Bahagi 3 — Sinundan Ko ang Pera, at Mas Malala ang Natuklasan Ko Kaysa sa Lihim na Anak
Bahagi 3 — Sinundan Ko ang Pera, at Mas Malala ang Natuklasan Ko Kaysa sa Lihim na Anak
Hindi ako nakatulog hanggang umaga.
Nakahiga si Gabriel sa tabi ko, mahimbing ang tulog, habang ako naman ay paulit-ulit na binabasa ang mensahe ni Danica.
Mahigit pitong daang libong piso.
Utang.
Alam nila ang sahod ko.
Alam nilang sa akin ang condo.
Biglang nagkaroon ng ibang kahulugan ang napakaraming bagay.
Noong nagde-date pa kami, madalas akong tanungin ni Aling Cora kung magkano raw ang amortization ko.
Kung fully paid na ba ang unit.
Kung may kapatid ba akong kahati sa mga naiwan ng tatay ko.
Kung may insurance ba ako.
Kung may lupa pa raw ba kami sa Rizal.
Inisip kong usapang pamilya lang.
Ngayon, bawat tanong ay parang piraso ng isang checklist.
Alas-sais ng umaga, bumangon si Gabriel.
Nakita niya akong nakaupo sa dining table.
“Ang aga mo.”
“Hindi ako makatulog.”
Lumapit siya at hinalikan ako sa ulo.
Dati, ang simpleng kilos na iyon ay nagpapakalma sa akin.
Ngayon, napigilan ko lang ang sarili kong umiwas.
“May problema?”
“Work.”
Tumango siya.
“Sabado naman. Huwag mong isipin.”
Muntik akong matawa.
Sabado.
Ang araw pala ng mga lihim sa bahay namin.
Nagkunwari akong normal buong Linggo.
Pagsapit ng Lunes, sinabi kong maaga akong papasok.
Pero sa halip na dumiretso sa opisina, nakipagkita ako kay Danica sa isang café malapit sa UP Town Center.
Hindi ko alam kung ano ang aasahan ko.
Isang galit na dating nobya?
Isang babaeng gustong sirain ang kasal ko?
Isang taong manghihingi ng pera?
Pero nang dumating siya, ordinaryong babae lang ang nakita ko.
Naka-scrubs pa siya mula sa night shift sa isang diagnostic clinic.
Mukhang puyat.
Mukhang pagod.
At unang sinabi niya:
“Pasensya na.”
Napatingin ako sa kanya.
“Bakit ikaw ang humihingi ng pasensya?”
“Dahil alam kong nagpakasal kayo nang hindi mo alam ang tungkol kay Nico.”
“Sinubukan mong sabihin sa akin.”
Tumango siya.
“Pero binlock mo ako.”
Napayuko ako.
“Ako ang nagkamali roon.”
“Hindi. Sinabihan ka niya tungkol sa akin.”
Doon nagsimula ang dalawang oras na pag-uusap na mas masakit kaysa sa anumang sigawan.
Nagkakilala raw sila ni Gabriel sa Cebu habang pareho silang nagtatrabaho sa isang call center.
Nagkaroon sila ng relasyon.
Nabuntis si Danica.
Naghiwalay sila bago mag-isang taon si Nico.
Hindi raw masamang ama si Gabriel noong una.
Nagpapadala.
Dumadalaw.
Dinadala si Nico sa park.
Pero habang lumalaki ang bata, lalong nagiging komplikado ang buhay niya.
Lumipat si Gabriel sa Manila.
Nagkaroon ng bagong trabaho.
Nag-invest sa isang car-rental venture kasama ang pinsan.
Tatlong sasakyan ang kinuha nila sa financing.
Dalawa ang na-repossess.
Nasangkot sila sa utang.
Doon raw nagsimulang maging irregular ang suporta kay Nico.
“Magkano ang utang niya?” tanong ko.
“Hindi ko alam ang eksakto. Ang huling sinabi niya, nasa seven hundred eighty thousand.”
Napapikit ako.
Halos kapareho iyon ng perang sinabi ni Gabriel sa akin noong kasal namin na naipon daw niya para sa future namin.
“Alam mo bang bago kami ikasal, sinabi niyang wala siyang malaking utang?”
Tumango si Danica.
“Alam kong iyon ang sinabi niya.”
“Paano?”
Naglabas siya ng cellphone.
“Dahil nag-away kami tungkol doon.”
Ipinakita niya ang screenshot.
Tatlong linggo bago ang kasal namin.
Danica: Sabihin mo sa kanya ang tungkol sa utang mo at kay Nico bago kayo ikasal.
Gabriel: Kapag sinabi ko lahat ngayon, baka umatras.
Danica: Karapatan niyang malaman.
Gabriel: Kapag mag-asawa na kami, iba na iyon.
Danica: Ano ang ibig mong sabihin?
Gabriel: May trabaho siya, may property siya. Makakabangon din ako. Hindi naman habang buhay ako lubog.
Nanlamig ang mga palad ko.
Hindi pa roon nagtapos.
May isa pang screenshot.
Gabriel: Sabi ni Mama, huwag ko munang guluhin ang plano. Kapag maayos na ang kasal, saka ko haharapin isa-isa.
Plano.
Iyon na naman ang salita.
Tinanong ko si Danica kung humingi ba sila ng pera sa akin nang hindi ko alam.
Umiling siya.
“Wala akong natanggap galing sa’yo nang direkta. At gusto kong malinaw iyon. Ang suporta kay Nico dapat galing sa tatay niya, hindi sa asawa niya.”
“Pero tuwing Sabado?”
Napabuntong-hininga siya.
“Simula nang ikasal kayo, dinadala ni Mama Cora si Nico sa condo mo kapag may duty ako. Akala ko alam mo.”
“Hindi.”
Namula siya sa hiya.
“Nalaman ko lang na hindi mo alam noong minsang sinabi ni Nico na kailangan daw niyang magtago.”
Pinisil ko ang tasa ng kape.
“Bakit hindi mo siya pinigilan?”
“Pinagsabihan ko si Gabriel. Nag-away kami. Sinabi niyang pansamantala lang.”
“Pitong buwan ang pansamantala.”
Tahimik siya.
Pagkatapos, dahan-dahan niyang sinabi:
“May isa pang bagay. Tuwing kulang ang suporta, si Mama Cora ang nagpapadala. Pero sinabi niya minsan na ‘pera rin naman nila iyon.’ Hindi ko naintindihan noon.”
Doon ako tuluyang naging alerto.
“Anong ibig mong sabihin?”
“Akala ko pera ni Gabriel.”
Umuwi akong may sampung bagong tanong.
At sa unang pagkakataon mula nang marinig ko ang lihim, hindi na puso ko ang ginamit ko.
Numero na.
Binuksan ko ang mga bank statement.
May joint household account kami ni Gabriel.
Ako ang naglalagay ng ₱45,000 bawat buwan.
Siya raw, ₱30,000.
Doon kinukuha ang utilities, groceries, association dues, internet at iba pang gastusin.
Sa unang tingin, normal.
Pero nang isa-isahin ko ang transactions, napansin ko ang pattern.
Tuwing Biyernes o Sabado, may cash withdrawal.
₱8,000.
₱12,000.
₱15,000.
Minsan ₱20,000.
Sa loob ng pitong buwan, umabot sa mahigit ₱180,000.
Tinanong ko noon si Gabriel tungkol sa ilan sa mga iyon.
Sinabi niyang pambayad sa electrician.
Pambili ng cabinet.
Ambag sa gamot ng nanay niya.
Gasolina.
Car repair.
Hindi ko pinagdudahan.
Dahil asawa ko siya.
Kinabukasan, nag-leave ako.
Tinawagan ko ang pinsan kong si Leah na accountant.
Hindi ko sinabi agad ang buong kuwento.
Ipinakita ko lang ang statements.
Matapos ang halos isang oras, sinabi niya:
“Mika, may problema.”
“Gaano kalaki?”
“Kung tama ang computation ko, mas malaki ang inilabas kaysa sa naipasok ni Gabriel.”
“Tingin mo?”
“Ibig kong sabihin, halos buong contribution niya sa household account ay bumabalik din sa withdrawals. Ikaw halos ang totoong nagbabayad ng bahay.”
Napatawa ako nang walang saya.
“Magaling.”
“May iba pa?”
“Naghahanap pa ako.”
At may nahanap nga ako.
Sa cabinet sa home office, may maliit akong fireproof document box.
Nandoon ang condominium title documents, insurance policies, tax records at ilang lumang employment files.
Hindi iyon nawawala.
Pero napansin kong iba ang pagkakaayos.
May isang folder na nakabaligtad.
Maliit na bagay iyon.
Pero ako ang nag-aayos ng mga dokumento ko.
Binuksan ko.
Kumpleto naman.
Hanggang sa makita ko ang manipis na marka sa isang photocopy.
Parang sariwang crease.
Tinawagan ko si Leah.
“Saan ginagamit ang ITR, certificate of employment at copy ng property document sabay-sabay?”
“Loan. Bakit?”
Nanlamig ako.
Sinuri ko ang printer sa study room.
Network printer iyon.
May history ng recent jobs.
Karamihan ordinaryong documents.
Hanggang makita ko ang filename:
MVSantos_COBORROWER_REQUIREMENTS.pdf
MVSantos.
Pangalan ko.
Hindi ko mabuksan mula sa printer.
Pero sapat na iyon.
Nang gabing iyon, umuwi si Gabriel na masayang-masaya.
May dalang milk tea.
“Favorite mo.”
“Salamat.”
“May iniisip ka pa rin sa work?”
“Marami.”
Hinawakan niya ang balikat ko.
“Sabihin mo sa akin. Asawa mo ako.”
Napatingin ako sa mukha niya.
Gusto kong itanong:
Aling bahagi?
Asawa ko ba ang lalaking kaharap ko?
O isa lang akong account, property at income bracket sa plano nila?
Pero ngumiti ako.
“Kapag ready na ako.”
Kinabukasan, tumawag ako sa bangko kung saan naroon ang personal account ko at in-update ko ang security.
Pinalitan ko ang passwords.
Tinanggal ko ang access ng lumang devices.
Kinansela ko ang supplementary card na ginagamit ni Gabriel.
Inilipat ko sa sariling account ang personal savings ko na hindi naman bahagi ng household fund.
At pinakamahalaga, kinausap ko ang abogado ng kumpanya namin para mag-refer ng family at fraud counsel.
Hindi ako gumawa ng anumang hakbang nang walang dokumento.
Ayokong pagkatapos ng lahat, ako pa ang palabasing emosyonal.
Tatlong araw ang lumipas.
Biyernes ng gabi, habang naliligo si Gabriel, may tumunog sa tablet na ginagamit namin para manood ng Netflix.
Email notification.
Hindi ko binuksan ang personal email niya.
Pero lumitaw sa preview ang subject line.
Additional Verification Required — Personal Consolidation Facility
At sa ibaba:
Loan Amount: ₱1,450,000
Hindi ako makahinga nang ilang segundo.
Kinuhanan ko lamang ng litrato ang notification na kitang-kita sa shared tablet screen at hindi ko ginalaw ang account.
Kinabukasan, eksaktong alas-nuwebe, dumating si Aling Cora.
At gaya ng inaasahan ko, lumapit si Gabriel.
“Love, baka puwede kang bumili—”
“Hindi.”
Natigil siya.
“Ano?”
“Hindi ako lalabas ngayon.”
Napatingin si Aling Cora mula sa entrance.
“Bakit, anak?”
Ngumiti ako.
“Pagod ako. Dito lang ako.”
Nagkatinginan silang mag-ina.
At doon ko unang nakita nang malinaw ang takot sa mukha nilang dalawa.
Makalipas ang sampung minuto, tumunog ang cellphone ni Gabriel.
Tinignan niya.
Hindi sinagot.
Tumunog ulit.
“Bakit hindi mo sagutin?” tanong ko.
“Spam.”
Tumunog sa ikatlong pagkakataon.
Ako naman ang nakatanggap ng tawag.
Unknown number.
Sinagot ko.
“Hello?”
“Good morning. May I speak with Ms. Mikaela Santos?”
“This is she.”
“This is Aaron from Pacific Crest Financing. We’re calling regarding the co-borrower verification for the ₱1.45 million consolidation facility filed under Mr. Gabriel Villanueva.”
Tumigil ang paghinga ni Gabriel.
Tumayo si Aling Cora.
Tumingin ako sa kanilang dalawa.
“Co-borrower?”
“Yes, ma’am. We received your identification documents, income documents and signed consent. We only need to complete video verification before final processing.”
Hindi ko inalis ang tingin kay Gabriel.
Dahan-dahan kong inilagay sa speaker ang tawag.
“Sir,” sabi ko, malinaw ang bawat salita, “wala akong inapplyang loan.”
Namutla si Gabriel.
Sa kabilang linya, natahimik ang lalaki.
Pagkatapos ay sinabi niya:
“Ma’am… may signed consent form po kaming natanggap na may pangalan at pirma ninyo.”
Dahan-dahang napaupo si Aling Cora.
Ako naman ay nanatiling nakatayo.
Dahil sa sandaling iyon, hindi na lang lihim na anak, kasinungalingan, o itinagong utang ang pinag-uusapan namin.
May dokumentong gumagamit ng pangalan ko.
May pirma raw ako sa papel na hindi ko kailanman nakita.
At sa unang pagkakataon mula nang magsimula ang lahat, si Gabriel na ang hindi makatingin sa akin.
