Noong Nalaman ng Lalaking Ilang Taong Umiwas sa Akin na May Iba na Akong Kasama, Nabitiwan Niya ang Kutsara sa Harap ng Aming Pamilya—Pero Nang Tanungin Niya Kung May Boyfriend Na Ako, Isang Sagot Ko ang Nagpabago sa Lahat
“Kailan ang kasal ninyo, apo?”
Iyon ang tanong ng lolo ni Adrian Villanueva noong bisperas ng Bagong Taon.
Ngunit hindi ako ang babaeng tinutukoy niya.
At nang marinig ni Adrian na baka ako ang unang ikasal sa aming dalawa, bigla niyang nabitiwan ang kutsara.
Ang lalaking minsang nagsabing huwag kong sayangin ang buhay ko sa paghabol sa kanya ay nakatingin ngayon sa akin na para bang may bagay siyang matagal nang kinatatakutang mawala.
Ang nakakatawa?
Hindi na ako naghihintay sa kanya.
Ako si Mikaela Reyes, dalawampu’t tatlong taong gulang, at kung may isang bagay akong pinagsisihan noong kolehiyo, iyon ay ang pag-aakalang sapat na ang pagmamahal para baguhin ang direksiyon ng buhay ng isang tao.
Lumaki kami ni Adrian sa iisang subdivision sa Quezon City.
Magkaibigan ang aming mga magulang mula pa noong kabataan nila. Kapag may birthday, Pasko, o family reunion, halos palaging magkasama ang dalawang pamilya.
Mas matanda sa akin si Adrian ng tatlong taon.
Noong bata pa kami, tinatawag ko siyang Kuya Adrian.
Pero nang magdalaga ako, tumigil ako.
Dahil paano mo tatawaging kuya ang taong lihim mong pinapangarap na maging asawa?
Matalino si Adrian. Tahimik. Seryoso. Hindi mahilig sa mga party, at mas gusto niyang magbasa ng research papers kaysa makipagkuwentuhan.
Ako naman ang kabaligtaran niya.
Madaldal, masayahin, at palaging may baong kung anu-anong kuwento.
Pero dahil sa kanya, nagbago ako.
Mahilig siya sa chemistry, kaya nag-aral din ako ng chemistry.
Gusto niyang maging researcher, kaya sinabi kong iyon din ang pangarap ko.
Kahit mataas ang grades ko at puwede akong pumasok sa ibang unibersidad, pinili ko ang paaralan sa Maynila kung saan siya nag-aaral.
Hindi dahil mahal ko ang kurso.
Kundi dahil naroon siya.
Noong kolehiyo, halos buong departamento ang nakakaalam na may gusto ako kay Adrian.
Dinadalhan ko siya ng kape kapag nagpupuyat siya sa laboratoryo.
Naghihintay ako sa labas ng classroom niya kahit tapos na ang sarili kong klase.
Minsan, sinasadya kong magtanong tungkol sa mga problemang alam ko naman ang sagot, para lang makausap siya nang ilang minuto.
Pero habang mas lumalapit ako, mas lumalayo siya.
Hanggang isang araw, sinabi niyang aalis siya papuntang United Kingdom para kumuha ng master’s degree.
“Adrian, kailangan mo ba talagang umalis?”
Nakatayo kami noon sa labas ng university library.
Halos hindi ko mapigilan ang pag-iyak.
“Puwede ka namang dito mag-master’s. Maraming magagandang programa rito.”
Tumingin siya sa akin.
“Mika, hindi puwedeng umikot ang buhay natin sa isang tao.”
“Hindi naman iyon ang sinasabi ko—”
“Matanda na tayo. Dapat marunong tayong manindigan sa sarili nating mga desisyon. Hindi puro pag-ibig.”
Para akong sinampal.
Hindi siya sumigaw.
Hindi niya ako insultuhin.
Pero mas masakit ang kalmadong paraan ng pagsasabi niya.
Dahil alam kong tama siya.
At mas masakit dahil ako ang taong tinutukoy niya.
Umalis siya makalipas ang ilang linggo.
Hindi ko siya hinatid sa airport.
Sa unang mga buwan, halos araw-araw kong tinitingnan ang aming lumang conversations.
Minsan, nagta-type ako ng mensahe.
Kamusta ka na?
Pero binubura ko rin.
Dahil ayokong maging babaeng hindi marunong tumanggap ng pagtanggi.
Pagkatapos ng graduation, doon ko unang inamin sa sarili ko ang katotohanan.
Hindi ko mahal ang chemistry.
Hindi ako nasasabik sa laboratory experiments.
Hindi ako nangangarap na magtrabaho sa research institute.
Ang totoo, pinili ko lamang ang lahat ng iyon dahil gusto kong manatiling malapit kay Adrian.
At nang mawala siya, wala na rin akong dahilan para ipagpatuloy ang pangarap na hindi naman talaga akin.
Anim na buwan akong nagpahinga pagkatapos ng graduation.
Hanggang makilala kong muli si Rafael Mendoza, isang dating kaklase noong high school.
Freelance writer siya.
Naglalakbay siya sa iba’t ibang probinsiya para makapanayam ang mga ordinaryong Pilipino na may pambihirang kuwento.
“Marunong ka namang kumuha ng litrato, di ba?” tanong niya.
“Oo. Bakit?”
“Kailangan ko ng photographer.”
“May sweldo?”
“Depende kung may pera ako.”
Napatawa ako.
At sa unang pagkakataon pagkatapos ng mahabang panahon, may bagay na talagang gusto kong subukan.
Nagsimula kaming magplano ng mga biyahe.
Siya ang magsusulat.
Ako ang kukuha ng mga larawan.
Sinuportahan ako ng pamilya ko. Nag-ambagan pa sila para bilhan ako ng bagong camera.
Unti-unti, natutuhan kong maging masaya nang hindi iniisip si Adrian.
Hanggang dumating ang Disyembre 31.
Pagbukas ko ng pinto, naroon siya.
Mas payat kaysa dati. Medyo maitim ang balat. Pero pareho pa rin ang mga matang minsang nagpabilis ng tibok ng puso ko.
“Mika,” sabi niya.
Ngumiti ako.
“Kuya Adrian, pasok ka.”
Sandali siyang natigilan.
Parang hindi niya inaasahang tatawagin ko siyang kuya.
Pero iyon na talaga ang tingin ko sa kanya ngayon.
Isang taong naging mahalagang bahagi ng nakaraan ko.
Hindi na ang sentro ng kinabukasan ko.
Sa hapag-kainan, masayang nagkukuwentuhan ang aming mga pamilya.
Hanggang tanungin siya ng kanyang lolo tungkol kay Sophia Lim, isang babaeng kasabay niyang nag-aral sa England.
“Adrian, kailan ninyo balak magpakasal ni Sophia?”
Napabuntong-hininga siya.
“Lolo, magkaibigan lang kami. Nagkataon lang na pareho ang research field namin.”
Tumawa ang matanda.
“Kung ganoon, mukhang mauunahan ka pa ni Mika sa pag-aasawa!”
Biglang tumunog ang kutsara sa sahig.
Si Adrian.
Nakatitig siya sa akin.
Pero bago pa ako makapagtanong, ngumiti na ang kanyang lolo.
“May kasama na raw kasing binata si Mika sa mga biyahe niya!”
Hindi ako sumagot.
At sa unang pagkakataon sa buhay ko, nakita kong parang hindi alam ni Adrian ang sasabihin.
Pagkatapos ng hapunan, umakyat ako sa kuwarto para ayusin ang itinerary ng susunod naming biyahe ni Rafael sa Cebu.
Ilang minuto ang lumipas, may kumatok.
Si Adrian.
“Mika, puwede ba tayong mag-usap?”
Tumango ako.
Tinanong niya kung talagang ayaw ko nang magtrabaho sa chemistry.
Ipinaliwanag kong gusto kong subukan ang photography.
“Sayang naman ang pinag-aralan mo,” sabi niya. “Kung gusto mo, puwede kitang tulungang maghanap ng trabaho. Marami akong kakilala—”
“Kuya Adrian.”
Napatingin siya sa akin.
“May isang bagay akong sigurado na ngayon.”
“Ano iyon?”
“Hindi ko mahal ang chemistry. At hindi ko na kailangang pilitin ang sarili kong mahalin ang isang bagay dahil lang mahal iyon ng ibang tao.”
Namutla siya.
Tahimik kaming dalawa.
Pagkatapos, nag-vibrate ang cellphone ko.
Mensahe iyon ni Rafael.
Napangiti ako habang binabasa.
Napansin iyon ni Adrian.
At bigla niyang itinanong ang bagay na hindi ko inakalang maririnig ko mula sa kanya.
“Mika… may boyfriend ka na ba?”
Bago ako makasagot, humakbang siya palapit at halos pabulong na nagtanong:
“At kung sabihin kong ayokong magkaroon ka ng iba… huli na ba ako?”
BAHAGI 2 — PARA SA WEBSITE
Napatitig ako kay Adrian.
Sa loob ng maraming taon, iyon ang mga salitang pinangarap kong marinig.
Noong kolehiyo, kahit isang simpleng tanong lang kung kumain na ba ako ay sapat na para hindi ako makatulog sa kilig.
Pero ngayong nakatayo siya sa harap ko, sinasabing ayaw niyang magkaroon ako ng iba, wala akong naramdamang inaasahan kong saya.
Ang naramdaman ko ay pagkalito.
“Kuya Adrian,” mahinahon kong sabi, “ano ang ibig mong sabihin?”
Hindi siya agad sumagot.
Sa labas ng bintana, may mga paputok na nagsisimula nang sumabog sa kalangitan.
Mula sa ibaba, naririnig ang tawanan ng aming mga magulang.
Pero sa loob ng kuwarto, para bang huminto ang oras.
“Hindi ko alam,” amin niya.
Napakunot ang noo ko.
“Hindi mo alam?”
“Hindi ko alam kung paano ko sasabihin nang hindi ka masasaktan.”
Napangiti ako nang bahagya.
“Matagal mo na akong nasaktan, Adrian. Hindi mo na kailangang mag-alala tungkol doon.”
Napayuko siya.
At sa unang pagkakataon, hindi ako nagmadaling pagaanin ang loob niya.
Dati, kapag nakikita kong malungkot siya, ako agad ang gumagawa ng paraan para mapasaya siya.
Kapag tahimik siya, ako ang nagkukuwento.
Kapag pagod siya, ako ang nagdadala ng pagkain.
Kapag naiinis siya sa akin, ako ang humihingi ng tawad.
Ngayon, hinayaan ko siyang magsalita para sa sarili niya.
“Akala ko,” panimula niya, “kapag umalis ako, mas magiging madali para sa ating dalawa.”
“Mas madali ang alin?”
“Ang tumigil ka sa paghabol sa akin.”
Tumango ako.
“Epektibo naman.”
Napatingin siya.
“Talaga?”
“Oo. Tumigil ako.”
Hindi siya sumagot.
Umupo ako sa gilid ng kama at itinuro ang upuang malapit sa study table.
“Kung gusto mong mag-usap, maupo ka. Pero kailangan kong tapusin ang itinerary namin ni Rafael ngayong gabi.”
Bahagya siyang napangiti, pero halatang pilit.
“Si Rafael ba ang kaibigan mong kasama sa biyahe?”
“Oo.”
“Matagal na kayong magkakilala?”
“High school pa.”
“Malapit kayo?”
Napatawa ako.
“Kuya Adrian, parang ini-interview mo naman ako.”
“Gusto ko lang malaman.”
“Bakit?”
Muli siyang natahimik.
Doon ko napagtanto ang isang bagay.
Sa loob ng maraming taon, ako ang palaging kailangang magpaliwanag ng nararamdaman ko.
Ngayon, siya naman ang hindi makahanap ng tamang salita.
“Hindi ko alam kung kailan nagsimula,” sabi niya sa wakas. “Pero noong nasa England ako, palagi kitang naiisip.”
Hindi ako kumibo.
“Tuwing may nakikita akong nakakatawang bagay, naiisip kong ikuwento sa iyo. Kapag may magandang lugar akong napupuntahan, naiisip kong magugustuhan mo iyon.”
Huminga siya nang malalim.
“Pero kapag bubuksan ko ang messages natin, wala na iyong mga dati mong mensahe.”
Naalala ko ang mga panahong halos araw-araw akong nagpapadala ng kung anu-anong larawan.
Mga pusa sa campus.
Mga nakakatawang signboard.
Mga pagkain sa cafeteria.
Mga simpleng bagay na gusto kong ibahagi sa kanya.
Kadalasan, isang salita lang ang sagot niya.
Okay.
Mabuti.
Busy ako.
Hanggang sa tuluyan akong tumigil.
“Akala ko masaya ka,” sabi ko.
“Sa alin?”
“Na hindi na kita ginugulo.”
Napapikit siya.
“Noong una, oo.”
Masakit pa ring marinig iyon, kahit matagal ko nang alam.
“Pero kalaunan,” pagpapatuloy niya, “naramdaman kong may nawala.”
Tumingin ako sa kanya.
“Adrian, hindi ibig sabihin na may nawala sa buhay mo ay mahal mo na agad iyon.”
Parang hindi niya inaasahan ang sagot ko.
“Baka nasanay ka lang na may taong laging naghihintay sa iyo.”
Umiling siya.
“Hindi lang iyon.”
“Kung ganoon, ano?”
Matagal bago siya sumagot.
“Na-miss kita.”
Tahimik akong napatingin sa kanya.
“Na-miss ko iyong mga kuwento mo. Iyong ingay mo. Iyong mga tanong mong alam kong kaya mo namang sagutin.”
Napangiti siya nang malungkot.
“Alam ko noon na nagpapanggap ka lang na nahihirapan sa assignments.”
Napataas ang kilay ko.
“Alam mo?”
“Oo.”
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Dahil kahit naiirita ako minsan, gusto ko ring kausap ka.”
Napailing ako.
“Ang gulo mo talaga.”
“Alam ko.”
“At ngayon mo lang naisip sabihin?”
“Duwag ako, Mika.”
Wala akong naisagot.
“Alam kong gusto mo ako. Alam ko ring kaya mong talikuran ang maraming bagay para lang makasama ako. Natakot ako na kapag hinayaan kitang lumapit, mas lalo mong makakalimutan ang sarili mo.”
Napabuntong-hininga ako.
“May punto ka noon.”
Nagulat siya.
“Tama ka na hindi dapat umikot ang buhay ko sa iyo. Pero hindi ibig sabihin noon na hindi masakit ang paraan ng paglayo mo.”
“Pasensya na.”
“Tinanggap ko na ang nangyari.”
Tumingin siya sa akin nang may pag-asa.
“Kung ganoon, puwede ba tayong magsimula ulit?”
Doon ako natahimik.
Hindi dahil gusto kong sabihin ang oo.
Kundi dahil napagtanto kong hindi ko na alam kung gusto ko pa.
Nag-vibrate muli ang cellphone ko.
Si Rafael.
Binuksan ko ang mensahe.
Naayos ko na ang interview guide. Huwag ka nang magpuyat kakabasa. May flight pa tayo pagkatapos ng holiday.
Kasunod noon ang isa pang mensahe.
At oo, may utang pa akong ₱1,500 sa iyo. Huwag mong kalimutan.
Napatawa ako.
“Siya na naman?” tanong ni Adrian.
“Oo.”
“Masaya ka kapag kausap mo siya.”
Tumingin ako sa screen.
“Masaya akong kausap siya dahil hindi ko kailangang isipin kung may mali ba sa bawat salitang sasabihin ko.”
Napatingin si Adrian sa akin.
Ipinagpatuloy ko.
“Noong tayo ang magkausap, lagi kong iniisip kung istorbo ba ako. Kapag matagal kang hindi sumagot, iniisip kong may nagawa akong mali.”
Hindi siya umimik.
“Kapag isang salita lang ang reply mo, ilang oras kong iniisip kung galit ka.”
Napangiti ako nang malungkot.
“Pero kay Rafael, puwede ko siyang tawaging kuripot. Puwede niya akong sabihang pangit ang draft ko. Hindi ako natatakot na mawala siya dahil lang sa isang maling salita.”
“Gusto mo ba siya?”
Napaisip ako.
“Hindi ko pa alam.”
Kitang-kita ko ang pagbabago ng mukha niya.
“Pero hindi ko rin kailangang malaman agad,” dagdag ko. “Masaya akong kaibigan ko siya. Masaya akong may kasama akong magtrabaho. Hindi ko kailangang gawing love story ang lahat.”
Napayuko siya.
“May pagkakataon pa ba ako?”
Iyon ang tanong na minsan kong gustong marinig nang higit sa lahat.
Pero ngayon, alam kong hindi sapat ang isang tanong para burahin ang ilang taong pagod.
“Adrian, hindi ko alam.”
Napatingin siya.
“Hindi kita galit. Hindi rin kita kinamumuhian. Pero hindi na ako iyong babaeng iniwan mo.”
“Alam ko.”
“Hindi. Sa tingin ko, ngayon mo pa lang talaga nauunawaan.”
Lumapit ako sa study table at kinuha ang camera na regalo ng pamilya ko.
“Ito ang unang bagay na pinili ko dahil gusto ko talaga.”
Hinawakan ko ang camera.
“Hindi dahil gusto mo. Hindi dahil magaling ako sa isang subject. Hindi dahil iyon ang inaasahan ng iba.”
Tumingin ako sa kanya.
“Sa unang pagkakataon, excited akong gumising sa umaga dahil may sarili akong pangarap.”
Matagal niya akong tinitigan.
Pagkatapos, dahan-dahan siyang tumango.
“Kung iyon ang nagpapasaya sa iyo, susuportahan kita.”
Napangiti ako.
“Salamat. Pero hindi mo kailangang ayusin ang buhay ko.”
“Alam ko.”
“Hindi mo kailangang maghanap ng trabaho para sa akin.”
“Alam ko.”
“At hindi mo kailangang makipagkompetensiya kay Rafael.”
Napatawa siya nang mahina.
“Medyo mahirap iyong huli.”
“Adrian!”
“Biro lang.”
Sa unang pagkakataon sa gabing iyon, pareho kaming natawa.
Pero may lungkot pa rin sa pagitan namin.
Lungkot ng dalawang taong matagal nang magkakilala, pero ngayon lang natutong maging tapat.
Bago maghatinggabi, bumaba kami para salubungin ang Bagong Taon.
Nasa sala ang dalawang pamilya.
Si Lolo Ernesto, na siyang unang nang-asar kay Adrian, ay nakaupo malapit sa bintana habang naghihintay sa countdown.
“Mika!” tawag niya. “Halika rito!”
Lumapit ako.
“Kumusta ang plano mong paglalakbay?”
“Maayos naman po, Lolo. Sa Cebu po muna kami. May mga kuwento kaming gustong kunan ng litrato.”
“Maganda iyon. Noong bata ako, marami rin akong gustong puntahan. Kaso masyado akong natakot umalis.”
Ngumiti siya.
“Huwag mong gayahin ang lolo mo. Kapag may pangarap ka, subukan mo.”
“Salamat po.”
Sumulyap siya kay Adrian.
“At ikaw, apo? Kailan ka babalik sa England?”
“Sa susunod na buwan po.”
“Hindi ka pa rin mag-aasawa?”
“Lolo naman!”
Nagtawanan ang lahat.
Ako rin.
Pero hindi na katulad noon na palagi akong naghahanap ng nakatagong kahulugan sa bawat usapan tungkol sa kasal.
Ngayon, simpleng biro na lang iyon.
Nang magsimula ang countdown, sabay-sabay kaming tumayo.
“Sampu!”
“Siyam!”
“Walo!”
Sumabog ang unang paputok sa malayo.
Sa tabi ko, tahimik na nakatayo si Adrian.
“Tatlo!”
“Dalawa!”
“Isa!”
“Happy New Year!”
Nagyakapan ang mga magulang namin.
Tumalon-talon ang mga bata sa labas.
Tumahol ang aso namin dahil sa ingay.
At sa gitna ng lahat, lumingon si Adrian sa akin.
“Happy New Year, Mika.”
Ngumiti ako.
“Happy New Year, Kuya Adrian.”
May bahagyang lungkot sa kanyang mga mata.
Pero hindi na niya ako pinilit baguhin ang tawag ko.
Kinabukasan, nagising ako sa isang mensahe mula sa kanya.
Salamat sa pakikinig kagabi. Pasensya na sa lahat ng pagkakataong hindi kita pinakinggan.
Matagal kong tinitigan ang screen.
Pagkatapos, sumagot ako.
Salamat din sa pagiging tapat. Ingat ka sa pagbabalik mo sa England.
Hindi niya agad binasa.
At sa kauna-unahang pagkakataon, hindi ko hinintay kung kailan siya sasagot.
Sa halip, binuksan ko ang laptop at tinapos ang listahan ng mga kailangang dalhin sa biyahe.
Maya-maya, tumawag si Rafael.
“O, photographer! Gising ka na pala.”
“Anong kailangan mo?”
“May problema.”
“Ano na naman?”
“Kulang ang budget natin.”
Napapikit ako.
“Rafael, huwag mong sabihing manghihiram ka na naman.”
“Hindi naman. Magtatanong lang ako kung mayaman ka pa rin ngayong Bagong Taon.”
“Babaan na kita.”
Nagtawanan kami.
Pagkatapos, naging seryoso ang boses niya.
“Mika, handa ka na ba talaga?”
“Sa alin?”
“Sa biyahe. Hindi madali ang ginagawa natin. Minsan walang bayad ang articles. Minsan hindi ginagamit ang photos. Minsan pagod lang ang inuuwi natin.”
Tumingin ako sa camera sa mesa.
“Alam ko.”
“Hindi ka nagsisisi?”
Huminga ako nang malalim.
“Hindi.”
“Sigurado?”
“Oo.”
Tumawa siya.
“Kung ganoon, tara. Marami pa tayong kuwentong hahanapin.”
Pagkababa ng tawag, napangiti ako.
Hindi ko alam kung magiging matagumpay akong photographer.
Hindi ko alam kung tatanggapin ng mga magazine ang mga litrato ko.
Hindi ko rin alam kung saan hahantong ang pagkakaibigan namin ni Rafael.
Pero hindi na ako natatakot sa kawalan ng kasiguraduhan.
Dahil sa pagkakataong ito, sarili kong desisyon ang sinusundan ko.
Makalipas ang ilang araw, nagkita kami ni Adrian sa harap ng bahay.
Paalis siya para bumili ng ilang gamit.
Ako naman ay nag-eensayo kumuha ng mga litrato sa hardin.
“Mika,” tawag niya.
Lumingon ako.
“Bago ako umalis, may gusto lang akong sabihin.”
Ibinaba ko ang camera.
“Ano iyon?”
“Hindi ko hihilinging hintayin mo ako.”
Bahagya akong nagulat.
“Hindi ko rin hihilinging piliin mo ako kapag bumalik ako.”
Tumango siya.
“Kung magkita ulit tayo balang araw, gusto kong makilala kung sino ka na noon. Hindi kung sino ka noong naghahabol ka pa sa akin.”
Tahimik akong nakatingin sa kanya.
“At kung sakaling magkaroon ako ng pagkakataong mahalin ka,” dagdag niya, “gusto kong gawin iyon nang hindi mo kailangang isuko ang sarili mo.”
Sa unang pagkakataon, hindi niya ako pinangakuan ng isang bagay na hindi niya kayang tiyakin.
At marahil, iyon ang pinakatapat na sinabi niya sa akin.
“Adrian,” sabi ko, “sana maging masaya ka rin.”
Ngumiti siya.
“Ikaw rin, Mika.”
Pagkatapos, nagpaalam siya.
Pinanood ko siyang maglakad palayo.
Wala akong hinabol.
Wala akong tinawag.
Wala akong hiniling na lumingon siya.
Dati, iniisip kong ang pinakamasayang araw ng buhay ko ay ang araw na pipiliin ako ni Adrian.
Pero nagkamali ako.
Ang pinakamasayang araw pala ay ang araw na natutuhan kong piliin ang sarili ko.
Dumating ang araw ng biyahe namin ni Rafael.
Maaga akong nagising.
Inayos ko ang camera, extra batteries, notebook, at maliit na backpack.
Habang naghihintay sa airport, may pumasok na mensahe mula kay Adrian.
Ingat sa biyahe. Sana makuha mo ang mga larawang pinapangarap mo.
Ngumiti ako.
Salamat. Ingat ka rin.
Pagkatapos, isinilid ko ang cellphone sa bulsa.
“Mika!” sigaw ni Rafael mula sa kabilang dulo. “Bilisan mo! Baka maiwan tayo!”
“Kasalanan mo kung bakit lagi tayong naghahabol!”
“Kasalanan mo kung bakit ang dami mong gamit!”
Napatawa ako habang naglalakad papunta sa kanya.
Sa likod namin, may mga taong nagmamadali.
May mga pamilyang naghihiwalay muna.
May mga magkakasintahang nagyayakapan bago magpaalam.
At may mga taong tulad ko, na sa wakas ay nagsisimula ng sariling paglalakbay.
Hindi ko alam kung ano ang naghihintay sa akin sa Cebu.
Hindi ko alam kung ilang larawan ang magiging maganda, kung ilang kuwento ang magpapaiyak sa amin, o kung ilang beses kaming maliligaw.
Pero isang bagay ang sigurado.
Hindi na ako aalis para sundan ang isang lalaki.
Aalis ako para hanapin ang buhay na matagal kong ipinagpaliban.
At sa pagkakataong ito, hindi ko na kailangang lumingon.
Mensahe ng kuwento
Hindi lahat ng taong minahal natin ay nakatakdang makasama natin habambuhay. May mga taong dumarating upang turuan tayong magmahal, at may mga taong umaalis upang matutuhan nating mahalin ang ating sarili.
Huwag mong isuko ang iyong mga pangarap para lamang manatili sa buhay ng isang taong hindi sigurado sa iyo. Ang tunay na pagmamahal ay hindi nangangailangan na mawala ang iyong pagkatao.
At kung balang araw ay bumalik ang taong minsan mong hinabol, tandaan mo: hindi mo kailangang tanggapin siya dahil lamang iyon ang matagal mong pinangarap.
Dahil kung minsan, ang pinakamagandang happy ending ay hindi ang mapili ka ng taong mahal mo—kundi ang araw na sa wakas, pinili mo ang sarili mo.
