Sa Barangay Hall, Inakala Nilang Mapapatahimik Ako Ng Pamilya, Pero Ang Pekeng Pirma At Notaryong Sarado Na Ang Bumalik Sa Kanila
Bahagi 3: Sa Barangay Hall, Inakala Nilang Mapapatahimik Ako Ng Pamilya, Pero Ang Pekeng Pirma At Notaryong Sarado Na Ang Bumalik Sa Kanila
Hindi ako nagwala nang gabing iyon.
Hindi ako naghagis ng gamit.
Hindi ko rin pinalayas agad sina Paolo, Nico, Jessa, at Mommy Lourdes.
Iyon ang inakala nilang panalo nila.
Kapag ang isang babae ay hindi sumisigaw, akala ng mga tao natalo na siya. Hindi nila alam, minsan ang katahimikan ang unang hakbang ng taong tapos nang magmakaawa.
Tiningnan ko lang sila, isa-isa.
Si Paolo, na biglang hindi na makatingin nang diretso sa akin.
Si Nico, na ibinaba na ang picture frame ng nanay ko pero nakahawak pa rin sa duplicate key.
Si Jessa, na nagsisimula nang magduda kung ang pinapasok niyang pamilya ay talagang may yaman o puro kapal lang ng mukha.
At si Mommy Lourdes, na kanina ay parang reyna sa wheelchair, ngayon ay nagkukubli sa likod ng galit.
—Aalis muna kayo sa bahay ko.
Si Nico agad ang unang sumagot.
—Bahay mo pa ba?
Hindi ako tumingin sa kanya.
Kay Paolo ako nagsalita.
—Dalhin mo sila palabas. Ngayon.
—Mara, huwag kang—
—Ngayon, Paolo.
May tono sa boses ko na hindi niya sanay marinig.
Hindi galit na humihingi ng paliwanag.
Kundi lamig na nagsasabing wala nang babalikan.
Si Mommy Lourdes tumama ang palad sa armrest ng wheelchair.
—Hindi mo kami puwedeng palayasin. Nasa pangalan na ni Nico iyan.
Lumapit ako sa pintuan at binuksan ito.
—Kung ganoon, tawagin ninyo ang pulis at ipakita ninyo ang papeles. Mas gusto ko iyon.
Tumahimik sila.
Dahil alam nila.
Alam nilang may butas ang papeles.
Alam nilang ang pirma ko ay kinuha sa lagnat at panlilinlang.
Alam nilang ang “legal” na pinagmamalaki nila ay nakatayo sa isang kasinungalingan.
Pagkalabas nila, isinara ko ang pinto at nilock ang deadbolt.
Noon lang ako naupo sa sahig.
Hawak ko ang picture frame ng nanay ko.
Hindi ako umiyak nang malakas.
Isang luha lang ang nahulog.
Pagkatapos, pinunasan ko iyon.
Kinabukasan, alas-sais pa lang ng umaga, nasa harap na ako ng drawer, hawak ang lahat ng resibo, bank statements, original copies ng loan clearance, tax declaration, at lumang Contract to Sell.
Alas-otso, tumawag ako sa isang abogado na dati kong naging kliyente.
Si Atty. Reina Salonga.
Hindi siya tipo ng abogadong maingay. Tahimik siyang magsalita, pero kapag nagtanong, diretso sa buto.
Pinadala ko sa kanya ang scanned Deed of Sale.
Wala pang sampung minuto, tumawag siya.
—Mara, saan daw ninotaryo ito?
Tiningnan ko ang dokumento.
—Sa isang notary office sa Mandaluyong.
—Anong date?
Sinabi ko.
Tahimik siya sandali.
—May problema.
Kinabahan ako.
—Ano?
—Sarado na ang notaryong ito noong araw na iyan. Suspended ang commission niya three months before that date.
Napatayo ako mula sa upuan.
—Sigurado ka?
—Oo. At may isa pang problema. Ang presyo sa deed, five hundred thousand pesos. Ang assessed value ng property mo, mas mataas diyan. Kailangan nilang ipaliwanag kung bakit ganoon kababa, at kung paano na-process ang transfer kung hindi tugma ang tax documents.
Doon unang lumuwag ang dibdib ko.
Hindi dahil tapos na ang laban.
Kundi dahil sa wakas, may butas ang pader na ipinader nila sa paligid ko.
—Ano ang gagawin natin?
—Una, kumuha tayo ng certified true copies sa Registry of Deeds. Pangalawa, hospital records mo noong araw na sinasabi nilang pumirma ka. Pangatlo, bank proof na ikaw ang bumili at nagbayad ng property bago kasal. Pang-apat, magpa-blotter tayo. At kung tatawagin ka sa barangay, pumunta ka. Huwag kang matakot sa drama nila.
Hindi ako natakot.
Galit ako.
Magkaiba iyon.
Bago magtanghali, nakatanggap ako ng mensahe mula kay Paolo.
【Pinapatawag tayo sa barangay mamaya. Nagreklamo si Mama na pinutol mo raw ang medical support niya at pinapaalis mo raw sila sa bahay.】
Napangiti ako nang malamig.
Sila ang nagnakaw ng bahay ko.
Pero ako ang ipapatawag dahil pinutol ko ang perang ipinang-aalaga sa babaeng nagnakaw nito.
Ganiyan pala kapag sanay ang isang pamilya na nakukuha ang gusto nila.
Kapag tumanggi ka, sila pa ang biktima.
Alas-kuwatro ng hapon, pumasok ako sa barangay hall.
May monoblock chairs sa gilid, electric fan na umiikot nang maingay, at poster tungkol sa domestic peace sa dingding.
Nandoon na sila.
Si Mommy Lourdes sa wheelchair, nakatakip ang panyo sa ilong, parang hirap na hirap.
Si Paolo nakaupo sa likod niya.
Si Nico may dalang brown envelope.
Si Jessa nasa pinakadulo, hawak ang phone, halatang hindi komportable.
May dalawang kapitbahay pa silang isinama, marahil para magmukhang kawawa sila.
Pagkaupo ko, nagsimula agad si Mommy Lourdes.
—Kapitan, hindi ko po alam kung paano ko pinalaki ang anak ko para mapunta lang sa babaeng ganito. Pinutol niya ang bayad sa care home ko. May sakit akong matanda. Gusto niya akong pabayaan.
Hindi ako nagsalita.
Hinayaan ko siyang matapos.
—At ngayon, ayaw pa niyang kilalanin na nailipat na sa anak kong si Nico ang bahay. Legal naman ang dokumento. Siya ang pumirma. Pero dahil ayaw niyang tumulong sa pamilya, nag-iiskandalo siya.
Tumingin sa akin ang kapitan.
—Ma’am Mara, ano po ang masasabi ninyo?
Inilapag ko ang folder sa mesa.
—Kapitan, may I ask first kung sino po ang nagreklamo?
—Si Mrs. Lourdes Dizon.
—Good. Then malinaw po na hindi ito usapin ng matandang pinabayaan. Ito po ay usapin ng falsified property documents, possible fraud, at paggamit sa barangay para takutin ako.
Nag-iba ang mukha ng kapitan.
Si Nico sumingit.
—Grabe naman, Ate Mara. Pamilya tayo. Bakit mo ginagawang kriminal?
Bumaling ako sa kanya.
—Kapag ang isang tao kumuha ng bahay na hindi kaniya, ano ang tawag doon?
Namula siya.
Si Paolo biglang nagsalita.
—Mara, tama na. Hindi ito korte.
—Hindi nga ito korte. Kaya huwag kayong umarte na may hatol na.
Kinuha ni Nico ang brown envelope.
—Kapitan, ito po ang Deed of Sale. May pirma niya. May witness. May notaryo.
Inabot niya iyon na parang bala.
Tiningnan ng kapitan ang dokumento.
Si Mommy Lourdes mabilis na nagsalita.
—Kita ninyo? Legal. Hindi namin siya pinilit. Nagbago lang isip niya kasi ayaw niyang matulungan ang bayaw niya.
Tiningnan ako ni Paolo.
Sa mata niya, may babala.
Parang sinasabi niya: tumigil ka na.
Dati, sapat na iyon para manahimik ako.
Dati, iniisip ko na kapag nilabanan ko ang pamilya niya, baka masira ang kasal namin.
Pero sa sandaling iyon, naalala ko ang kamay niya habang ginagabayan ang pirma ko sa papel noong may lagnat ako.
Hindi asawa ang gumagawa noon.
Kasabwat.
Inilabas ko ang hospital records ko.
—Kapitan, ito po ang medical certificate ko noong araw na sinasabi nilang pumirma ako sa Deed of Sale. Naka-confine po ako for observation. May fever, low platelet count, at under medication.
Inilapag ko ang kopya.
—Ito rin po ang log sheet ng clinic consultation kinabukasan. Hindi ako pumunta sa notary office. Hindi ako nakipag-meeting sa buyer. Hindi ako tumanggap ng bayad. Walang deposit sa bank account ko na ₱500,000.
Tahimik ang barangay hall.
Si Jessa napatingin kay Nico.
—Nico, sabi mo binayaran ninyo siya.
Hindi sumagot si Nico.
Si Mommy Lourdes agad ang sumabat.
—Cash iyon. Binigay kay Paolo para sa kanya.
Napatingin ako kay Paolo.
—Talaga?
Namumutla siya.
—Mara, huwag dito.
—Dito ninyo ako dinala. Dito tayo magsalita.
Kinuha ko ang pangalawang folder.
—Ito po ang bank statement ko for that month. Walang pumasok na ₱500,000. Ito rin po ang signed loan clearance bago ako ikasal. At ito po ang mga resibo ng renovation, association dues, real property tax, lahat nakapangalan sa akin.
Humina ang boses ni Mommy Lourdes.
—Hindi ibig sabihin noon hindi niya ibinenta.
—May isa pa po.
Tumingin sa akin si Atty. Reina, na tahimik na nakaupo sa likod ko. Tumango siya.
Inilabas ko ang printout tungkol sa notary commission.
—Ang notaryong nakalagay dito, suspended na po bago pa ang petsa sa dokumento.
Napatigil ang kapitan sa pagbabasa.
—Suspended?
—Opo. Ibig sabihin po, kaduda-duda ang dokumento.
Biglang nagtaas ng boses si Nico.
—Fake iyan! Gawa-gawa niya lang iyan!
Hindi siya pinansin ni Atty. Reina.
Maayos siyang nagsalita.
—Kapitan, we are not asking the barangay to decide ownership. We are putting on record that my client disputes the transfer and will file the necessary cases. Also, we request that no party enter the property without her consent while this is pending.
Narinig ko ang mahinang bulong ni Jessa.
—Pending? Ibig sabihin hindi pa sure?
Si Nico pabulong na sumagot.
—Huwag kang makinig.
Pero narinig ko ang takot sa boses niya.
Akala nila kapag nakapasok na sa HOA ang pangalan ni Nico, tapos na ang lahat.
Hindi nila naisip na ang papeles ay may buntot.
At ang buntot, kapag hinila, may madudurog.
Nag-ring ang phone ni Mommy Lourdes.
Hindi niya sinagot.
Nag-ring ulit.
Tumango ang kapitan.
—Ma’am, baka emergency.
Napilitan siyang sagutin.
Naka-loudspeaker dahil nanginginig ang kamay niya.
—Ma’am Lourdes, this is Casa Amparo. We need confirmation po kung sino ang magse-settle ng payment before 5 PM. If no family member confirms, we will have to release your private room reservation and transfer your file to standard discharge processing.
Lahat kami nakarinig.
Nawala ang kulay sa mukha ni Mommy Lourdes.
Si Nico napatingin kay Paolo.
Si Paolo napatingin sa akin.
Ako, kalmado lang.
Sinabi ko lang:
—Ako po ang dating payer. Effective today, hindi na ako ang responsible family member.
Umiyak si Mommy Lourdes, pero wala nang luha.
—Mara, paano mo nagagawa ito sa akin?
Tiningnan ko siya nang diretso.
—Madali lang po. Pareho ng ginawa ninyo sa akin. Pinirmahan ko lang ang cancellation.
At sa sandaling iyon, tumayo si Nico, hinampas ang mesa, at sumigaw:
—Kung gusto mo ng ebidensiya, may video kami! May CCTV kami na ikaw mismo ang pumasok sa office noong araw na iyon!
Nanigas ang lahat.
Si Paolo napalingon kay Nico, halatang hindi iyon ang napag-usapan nila.
Si Atty. Reina dahan-dahang tumayo.
—Mabuti naman.
Inilabas niya ang laptop mula sa bag.
—Dahil may video rin kami.
