Hindi ko siya hinarap agad, dahil mas masakit ang patibong kapag ang lalaking sanay mandaya ay hinayaang maglakad papunta sa sarili niyang pagbagsak
Bahagi 3 — Hindi ko siya hinarap agad, dahil mas masakit ang patibong kapag ang lalaking sanay mandaya ay hinayaang maglakad papunta sa sarili niyang pagbagsak
Hindi umamin si Rafael.
Siyempre hindi.
Ang lalaking kayang magsinungaling habang nasa tabi ang legal wife at ang girlfriend sa iisang plaza ay hindi basta-basta mababasag sa isang tanong.
Tumawa pa siya.
—Ano na naman ang drama mo?
Ipinakita ko sa kanya ang phone ko.
Nakita niya ang dokumento.
Sa loob ng isang segundo, nawala ang kulay sa mukha niya. Pagkatapos, bumalik ang yabang, mas makapal kaysa dati.
—Draft lang iyan.
—May pirma ko.
—May pahintulot ka noon.
—Kailan?
—Noong pinag-usapan natin na gusto kong tumayo sa sarili kong paa.
Napatingin ako sa kanya.
—Ang sinabi mo noon, gusto mong kumuha ng online course sa sales management. Hindi ko alam na ang ibig mong sabihin ay magnakaw ng disenyo ko.
Hinablot niya ang envelope sa mesa.
—Wala kang mapapatunayan.
Iyon ang unang matalinong sinabi niya buong gabi.
Dahil tama siya.
Sa puntong iyon, wala pa akong sapat.
May screenshot ako mula kay Mika. May resibo ako ng apartment. May kasunduang katawa-tawa. May galit ako.
Pero ang galit ay hindi ebidensya.
Kaya hindi ako sumigaw.
Hindi ko siya sinampal.
Hindi ko siya pinalayas nang gabing iyon.
Sa halip, tumayo ako, kinuha ang bag ko, at sinabi:
—Matulog ka rito kung gusto mo. Bukas, palitan ko ang lock.
Lumaki ang mata niya.
—Hindi mo puwedeng gawin iyon. Bahay ko rin ito.
—Subukan mong ipaliwanag sa building admin kung bakit wala kang pangalan sa title, wala kang pangalan sa loan, at wala kang resibo kahit isang buwan ng dues.
Lumabas ako bago pa siya makasagot.
Sa elevator, saka lang nanginig ang tuhod ko.
Hindi dahil sa takot sa kanya.
Kundi dahil sa bigat ng pagkakatuklas na hindi lang pala ako niloko sa kama.
Niloko ako sa papel.
Sa negosyo.
Sa pangalan.
Sa sariling pirma.
Kinabukasan, hindi ako dumiretso sa opisina.
Nakipagkita ako kay Mika sa isang maliit na café malapit sa LRT station. Dumating siya na walang makeup, namamaga ang mata, at may hawak na plastic envelope.
Pagkakita niya sa akin, tumayo agad siya.
—Ate Clara, sorry po. Alam kong wala akong karapatang humingi ng tawad.
Umupo ako sa harap niya.
—May karapatan kang magsabi ng totoo.
Napayuko siya.
Ikinuwento niya ang lahat.
Sinabi raw ni Rafael na hiwalay na kami sa loob ng bahay pero hindi pa sa papel. Sinabi raw niyang ginagamit ko lang siya bilang mukha ng business dahil mas magaling siyang makipag-usap sa clients. Sinabi rin niyang matagal na raw akong may ibang lalaki, kaya wala siyang kasalanan kung naghahanap siya ng taong magmamahal sa kanya nang tunay.
Natawa ako nang mahina.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil sobrang pamilyar ng script.
Ang mga manloloko pala, parang bumili ng iisang template sa Recto.
—Paano ka napasok sa dokumento? tanong ko.
Inilabas niya ang mga papel.
—Sabi niya po, gagawa kami ng small side business pagkatapos daw ng annulment n’yo. Hindi ko po alam na designs n’yo ang ililipat. Akala ko po marketing plan lang. Pinapapirma niya ako bilang witness kasi ako raw ang future partner niya.
Nanginginig ang boses niya sa salitang future.
Hindi ako naawa agad.
Masakit pa rin.
Pero habang nakikita ko ang twenty-three-year-old na batang babae sa harap ko, na may murang bag, pagod na sapatos, at takot na takot sa mundo, naalala ko ang sarili ko noong bago pa lang akong maniwala kay Rafael.
Hindi siya inosente sa lahat.
Pero hindi rin siya ang utak.
—May iba ka pa bang hawak?
Tumango siya.
Inilabas niya ang USB.
—Voice messages. Screenshots. Bank transfer. Pinahiram ko rin po siya ng pera. Sabi niya pang-down payment daw sa annulment lawyer. Fifty thousand pesos po.
Napapikit ako.
Hindi na ako nagulat.
Ang lalaking binigyan ng asawa ng kotse, credit card, at posisyon ay nangutang pa sa intern.
May espesyal na klase ng kapal ng mukha na hindi na kayang tahiin kahit ng pinakamakapal na tela.
Pagkatapos kong makipagkita kay Mika, pumunta ako sa atelier.
Ang atelier ko ay nasa ikalawang palapag ng lumang commercial building sa Quezon City. Sa ibaba ay printing shop, sa tabi ay dental clinic, at sa kabilang pinto ay sari-sari store na laging may chismis bago pa dumating ang balita.
Pagpasok ko, tumahimik ang mga makina.
Nakita ko ang mga mata ng mga mananahi ko.
May awa.
May takot.
May hiya.
May tanong.
Si Tala, ang pinakamatagal kong assistant, ang unang lumapit.
—Ma’am Clara, puwede po ba tayong mag-usap?
Dinala niya ako sa stockroom.
Doon niya sinabi ang bagay na dapat matagal ko nang napansin.
—May ilang clients po kasi na nagrereklamo na doble ang bayad nila. Ang sabi ni Sir Rafael, rush fee raw, personal handling fee raw, tapos sa GCash niya pinapadala.
Para akong binuhusan ng malamig na tubig.
—Gaano katagal?
Hindi niya ako matignan.
—Mga walong buwan na po.
Walong buwan.
Walong buwan akong nagtataka kung bakit lumiliit ang kita kahit dumadami ang inquiries.
Walong buwan akong nagbawas ng sarili kong sahod para hindi maantala ang sweldo ng staff.
Walong buwan akong nagising ng madaling-araw para tapusin ang gowns, habang siya ay nagpapanggap na pagod sa client meetings na ang tunay palang ginagawa ay mangolekta ng pera sa sariling bulsa.
—Bakit hindi mo sinabi agad?
Umiiyak si Tala.
—Natakot po ako. Sabi niya, kapag nagsalita ako, tatanggalin niya ako. Sabi niya, siya raw ang may-ari ng business dahil asawa n’yo siya.
Hindi ko siya sinisi.
Sa Pilipinas, maraming empleyado ang takot sa taong may boses na parang may kapangyarihan, kahit wala namang papel.
Kinuha ko ang kamay niya.
—Simula ngayon, lahat ng alam mo, isusulat natin.
Tumango siya.
Sa loob ng dalawang araw, nagbukas ako ng mga lumang email, resibo, bank statements, order forms, at chat history.
Hindi pala maliit ang ginawa ni Rafael.
May brides na sinabihan niyang kailangan magbayad ng “VIP fitting fee” sa personal account niya para mauna sa pila.
May corporate client na pinadalhan niya ng invoice gamit ang lumang logo ng atelier pero sariling bank details niya.
May supplier na hindi nabayaran dahil kinuha niya ang cash advance.
At ang pinakamalala, may folder sa shared drive na hindi ko napansin noon.
Nakalagay doon:
“New Collection Launch — Manalo & Santos.”
Binuksan ko.
Nakita ko ang mga sketch ko.
Hindi basta sketch.
Iyon ang koleksiyong pinaghirapan ko sa loob ng halos dalawang taon.
Inspired sa Santacruzan, barong embroidery, at alon ng dagat sa Visayas. Ginamit ko ang piña fabric, hand-beaded sampaguita patterns, at modern ternong hindi mukhang costume.
Hindi ko pa iyon nilalabas dahil gusto kong gawin sa tamang panahon.
Pero si Rafael, ninakaw na iyon.
Pinalitan niya ang watermark.
Tinanggal niya ang pangalan ko.
At sa event proposal, siya ang nakalagay na creative director.
Si Mika ang muse.
Si Aling Remedios ang guest of honor.
Napatitig ako sa screen nang matagal.
Hindi na ito kabit drama.
Ito ay pagnanakaw ng buhay ko.
Tumawag ako kay Atty. Katrina, ang college friend kong naging abogado. Hindi kami palaging nagkikita, pero siya ang taong minsan kong tinahian ng wedding suit ng libre noong kapos siya sa pera.
—Clara, sabi niya matapos kong ikuwento ang lahat, huwag kang padalos-dalos. Kailangan natin ng malinis na trail.
—Gusto ko siyang kasuhan.
—Magagawa natin. Pero bago iyon, kailangan nating pigilan ang launch. Kailan?
Tiningnan ko ang event proposal.
Tatlong araw na lang.
Isang boutique hotel sa BGC.
May invited influencers, bridal clients, suppliers, at ilang executives mula sa opisina ni Rafael.
Nakahanda na ang stage.
Nakahanda na ang tarpaulin.
Nakahanda na ang pagnanakaw.
—Katrina, sabi ko, hindi ko lang gustong pigilan. Gusto kong makita nilang lahat kung sino ang nagnakaw.
Saglit siyang tumahimik.
—May paraan. Pero kailangan mong kayanin.
—Kaya ko.
Noong gabing iyon, bumalik ako sa condo kasama ang locksmith at building admin. Wala si Rafael. Naroon lang si Aling Remedios, nakaupo sa sala, nanonood ng teleserye na parang walang nangyari.
Nang makita niya ang locksmith, tumayo siya.
—Ano ito?
—Papalitan ang lock.
—Hindi mo ako puwedeng palabasin.
—Hindi ko kayo pinapalabas ngayon. Pero simula bukas, kailangan n’yo nang kumuha ng gamit n’yo. Hindi na kayo titira rito.
Nagsimula siyang magwala.
Tinawag niya akong walang puso.
Tinawag niya akong baog.
Tinawag niya akong babaeng hindi marunong magpatawad.
Nang hindi ako sumagot, mas lumakas siya.
—Kaya ka niloko! Kasi malamig ka! Kasi akala mo pera lang ang kailangan ng lalaki!
Napahinto ako sa pinto ng kwarto.
Lumingon ako sa kanya.
—Hindi pera ang kailangan ni Rafael. Palakpakan. At iyon ang ibibigay ko sa kanya sa launch niya.
Hindi niya naintindihan.
Mas mabuti.
Kinabukasan, nagpunta ako sa pawnshop na nakalagay sa resibo ni Aling Remedios.
Oo, may resibo pa akong nahanap sa drawer niya.
Ang nakasanla: ang gintong pulseras ng nanay ko.
Iyon ang pulseras na ibinigay sa akin bago siya namatay. Nasa maliit na kahon iyon sa kabinet ko, at akala ko ligtas dahil kahit si Rafael hindi interesado sa lumang alahas.
Pero kinuha iyon ng biyenan ko.
Isinanla niya.
Ayon sa teller, isang matandang babae ang nagdala, may kasamang lalaking naghihintay sa labas.
Hindi ako umiyak sa pawnshop.
Binayaran ko ang tubo at tinubos ang pulseras.
Hawak ko iyon sa palad habang lumalabas sa kalsada, sa gitna ng ingay ng jeepney, busina, at tindero ng banana cue.
Doon ko naramdaman ang galit na hindi na mainit.
Malamig na ito.
Malinis.
Eksakto.
Sa araw ng launch, nagsuot ako ng itim na ternong blazer na ako mismo ang gumawa. Walang sobrang palamuti. Walang drama sa damit. Ang tanging suot kong alahas ay ang gintong pulseras ng nanay ko.
Dumating ako sa boutique hotel limang minuto bago magsimula ang program.
Kasama ko si Atty. Katrina, si Tala, dalawang dating clients na may resibo, ang accountant ng atelier, at si Mika.
Naka-simple siyang puting blouse at slacks. Wala ang dilaw na cardigan. Wala ang headband. Mukha siyang pagod, pero buo ang loob.
—Ate Clara, sigurado po kayo?
Tumingin ako sa kanya.
—Hindi ako sigurado sa magiging ingay. Pero sigurado ako sa totoo.
Pagpasok namin sa ballroom, nakita ko agad si Rafael.
Nakatayo siya sa harap ng stage, suot ang navy suit na ako ang nagpagawa, nakangiti sa mga bisita na parang hindi siya lumaki sa utang.
Sa malaking LED screen sa likod niya, nakasulat:
“Manalo & Santos Bridal Studio: A New Era of Filipino Elegance.”
Napakaganda ng kapal ng mukha kapag may ilaw.
Si Aling Remedios nasa front row, nakapearl earrings, nagyayabang sa katabing babae.
—Matagal nang creative ang anak ko. Hindi lang nabigyan ng pagkakataon.
Nang makita ako ni Rafael, nanigas siya.
Pero hindi siya bumaba ng stage.
Sa halip, ngumiti siya na parang ako ang hindi imbitado.
Kinuha niya ang mikropono.
—Mga kaibigan, ngayong gabi, ipakikilala namin ang koleksiyong isinilang mula sa tapang, pag-ibig, at bagong simula.
Tumingin siya kay Mika, na nasa tabi ko.
Doon siya unang kinabahan.
Nagpatuloy pa rin siya.
—Ang koleksiyong ito ay bunga ng pangarap naming bumuo ng sariling pangalan.
Umilaw ang unang slide.
Lumabas ang sketch ko.
Ang sketch na ginawa ko noong gabing namatay ang ilaw sa workshop at kandila lang ang gamit ko habang tinatapos ang bead pattern.
May pumalakpak.
Dahan-dahan akong lumakad papunta sa gitna ng aisle.
Tumigil ang ilang bisita.
Rafael nakita akong papalapit.
—Clara, hindi ngayon.
Kinuha ko ang ekstrang mikropono mula sa event staff na dati kong kliyente.
Tiningnan ko ang buong ballroom.
At sa harap ng lahat, sinabi ko:
—Bago kayo pumalakpak, panoorin muna ninyo kung kanino talaga galing ang koleksiyong iyan.
Biglang namatay ang LED screen.
At nang muling bumukas, hindi na logo ni Rafael ang nasa likod niya.
Pirma ko na.
