Bahagi 3: Tatlong Araw Matapos Kaming Umalis, Ang Katok ng Sheriff ang Sumira sa Kanilang Malaking Plano
Bahagi 3: Tatlong Araw Matapos Kaming Umalis, Ang Katok ng Sheriff ang Sumira sa Kanilang Malaking Plano
Huwebes ng umaga nang unang mamulaklak ang rosas ni Lola sa bago naming inuupahang bahay.
Tatlong araw pa lamang kaming nakakaalis mula sa bahay sa San Pablo, pero parang ilang buwan nang nabawasan ang bigat sa aming dibdib.
Maliit lang ang bungalow. Dalawang kuwarto, isang kusinang may lumang tiles, at bakurang hindi pa pantay ang lupa.
Hindi ito katulad ng dati naming bahay na may malawak na sala, kahoy na hagdanan, at balkonaheng tanaw ang kalsada.
Pero nang umagang iyon, nakita kong nakaupo si Lola sa mababang bangko sa tabi ng mga paso.
May suot siyang malaking sombrero at lumang guwantes na binili ko sa palengke.
Maingat niyang inililipat ang isang punla ng rosas sa mas malaking paso.
Mula nang ma-stroke siya, bihira ko na siyang makitang ganoon kapayapa.
Nilapitan ko siya at iniabot ang basong tubig.
“Maganda rito, La?”
Tumango siya.
Pagkatapos, itinuro niya ang maliit na bakanteng bahagi ng lupa sa tabi ng bakod.
“Diyan tayo magtatanim?”
Muli siyang tumango.
Ngumiti ako.
Sa bahay na ipinagpilitan nilang alisin siya, hindi na siya pinayagang magtanim dahil marumi raw ang lupa at sagabal ang mga paso.
Dito, ang unang bagay na gusto niyang gawin ay magtanim.
Alas-nuwebe at labindalawa nang tumunog ang cellphone ko.
Si Atty. Salcedo.
“Tala, nakarating na ang sheriff sa bahay. Kasama niya ang mga kinakailangang dokumento. May maayos na pormal na abiso tungkol sa pagpapatupad ng writ.”
Napatingin ako kay Lola.
Hindi niya marinig ang buong pag-uusap, pero alam niyang may nangyayari.
“Hindi pa sila agad papaalisin, tama po?” tanong ko.
“May wastong proseso tayong susundin,” sagot ng abogado. “Ipapaliwanag ng sheriff ang kautusan at ang kasunod na mga hakbang. Ngunit hindi na maaaring basta balewalain ng tatay mo ang pinal na desisyon.”
Huminga ako nang malalim.
“Salamat po.”
Pagkababa ko, nakita kong hawak ni Lola ang maliit na pala.
Hindi siya umiiyak.
Hindi rin siya kinakabahan.
Kalmado lamang niyang itinuro ang isa pang paso.
Parang matagal na niyang hinihintay ang araw na iyon.
Sa San Pablo, ibang-iba ang eksena.
Ayon sa salaysay ng kapitbahay naming si Aling Cora, kasalukuyang nagdadala si Bianca ng mga kahon ng wedding souvenirs sa sala nang dumating ang isang sasakyang may dalang mga opisyal na dokumento.
May sheriff mula sa korte na lumapit sa gate.
Hindi siya naroon upang manghuli ng sinuman.
Naroon siya upang ipabatid ang pagpapatupad ng isang pinal na kautusan.
Si Tatay mismo ang nagbukas.
“Ano’ng kailangan ninyo?” tanong niya.
Ipinakilala ng sheriff ang sarili at ipinakita ang mga dokumento.
Nang mabasa ni Tatay ang unang pahina, nagbago raw ang kanyang mukha.
“Hindi puwede ito,” sabi niya. “Inaayos na namin ang usapan ng nanay ko.”
Ipinaliwanag sa kanya na may umiiral nang pinal na desisyon at writ of execution, at hindi sapat ang kanyang sariling pahayag para ipahinto ang pagpapatupad.
Sumilip si Bianca mula sa pinto.
“Ano’ng nangyayari, Tay?”
Hindi siya sinagot ni Tatay.
Sa halip, tumawag siya sa akin.
Unang tawag.
Hindi ko sinagot.
Ikalawa.
Hinayaan ko ring tumunog.
Sa ikatlo, nagpadala siya ng mensahe.
“TALA, ANO ANG GINAWA MO? MAY SHERIFF DITO!”
Ipinakita ko iyon kay Lola.
Tinitigan niya ang screen.
Pagkatapos, itinuro niya ang salitang TALA at umiling.
Naunawaan ko ang ibig niyang sabihin.
Hindi ako ang gumawa nito.
Siya.
Sa wakas, tinanggap ko ang susunod na tawag.
“Ano’ng kalokohan ito?” sigaw ni Tatay. “Pinapahiya mo kami sa buong subdivision!”
“Hindi ako ang may kaso laban sa iyo, Tay.”
“Galing lahat ito sa iyo! Niloloko mo ang nanay ko!”
Narinig kong sumisigaw si Bianca sa likuran.
“Ate, may mga gamit na kami dito! Nakapagsukat na kami ng kuwarto!”
Tumawa ako nang walang saya.
“Hindi n’yo man lang naisip kung saan matutulog si Lola, pero nagawa n’yo nang magsukat para sa mga gamit ninyo.”
“Pamilya tayo!” sigaw ni Tatay.
“Pamilya rin si Lola noong gusto n’yo siyang itapon sa care facility.”
Sandaling tumahimik ang linya.
Pagkatapos, sinabi niya ang isang bagay na hindi ko makakalimutan.
“Matanda na siya. Hindi na niya kailangan ng ganoon kalaking bahay.”
“Hindi ikaw ang magpapasya kung ano ang kailangan niya.”
Pinutol ko ang tawag.
Sa sumunod na oras, sunod-sunod na mensahe ang dumating mula kay Bianca.
Sinabi niyang sinisira ko ang kanyang kasal.
Na malaki na ang nagastos nila sa catering.
Na nakapag-down payment na sila sa photographer, florist, at reception venue.
Na hindi raw patas na kailangang lumipat sila ng bahay dahil lamang sa isang matandang babae.
Binasa ko ang lahat.
Pagkatapos, ipinadala ko sa kanya ang litrato ng pahinang may pekeng pangalan ko bilang saksi.
“Mas mabuting ipaliwanag mo muna kung sino ang naglagay ng pangalan ko rito.”
Tumigil ang kanyang mga mensahe.
Ngunit hindi doon nagtapos ang problema.
Tanghali nang tawagan ako ni Atty. Salcedo.
“Tala, may kailangan tayong pag-usapan tungkol sa account ng lola mo.”
Naipadala ko na sa kanya ang mga bank statement matapos humingi ng pahintulot kay Lola.
Ayon sa abogado, maaaring mangailangan ng hiwalay na reklamong sibil o kriminal ang hindi awtorisadong paggamit ng pera, depende sa matitipong ebidensiya.
Ngunit may isa pa siyang natuklasan.
“May kontrata ng paupa na ipinakita sa amin ng isang negosyante,” paliwanag niya. “Ang lumang kuwarto ng lola mo at ang veranda sa likod ay ipinaupa raw para gawing bridal preparation studio.”
Napatayo ako.
“Kanino?”
“Sa isang babaeng nagngangalang Patricia Lim. Nagbigay siya ng ₱75,000 na advance at security deposit.”
“Ano? Hindi naman kay Tatay ang bahay!”
“Iyon nga ang problema.”
Hindi lamang pala gustong gamitin ni Bianca ang kuwarto ni Lola.
May plano rin silang pagkakitaan ito.
Ang dating silid ni Lola, kung saan nakatago ang mga larawan ni Lolo at ang mga medalya niya sa pagtuturo, ay nakalista na bilang isang bahagi ng studio na maaari nilang ipa-book.
Nais nilang gawing negosyo ang isang lugar na hindi naman sa kanila.
Tinawagan namin si Patricia.
Maayos siyang kumausap.
Ikinuwento niyang nakilala niya si Bianca sa isang wedding expo sa Santa Rosa.
Ipinakita raw ni Bianca ang mga litrato ng bahay at sinabing pag-aari ito ng kanyang ama.
Nagkasundo silang gawing location para sa prenup shoots at bridal preparations.
“Nagbayad ako dahil sinabi nilang ready na ang lugar sa susunod na buwan,” sabi ni Patricia. “May kontrata at resibo ako.”
“Kahit hindi naman sila ang may-ari?” tanong ko.
“Hindi ko po alam. Ang sabi nila, family property iyon at may pahintulot sila.”
Ipinaliwanag ko ang kalagayan at hiniling na ipadala niya sa abogado ang mga dokumento.
Makalipas ang ilang minuto, may dumating na litrato.
Nandoon ang pirma ni Tatay.
Nandoon din ang pangalan ni Lola bilang diumano’y nagpahintulot.
Ngunit ang pirma sa tabi ng pangalan ni Lola ay hindi katulad ng karaniwan niyang marka.
At may mas nakakagulat pa.
Nakalagay sa kontrata ang petsang Mayo 14.
Noong Mayo 14, nasa ospital si Lola para sa isang nakaiskedyul na pagsusuri.
Ako mismo ang kasama niya.
Wala siyang pinirmahang kontrata.
Wala siyang nakausap na negosyante.
At higit sa lahat, wala siyang ipinahintulot na paupahan ang kanyang silid.
Nang ipakita ko iyon kay Lola, nanigas ang kanyang mukha.
Kinuha niya ang kuwaderno.
Mabagal niyang isinulat:
Binenta nila ang katahimikan ko.
Napaupo ako sa tabi niya.
“Hindi na, La. Hindi na sila makakapagdesisyon para sa iyo.”
Hinawakan niya ang pisngi ko.
At sa unang pagkakataon mula noong umalis kami, nakita kong bumagsak ang malalaking luha sa kanyang pisngi.
Hindi niya kailangan ng maraming salita para ipaliwanag kung gaano kasakit ang ginawa nila.
Kinahapunan, pumunta si Nanay Myrna sa bungalow.
Mag-isa siya.
May dala siyang maliit na supot ng mangga, mga gamot ni Lola na naiwan, at isang lumang album.
Hindi siya agad pumasok.
Tumayo lamang siya sa gate habang nakayuko.
“Tala, puwede ba tayong mag-usap?”
Pinapasok ko siya matapos kong tanungin si Lola kung pumapayag siya.
Umupo si Nanay sa sala at hindi makatingin sa amin.
“Pasensiya na,” bulong niya.
Hindi ako sumagot.
“Hindi ko inakala na aabot sa ganito.”
“Sa alin, Nay? Sa pagpapalayas kay Lola? Sa paggamit ng pangalan ko? O sa pagkawala ng pera niya?”
Napahawak siya sa supot na dala niya.
“Hindi ko alam ang lahat.”
“Pero may alam ka.”
Tumulo ang luha niya.
“Oo.”
Lumapit si Lola at umupo sa tapat niya.
Muling nagsalita si Nanay.
“Noong una, sinabi ni Dante na kailangan lang niya ang ATM para madaling makabili ng gamot. Pagkatapos, sinabi niyang manghihiram muna siya dahil kailangan ng pera sa negosyo. Nang tumagal, ako na ang pinagsasabihan niyang huwag nang magtanong.”
“Alam mo bang napupunta kay Bianca ang pera?”
Tumango siya.
“Akala ko ibabalik nila.”
“Mahigit isang taon, Nay.”
“Alam ko.”
“Bakit wala kang ginawa?”
Matagal siyang hindi sumagot.
Pagkatapos, sinabi niya ang bagay na matagal ko nang kinatatakutan.
“Dahil natakot akong kapag kumontra ako, ako naman ang palalayasin.”
Biglang naging mabigat ang katahimikan.
Hindi ko alam kung dapat akong maawa o magalit.
Pareho ang naramdaman ko.
Inilabas ni Nanay ang kanyang cellphone.
May mga screenshot siya ng usapan nila ni Tatay.
Isa sa mga mensahe ay may petsang dalawang linggo bago ang hapunan.
Sinabi ni Tatay:
“Kapag nailipat na si Mama, wala nang manggugulo sa pagpapagawa. Kunin mo na rin ang natitirang pera sa ATM bago palitan ni Tala ang PIN.”
Napapikit ako.
Hindi lang pala pabigla-biglang desisyon ang pagpapalayas.
Pinagplanuhan nila iyon.
Ngunit may isa pang mensahe si Nanay na ayaw niyang ipakita.
Nang tanungin ko kung bakit, nanginginig niyang iniabot ang cellphone.
Galing iyon kay Tatay.
“Sabihin mo kay Tala na tumigil na. May kausap na akong bibili ng buong property. Kapag natuloy ang bentahan, wala nang magagawa kahit sino.”
Naramdaman kong nanlamig ang mga daliri ko.
“Anong bentahan?”
Napahagulgol si Nanay.
“May negosyanteng nagbigay ng pera kay Dante. Sabi niya, naayos na raw niya ang mga papeles.”
“Anong mga papeles, Nay?”
Kinuha niya mula sa bag ang isang nakatuping photocopy.
Special Power of Attorney.
May pangalan ni Lola.
May diumano’y pirma nito.
May notarial details.
At may kapangyarihang ipinagkakaloob umano kay Tatay upang ibenta ang bahay at lupa.
Sa ibaba, nakita ko ang petsa.
Araw ng operasyon ni Lola matapos siyang ma-stroke.
Isang araw na halos buong maghapon siyang nasa ospital.
Isang araw na hindi niya posibleng pinuntahan ang opisina ng notaryong nakasaad sa dokumento.
Napatingin ako kay Nanay.
“Sino ang gumawa nito?”
Hindi siya sumagot.
Ngunit bago ko pa maulit ang tanong, may tumawag sa cellphone niya.
Si Tatay.
Naka-loudspeaker.
“Myrna, nasaan ka?” galit niyang tanong.
“Nasa bahay ni Tala.”
“Sabihin mo sa kanila na huwag nang pakialaman ang bentahan. Nakakuha na ako ng malaking advance. Kapag umurong ako, magbabayad ako ng doble!”
Napahawak ako sa mesa.
“Magkano ang kinuha mo, Tay?”
Sandaling katahimikan.
Pagkatapos, malamig niyang sinabi:
“Isang milyong piso.”
At bago niya ibaba ang tawag, idinagdag niya:
“Kung pipigilan ninyo ako, pare-pareho tayong mawawalan ng bahay.”
