Nang akala nila ay tapos na ako dahil umalis ako sa atelier, doon nagsimulang lumitaw ang mga resibo, kamera, at pangalan ng totoong may-ari.
Bahagi 3: Nang akala nila ay tapos na ako dahil umalis ako sa atelier, doon nagsimulang lumitaw ang mga resibo, kamera, at pangalan ng totoong may-ari.
Paglabas ko ng building, hindi ako umiyak.
Hindi rin ako naglakad nang mabilis.
May kakaibang gaan sa paa kapag alam mong wala ka nang kailangang ipaliwanag sa taong matagal nang sarado ang tenga.
Sa lobby, nakita ko si Jessa na humabol sa akin.
—Ate Mira!
Huminto ako.
Hingal siya, hawak ang maliit na flash drive na nakasabit sa keychain niyang may maliit na jeepney.
—Kunin mo ito.
Tumingin ako sa kamay niya.
—Ano iyan?
—CCTV clip sa hallway noong gabing kinuha ni Sir Paolo iyong folder mo sa cutting room.
Nanlaki ang mata ko.
—Jessa, paano mo nakuha iyan?
Napakagat siya sa labi.
—Pinsan ko iyong night guard. Hindi niya alam kung importante, pero nakita niya kasi na ikaw ang sinisi. Sabi niya, kung kailangan mo raw, gamitin mo.
Hinawakan ko ang flash drive na parang may init.
—Bakit mo ginagawa ito? Baka madamay ka.
Tumingin siya sa akin, galit ang mga mata.
—Ate, ako ang nakakita kung paano ka magtrabaho. Ikaw ang nagturo sa akin kung paano hawakan ang piña fabric nang hindi nilalapa ng karayom. Kung mananahimik ako, para ko na ring tinanggap na puwedeng nakawin ang kamay ng isang tao basta malakas ang kapit.
Gusto ko siyang yakapin, pero pinigil ko. Baka kapag hinawakan ko siya, tuluyan akong maiyak.
—Salamat.
—May isa pa.
Mula sa tote bag niya, inilabas niya ang photocopy ng logbook.
—Fabric room entry record. Noong araw na sinasabi ni Ma’am Celina na siya ang kumuha ng tela, wala ang pangalan niya. Ikaw lang, tapos si Sir Paolo.
Tiningnan ko ang log.
Naroon nga.
Mira Santos, 7:42 PM.
Paolo Dela Cruz, 8:16 PM.
Walang Celina Rivas.
Sa isang iglap, kumpleto na ang unang linya ng laban.
Hindi ko dinala ang ebidensya sa social media agad.
Iyon ang mali ng maraming nasaktan. Kapag galit, inuuna ang post bago plano.
Ako, marunong akong magburda.
Alam kong ang matibay na disenyo ay hindi ginagawa sa isang tusok.
Kailangan ng pattern.
Kailangan ng ilalim.
Kailangan ng buhol na hindi basta nakikita.
Umuwi ako sa maliit kong apartment sa Mandaluyong. Sa mesa, binuksan ko ang laptop, external drive, lumang sketchbooks, fabric receipts, email archives, photos, at time-stamped videos.
Sa loob ng tatlong taon, may ugali akong kunan ng video ang bawat technical process ko. Hindi dahil paranoid ako, kundi dahil gusto kong gumawa ng portfolio para sa sariling brand balang araw.
Hindi ko alam na ang portfolio na iyon ang magiging kalasag ko.
Naroon ang unang sampaguita draft.
Naroon ang video kung saan ipinaliwanag ko ang blue anchor thread.
Naroon ang supplier chat tungkol sa piña-jusi fabric.
Naroon ang voice note ni Paolo noong isang buwan:
“Babe, pahiram muna ng folder. Ipapakita ko lang sa board. Promise, this will finally put your name forward.”
Paulit-ulit kong pinakinggan ang voice note.
Hindi para masaktan.
Kundi para masigurong malinaw ang boses niya.
Alas-dose ng gabi, may tumawag mula sa unknown number.
Hindi ko sinagot.
May message.
“Mira, this is Paolo. Stop whatever you are planning. You are making this uglier than it needs to be.”
Sumunod ang isa pa.
“Celina is crying. Her blood pressure dropped because of you.”
Napatingin ako sa message, at natawa ako nang walang tunog.
Kahit wala na ako sa tabi niya, responsibilidad ko pa rin pala ang pag-iyak ni Celina.
Nag-type ako ng isang sagot.
“Pakisabi sa kanya, uminom ng tubig. Hindi ko na trabaho iyan.”
Pagkatapos, blinock ko rin ang number.
Kinabukasan, kumalat sa atelier ang balita na suspended daw ako.
Hindi nila sinabi na nag-resign ako.
Hindi nila sinabi na may ebidensya ako.
Ang sinabi lang nila, under investigation daw ako for misconduct.
May isang old colleague ang nag-send sa akin ng screenshot ng group chat.
Celina: “Please don’t attack Mira. She is just hurt. I hope she heals.”
Paolo: “Let us be professional. We will proceed with the Heritage Bride Collection as planned.”
May nag-reply ng heart emoji.
May nag-reply ng “Stay strong, Celina.”
Tinitigan ko ang screen nang matagal.
Doon ko naintindihan kung paano gumagana ang mundo ng mga taong mahilig magpanggap na mabait.
Uunahan ka nilang tawaging sugatan para hindi mapansin ng iba na sila ang may hawak ng kutsilyo.
Noong hapon ding iyon, may email akong natanggap mula sa legal department ng atelier.
Subject: Cease and Desist.
Pinagbabawalan daw akong gamitin, ipakita, ibenta, o i-post ang anumang material related sa Heritage Bride Collection dahil ito raw ay pag-aari ng kumpanya at ni Celina bilang creative consultant.
Napangiti ako.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil nagkamali sila.
Ang ilang designs ay ginawa ko bago pa opisyal na na-assign ang project. May personal concept registration ako sa Intellectual Property Office online portal. Hindi pa kumpleto ang full protection, pero may timestamp at submission record.
At mas importante, ang collection na ninakaw nila ay may isang piraso na hindi kailanman pag-aari ng atelier.
Ang centerpiece gown.
Ang tinawag kong “Huling Sampaguita.”
Ginawa ko iyon bilang sarili kong wedding gown bago ko isinali ang technique sa collection proposal.
Ako ang bumili ng tela.
Ako ang nagdisenyo.
Ako ang nagburda.
Ako ang nagbayad.
At dahil sa pagiging kampante ni Paolo, iyon mismo ang ginamit ni Celina bilang main piece sa investor presentation.
Tumawag ako sa isang taong matagal ko nang iniiwasan.
Si Tita Amparo.
Dating partner ng atelier. Retired designer. Kaibigan ng nanay ko. Siya ang unang nagturo sa akin na ang tunay na couture ay hindi lang ganda, kundi integridad.
Pagkasagot niya, hindi na ako nagpaligoy.
—Tita, kailangan ko po ng tulong.
Tahimik siya sandali.
—Sa wakas, tumawag ka rin. Narinig ko na ang kalat sa kumpanya.
Napapikit ako.
—Kalat na po ba?
—Sa industriya, mas mabilis pa sa tsismis sa palengke ang balita tungkol sa ninakaw na design.
Sumikip ang dibdib ko.
—Naniniwala po ba kayo sa kanila?
Suminghal siya.
—Mira, nakita ko ang kamay mo noong bente anyos ka pa lang. Kahit ipikit ko ang mata ko, alam ko kung alin ang gawa mo. Ang tanong, handa ka na bang hindi lang linisin ang pangalan mo, kundi bawiin ang lugar mo?
Hindi ako nakasagot agad.
Bawiin ang lugar ko.
Matagal ko iyong hindi inisip. Sanay ako sa maliit na mesa sa likod, sa credit na hindi buo, sa tahimik na trabaho.
Pero ngayong ninakaw na pati pangalan ko, wala na akong kayang isuko.
—Handa na po.
—Good. Punta ka bukas sa old studio ko sa San Juan. Dalhin mo lahat.
Kinabukasan, dinala ko ang dalawang maleta ng sketches, fabrics, samples, at drive.
Pagpasok ko sa lumang studio ni Tita Amparo, bumalik sa akin ang amoy ng almirol, tela, at lumang kahoy.
Naroon ang tatlong tao.
Isang fashion journalist.
Isang legal consultant.
At isang buyer mula sa isang kilalang bridal fair sa BGC.
Napahinto ako.
Tumingin sa akin si Tita Amparo.
—Huwag kang matakot. Hindi ito awa. Audition ito.
Sa loob ng dalawang oras, ipinakita ko ang trabaho ko.
Hindi ako umiyak.
Hindi ako nagdrama.
Ipinakita ko ang receipts, timestamps, process videos, fiber tests, at CCTV clip.
Pagdating sa video kung saan kinuha ni Paolo ang folder mula sa cutting room, nakita kong nagpalitan ng tingin ang legal consultant at journalist.
Ang buyer naman ay nakatitig sa sample ng sampaguita beadwork.
—This is yours?
Tumango ako.
—Yes, ma’am.
Hinawakan niya ang tela nang maingat.
—Then why is Celina Rivas announcing this same motif for the bridal fair next week?
Doon ako napatingin kay Tita Amparo.
—Next week?
Tumango siya.
—Hindi mo alam?
Hindi.
Hindi ko alam.
Akala ko investor presentation lang.
Iyon pala, ilalabas nila ang collection sa Philippine Bridal Expo sa BGC, kasama ang gown kong “Huling Sampaguita” bilang flagship piece ni Celina.
Biglang nanlamig ang mga kamay ko.
Kung mailalabas nila iyon sa expo, sa harap ng press, buyers, at industry names, mas mahirap nang bawiin ang narrative.
Si Celina ang magiging “rising creative talent.”
Ako ang suspended employee na bitter.
Huminga ako nang malalim.
—Paano natin pipigilan?
Ngumiti si Tita Amparo, malamig at matalas.
—Hindi natin pipigilan.
Hindi ko maintindihan.
—Tita?
Lumapit siya sa akin at inayos ang sample sa mesa.
—Pupunta tayo. Hahayaan natin silang magsalita. Hahayaan natin silang umakyat sa stage. Hahayaan natin silang ipagmalaki ang hindi kanila.
Tumingin siya diretso sa akin.
—Pagkatapos, doon mo bubuksan ang tahi.
Sa araw ng expo, hindi ako nagpunta bilang empleyado.
Nagpunta ako bilang Mira Santos, independent designer.
Suot ko ang isang modern Filipiniana top na ako mismo ang nagburda. Wala akong bonggang alahas, walang drama. Folder, flash drive, at sarili kong pangalan lang ang dala ko.
Punong-puno ang venue.
May mga bride-to-be, influencers, suppliers, photographers, at designers. May malaking stage sa gitna. Sa screen, nakalagay ang logo ng atelier.
“Introducing Celina Rivas: Heritage Bride Collection.”
Naramdaman kong kumirot ang dibdib ko.
Sa backstage entrance, nakita ko si Paolo.
Suot niya ang navy suit na ako ang pumili noon para sa prenup shoot namin.
Pagkakita niya sa akin, nanigas siya.
Lumapit siya agad.
—Mira, what are you doing here?
Kalmado akong ngumiti.
—Manonood.
Bumaba ang boses niya.
—Huwag mo itong sirain. Please. Hindi mo alam ang laki ng nakataya rito.
—Alam ko.
—Then don’t be selfish.
Doon ako natawa.
—Ako pa talaga?
Tumingin siya sa paligid, halatang kinakabahan na may makarinig.
—Celina needs this. This can launch her career.
Tinitigan ko siya.
—At iyong career ko?
Hindi siya nakasagot.
Nakita ko sa likod niya si Celina, naka-cream terno dress, may pearl earrings, mukhang anghel na sanay magpaawa.
Lumapit siya, malambot ang boses.
—Ate Mira, please. Huwag ka nang gumawa ng gulo. Hindi ba sapat na hindi na kayo ni Paolo? Kailangan mo pa bang agawin pati moment ko?
May ilang taong napatingin sa amin.
Ang husay niya talaga.
Isang linya lang, nagawa niya akong mukhang bitter ex.
Huminga ako.
—Celina, kapag ang moment mo ay nakatayo sa gawa ng iba, hindi iyon moment. Evidence iyon.
Namula ang pisngi niya.
Lumapit si Paolo sa pagitan namin.
—Leave. Now.
Tumingin ako sa kamay niyang nakaharang.
Dati, kamay iyon na hinawakan ko habang pumipili kami ng singsing.
Ngayon, harang na lang siya sa daan ko.
Bago ako makapagsalita, tumunog ang microphone sa stage.
—Ladies and gentlemen, please welcome our newest creative consultant, Ms. Celina Rivas.
Nagpalakpakan ang buong venue.
Si Celina ay tumingin sa akin, ngumiti nang manipis, at umakyat sa stage.
Sa screen, lumabas ang unang slide.
Ang sketch ko.
Ang sampaguita ko.
Ang gown ko.
At sa ilalim, pangalan niya.
Celina Rivas.
Creative Director.
Naramdaman kong may humawak sa balikat ko.
Si Tita Amparo.
Bumulong siya.
—Hintayin mo ang tamang tusok.
Sa stage, nagsimulang magsalita si Celina.
—This collection is very personal to me. It is inspired by the quiet strength of Filipino women, by heritage, by patience, by hands that create beauty in silence.
Halos matawa ako.
Hands that create beauty in silence.
Oo.
Kamay ko iyon.
At masyado na akong matagal na nanahimik.
Pagkatapos ng presentation, inilabas nila ang flagship gown.
Puting piña-jusi.
Sampaguita beadwork.
Blue anchor thread sa loob.
“Huling Sampaguita.”
Pero sa tag nila, iba na ang pangalan.
“Celina.”
Doon ako tuluyang napalunok ng galit.
Hindi lang design ang ninakaw niya.
Pati ang gown na dapat sana ay para sa kasal ko.
Ang gown na dapat suot ko habang nangangako si Paolo na pipiliin niya ako.
Ngayon, nasa stage iyon, pinapangalan sa babaeng dahilan kung bakit ako palaging naiiwan.
Nang matapos ang palakpakan, sinabi ng host:
—We will now open the floor for a short Q&A.
Tumaas ang kamay ni Tita Amparo.
Tahimik ang buong venue nang tumayo siya.
Kilala siya ng lahat.
—Ms. Rivas, beautiful work. May I ask one technical question about the anchor threading used in the sampaguita beadwork?
Nakita kong nanigas si Celina.
Si Paolo sa gilid ng stage ay namutla.
Kinuha ni Celina ang microphone.
—Of course.
Ngumiti si Tita Amparo.
—Why did you choose blue anchor thread inside the first motif when the outer palette is ivory and gold?
Tahimik.
Isang segundo.
Dalawa.
Tatlo.
Sumagot si Celina, pilit ang ngiti.
—It represents the hidden sadness of Filipino brides.
May ilang tao ang napa-“aww.”
Ako naman ay halos mapapikit sa inis.
Ang kapal.
Tita Amparo nodded slowly.
—Interesting. Because that exact blue thread is the private maker’s mark of another designer in this room.
Huminto ang mga camera.
Huminto ang bulungan.
Huminto rin ang mukha ni Celina.
Tumingin ang host sa paligid.
—Another designer?
Tita Amparo itinaas ang kamay sa direksyon ko.
—Mira Santos. Would you like to explain your work?
Lahat ng mata ay lumipat sa akin.
Si Paolo ay bumaba agad sa stage.
—Mira, don’t.
Tiningnan ko siya.
—Masyado kang huli.
At humakbang ako papunta sa gitna.
