Bahagi 3 — Sa Harap ng mga Direktor, Lumabas ang mga Resibong Akala Nila ay Habambuhay na Mawawala
Bahagi 3 — Sa Harap ng mga Direktor, Lumabas ang mga Resibong Akala Nila ay Habambuhay na Mawawala
Alas-otso kinse ng umaga, nakatayo ako sa harap ng salamin sa palikuran ng aming opisina.
Hindi ako nakatulog.
Namamaga ang mga mata ko, ngunit maayos ang aking puting blusa at itim na blazer.
Sa bag ko, may isang maliit na lalagyan na may engagement ring.
Hindi ko alam kung bakit ko pa iyon dinala.
Marahil dahil may bahagi pa rin sa akin na hindi makapaniwalang sa loob lamang ng isang gabi, nagbago ang lahat.
Paglabas ko, naghihintay si Maya kasama si Attorney Ines.
“Nakahanda na ang mga dokumento,” sabi ni Maya. “May original contracts tayo, timestamps, audit trail, mga invoice, at mga email na nagpapatunay sa hindi nila pagbabayad.”
Tumango ako.
“May pagkakataon pa ba silang gamitin ang software?”
“Ang mga naipakitang preview, maaaring nasave nila bilang larawan o video,” sagot niya. “Pero hindi nila legal na maipapasa bilang sarili nilang produkto ang buong sistema. Hindi rin nila hawak ang kinakailangang source code at deployment credentials.”
Iyon ang mahalagang pagkakaiba.
Hindi ako makikipag-away dahil lamang sa galit.
Hindi ko rin pahihintulutang gumamit ng pera at impluwensiya ang taong nanloko sa akin upang angkinin ang pinaghirapan ng aking mga empleyado.
Sa loob ng sasakyan papuntang Bonifacio Global City, tumawag si Nanay Beth mula sa Calamba.
“Anak, nakatawag sa akin ang nanay ni Adrian.”
Napapikit ako.
“Ano’ng sinabi niya?”
“Sinabi niyang kailangan daw kitang pagsabihan. Masyado ka raw mapagmataas. Baka raw wala nang lalaking tumanggap sa iyo kapag sinira mo ang kasal.”
Hindi ako nakapagsalita.
“Nagpapagawa pa naman ako ng maliit na lalagyan para sa belo mo,” dagdag ni Nanay.
Bigla akong naiyak.
“Ma, nasira ko ang belo.”
Tahimik siya.
“Ginupit ko po ang isang bahagi.”
“Bakit, anak?”
“Suot iyon ni Bianca nang makita ko silang dalawa.”
Mahabang katahimikan ang sumunod.
Pagkatapos ay narinig kong umiyak ang nanay ko.
Ngunit hindi galit ang narinig kong unang salita niya.
“Salamat at nakita mo bago ka pa nagpakasal.”
Napahawak ako sa aking bibig.
“Ma, ang tagal kong nag-ipon para sa kasal.”
“Ang belo, puwedeng tahiin. Ang buhay mong maitatali sa maling asawa, mas mahirap ayusin.”
Hindi ko na napigilan ang pagluha.
“Uuwi ako mamaya.”
“Huwag kang magmadali. Ayusin mo muna ang kailangan mong ayusin. Nandito lang ako.”
Pagdating namin sa tanggapan ng SulongMart, nasa conference room na ang pitong miyembro ng technical at procurement review panel.
Pribadong kumpanya ang SulongMart. Malaking proyekto ang inilunsad nito para mapabuti ang cold-chain operations sa apat nitong distribution hub.
May ilang bidders na nagpresenta na ng sarili nilang solusyon noong mga nakaraang araw.
Ang Villar Distribution ang nakatakdang magpakita ng final technical demonstration sa umagang iyon.
Doon ko nakita si Adrian.
Nakasuot siya ng kulay-abong amerikana at mukhang halos hindi rin natulog.
Katabi niya si Bianca.
Wala nang puting seda.
Wala nang belo.
Maayos ang buhok niya, ngunit nang magtagpo ang mga mata namin, mabilis siyang umiwas.
Lumapit si Adrian.
“Lira, huwag mo akong ipahiya rito.”
Tiningnan ko siya nang diretso.
“Hindi ako ang gumawa ng dokumentong may pekeng pirma.”
“Pag-usapan natin mamaya.”
“Pinag-usapan na natin kagabi. Sinabi mong patunayan ko.”
Sumingit si Attorney Ines.
“Mr. Villanueva, lahat ng usaping may kinalaman sa kontrata ay maaari nang idaan sa aming opisina.”
Sumikip ang panga ni Adrian.
“Ginagawa ninyong malaking kaso ang hindi pagkakaunawaan ng magkasintahan.”
“Hindi na sila magkasintahan,” sagot ni Ines.
“Isa itong usapin tungkol sa intellectual property at mga dokumentong kailangan pang beripikahin.”
Walang naisagot si Adrian.
Nang pumasok ang lahat sa conference room, hindi kami pinayagang makialam sa mismong pagsusuri ng presyo at ibang confidential bid ng mga kalahok.
Hiwalay na clarification session ang itinakda para sa aming reklamo.
Makatarungan iyon.
Hindi ko gustong maging espesyal ang pagtrato sa akin dahil nasaktan ako.
Gusto kong pareho ang tuntuning ipatutupad sa bawat kumpanyang sasali.
Unang nagsalita ang procurement director na si Ms. Leah Valmores.
“Mr. Villanueva, nakatanggap kami ng pormal na notice mula sa technology provider na binanggit sa inyong proposal. Nais naming tiyakin ang saklaw ng inyong karapatang gamitin ang kanilang produkto.”
Tumayo si Adrian.
“Fully acquired na po namin ang system.”
Naglabas siya ng folder.
“May assignment agreement kami.”
Ipinasa niya ang mga kopya.
Pagdating ng dokumento kay Attorney Ines, tahimik niya itong binuklat.
“Ms. Mendoza,” tanong ng director, “kinikilala ninyo ba ang kasunduang ito?”
“Hindi po.”
Hindi ako sumigaw.
“Hindi ko po ipinagbili o inilipat ang source code ng Bantay-Lamig. Ang nilagdaan naming orihinal na kontrata ay para lamang sa limited pilot development at technical evaluation. Hindi pa natutupad ang mga kundisyon para sa commercial deployment.”
Tumingin ang direktor kay Adrian.
“May paliwanag po kayo?”
“Personal issue lang po ito. Nagalit siya dahil may nakita siyang sekretarya ko sa bahay.”
Gusto kong matawa sa kapal ng mukha niya.
Pero nagpatuloy siya.
“Dahil sa selos, binawi niya ang napagkasunduan namin.”
Tumayo si Attorney Ines.
“Kung maaari, ilalahad namin ang tiyak na mga dokumentong may kinalaman sa karapatang gamitin ang software. Hindi namin sasaklawin ang pribadong relasyon maliban kung kailangan upang ipaliwanag ang mga ebidensiya.”
Ipinakita niya ang unang kontrata.
Naroon ang pirma naming dalawa.
Ang scope of work.
Ang ₱3.9 milyong service fee.
Ang iskedyul ng bayad.
At ang Clause Nine na naglilimita sa paggamit ng software kapag hindi nabayaran ang napagkasunduang milestone matapos ang palugit at wastong abiso.
Sunod niyang ipinakita ang tatlong payment reminder.
May petsa.
May resibo ng pagkakatanggap ng opisyal na email.
Walang tugon mula sa finance department ng Villar Distribution.
“Hindi po namin binabawi ang isang bayad na produkto,” paliwanag ko. “Pinoprotektahan namin ang isang sistemang hindi pa nila binabayaran ayon sa kontrata, at hindi pa nila lisensiyadong gamitin nang komersiyal.”
“Pero nabayaran na kayo!” malakas na sabi ni Adrian.
Inilabas niya ang bank transfer confirmation.
Tumingin ako sa dokumento.
“Nakatanggap ba ang Tanda Data Labs ng halagang iyan?” tanong ng isang panel member.
“Hindi po.”
“May bank statement po ba kayo?”
“Opo. May certified accounting records kami at maibibigay namin ang kailangang ebidensiya sa tamang beripikasyon.”
Inilahad ni Attorney Ines na ang nakapangalan sa transfer confirmation ay TD Business Consultancy, hindi ang Tanda Data Labs.
Magkahawig ang pangalan.
Ngunit magkaiba ang legal entity.
At magkaiba rin ang account number.
Maya-maya, hiniling ng panel ang paglilinaw mula kay Adrian.
“Bakit sa ibang negosyo ipinadala ang bayad para sa development services?”
“Third-party processor namin iyon,” mabilis niyang sagot.
“May dokumento po ba kayong nagpapakitang awtorisadong tumanggap ang negosyong iyon para sa Tanda Data Labs?”
Wala siyang agad na nailabas.
Sa gilid ng mesa, nakita kong mahigpit na pinipisil ni Bianca ang kanyang ballpen.
Doon ako nagkaroon ng kutob.
Hindi aksidente ang maling account.
Hindi rin iyon simpleng pagkakamali ng finance department.
May taong sadyang gumawa ng paraang mailabas ang pera, ngunit maipakitang nabayaran na kami.
Nagpatuloy si Attorney Ines sa isyu ng kasunduang may pirma ko.
Ipinakita niya ang isang comparison report mula sa aming IT team.
Ang file na ginamit sa pagbuo ng kasunduan ay may mga metadata na hindi tumutugma sa sinasabing petsa ng pagpirma.
Gayunman, nilinaw niyang kailangan pa rin ng independent forensic examination bago makapagbigay ng pinal na konklusyon.
Ipinakita rin ang kopya ng wedding reservation document na pinirmahan ko tatlong linggo ang nakalipas.
Pareho ang hindi karaniwang putol sa pinakadulo ng huling letra ng aking pirma.
Pareho ang bahagyang anino ng scan.
Maging ang maliit na guhit ng panulat sa ilalim ng pangalan ko ay magkatulad.
“Hindi ito patunay na kusang pumirma si Ms. Mendoza sa assignment,” sabi ni Attorney Ines. “Isa itong seryosong indikasyong kailangang siyasatin.”
Nakita kong tumigas ang mukha ni Adrian.
Biglang nagsalita si Bianca.
“Sir, baka puwede nating ayusin ito sa labas.”
Napalingon sa kanya si Adrian.
“Tumahimik ka.”
Nagulat ang buong silid.
Kahit ang procurement director ay napataas ng kilay.
“Mr. Villanueva,” mahinahon niyang sabi, “mangyaring panatilihin nating propesyonal ang pagpupulong.”
Huminga nang malalim si Adrian.
“Pasensiya na po.”
Ngunit alam kong unti-unti nang nauubos ang kanyang kontrol.
Pagkatapos ng clarification session, nagpasiya ang procurement team na hindi muna tanggapin ang anumang claim ng eksklusibong pagmamay-ari ng Villar Distribution sa Bantay-Lamig.
Kailangan nilang magsumite ng wastong authorization at mga dokumentong mapapatunayan.
Hindi sila pinayagang gamitin ang pinagtatalunang system bilang isang napatunayang pag-aari sa final evaluation.
Hindi pa iyon buong hustisya.
Pero sapat iyon para hindi sila manalo gamit ang isang bagay na hindi naman sa kanila.
Sa hallway, nilapitan ako ni Adrian.
“Masaya ka na?”
Tiningnan ko siya.
“Hindi pa.”
“Alam mo bang ilang buwan kong pinaghirapan ang bid na ito?”
“Alam mo rin bang ilang buwan naming ginawa ang sistemang gusto mong angkinin?”
“Hindi mo maiintindihan. Malaki ang pressure sa akin ng board.”
“Kung nahihirapan ka, maaari kang humingi ng tulong. Hindi mo kailangang magnakaw.”
Namula ang mukha niya.
“Mag-ingat ka sa sinasabi mo.”
“Mas mag-iingat ako sa mga dokumentong pinapapirmahan mo.”
Iniwan ko siya roon.
Ngunit hindi pa natatapos ang araw.
Pagbalik ko sa opisina, may tatlong missed call mula sa wedding coordinator.
May sampung mensahe mula sa mga kamag-anak ni Adrian.
At may isang screenshot mula sa pinsan kong si Pia.
Nasa Facebook na ang pangalan ko.
Isang mahabang post ang ginawa ni Doña Estela.
Ayon sa kanya, sinira raw ng isang babaeng mapagmataas ang kasal dahil hindi matanggap na may matagumpay na career ang nobyo.
Hindi niya binanggit ang aking pangalan.
Pero inilagay niya ang larawan naming dalawa ni Adrian.
Sa comments, may mga nagsasabing pera lang daw ang habol ko.
May nagtanong kung bakit ko raw sinisira ang trabaho ng lalaking dapat kong mahalin.
May nagsabing siguradong pinagplanuhan kong kunin ang kumpanya nila.
Nanginginig ang kamay kong inilapag ang telepono.
“Lira, huwag mong sagutin,” sabi ni Maya.
“Hindi ko kaya ang lahat ng ito.”
Lumapit siya at yumakap sa akin.
“Hindi mo kailangang patunayan ang sarili mo sa bawat taong naniniwala sa tsismis.”
Umupo ako sa sahig ng opisina.
Doon ako unang humagulgol nang malakas.
Hindi sa kuwarto kung saan ko sila nahuli.
Hindi sa kotse.
Kundi sa harap ng mga taong kasama kong nagtayo ng kumpanya.
Napahiya ako.
Nasaktan ako.
At higit sa lahat, natakot akong madamay ang labing-isang pamilyang pinapasahod ko.
Nang gabing iyon, umuwi ako kay Nanay sa Calamba.
Hindi niya ako tinanong kung bakit wala akong dalang wedding ring.
Naghain lamang siya ng mainit na tinola at kanin.
Pagkatapos kumain, inilabas niya ang kahong pinaglagyan ko ng napunit na belo.
Kinuha niya ang gunting sa loob.
“Masakit bang ikaw ang gumupit nito?” tanong niya.
Tumango ako.
“Sobra, Ma.”
“Kung ganoon, hayaan mong ako ang magtahi.”
Ipinatong niya ang belo sa mesa.
Dahan-dahan niyang hinaplos ang mga bulaklak na gawa sa puntas.
“Hindi ko na ito gagawing belo ng kasal,” sabi niya. “Gagawin kong isang bagay na maitatago mo nang hindi mo kailangang balikan ang taong nanakit sa iyo.”
Napayakap ako sa kanya.
Akala ko iyon na ang pinakamabigat na araw ng buhay ko.
Nagkamali ako.
Kinabukasan, may dumating na courier sa opisina.
Isang makapal na sobre mula sa law firm na kinatawan ng Villar Distribution.
Nakasulat sa unang pahina ang buong pangalan ko.
FORMAL DEMAND FOR DAMAGES AND LOSS OF BUSINESS OPPORTUNITY.
Binuksan ni Attorney Ines ang mga papel sa harap ko.
Ayon sa liham, ako raw ang dahilan kung bakit nanganganib mawalan ng malaking kontrata ang kumpanya ni Adrian.
Pinagbabayad nila ako ng ₱12.8 milyon bilang diumano’y danyos.
May pitong araw akong ibinigay upang tumugon.
Napahawak ako sa gilid ng mesa.
“Hindi pa sila tapos?”
Umiling si Ines.
“Hindi pa.”
May isa pang dokumentong nakalakip.
Isang kopya ng kasunduang sinasabing personal kong ginagarantiyahan ang ilang obligasyon ng Villar Distribution.
Hindi iyon bahagi ng original service contract namin.
At nang tingnan ko ang pahina ng mga guarantor, nanlamig ang buong katawan ko.
Naroon ang pangalan ni Nanay Beth.
May pirma niya.
May address ng maliit niyang bahay sa Calamba.
At ang halagang nakalagay sa tabi ng kanyang pangalan ay ₱9.4 milyon.
Hindi ko na mabasa ang natitirang mga salita.
Dahil sa loob ng isang segundo, naunawaan kong hindi lang ang kumpanya ko ang gusto nilang ipanagot.
Pati ang nanay kong halos buong buhay nagtrabaho para magkaroon ng sariling bubong.
At ang pinakamasakit?
Sa ilalim ng kanyang pirma, may nakasulat na petsa.
Iyon mismo ang araw na dumating si Adrian sa bahay ni Nanay para humingi ng basbas bago ang aming kasal.
