Sa Handaan ng mga Sarmiento, Ibinalik Ko ang Kambal at Pinapili Silang Umamin Bago Bumagsak ang Buong Pamilyang Nagtago sa Katotohanan
Bahagi 3: Sa Handaan ng mga Sarmiento, Ibinalik Ko ang Kambal at Pinapili Silang Umamin Bago Bumagsak ang Buong Pamilyang Nagtago sa Katotohanan
Kinabukasan, hindi ako pumunta sa bahay ng mga Sarmiento.
Hindi rin ako nag-post sa social media.
Hindi ako nakipagsagutan sa mga kamag-anak na nagsimula nang magpadala ng mensahe.
“Paano mo naibenta ang sarili mong anak?”
“Hindi ka ba nahihiya?”
“Buti na lang iniligtas ng mga Sarmiento ang kambal.”
Iyon ang kuwentong ipinakalat ni Doña Celeste.
Na isa akong mahirap at desperadong babae.
Na pinakasalan ko si Adrian para sa pera.
Na matapos akong manganak, humingi ako ng ₱4.4 milyon kapalit ng anak naming babae.
At nang mabayaran, nagbago raw ang isip ko.
Tatlong taon akong tahimik sa loob ng pamilyang iyon.
Alam ni Doña Celeste na kapag tahimik ang isang tao, madaling punan ng iba ang katahimikan gamit ang kasinungalingan.
Ngunit sa pagkakataong iyon, hindi ako mananahimik.
Tinawagan ni Joy ang pinsan niyang abogado na si Atty. Paolo Mercado.
Dumating siya sa apartment ko dala ang laptop, portable printer at tatlong tasang kape.
Nang makita ang kondisyon ko, inilayo niya ang kape at bumili ng mainit na lugaw.
—Hindi ka makikipaglaban nang walang laman ang tiyan—sabi niya.
Sinuri niya ang surrender deed, ang hospital transfer form at ang ledger.
—Malakas ang ebidensiya nila sa unang tingin—paliwanag niya.—May bank transfer. May notarization. May video. May kopya ng ID mo.
—Lahat peke.
—Alam natin. Ngunit kailangan nating patunayan kung paano ginawa.
Ipinakita ko ang fountain pen na ginamit ni Adrian sa kasunduan.
Bago kami umalis sa bangko, hindi ko namalayang nailagay ko iyon sa folder ko.
—May kinalaman ba ito?—tanong ni Joy.
—Si Adrian lang ang gumagamit niyan. Special ink ang refill. Dark green, hindi itim.
Tiningnan ni Paolo ang pekeng surrender deed.
Itim ang pirma sa kopya.
Ngunit sa gilid ng dokumento ay may bahagyang berdeng marka, tila may unang pirma na tinakpan bago i-scan.
—Kailangan natin ang original—sabi niya.
—Nasa foundation.
Tinawagan namin si Cora.
Takot siyang magsalita sa harap ng korte, ngunit pumayag siyang magpadala ng larawan ng bawat pahina sa ledger at ng visitor log noong araw na “pinirmahan” ko raw ang kasulatan.
Ayon sa log, nasa foundation ako noong alas-dos ng hapon.
Ngunit sa oras na iyon, nasa operating room pa ako para ayusin ang pagdurugo pagkatapos manganak.
May medical chart si Dr. Reyes.
May record ng anesthesia.
May pirma ng tatlong nurse.
At may oras ng pagpasok at paglabas ko sa recovery room.
Hindi ko maaaring pinirmahan ang dokumento sa Antipolo habang nakahiga ako sa ospital sa Quezon City.
Ngunit kulang pa iyon.
Maaari nilang sabihing iba ang petsa.
Maaari nilang sisihin ang foundation.
Kailangan namin ng koneksiyon kay Doña Celeste.
Doon nagsalita si Adrian.
Dumating siya sa apartment ko nang hatinggabi.
Mag-isa.
Basang-basa sa ulan.
Nang buksan ni Joy ang pinto, agad niya itong sinampal.
Hindi siya gumanti.
—Deserve ko iyon—sabi niya.
—Hindi pa sapat—sagot ni Joy.
Hindi ko siya pinapasok agad.
Tumayo siya sa pasilyo habang hawak ang isang brown envelope at maliit na metal box.
—Nasa loob nito ang original payment instruction ni Mama—sabi niya.—At ang security token ng corporate account.
—Bakit ngayon ka lang nagsasalita?
Yumuko siya.
—Dahil duwag ako.
Walang palusot.
Walang mahabang paliwanag.
Duwag lamang.
Iyon ang unang tapat na sinabi niya sa akin mula nang manganak ako.
Pinapasok ko siya.
Sa loob ng metal box ay may printed Viber messages ni Doña Celeste sa finance manager ng Sarmiento Heritage Holdings.
“Ilipat ang ₱4.4M bilang foundation donation.”
“Gamitin ang account ni Mara sa final receipt.”
“Kapag pumasok ang pera sa kanya, magiging malinaw na kusang-loob niyang ibinigay ang babae.”
May isa pang mensahe para sa abogado.
“Unahin ang babae kay Bianca. Kapag nawala sa ina ang karapatan kay Lia, madali nang kunin si Lucas.”
Nanginig ang kamay ko habang binabasa iyon.
—Kailan mo nalaman?
—Dalawang araw bago ka manganak—sagot ni Adrian.
Napatingin ako sa kanya.
—At hinayaan mo pa rin akong manganak sa ospital na kontrolado nila?
—Sinubukan kong ilipat ka, ngunit tumutol si Mama. Sinabi niyang kapag gumawa ako ng eskandalo, ilalabas niyang hindi ako ang tunay na pumirma sa ilang company loans. May mga utang na inilagay niya sa pangalan ko.
—Kaya pinili mong protektahan ang negosyo?
—Noong una, oo.
Hindi niya iniwas ang tingin.
—Akala ko pananakot lang ang plano niya tungkol kay Lia. Akala ko gusto lamang niyang ibigay kay Bianca ang bata sa papel, ngunit mananatili pa rin sa bahay. Hindi ko inakalang ilalayo ka nila sa dalawang bata.
—Hindi mo inakala dahil hindi mo gustong malaman.
Tumango siya.
—Tama ka.
—At ang ₱6.8 milyon?
—Ang ₱2.4 milyon ay settlement mo. Idinagdag ko ang ₱4.4 milyon para magkaroon ka ng eksaktong halaga ng transaksiyong ginawa ni Mama.
—Ginawa mo akong mukhang bayad.
—Alam ko.
—Kung gayon, bakit?
—Dahil alam kong kapag nakita ng bangko, auditor o korte na dalawang magkaparehong halagang ₱4.4 milyon ang gumalaw sa iisang kaso, mapipilitan silang tingnan ang source.
—Maaari mo namang sinabi sa akin.
—May tao si Mama sa bahay, sa ospital at sa driver natin. Ang telepono ko ay kinokopya ng IT staff ng kumpanya. Kapag sinabi ko sa iyo nang direkta, ililipat nila ang mga bata bago ka makakilos.
—Kaya pinili mong saktan ako nang walang paliwanag.
—Oo.
Napayuko siya.
—At habang buhay kong dadalhin iyon.
Hindi niya hinawakan ang kamay ko.
Hindi siya humingi ng yakap.
Hindi rin niya sinabing ginawa niya iyon dahil mahal niya ako.
Marahil alam niyang hindi pagmamahal ang tawag sa desisyong iniiwan ang asawa mong bagong panganak sa kalsada.
Pagkatapos ay ipinaliwanag niya ang buong plano.
Siyam na buwan nang nagpapanggap na buntis si Bianca.
Ang asawa nitong si Carlo Robles ay mula sa pamilyang may malaking construction contracts sa Rizal. Kapag nalaman ng mga Robles na hindi maaaring magkaanak si Bianca, maaaring mapawalang-bisa ang kasunduan sa pagitan ng dalawang pamilya at maibenta ang shares niya sa kumpanya.
Kaya gumawa si Doña Celeste ng kuwento.
Magpapahinga raw si Bianca sa isang private villa sa Tagaytay.
Pagkatapos ng ilang linggo, babalik siyang may “premature baby.”
Ang batang iyon ay si Lia.
Samantala, si Lucas ay mananatiling tagapagmana ng Sarmiento Holdings.
Ako naman ay ipapakitang isang inang nagbenta ng anak at tumakas dala ang pera.
Hindi nila kailangang patayin ako.
Hindi nila kailangang ikulong ako.
Kailangan lamang nilang sirain ang pangalan ko hanggang wala nang korte, barangay o kamag-anak na maniniwalang karapat-dapat akong maging ina.
—Alam ba ni Bianca?—tanong ko.
—Alam niyang kukunin si Lia—sagot ni Adrian.—Ngunit sinabi sa kanya ni Mama na pumayag ka kapalit ng pera.
—Pinaniwalaan niya?
—Pinili niyang paniwalaan.
Iyon ang pagkakaiba.
Maraming tao ang hindi naloloko dahil mahusay ang sinungaling.
Naloloko sila dahil komportable ang kasinungalingan.
Naglatag si Paolo ng plano.
Maaari kaming mag-file agad ng emergency petition para pigilan ang paglipat kay Lia at humingi ng temporary protective custody para sa kambal.
Ngunit sinabi kong ituloy muna namin ang pagpunta sa binyag.
—Bakit?—tanong ni Adrian.
—Dahil kapag tahimik nating isinampa ang kaso, sasabihin ng nanay mo na gawa-gawa lamang ito ng ilang empleyadong gusto siyang sirain.
—Ano ang gusto mong gawin?
—Gusto kong marinig mismo ng pamilya, ng mga empleyado at ng mga Robles kung paano nila ipapaliwanag ang dalawang magkaibang pangalan ng anak ko.
Nagpadala ako ng mensahe kay Doña Celeste.
“Handa akong lumagda sa final surrender ng kambal. Ngunit gusto ko ng ₱10 milyon at gusto kong gawin sa binyag, sa harap ng lahat. Ayokong sabihing pinilit ninyo ako.”
Mabilis siyang sumagot.
“Dumating ka nang mag-isa.”
Ngumiti si Paolo nang makita ang mensahe.
—Kumagat.
Sa araw ng binyag, puno ng puti at gintong dekorasyon ang covered court.
May tarpaulin na may nakasulat:
WELCOME, BABY LUCAS AND BABY CELESTE
Wala ang pangalang Lia.
Parang hindi siya kailanman isinilang.
Nasa gitna si Doña Celeste, nakasuot ng mamahaling baro’t saya. Katabi niya si Bianca na karga ang anak kong babae.
Sa kabilang bahagi ng entablado ay si Lucas, hawak ng isang yaya.
Nang makita ko ang dalawang bata, halos bumigay ang mga tuhod ko.
Ngunit huminga ako nang malalim.
Hindi ako pumunta roon para bumagsak.
Pumunta ako roon para kunin sila.
—Dumating ang ina—malakas na sabi ni Doña Celeste sa mikropono.—Umaasa akong matatapos natin ito nang maayos.
Natahimik ang mga bisita.
May mga bulung-bulungan.
May mga cellphone na nakataas.
Lumapit ako sa entablado.
—Narito ang dokumento—sabi ng abogado ng pamilya.—Kapag pinirmahan mo ito, kikilalanin mong kusang-loob mong ibinibigay kay Bianca si Baby Celeste at kay Adrian si Lucas.
—Bago ako pumirma, may tanong ako.
Tiningnan ko si Bianca.
—Kailan mo ipinanganak ang batang karga mo?
Namula ang mukha niya.
—Ano?
—Kailan? Anong oras? Saang ospital?
—Hindi mo kailangang malaman.
—Ako ang tunay na ina. Kailangan kong malaman kung anong kasinungalingan ang ginagamit ninyo.
Nag-ingay ang mga tao.
Lumapit si Carlo Robles.
—Bianca, ano ang ibig niyang sabihin?
—Huwag mo siyang pakinggan—singit ni Doña Celeste.—May postpartum instability ang babaeng iyan.
Iyon ang hinihintay ko.
Kinuha ko ang mikropono.
—Kung unstable ako, bakit ninyo ako pinapipirma ng legal surrender deed? Kung hindi ako nasa tamang pag-iisip, walang bisa ang dokumento ninyo.
Tumahimik ang abogado nila.
Sumimangot si Doña Celeste.
—Huwag kang nagmamarunong.
—Hindi ako nagmamarunong. Nagtatanong lamang ako kung bakit “Baby Celeste Robles” ang pangalan sa programang ito samantalang “Lia Sarmiento” ang pangalan sa hospital bracelet niya.
Lumapit si Paolo at ipinakita ang malaking kopya ng bracelet record.
Patient number.
Oras ng kapanganakan.
Pangalan ng ina.
Mara Villanueva.
Nagsimulang mag-usap-usap ang mga kamag-anak.
—Peke iyan—sabi ni Doña Celeste.
—Kung peke, mas madaling patunayan.
Sumenyas ako kay Dr. Reyes, na pumasok kasama ang dalawang nurse.
—Ako ang nagpaanak kay Mara—sabi ng doktora.—Ang batang babae ay si Lia. Walang ibang ina ang nakarehistro sa delivery room.
Napaatras si Bianca.
—Mama, sinabi mong legal ang lahat.
—Tumahimik ka.
Tinawag ni Paolo si Cora.
Halos hindi makalakad sa kaba ang social worker, ngunit umakyat siya sa entablado dala ang original ledger.
—Ako po ang inutusang iproseso ang transfer—sabi niya.—Sinabi ni Doña Celeste na pumayag si Mrs. Sarmiento. Nang tumanggi ako, sinabi niyang ipasasara niya ang foundation at mawawalan kami ng trabaho.
—Sinungaling!—sigaw ng biyenan ko.
Ipinakita ni Cora ang ledger.
Naroon ang ₱4.4 milyon.
Naroon ang pirma ng finance manager.
Naroon ang instruction na gamitin ang pangalan ko bilang recipient.
Ngunit hindi pa rin natakot si Doña Celeste.
—Isang ledger lang iyan. Maaaring isinulat ninuman.
Doon lumapit si Adrian.
Hindi siya nakasuot ng mamahaling amerikana.
Simpleng puting polo lamang.
Hawak niya ang corporate security token at sariling telepono.
—Tama si Mama—sabi niya.—Maaaring peke ang ledger.
Ngumiti si Doña Celeste.
Akala niya kakampi niya ang anak.
Pagkatapos ay ibinigay ni Adrian kay Carlo ang telepono.
—Kaya narito ang original messages niya sa finance manager, ang bank authorization at ang voice recording noong ipinapaliwanag niya kung paano kukunin ang dalawang bata kay Mara.
Namutla ang biyenan ko.
—Adrian, huwag mong kalilimutan kung sino ang bumuhay sa iyo.
—Hindi ko makakalimutan—sagot niya.—Iyon ang dahilan kung bakit matagal akong natakot sa iyo.
Pinatugtog ni Paolo ang recording.
Boses ni Doña Celeste ang umalingawngaw sa buong covered court.
“Kapag napatunayang ibinenta niya si Lia, hindi na siya pagkakatiwalaan kay Lucas.”
“Si Bianca ang kukuha sa babae.”
“Si Lucas ang magiging tagapagmana.”
“At si Mara? Bigyan ng pera. Kapag tinanggap niya, wala nang maniniwala sa kanya.”
Walang sumigaw.
Walang gumalaw.
Mas mabigat ang katahimikan kaysa anumang iskandalo.
Dahan-dahang tumingin si Carlo kay Bianca.
—Alam mo ba ito?
Umiiyak na si Bianca.
—Sinabi ni Mama na pumayag siya.
—Ngunit hindi mo siya tinanong.
Hindi nakasagot si Bianca.
Tinanggal ni Carlo ang singsing niya.
—Hindi kita iiwan dahil hindi ka maaaring magkaanak. Iiwan kita dahil handa kang magnakaw ng anak upang mapanatili ang pangalan mo.
Napaupo si Bianca.
Lumapit si Doña Celeste at sinubukang kunin ang mikropono.
—Lahat ng ito ay para sa pamilya!
Humarap ako sa kanya.
—Hindi pamilya ang tawag sa mga batang ginagamit bilang ari-arian.
—Wala kang naiambag sa mga Sarmiento!
—Dalawang buhay ang iniluwal ko habang nagpaplano kayong burahin ang pangalan ko.
—Kailangan namin ng tagapagmana.
—Hindi tagapagmana si Lucas. Anak siya.
Tinuro ko si Lia.
—Hindi solusyon sa problema ni Bianca ang anak ko.
Pagkatapos ay kinuha ko kay Paolo ang final surrender deed.
Pinunit ko iyon sa harap nila.
—Hindi ko ibinebenta ang mga anak ko.
Lumapit ang dalawang kinatawan ng Department of Social Welfare and Development na hinihintay sa labas. Kasama nila ang barangay women and children protection officer at isang court-appointed pediatric social worker.
Hindi sila dumating upang arestuhin agad ang lahat.
Dumating sila upang tiyaking walang batang mailalabas nang walang wastong utos.
Sinuri nila ang hospital records, ang birth certificates at ang emergency petition na inihain namin nang umagang iyon.
Pagkatapos ng halos dalawang oras, inilagay nila sa temporary maternal custody ko ang dalawang bata habang nagpapatuloy ang imbestigasyon.
Nang iabot sa akin si Lia, napahagulhol ako.
Inilapit ko siya sa dibdib ko.
Agad niyang hinanap ang gatas na labindalawang araw kong pinipigilang dumaloy para sa kanya.
Nang iabot naman si Lucas, isinandal ko ang noo ko sa kanyang maliit na ulo.
Sa unang pagkakataon mula nang isilang sila, sabay ko silang nahawakan.
Nasa magkabilang braso ko ang dalawang batang muntik nang hatiin ng isang pamilya dahil sa apelyido, negosyo at kahihiyan.
Lumapit si Adrian.
Ngunit hindi niya hinawakan ang mga bata.
—Mara—mahina niyang sabi.—Hindi ko hihingin ang kapatawaran mo ngayon.
—Mabuti.
—Handa akong magsalita sa korte. Isusuko ko ang shares ko. Ibibigay ko ang lahat ng records.
—Gawin mo dahil tama iyon. Hindi dahil gusto mong bumalik ako.
Tumango siya.
—Naiintindihan ko.
Hindi ko siya pinatawad sa araw na iyon.
Ang pag-amin ay hindi pambura.
Ang pagsisisi ay hindi kapalit ng labindalawang araw na wala sa piling ko ang mga anak ko.
Ngunit nagsalita siya laban sa sariling ina.
Ibinigay niya ang original ledgers.
Inamin niyang alam niya ang bahagi ng plano bago ako manganak.
Tinanggap niya ang epekto ng kanyang pananahimik.
Makalipas ang apat na buwan, tuluyang nawala kay Doña Celeste ang posisyon niya sa foundation at sa kumpanya.
Kinasuhan siya ng falsification of documents, coercion, child substitution attempt at paggamit ng corporate funds para sa ilegal na placement.
Nasuspinde rin ang notaryong ginamit sa pekeng kasulatan.
Ang hospital administrator na naglabas kay Lia ay tinanggal at isinailalim sa imbestigasyon.
Si Bianca ay hindi nakulong, ngunit nawala sa kanya ang kasal, ang posisyon sa kumpanya at halos lahat ng kaibigang handa lamang manatili habang kapaki-pakinabang ang apelyido niya.
Bilang bahagi ng settlement, kinailangan niyang magbigay ng public statement na hindi ko ipinagbili ang anak ko.
Binasa niya iyon sa harap ng parehong barangay at sa parehong covered court kung saan ipinakilala niyang anak niya si Lia.
Si Doña Celeste naman ay nanatiling matigas.
Hanggang sa araw na bumisita siya sa korte, sinabi pa rin niyang ginawa niya ang lahat para protektahan ang pamilya.
Sinagot siya ng hukom sa isang pangungusap.
“Ang pamilyang kailangang magnakaw ng bata upang manatiling buo ay matagal nang wasak.”
Ang ₱4.4 milyon ay na-freeze habang iniimbestigahan ang pinagmulan nito.
Ang ₱2.4 milyon na legal na settlement ay nanatili sa akin.
Hindi ako bumili ng malaking bahay.
Hindi rin ako bumili ng mamahaling sasakyan.
Lumipat kami ni Joy sa dalawang silid na apartment malapit sa isang health center sa Marikina.
May maliit na balkonahe.
May lugar para sa dalawang crib.
At may kusinang hindi amoy maasim na sabaw.
Bumalik ako sa trabaho bilang freelance accountant nang anim na buwan na ang kambal. Unti-unti kong binuo ang maliit na bookkeeping service para sa mga sari-sari store, online sellers at mga nanay na nagsisimula ng negosyo mula sa bahay.
Tinawag ko itong Dalawang Hakbang Accounting.
Dahil iyon ang natutunan ko mula sa kambal.
Hindi kailangang malaki agad ang pag-usad.
Minsan, sapat nang may dalawang maliit na paa na sabay na natutong tumayo.
Si Adrian ay umalis sa Sarmiento Holdings.
Nagtrabaho siya sa isang mas maliit na logistics company sa Parañaque.
Dumalo siya sa therapy.
Nag-aral siyang magpalit ng diaper, maghanda ng gatas at matulog nang putol-putol nang hindi nagtatanong kung kailan ako babalik sa dati.
Tuwing Linggo, dinadalaw niya ang kambal sa apartment.
Sa unang mga buwan, nandoon palagi si Joy.
Hindi dahil natatakot akong saktan niya ang mga bata.
Kundi dahil natatakot akong maniwala muli sa lalaking minsang piniling manahimik habang nawawala sa akin ang lahat.
Hindi niya ako minadali.
Hindi rin siya humiling na kalimutan ko ang nangyari.
Nang mag-isang taon ang kambal, nakatanggap ako ng package.
Nasa loob ang lumang stainless tumbler.
Pinalitan ang takip.
Nilinis ang loob.
At may maliit na note.
“Hindi ko maaayos ang lahat ng nasira. Pero sisimulan ko sa mga bagay na hindi ko dapat hinayaang masira.”
Walang pangalan.
Hindi na kailangan.
Hindi ko siya pinabalik dahil sa tumbler.
Ngunit iyon ang unang pagkakataong hindi ako nagalit nang makita ang sulat-kamay niya.
Makalipas ang isa pang taon, ipinagdiwang namin ang ikalawang kaarawan nina Lucas at Lia sa maliit na covered court malapit sa apartment.
Walang gintong dekorasyon.
Walang mamahaling catering.
May pansit, lumpia, spaghetti at tsokolateng cake na ginawa ni Joy.
Naghahabulan ang mga bata habang suot ang magkaparehong dilaw na sapatos.
Dumating si Adrian nang maaga upang maglagay ng mga lobo.
Nang matapos ang handaan, siya ang huling naiwan upang maglinis.
Habang natutulog ang kambal sa stroller, iniabot ko sa kanya ang isang susi.
Hindi susi ng bahay ng mga Sarmiento.
Matagal ko nang isinara ang pintuang iyon.
Susi iyon ng bago naming inuupahang bahay—isang simpleng townhouse na may maliit na bakuran at silid para sa kambal.
Tiningnan niya ang susi, ngunit hindi niya agad kinuha.
—Ano ito?
—Hindi ito kapatawaran sa lahat.
—Alam ko.
—Hindi rin ito pagbabalik sa dati.
—Ayokong bumalik sa dati.
—Isa itong pagkakataon. May mga kondisyon.
—Kahit ilan.
—Walang lihim. Walang desisyong tungkol sa mga bata nang hindi ako kasama. At kapag pinili mo ulit ang takot kaysa katotohanan, tapos na tayo.
Dahan-dahan niyang kinuha ang susi.
—Naiintindihan ko.
Mula sa stroller, umiyak si Lia.
Sabay kaming yumuko upang buhatin siya.
Nagising si Lucas at inabot ang kamay ng kanyang ama.
Sa pagkakataong iyon, walang nag-agawan kung sino ang tagapagmana.
Walang nagtanong kung lalaki o babae ang mas mahalaga.
Dalawang bata lamang sila.
Dalawang buhay.
Dalawang dahilan upang gumawa kami ng mas mabuting tahanan kaysa sa pamilyang pinanggalingan namin.
Bago kami umalis sa covered court, inilabas ko ang inayos na tumbler.
May mainit na tubig sa loob.
Isinara ko nang mahigpit ang takip.
Hindi na ito tumutulo.
Hindi na rin maasim ang laman.
At sa unang pagkakataon mula nang palayasin ako sa bahay ng mga Sarmiento, hindi ko na naramdaman na isa akong babaeng itinapon matapos manganak.
Isa akong ina na kinuha pabalik ang kanyang mga anak.
Isang babaeng piniling huwag ibenta ang katahimikan niya kahit milyon ang inilagay sa kanyang account.
At habang magkatabi kaming naglalakad pauwi, hawak ni Adrian si Lucas at karga ko si Lia, alam kong hindi kami nakaligtas dahil may lalaking nagligtas sa akin.
Nakaligtas kami dahil nang subukan nilang burahin ang pangalan ko, ako mismo ang humawak sa panulat.
At ako ang sumulat ng bagong wakas.