi mo masabi kung ano ang problema?”
Napataas ang boses ko.
Hindi ko gustong sigawan siya.
Pero matagal ko nang kinikimkim ang sakit at pagdududa.
Nang muli siyang tumingin sa akin, napansin kong namumula ang kanyang mga mata.
“Love, may kailangan akong aminin.”
Biglang nanlamig ang mga kamay ko.
“May anak ka ba?”
Umiling siya.
“May asawa ka na ba dati?”
“Wala.”
“Jake, sabihin mo na.”
Tumayo siya.
Naglakad papunta sa bintana.
Bumalik sa kama.
Pagkatapos ay muling tumayo.
Para siyang naghahanap ng lakas ng loob.
Hanggang sa huminga siya nang malalim.
“Naalala mo noong sinabi sa iyo ng kakilala ko na wala pa akong naging girlfriend bago ikaw?”
“Oo.”
“Totoo iyon.”
“Bakit?”
Napapikit siya.
“Dahil may nangyari sa akin bago tayo nagkakilala.”
Naramdaman kong bumigat ang dibdib ko.
“Ano?”
“Naaksidente ako habang nagtatrabaho sa barko.”
Hindi ko inaasahan ang sagot niyang iyon.
Dahan-dahan siyang umupo sa tabi ko.
Sinabi niyang ilang taon bago kami nagkakilala, nagkaroon siya ng malubhang aksidente habang nasa trabaho.
Kinailangan siyang dalhin sa ospital.
Sumailalim siya sa operasyon.
Matagal bago siya nakabawi.
Sa paglipas ng panahon, gumaling ang kanyang katawan.
Nakabalik siya sa trabaho.
Nakapaglayag muli.
Ngunit may naiwan sa kanya na hindi nakikita ng ibang tao.
Matinding takot.
Lalo na sa pagiging malapit sa isang tao.
At may isa pang bagay.
Sinabi raw ng doktor na maaaring magkaroon siya ng problema sa pagkakaroon ng anak.
“Maaaring?” tanong ko.
Tumango siya.
“Hindi pa sigurado?”
“Hindi.”
“Bakit hindi ka nagpasuri ulit?”
Hindi siya makasagot.
Ngunit nang makita ko ang kanyang mukha, naunawaan ko.
Takot siyang malaman ang sagot.
“Akala ko magiging maayos ang lahat kapag kasal na tayo,” mahina niyang sabi.
“Gusto kitang pakasalan, Jane. Mahal kita.”
Nangingilid na ang luha niya.
“Pero noong unang gabi natin, bumalik sa isip ko ang lahat ng nangyari.”
Napahinto siya.
At sa unang pagkakataon, nakita kong umiyak ang asawa ko.
Hindi malakas.
Hindi hagulgol.
Dalawang luhang agad niyang pinunasan, na para bang nahihiya siyang makita ko ang kanyang kahinaan.
“Bakit hindi mo sinabi sa akin bago tayo ikasal?” tanong ko.
Matagal siyang natahimik.
Pagkatapos ay tumingin sa akin.
“Dahil natakot akong mawala ka.”
Parang may mabigat na bagay na dumagan sa dibdib ko.
“Jake…”
“Alam kong mali.”
Nanginginig ang boses niya.
“May karapatan kang magalit.”
At oo, nagalit ako.
Hindi dahil naaksidente siya.
Hindi dahil may takot siyang hindi kayang basta alisin.
At hindi dahil maaaring mahirapan kaming magkaroon ng anak.
Nagalit ako dahil hindi niya ako pinagkatiwalaan ng katotohanan bago kami ikasal.
Mahal ko siya.
Pero sana, binigyan niya ako ng pagkakataong pumili nang alam ko ang buong sitwasyon.
Tumayo ako.
“Uuwi muna ako kina Mama.”
Napatingin siya sa akin.
“Jane…”
“Kailangan kong mag-isip.”
Hindi niya ako pinigilan.
Tahimik lamang siyang tumango.
At sa totoo lang, mas lalo akong nasaktan.
May bahagi sa aking gustong yakapin niya ako.
Sabihing huwag akong umalis.
Pero hinayaan niya akong mag-impake.
Nang isasara ko na ang bag, muli niya akong tinawag.
“Jane.”
“Ano?”
“Patawad.”
Hindi ako sumagot.
Dala ang mabigat na dibdib, umuwi ako sa bahay ng mga magulang ko.
Hindi ko alam kung kailan ako babalik.
At hindi ko rin alam kung kaya pa naming ayusin ang isang kasal na nagsimula sa isang lihim.
BAHAGI 2 — ANG PAG-AMIN, ANG PAGHILOM, AT ANG DALAWANG GUHIT NA HINDI NAMIN INAASAHAN
Pagdating ko sa bahay, nagulat si Mama.
“Jane? Bakit nandito ka?”
“Ma, dito muna ako matutulog.”
Tiningnan niya ang bag na dala ko.
“May nangyari ba?”
“Puwede bang huwag muna nating pag-usapan?”
Hindi na siya nangulit.
At iyon ang kailangan ko noong gabing iyon.
Hindi maraming tanong.
Hindi mahabang sermon.
Kundi isang lugar kung saan maaari akong huminga nang hindi kailangang magpanggap na maayos ang lahat.
Kinabukasan, habang nagkakape kami, naupo si Mama sa tapat ko.
“Anak, hindi ko alam kung ano ang nangyari sa inyo ni Jake.”
Tahimik akong nakinig.
“Hindi rin kita pipiliting magkuwento.”
Humigop siya ng kape bago nagpatuloy.
“Pero may gusto lang akong sabihin.”
Napatingin ako sa kanya.
“Kapag may problema ang mag-asawa, mahalagang malaman kung iyon ba ay isang bagay na pareho ninyong gustong ayusin, o isang dahilan kung bakit hindi na kayo dapat magpatuloy.”
Napayuko ako.
Simple ang sinabi niya.
Pero tumama iyon sa pinakamasakit na bahagi ng isip ko.
Dahil hindi ko naman gustong mawala si Jake.
Ang gusto ko ay maintindihan kung bakit hindi niya sinabi ang totoo.
At kung kaya pa ba naming buuing muli ang tiwalang nasira.
Tatlong araw akong nanatili kina Mama.
Hindi ako kinulit ni Jake.
Hindi siya tumawag nang paulit-ulit.
Hindi niya ako pinilit umuwi.
Sa umaga, may isang mensahe lamang.
Jane, sana kumain ka nang maayos.
Sa gabi, may isa pa.
Good night. Patawad ulit.
Minsan, gusto kong sumagot.
Minsan naman, naiiyak ako sa tuwing nakikita ang pangalan niya.
Hindi ko alam kung alin ang mas mabigat.
Ang sakit na itinago niya ang katotohanan.
O ang katotohanang kahit galit ako, mahal ko pa rin siya.
Sa ikaapat na araw, may dumating na bagong mensahe.
May appointment ako bukas.
Napakunot ang noo ko.
Appointment saan?
Mabilis siyang sumagot.
Sa doktor. Tama ka. Matagal ko nang iniiwasan ang dapat kong harapin.
Matagal akong nakatingin sa screen.
Hindi nito agad nabura ang sakit na nararamdaman ko.
Pero sa unang pagkakataon, nakita kong may ginagawa siya upang harapin ang problemang matagal niyang tinatakasan.
Nag-type ako.
Anong oras?
10 AM.
Huminga ako nang malalim.
At nagdesisyon akong sumama.
Hindi dahil napatawad ko na siya nang buo.
Kundi dahil gusto kong marinig ang katotohanan.
At kung may pagkakataon pang ayusin ang aming pagsasama, gusto kong malaman kung handa rin siyang gawin ang kanyang bahagi.
Kinabukasan, magkatabi kaming nakaupo sa clinic.
Mas kinakabahan pa si Jake kaysa sa akin.
Paulit-ulit niyang pinagdudugtong ang kanyang mga daliri.
Paminsan-minsan, napapatingin siya sa pinto.
“Love…” mahina niyang tawag.
Napalingon ako.
“Huwag mo muna akong tawaging love.”
Agad siyang tumango.
“Sorry.”
Makalipas ang ilang segundo, muli siyang nagsalita.
“Jane?”
“Ano?”
“Puwede bang hawakan ang kamay mo?”
Tiningnan ko siya.
“Takot ka?”
Tumango siya.
“Oo.”
Saglit akong natahimik.
Pagkatapos ay iniabot ko ang kamay ko.
“Sandali lang.”
Mahigpit niya itong hinawakan.
At habang nakaupo kami roon, may naisip akong hindi ko naunawaan noong unang buwan ng aming kasal.
Sa bawat gabing pakiramdam ko ay tinatanggihan niya ako, maaaring siya naman ay desperadong lumalaban sa sariling takot.
Hindi nito binubura ang ginawa niyang pagtatago.
Pero binibigyan nito ng ibang kahulugan ang katahimikang matagal kong inakalang kawalan ng pagmamahal.
Hindi naging madali ang mga sumunod na buwan.
Nagpakonsulta si Jake.
Sumailalim siya sa mga follow-up examination.
At para sa matinding takot at anxiety na matagal niyang dinadala, pumayag siyang humingi ng propesyonal na tulong.
Hindi ko sasabihing bigla na lamang naging maayos ang lahat.
Dahil hindi iyon ang nangyari.
May mga araw na kalmado siya.
May mga araw na tila bumabalik ang mga alaalang ayaw niyang harapin.
May mga pagkakataong napapagod din ako.
Minsan, kapag tahimik ako, iniisip niyang galit ako sa kanya.
Minsan naman, kapag lumalayo siya nang kaunti, iniisip kong muli niya akong iniiwasan.
Nagkakaroon pa rin kami ng hindi pagkakaunawaan.
Pero may isang mahalagang bagay na nagbago.
Natuto kaming magsabi ng totoo.
Kapag hindi siya maayos, sinasabi niya.
“Jane, hindi ako okay ngayon.”
At sa halip na manghula, tinatanong ko siya.
“Gusto mo bang mapag-isa?”
Minsan, umiiling siya.
“Hindi. Samahan mo lang ako.”
At iyon ang ginagawa ko.
Walang pilitan.
Walang pagmamadali.
Walang itinakdang araw kung kailan dapat maging katulad ng ibang mag-asawa ang aming relasyon.
Dahil unti-unti kong naunawaan na ang pagiging malapit sa isang tao ay hindi lamang nasusukat sa pisikal na paglalambingan.
Nagsisimula rin ito sa pakiramdam na ligtas kang magsabi ng iyong kinatatakutan.
At alam mong pakikinggan ka.
Isang gabi, makalipas ang ilang buwan, nanonood kami ng pelikula.
Hindi ko na maalala ang pamagat.
Ang naaalala ko lamang, hindi namin iyon nagustuhan.
“Ang corny naman nito,” reklamo ko.
Napatingin si Jake.
“Ikaw ang pumili.”
“Ako? Ikaw kaya!”
Umiling siya.
“Sigurado akong ikaw.”
Hinampas ko siya ng unan.
Tumawa siya.
At sa gitna ng aming tawanan, bigla siyang natahimik.
Nakatitig siya sa akin.
“Ano?” tanong ko.
Ngumiti siya.
Lumitaw ang mga dimples na unang nagpabilis ng tibok ng puso ko noong araw na umuwi siya mula sa barko.
“Naalala ko lang ang una nating video call.”
“Bakit?”
“Ganyan ka rin noon.”
“Gaano?”
“Ang daldal mo.”
Muli ko siyang hinampas ng unan.
Mas lalo siyang natawa.
Pagkatapos, dahan-dahan siyang lumapit.
Hindi ako gumalaw.
Hinawakan niya ang mukha ko.
At hinalikan niya ako.
Sa pagkakataong iyon, hindi siya biglang umatras.
Hindi rin ako nagmadali.
Walang espesyal na musika.
Walang dramatikong eksena.
Dalawa lamang kaming mag-asawang matagal na naghirap upang muling makaramdam ng kapanatagan sa isa’t isa.
At para sa akin, sapat na iyon.
Hindi ko kailangang malaman kung ano ang mangyayari sa susunod na minuto.
Ang mahalaga, hindi na niya kailangang itago kapag natatakot siya.
At hindi ko na kailangang hulaan kung ano ang ibig sabihin ng kanyang katahimikan.
Lumipas ang isang taon.
Bumalik si Jake sa trabaho sa barko.
Mahirap pa rin ang malayo sa isa’t isa.
May mga araw na mahina ang signal.
May mga gabing hindi kami makapag-usap nang mahaba.
Pero hindi na katulad ng dati ang aming relasyon.
Mas malinaw na ang aming mga pag-uusap.
Kapag may problema, sinasabi namin.
Kapag may pag-aalala, hindi na namin itinatago hanggang maging sama ng loob.
At kahit may mga bagay pa ring hindi tiyak tungkol sa aming kinabukasan, natutuhan naming hindi kailangang harapin ang lahat nang mag-isa.
Nang sumunod na bakasyon ni Jake, may napansin akong kakaiba sa sarili ko.
Madalas akong antukin.
May mga pagkaing dati kong gusto ngunit biglang hindi ko maatim ang amoy.
Lalo na ang pritong isda.
Noong una, hindi ko iyon pinansin.
Inisip kong baka pagod lamang ako.
O baka may kung anong pagbabago sa aking katawan dahil sa stress.
Ngunit isang umaga, habang nagsisipilyo ako, bigla akong napahinto.
“Jake!”
Mula sa kusina, sumagot siya.
“Ano iyon?”
“Anong petsa ngayon?”
Sinabi niya.
At bigla akong napabilang sa isip.
Isa.
Dalawa.
Tatlo.
Napatingin ako sa salamin.
Hindi maaari.
O maaari nga ba?
Hindi ko muna sinabi kay Jake ang aking iniisip.
Bumili ako ng pregnancy test.
At kinabukasan, alas-singko ng umaga, mag-isa akong pumasok sa banyo.
Tahimik ang buong bahay.
Tulog pa si Jake.
Nakaupo ako sa gilid ng bathtub habang hinihintay ang resulta.
Nanginginig ang mga daliri ko.
Parang napakahaba ng ilang minutong lumipas.
Hanggang sa nakita ko iyon.
Dalawang guhit.
Muli kong tiningnan.
At muli.
Parang hindi ko kayang paniwalaan.
Naalala ko ang unang gabing umamin si Jake.
Ang takot sa kanyang mga mata.
Ang sinabi ng doktor noon na maaaring magkaroon siya ng problema sa pagkakaroon ng anak.
Ang mga gabing umiiyak ako dahil akala kong hindi niya ako mahal.
Ang tatlong araw na nanatili ako kina Mama.
Ang unang pagkakataong magkahawak-kamay kaming naghintay sa clinic.
At ang mga buwang unti-unti naming binuo muli ang aming tiwala.
Ngayon, nasa harapan ko ang dalawang guhit na hindi ko inaasahan.
Hindi ko namalayang napahawak na pala ako sa bibig.
Gusto kong tumawa.
Gusto kong umiyak.
Gusto kong tawagin agad si Jake.
Pero ilang sandali akong nanatiling nakaupo.
Dahil hindi lamang tungkol sa posibilidad na magiging magulang kami ang nasa isip ko.
Naalala ko kung gaano katagal natakot si Jake sa isang bagay na hindi pa naman tiyak.
At kung gaano karaming pagkakataon kaming nasaktan dahil hindi namin alam kung paano pag-uusapan ang aming mga pangamba.
Dahan-dahan akong lumabas ng banyo.
Nasa kama pa rin si Jake.
Mahimbing na natutulog.
Umupo ako sa tabi niya.
“Love…”
Bahagya siyang gumalaw.
“Hmmm…”
“Gising.”
“Five minutes…”
“Jake.”
Napapikit pa siya nang mahigpit.
“Ano ba…”
Ngunit nang marinig niya ang kakaibang tono ng boses ko, dahan-dahan niyang binuksan ang mga mata.
Tiningnan niya ako.
“Bakit?”
Hindi ako agad nakapagsalita.
Iniabot ko lamang ang pregnancy test.
Kinuha niya iyon.
Tiningnan.
Napakunot ang kanyang noo.
Pagkatapos, tumingin siya sa akin.
Muli niyang tiningnan ang test.
“Jane…”
Namasa ang aking mga mata.
Tumango ako.
“Oo.”
Hindi siya agad nagsalita.
Para bang sinusubukan niyang unawain ang dalawang guhit na hawak niya.
At habang nakatingin ako sa kanya, bumalik sa isip ko ang lalaking minsang nanginginig habang inaaming natatakot siyang baka hindi siya magkaroon ng anak.
Ngayon, nakaupo siya sa tabi ko.
Hawak ang isang bagay na pareho naming hindi inaasahan.
At sa sandaling iyon, hindi ko na kailangang maghanap ng maraming salita.
Sapat nang makita ko ang kanyang mukha.
Hindi naging madali ang daan papunta sa umagang iyon.
May mga kasinungalingang kinailangan naming harapin.
May mga takot na hindi agad nawala.
May mga panahong muntik nang masira ang aming pagsasama dahil hindi namin masabi ang totoo.
At hindi ko rin sasabihing ang dalawang guhit sa pregnancy test ang nag-ayos ng aming relasyon.
Dahil bago pa dumating ang umagang iyon, matagal na kaming nagsisikap na ayusin ang mga bagay na nasira.
Ang paghingi ni Jake ng tulong.
Ang pagharap niya sa kanyang nakaraan.
Ang pagtanggap niyang may karapatan akong masaktan.
Ang pagkatuto naming makinig sa isa’t isa.
Iyon ang tunay na nagbigay ng panibagong simula sa aming kasal.
Ang pagbubuntis ay isang masayang posibilidad na dumating sa buhay namin.
Ngunit hindi iyon ang sukatan ng halaga ng aming pagmamahalan.
Minsan, iniisip ko kung ano kaya ang nangyari kung hindi ko siya tinanong noong gabing iyon.
Kung hinayaan ko na lamang ang aking mga pagdududa.
Kung patuloy siyang nagkunwaring walang problema.
Marahil, araw-araw kaming matutulog na magkatabi ngunit unti-unting lumalayo ang loob sa isa’t isa.
Dahil may mga pagkakataong hindi kawalan ng pagmamahal ang dahilan kung bakit umiiwas ang isang tao.
Minsan, may takot siyang hindi pa kayang ipaliwanag.
May sugat siyang hindi nakikita.
May nakaraang hindi pa niya natututunang harapin.
Ngunit may isa rin akong natutuhan.
Hindi sapat ang pagmamahal upang gawing tama ang pagtatago ng mahahalagang katotohanan.
May karapatan ang bawat taong pumapasok sa isang relasyon na malaman ang mga bagay na maaaring makaapekto sa kanilang kinabukasan.
At may pananagutan ang bawat isa na maging tapat, kahit mahirap.
Noong unang buwan ng aming kasal, akala ko ang pinakamalaking tanong ay kung bakit hindi ako kayang lapitan ni Jake.
Ngayon, naiintindihan kong may mas mahalagang tanong pala.
Paano namin mamahalin ang isa’t isa nang hindi kailangang itago ang aming mga takot?
Hindi namin agad natagpuan ang sagot.
Pinaghirapan namin iyon.
Sa mga pag-uusap.
Sa mga paghingi ng tawad.
Sa mga pagkakataong pinili naming makinig sa halip na manghusga.
At sa mga araw na hindi kami maayos, ngunit nanatili kaming handang magsabi ng totoo.
Habang nakaupo kami ni Jake sa kama nang umagang iyon, hawak pa rin niya ang pregnancy test.
Hindi ko alam ang lahat ng mangyayari sa aming buhay pagkatapos noon.
Hindi ko alam kung anong mga bagong pagsubok ang darating.
Ngunit may isang bagay akong alam.
Hindi na namin kailangang magpanggap na hindi kami natatakot.
Maaari kaming mangamba.
Maaari kaming magtanong.
Maaari kaming umiyak.
At maaari pa rin naming piliing harapin ang mga iyon nang magkasama.
Dahil sa huli, ang tunay na tibay ng pagsasama ay hindi nasusukat sa kawalan ng problema, kundi sa katapatan at tapang na harapin ang mga ito nang magkasama.
At kung may isang bagay na hinding-hindi ko malilimutan mula sa aming kuwento, iyon ay ito:
Minsan, ang taong akala mong lumalayo dahil hindi ka mahal ay isang taong takot na takot lamang mawala ka. Ngunit ang pagmamahal ay tunay na lumalalim kapag natutuhan ninyong huwag nang magtago sa isa’t isa.
WAKAS