Ngumiti Ako Habang Inihatid Sila sa Airport, Pero Paglapag Nila sa Sapporo, Nalaman Nilang Ticket Lang ang Naiwan sa Kanila
Bahagi 3: Ngumiti Ako Habang Inihatid Sila sa Airport, Pero Paglapag Nila sa Sapporo, Nalaman Nilang Ticket Lang ang Naiwan sa Kanila
Kinabukasan, alas-kuwatro pa lang ng umaga, gising na ang buong bahay.
Sa kusina, nagluluto si Mama ng instant noodles dahil maaga raw ang biyahe.
Si Papa, suot na ang makapal na jacket na binili ko para sa kanya sa mall noong isang linggo.
Si Carlo, paikot-ikot sa sala habang ka-video call si Trisha.
—Babe, malapit na kami umalis. Huwag kang late ha. Nasa terminal tayo before seven.
Narinig ko ang boses ni Trisha mula sa speaker.
—Of course. I already chose my airport outfit. Babe, make sure Ate doesn’t make drama.
Tahimik akong lumabas ng kuwarto.
Hindi ako naka-winter clothes.
Naka-plain white shirt lang ako, jeans, at sandals.
Hawak ko ang maliit na sling bag.
Nang makita ako ni Mama, agad siyang lumapit.
—Anak, kumain ka muna.
Tumingin ako sa kanya.
Sa mga matang kagabi ay akala ko luha ng konsensya.
Ngayon, alam kong bahagi lang pala ng script.
—Busog na ako, Ma.
Napayuko siya.
Marahil akala niya nasasaktan pa rin ako.
Hindi niya alam, hindi na lang sakit ang laman ko.
Linaw na.
Si Papa ang nagsalita.
—Mabuti naman at maayos na ang isip mo. Huwag mo nang dalhin ang sama ng loob. Pamilya pa rin tayo.
Tinignan ko siya.
—Oo, Pa. Pamilya.
Ang dali nilang gamitin ang salitang iyon kapag may kukunin sila.
Dumating si Trisha bandang alas-singko y media.
May dala siyang dalawang maleta, isang oversized coat, at sunglasses kahit madaling-araw pa.
Pagpasok niya sa bahay, hinalikan niya si Mama sa pisngi, saka yumakap kay Carlo.
Ako, nginitian niya nang manipis.
—Ate Amara, thank you ha. Promise, aalagaan ko si Carlo sa trip.
Tinitigan ko siya mula ulo hanggang paa.
—Sana maalagaan mo rin ang sarili mo.
Napakunot siya ng noo, pero hindi na siya sumagot.
Siguro inisip niyang talo na ako.
Siguro sa isip niya, isa lang akong matandang ate na walang lovelife, natalo ng bagong girlfriend na may nude lipstick at laminated lashes.
Habang isinasakay nila ang maleta sa van na ako ang nag-book kahapon, tinulungan ko pa si Mama buhatin ang bag niya.
Hindi dahil mabait pa ako.
Kundi dahil gusto kong makita niya nang malapitan kung gaano kalmado ang anak na niloko niya.
Sa loob ng van, masaya sila.
Si Carlo, panay selfie.
Si Trisha, panay video.
Si Papa, nagbibirong baka raw pag-uwi nila ay may Japanese accent na siya.
Si Mama, tahimik lang.
Paminsan-minsan, sumusulyap siya sa akin.
Hindi ko alam kung may kaba na siyang nararamdaman.
O baka sanay lang siyang basahin ang mukha ko at nagtataka siya kung bakit wala siyang makitang pakiusap doon.
Pagdating sa NAIA, bumaba sila sa departure area.
Malamig ang hangin ng umaga, pero hindi kasing lamig ng tingin ko sa kanila.
Tinulungan sila ng driver sa bagahe.
Lumapit si Carlo sa akin.
—Ate, send mo sa akin iyong hotel voucher at transfer details ha. Baka hanapin pagdating doon.
Ngumiti ako.
—Sige. Kapag kailangan na.
Hindi niya napansin ang sagot.
Masyado siyang abala sa pag-akbay kay Trisha.
Si Papa naman, tumapik sa balikat ko.
—Next time, ikaw naman. Huwag ka nang masyadong madrama.
Kung dati iyon, sasagot ako.
Ipapaliwanag ko.
Ipagtatanggol ko ang sarili ko.
Pero sa umagang iyon, tinitigan ko lang siya at ngumiti.
—Ingat kayo, Pa.
Si Mama ang huling lumapit.
Hawak niya ang kamay ko.
—Anak, salamat. Pagbalik namin, mag-uusap tayo nang maayos.
Tiningnan ko ang kamay niyang nakahawak sa akin.
Kamay na ginamit para punasan ang pekeng luha kagabi.
Kamay na nag-type ng “Mukhang bibigay na si Amara.”
Dahan-dahan kong binawi ang kamay ko.
—Sige, Ma. Enjoy kayo.
May kung anong dumaan sa mukha niya.
Kaba.
Pero sandali lang.
Pumasok sila sa terminal.
Nanatili ako sa labas hanggang hindi ko na sila makita.
Pagkatapos, pumasok ako sa kotse, binuksan ang email ko, at pinindot ang final confirmation sa cancellation ng lahat ng land arrangements.
Hotel.
Airport pickup sa Sapporo.
Private van.
Tour guide.
Winter clothing rental.
Food vouchers.
Hot spring reservation.
Emergency assistance card.
Return coordination upgrade.
Lahat ng nakapangalan sa akin bilang principal guest.
Lahat ng binayaran ko mula sa bonus ko.
Kinancel ko.
Ang natira sa kanila ay ang outbound flight na hindi ko na pinakialaman.
Kung gusto nilang pumunta, pumunta sila.
Kung akala nilang ang ticket lang ang biyahe, oras na para matuto sila.
Pagkauwi ko sa bahay, tahimik iyon.
Sa unang pagkakataon sa loob ng maraming taon, walang boses ni Papa na nagrereklamo sa kape.
Walang Mama na tatawag sa akin para mag-abot ng bayarin.
Walang Carlo na manghihiram ng kotse.
Umupo ako sa sala at tumingin sa paligid.
Ang sofa, ako ang bumili.
Ang TV, ako ang bumili.
Ang ref, ako ang bumili.
Ang bahay, ako ang bumubuhay.
Pero sa loob ng bahay na iyon, ako pa rin ang bisitang kailangang magparaya.
Tumayo ako.
Kinuha ko ang isang malaking trash bag.
Hindi ko itinapon ang gamit nila.
Hindi ako ganoon kababaw.
Pero inumpisahan kong ilagay sa kahon ang mga bagay na sa akin lang talaga.
Mga dokumento.
Mga resibo.
Titulo ng bahay.
Insurance papers.
Bank statements.
Mga lumang alahas na binili ko para sa sarili ko.
Laptop.
External hard drive.
Passport.
Kontrata sa travel agency.
At ang screenshots ng group chat, naka-save sa tatlong lugar.
Habang ginagawa ko iyon, tumawag si Carlo.
Hindi ko sinagot.
Sumunod si Papa.
Hindi ko sinagot.
Pagkatapos si Mama.
Tinitigan ko ang pangalan niya hanggang tumigil ang ringing.
Makalipas ang ilang minuto, nag-message si Carlo.
“Ate, nasaan ang hotel voucher?”
Hindi ako sumagot.
Sunod:
“Ate, serious ako. Hinahanap sa immigration details.”
Hindi pa rin ako sumagot.
Pagkatapos:
“Ate, bakit hindi sumasagot ang agency?”
Binasa ko lang.
Pagkalipas ng ilang oras, habang nakaupo ako sa kusina at umiinom ng malamig na tubig, dumating ang sunod-sunod na messages.
Carlo:
“Ate, landed na kami. Walang sumundo.”
Papa:
“Amara, ano ang number ng driver dito?”
Trisha:
“Ate, this is not funny.”
Napatingin ako sa screen.
Hindi ko alam kung paano nakuha ni Trisha ang number ko.
Siguro binigay ni Carlo.
Nag-message ulit siya.
“We are freezing here. Sabi mo arranged lahat.”
Doon ako tumawa nang mahina.
Hindi malakas.
Hindi baliw.
Isang maliit na tawa lang ng taong sa wakas ay nakaintindi kung gaano kakapal ang mukha ng iba.
Nag-reply ako sa unang pagkakataon.
“Hindi ko sinabing arranged para sa inyo.”
Tumawag agad si Carlo.
Hindi ko pa rin sinagot.
Nag-message siya nang sunod-sunod.
“Ate, ano ba?”
“May kasama kaming matanda.”
“Si Mama giniginaw na.”
“Wala kaming yen masyado.”
“Akala namin covered lahat.”
Akala.
Iyon ang problema nila.
Akala nila kapag ako ang nagbayad, hindi na nila kailangang magtanong.
Akala nila kapag ako ang panganay, automatic akong sasalo.
Akala nila kahit alisin nila ako sa sarili kong upuan, kasama pa rin ang wallet ko sa biyahe.
Bandang alas-otso ng gabi sa Pilipinas, nag-video call si Mama.
Hindi ko sinagot.
Nagpadala siya ng voice message.
Basag ang boses niya.
—Anak, kung galit ka sa amin, sa amin ka magalit. Pero tulungan mo muna kami. Ang lamig dito. Hindi namin alam saan pupunta.
Pinakinggan ko iyon nang dalawang beses.
Sa pangalawa, wala na akong naramdamang awa.
Hindi dahil wala akong puso.
Kundi dahil naalala ko ang message niya kagabi.
“Umiyak na ako. Mukhang bibigay na si Amara.”
Kaya nag-type ako.
“Ma, effective pa rin ba ang iyak?”
Matagal bago siya sumagot.
Wala na siyang isinunod.
Kinagabihan, nalaman ko mula sa emails ng agency na pumunta sila sa hotel na nasa old itinerary.
Doon sila unang napahiya.
Walang reservation.
Ipinaliwanag ng front desk na cancelled ang booking ng principal guest.
Dahil peak winter season, wala nang available room sa parehong hotel.
Lumipat sila sa airport lounge at doon nagpalipas ng gabi.
Kinabukasan, nag-loan si Carlo sa online lending app.
Si Trisha naman, tumawag sa tatay niya para magpadala ng pera.
Si Papa, nagalit sa akin sa family group chat.
“Napakasama mong anak. Gusto mo ba kaming mamatay sa lamig?”
Hindi ako sumagot doon.
Sa halip, gumawa ako ng bagong group chat.
Kasama sina Papa, Mama, Carlo, Trisha, at tatlong nakatatandang kamag-anak na palaging sinasabihan akong dapat mahalin ang pamilya kahit anong mangyari.
Pinangalanan ko ang chat:
“Para Walang Malito.”
Pagkatapos, ipinadala ko ang screenshots.
Operation Snow Bride.
Mga plano.
Mga mensahe.
Mga tawa.
Mga sinabi nilang alam nilang bibigay ako.
Mga sinabi ni Mama.
Mga sinabi ni Papa.
Mga sinabi ni Carlo.
Mga sinabi ni Trisha.
Limang minuto walang nag-message.
Pagkatapos, sumagot ang panganay na kapatid ni Mama, si Tita Lorna.
“Amara, totoo ba ito?”
Nag-reply ako:
“Opo. Kaya po hindi ko na sila tinutulungan.”
Sumunod si Tito Ben, kapatid ni Papa.
“Romy, nakakahiya ka. Anak mo ang gumastos, tapos ninakawan ninyo ng puwesto?”
Hindi sumagot si Papa.
Si Trisha ang unang pumutok.
“This is private conversation. You had no right to read that.”
Sumagot ako:
“You had no right to replace me in the trip I paid for.”
Carlo:
“Ate, sobra ka na. Pinahiya mo kami.”
Ako:
“Hindi. Pinakita ko lang kung ano ang ginawa ninyo.”
Mama:
“Anak, kausapin mo ako. Hindi mo naiintindihan.”
Ako:
“Naintindihan ko lahat, Ma. Iyon ang problema.”
Matagal silang nanahimik pagkatapos noon.
Akala ko doon matatapos.
Akala ko pagod na sila.
Pero hindi pala.
Dahil kinabukasan, nakita ko ang post ni Trisha sa Facebook.
Walang pangalan ko, pero malinaw kung sino ang tinutukoy.
“Some people use money to control their family. They act generous, then punish everyone when they don’t get attention. Beware of toxic breadwinners.”
Maraming nag-heart react.
Maraming nag-comment ng:
“True sis.”
“Cut off toxic people.”
“Money can’t buy class.”
Natawa ako habang binabasa.
Kasi kung may isang bagay akong natutuhan sa trabaho, ito iyon:
Kapag may taong unang tumakbo sa social media, hindi ibig sabihin siya ang biktima.
Minsan siya lang ang natatakot maunahan ng resibo.
Hindi ako nag-comment.
Hindi ako nag-react.
Nag-upload lang ako ng isang album.
Title:
“Kung Paano Ako Pinalitan sa Biyahe na Ako ang Nagbayad.”
Nilagay ko ang resibo.
Travel contract.
Payment confirmation.
Message ni Carlo na ako raw ang huwag sumama.
Screenshots ng Operation Snow Bride.
Screenshot ng post ni Trisha.
At ang last message ko:
“Hindi ako toxic breadwinner. Pagod lang akong maging ATM na may feelings kapag kailangan ninyo, pero hadlang kapag may ibang gustong umupo sa upuan ko.”
Hindi ko inasahang sasabog iyon.
Pero sa loob ng dalawang oras, umabot sa libo ang shares.
May mga OFW na nag-comment.
May mga panganay na babae.
May mga single tita.
May mga breadwinner na parang sa wakas ay may nagbukas ng sugat na matagal nilang tinatakpan.
“Amara, yakap. Ganito rin pamilya ko.”
“Hindi ka masama. Sila ang abusado.”
“Ang sakit ng mother part.”
“Future daughter-in-law pa lang, ganyan na.”
“Carlo is not a man. He is a dependent with a girlfriend.”
Kinahapunan, tumawag ang HR head ng company ko.
Kinabahan ako.
Akala ko may problema dahil viral ang post.
Pero ang sinabi niya:
—Amara, nakita ko ang post mo. Hindi ako makikialam sa personal life mo. Pero gusto kong sabihin, approved na ang relocation assistance mo kung itutuloy mo ang transfer sa Cebu branch.
Natigilan ako.
Matagal na akong inalok ng company na lumipat sa Cebu para humawak ng bagong regional team.
Mas mataas ang sahod.
May housing allowance.
Mas malapit sa dagat.
Pero hindi ko tinanggap dahil iniisip ko sina Mama at Papa.
Sino ang magdadala sa kanila sa checkup?
Sino ang mag-aasikaso ng bills?
Sino ang magbabayad ng bahay?
Sino ang sasalo kay Carlo kapag nawalan na naman siya ng trabaho?
Ngayon, habang hawak ang cellphone, bigla kong narealize:
Hindi pala ako nakatali.
Ako lang ang ayaw bumitaw.
Kaya sumagot ako.
—Ma’am, I’ll take it.
Kinagabihan, habang nasa airport lounge pa rin sila sa Japan at naghahanap ng pinakamurang guesthouse, nagsimula akong mag-impake.
Hindi dahil aalis ako sa bahay ko.
Kundi dahil aalis sila sa buhay ko.
Nang gabing iyon, gumawa ako ng tatlong bagay.
Una, pinahinto ko ang automatic transfers sa accounts nina Mama, Papa, at Carlo.
Pangalawa, kinausap ko ang lawyer na kaibigan ko tungkol sa formal occupancy agreement para sa bahay ko.
Pangatlo, nag-book ako ng one-way ticket to Cebu para sa susunod na buwan.
Makalipas ang dalawang araw, tumawag si Papa.
Sa pagkakataong iyon, sinagot ko.
Maingay ang background.
Parang nasa maliit silang restaurant.
—Amara, anak.
Hindi ako nagsalita.
Nagpatuloy siya.
—Nagkamali kami. Pero sobra ang ginawa mo. Puwede mo naman kaming pagalitan pag-uwi. Hindi iyong pinabayaan mo kami rito.
Kalmado ang boses ko.
—Pa, may outbound ticket kayo, may passport kayo, may cellphone kayo, may girlfriend si Carlo na may mayamang pamilya, at may tatay siyang napadalhan kayo ng pera. Hindi ko kayo pinabayaan. Iniwan ko lang kayong bayaran ang trip na kinuha ninyo sa akin.
Tumahimik siya.
Pagkatapos, narinig ko si Carlo sa likod.
—Sabihin mo sa kanya bayaran niya muna iyong guesthouse. Puro siya prinsipyo, hindi naman niya alam ang hirap dito.
Natawa ako.
—Carlo, naririnig kita.
Biglang tumahimik siya.
—Ate, please. Wala na akong cash. Nagkautang na ako sa app. Si Trisha galit na galit. Gusto na niyang umuwi.
—Then umuwi kayo.
—Hindi namin ma-change ang return flight. Mahal.
—Hindi ba sabi mo marami akong pera at puwede akong bumalik anytime? Baka puwede mo ring sabihin iyan sa wallet mo.
Sumigaw siya.
—Ate naman!
Doon nagsalita si Mama.
Mahina.
—Anak, sorry.
Dalawang salita.
Dati, sapat na iyon para matunaw ako.
Ngayon, hindi na.
—Alin ang sorry mo, Ma? Sorry dahil nasaktan ako? O sorry dahil nahuli kayo?
Wala siyang sagot.
At doon, sa katahimikan niya, nakuha ko ang sagot.
Bago ko ibaba ang tawag, sinabi ko:
—Pagbalik ninyo, may pag-uusapan tayo. Hindi na bilang anak na puwedeng utusan. Bilang may-ari ng bahay na tinitirhan ninyo.
