Bahagi 3: Sa Araw ng Civil Wedding, Hindi Singsing Kundi Demand Letter ang Iniharap Ko
Bahagi 3: Sa Araw ng Civil Wedding, Hindi Singsing Kundi Demand Letter ang Iniharap Ko
Alas-otso y medya ng Sabado, nasa tapat na ako ng Pasig City Hall.
Wala akong suot na bridal gown.
Isang simpleng cream dress lang, maliit na hikaw at mababang sapatos.
Katabi ko si Hannah.
Sa kabilang kamay ko ay hawak ko ang brown envelope.
Sa kabilang kamay, telepono ko.
Hindi dahil umaasa akong magbabago pa ang isip ko.
Kundi dahil gusto kong malinaw ang isip ko kapag sinabi ko ang pinakahuling salitang dapat kong sabihin kay Marco.
“Sigurado ka?” tanong ni Hannah.
“Oo.”
“Hindi ka nanginginig.”
“Naubos na yata kagabi.”
Hindi alam ng mga kamag-anak kong galing Iloilo na kanselado na ang seremonya.
Alas-sais pa lamang ng umaga, tinawagan ko ang nanay at tatay ko.
Hindi ko naikwento lahat.
Sinabi ko lang na may nalaman akong seryosong bagay at hindi ako tutuloy sa kasal.
Tahimik si Mama nang ilang segundo.
Akala ko magtatanong siya kung ano ang sasabihin sa mga bisita.
Sa halip, sinabi niya:
“Nasaan ka?”
“Pasig.”
“May kasama ka?”
“Si Hannah.”
“Good. Huwag kang mag-isa.”
Si Papa naman ay isang tanong lang ang ibinigay sa akin.
“May ginawa ka bang mali?”
“Wala, Pa.”
“Then come home when you’re ready.”
Doon ako muntik maiyak.
Hindi dahil kanselado ang kasal.
Kundi dahil naalala kong may mga taong nagmamahal pala nang hindi nangangailangan ng titulo, pera o susi bilang kapalit.
Alas-nuwebe menos singko, dumating si Marco.
Naka-barong siya.
Maayos ang buhok.
May dalang maliit na kahon ng singsing.
Kasunod niya ang buong pamilya.
Naka-formal dress si Tita Erlinda na parang walang nangyari kahapon.
Naka-heels si Bea, nakangiti pa nang makita ako.
“Finally,” sabi niya. “Ate, mamaya pag-usapan natin yung room ko ha?”
Hindi ako sumagot.
Napansin ni Marco si Hannah.
“Bakit siya nandito?”
“Witness ko.”
Napangiti siya.
“Good.”
Hindi niya alam kung anong klaseng witness.
Lumapit siya at hinawakan sana ang kamay ko pero umatras ako.
“Celina?”
“May kailangan tayong pag-usapan.”
Napatingin agad ang nanay niya sa brown envelope.
“Dala mo ba?”
Hindi ko alam kung matatawa ako o maiinis.
Bago pa man tanungin ni Marco, ang una niyang naisip ay ang titulo.
“May dala akong dokumento,” sagot ko.
Lumiwanag ang mukha ni Marco.
“Told you, Ma. Aayusin niya rin.”
Binuksan ko ang envelope.
Inabot ko sa kanya ang unang papel.
Binasa niya ang heading.
Unti-unting nawala ang ngiti niya.
“Notice of Revocation of Access?”
Tumango ako.
“Lahat ng duplicate keys na ginawa mo nang walang pahintulot ko, ibabalik ninyo.”
Tumaas ang kilay ng nanay niya.
“Ano?”
Ibinigay ko ang pangalawang papel.
“Written demand na huwag kayong pumasok, maglagay ng gamit, magdala ng contractor o kumatawan na may karapatan kayo sa bahay.”
“Celina,” mariing sabi ni Marco, “ano bang kabaliwan ito?”
“Hindi tayo ikakasal.”
Parang may pumindot ng mute button sa buong paligid.
Ilang segundo, wala ni isa ang nagsalita.
Pagkatapos ay natawa si Bea.
Hindi masayang tawa.
Iyong tawang hindi makapaniwala.
“Joke ba ’to?”
“Hindi.”
Lumapit si Tita Erlinda.
“Dahil lang sa susi?”
“Hindi po dahil sa susi.”
“Eh ano?”
“Dahil ginawa ninyo iyon nang hindi ako tinatanong. Dahil may plano kayong ilipat ang negosyo ni Bea sa bahay ko bago pa ang kasal. Dahil pinag-uusapan ninyo kung sino ang gagamit ng mga kuwarto. Dahil inaasahan ninyong ipalalagay ko ang pangalan ni Marco sa titulo para maging komportable kayo.”
Namula ang mukha niya.
“Family discussion iyon!”
“Opo. Tungkol sa property ko.”
“Magiging asawa mo ang anak ko!”
“Hindi na.”
Doon tuluyang sumabog si Marco.
“Celina, four years tayo! Four years! Itatapon mo dahil sa group chat?”
“Kaya kong patawarin ang maling sinabi.”
Tinignan ko siya nang diretso.
“Pero hindi ko kayang pakasalan ang taong gumagawa ng desisyon tungkol sa bahay ko sa likod ko.”
“Bahay natin iyon!”
“Hindi.”
Isang salita lang.
Pero parang iyon ang pinakamasakit sa kanya.
Lumapit ang tatay niyang si Mang Ramon.
“Anak, huwag kayong mag-away dito. Ayusin natin sa bahay.”
Hindi ko napigilang mapangiti.
“Aling bahay po?”
Natahimik siya.
Nakita kong bahagyang yumuko si Hannah para itago ang ngiti.
Humawak si Marco sa sentido.
“Okay. Fine. Nagkamali ako sa keys. Sorry.”
“Hindi mo ako sinabihan dahil alam mong tatanggi ako.”
“Ano gusto mo? Lumuhod ako?”
“Wala na akong gustong gawin mo.”
Iyon pala ang pinakamasakit na bagay na puwedeng sabihin sa taong sanay na palagi kang sumusunod.
Hindi galit.
Hindi sigaw.
Kawalan ng interes.
Biglang nagsalita si Bea.
“Paano yung gamit ko?”
Napalingon ako sa kanya.
“Ano?”
“Yung salon chair, shelves, supplies. Nag-downpayment na ako kasi sabi ni Kuya sure na yung space.”
“Problema ninyo ni Marco iyon.”
“Ate naman!”
“Bea, hindi kita inalok ng kuwarto.”
“Pero magiging pamilya tayo!”
“Hindi nga.”
Napahigpit ang hawak niya sa bag.
Ang nanay niya naman ay nagsimulang magtaas ng boses.
“Ang yabang-yabang mo dahil may bahay ka! Akala mo ba hindi makakabili si Marco?”
Hindi ako sumagot.
Si Marco ang sumagot para sa sarili niya.
“Ma, stop.”
“Bakit ako titigil? Siya ang nagpapahiya sa atin!”
Humakbang ako palayo.
“Hindi ko kayo inimbitahan dito para ipahiya. Hindi ko nga kayo inimbitahan. Sumama kayo kay Marco dahil akala ninyo pagkatapos ng kasal, diretso tayo sa property office.”
Tinignan ko ang fiancé ko—o dating fiancé ko.
“Hindi ba?”
Wala siyang sagot.
Iyon na ang sagot.
Kinuha ko ang singsing sa daliri ko.
Tatlong taon ko iyong sinuot.
Simple lang iyon.
Hindi pinakamahal.
Pero dati, sapat na para mapangiti ako tuwing nakikita ko.
Inilagay ko iyon sa palad ni Marco.
“Cel—”
“Hindi ko kukunin ang anumang regalo kung gagamitin mo iyon para sabihin balang araw na may utang ako sa ’yo.”
Napapikit siya.
“Please. Tayo lang mag-usap.”
“Tayo lang naman sana dapat ang nagdedesisyon sa relasyon natin.”
Tumingin ako sa pamilya niyang nakapalibot sa amin.
“Kayo ang nagdagdag ng audience.”
Iniwan ko sila roon.
Hindi ko alam kung gaano katagal silang nakatayo.
Hindi ko na nilingon.
Akala ko doon matatapos.
Nagkamali ako.
Kinagabihan, nagsimulang lumitaw ang mga Facebook post.
Una, mula kay Tita Erlinda.
Walang pangalan.
Pero alam ng lahat kung sino ang tinutukoy.
“May mga babaeng binigyan na ng pagmamahal, engagement ring at respeto pero pera at property pa rin ang sukatan ng relasyon.”
Sumunod si Bea.
“Imagine cancelling a wedding dahil ayaw mong matutong mag-share.”
Makalipas ang isang oras, may tatlong kamag-anak nilang nag-message sa akin.
“Anong nangyari?”
“Tinakasan mo raw si Marco sa wedding day?”
“Bakit mo raw kinuha lahat ng wedding money?”
Wedding money?
Doon ako napatigil.
Wala akong kinuhang pera ni Marco.
Hinati namin ang wedding expenses.
Ang restaurant deposit ay mula sa joint wedding fund na pareho kaming naghulog.
Ang photographer, ako ang nagbayad.
Ang civil ceremony fees, si Marco.
Walang “lahat ng wedding money.”
Ipinakita ko kay Karen ang posts.
“Do not fight them online,” sabi niya.
“Pero nagsisinungaling sila.”
“Then keep receipts.”
Kaya iyon ang ginawa ko.
Inipon ko ang bank transfers.
Invoices.
Screenshots.
Receipts ng vendors.
Hindi ako nag-post ng rebuttal.
Hindi ako gumawa ng mahabang Facebook status.
Ang sinabi ko lang sa mga kaibigan at kamag-anak na direktang nagtanong:
“The wedding did not proceed because of a private property and trust issue. Funds are being settled according to actual contributions. I won’t discuss more publicly.”
Dalawang araw, tahimik si Marco.
Sa ikatlong araw, pumunta siya sa opisina ko.
Hindi siya pinapasok ng receptionist.
Nag-iwan siya ng bouquet.
Hindi ko tinanggap.
Kinagabihan, may anim na missed calls.
Pagkatapos ay voice message.
“Celina, hindi ko na alam paano kita kakausapin. Galit din pamilya ko sa akin. Bea says ako raw may kasalanan dahil pinangakuan ko siya ng room. Si Mama sinasabi ako raw nagpilit tungkol sa title. Pero alam mong lahat sila gusto lang maging close sa atin.”
Napailing ako.
Hindi pa rin niya gets.
Hindi issue kung sino ang unang nakaisip.
Issue na pumayag siya.
Sumunod ang isa pang voice message.
“Ibalik natin wedding. Kahit huwag na muna ilagay pangalan ko sa title.”
“Una,” sabi ko sa sarili ko.
Hindi “huwag na.”
“Kahit huwag na muna.”
Parang postponement lang sa isip niya.
Hindi pagbabago.
Hindi ko sinagot.
Makalipas ang isang linggo, alas-dos ng hapon, tumawag ang village security.
“Ma’am Celina, may tao po rito claiming authorized siyang magpapasok ng locksmith sa unit ninyo.”
Tumayo agad ako.
“Sino?”
“Mr. Marco De Leon.”
Nanginig ang kamay ko.
“Do not let him in.”
“May pinapakita po siyang authorization letter with your signature.”
Parang nanlamig ang buong opisina.
“Anong authorization?”
Ipinadala ng guard ang litrato.
Isang printed document.
May pangalan ko.
May property address.
May pangungusap na pinapayagan ko raw si Marco na “manage, access and supervise improvements” sa townhouse.
At sa ilalim—
may pirma ko.
Hindi tunay.
Pero nakakagulat ang pagkakahawig.
Pinilit kong huminga nang maayos.
Saan niya nakuha ang pirma?
Pagkatapos ay naalala ko.
Tatlong buwan bago ang kasal, ipinadala ko kay Marco ang scanned copy ng signed contract ko sa wedding caterer dahil siya ang magpapasa sa coordinator.
May malinaw na signature ko roon.
Tumawag ako kay Karen.
“May pinapakita siyang authorization na hindi ko pinirmahan.”
Nagbago agad ang tono niya.
“Nasaan siya ngayon?”
“Gate ng village.”
“Tell security to preserve CCTV. Tell them not to take the document away from him by force. Ask for a copy if he voluntarily provides one.”
“Karen…”
“Oo?”
“Ginamit niya ang pirma ko.”
Tahimik siya nang saglit.
Pagkatapos ay sinabi niya ang pitong salitang tuluyang nagpalit ng laro.
“Celina, hindi na lang ito family drama.”
