Bahagi 3 — Nang Hanapin Nila ang Pera Ko, Lumabas ang Utang na Matagal Nilang Itinatago
Bahagi 3 — Nang Hanapin Nila ang Pera Ko, Lumabas ang Utang na Matagal Nilang Itinatago
Hindi ko sinagot si Lourdes.
Hindi rin ako agad umuwi.
Umupo ako sa parking area ng opisina nang halos dalawampung minuto, hawak ang cellphone ko, habang paulit-ulit kong binabasa ang mensahe niya.
Bakit ₱612,438 na lang ang pera sa account…
Eksaktong halaga.
Hindi hula.
Hindi approximation.
Ibig sabihin, may nakakita ng account balance ko.
At iisa lang ang taong nakatira kasama ko.
Pag-uwi ko, nasa kusina si Adrian.
Nagpiprito siya ng itlog.
Para bang walang nangyari.
“Late ka,” sabi niya.
“Tinanong ako ng mama mo kung bakit ₱612,438 na lang ang laman ng account ko.”
Tumigil ang sandok niya.
Isang segundo.
Dalawa.
Pagkatapos ay itinuloy niya ang pagluluto.
“Ano?”
“Huwag.”
Mahina ang boses ko.
“Huwag mong gawin iyong kunwari wala kang alam. Pagod na ako.”
Pinatay niya ang kalan.
“Baka sinabi mo dati.”
“Hindi ko sinabi kahit kanino.”
“Baka nakita niya noong—”
“Saang pagkakataon niya makikita ang personal bank account ko?”
Hindi siya sumagot.
Tumitig ako sa kanya.
“Sinubukan mo bang buksan ang banking app ko?”
“Hindi.”
“May login attempt kahapon.”
“Hindi ako iyon.”
“May nakialam ba sa printed statement ko?”
“Lea, ano ba itong interrogation?”
Doon ko napansin.
Hindi siya galit dahil pinagbibintangan ko siya.
Galit siya dahil kailangan niyang sumagot.
“Adrian, huling beses. Alam ba ng mama mo ang balance ko dahil sinabi mo sa kanya?”
Huminga siya nang malalim.
“Okay.”
Isang salitang iyon ang sapat para masira ang huling piraso ng tiwala ko.
“Okay?”
“Nakita ko iyong statement mo noong naghahanap ako ng insurance papers.”
“Then sinabi mo sa mama mo?”
“Tinatanong niya kung kaya nating mag-add sa turnover.”
Napatawa ako.
“Hindi ‘natin.’ Ako.”
“Mag-asawa tayo!”
“At kapag monthly amortization, mag-asawa tayo. Kapag pera ko, mag-asawa tayo. Pero kapag title, pamilya ninyo?”
Hinampas niya ang palad sa kitchen counter.
“Bakit ba sobrang obsessed ka sa pangalan?”
Napaatras ako sa lakas ng tunog.
Hindi niya ako sinaktan.
Pero sa labing-apat na buwan naming kasal, iyon ang unang pagkakataong nakita kong ganoon ang mukha niya.
Hindi na iyong mabait na Adrian na ayaw ng conflict.
Ito ang lalaking galit dahil hindi gumagana ang plano.
“Hindi ako obsessed sa pangalan,” sabi ko. “Kayo ang obsessed na huwag ilagay ang pangalan ko.”
Tumahimik siya.
Pagkatapos ay tumingin sa akin nang diretso.
“Ano’ng ginawa mo sa pera?”
Hindi ko sinagot.
“Lea.”
“Hindi mo pera.”
“Mag-asawa tayo.”
“Ang bilis mong maalala iyon kapag kailangan mo ng pera.”
Lumapit siya.
“Ano’ng binili mo?”
May kung anong gumalaw sa sikmura ko.
Hindi dahil sa tanong.
Dahil alam kong hindi na ito concern.
Accounting ito.
“Bakit kailangan mong malaman?”
“Dahil halos tatlong milyon ang nawala.”
“Hindi nawala.”
“Then nasaan?”
Ngumiti ako nang bahagya.
“Nasa bagay na may pangalan ko.”
Parang naputol ang hangin sa kusina.
“Ano?”
Hindi na ako nagsalita.
Kinuha ko ang bag ko at pumasok sa bedroom.
Kinabukasan ang turnover ng condo.
Kasama ko sina Mama at Papa.
Nang iabot ng property administrator ang dalawang set ng susi, halos maiyak si Mama.
“Ang liit,” biro niya habang umiikot sa sala.
“Ma.”
“Ano? Totoo naman. Pero maganda.”
Tumawa kami.
Matagal na panahon mula nang tumawa ako nang ganoon.
Nag-order kami ng pancit at fried chicken at kumain sa sahig dahil wala pang dining table.
Hindi pa kumpleto ang gamit.
May alikabok pa sa isang cabinet.
May maliit na crack sa pintura malapit sa bintana.
Pero habang nakaupo kaming tatlo sa karton ng appliance, mas naramdaman kong tahanan iyon kaysa sa townhouse na ilang buwan kong dinisenyo sa isip.
Nagpasya akong huwag munang lumipat.
Gusto kong ayusin nang maayos ang paghihiwalay ng gamit namin ni Adrian.
Gusto kong may dokumento.
Gusto kong kalmado.
Pero naunahan ako nila.
Linggo ng tanghali, inimbitahan kami ng mga magulang ni Adrian sa bahay nila sa Marikina.
“Family lunch,” sabi niya.
Pagdating namin, nandoon si Lourdes, ang biyenan kong si Ernesto, si Camille at ang asawa nito.
May lechon belly.
May kare-kare.
May dalawang bote ng wine.
Hindi iyon ordinaryong tanghalian.
Meeting iyon.
Pagkatapos kumain, inilabas ni Ernesto ang isang brown envelope.
“Lea, diretso na tayo.”
May tatlong quotation sa loob.
Kitchen upgrade: ₱418,000.
Air-conditioning package: ₱236,000.
Additional turnover payment: ₱1,460,000.
Kabuuan: mahigit ₱2.1 milyon.
“Hindi ko ito babayaran,” sabi ko.
Hindi man lang ako nagkunwaring pag-iisipan.
Napatigil si Camille.
Si Lourdes naman ay napakrus ang mga kamay.
“Sabi ni Adrian bumili ka raw ng condo.”
Tumingin ako sa asawa ko.
Hindi siya nakatingin sa akin.
“Kaya pala.”
Tumawa si Lourdes nang walang saya.
“Habang kami nag-aayos ng bahay ninyong mag-asawa, bumibili ka ng sarili mong property nang palihim?”
“Bahay ninyong mag-ina,” sagot ko.
“Excuse me?”
“Malinaw naman po. Pangalan ni Adrian. Pera ninyo ang dahilan kung bakit ayaw ninyo akong isama. So bakit problema kung gumamit ako ng perang galing sa parents ko para magkaroon ng sarili kong lugar?”
“Dahil asawa ka!”
“Again. Kapag may gusto kayong kunin, asawa ako.”
Tumayo si Lourdes.
“Napakatuso mo.”
Hindi ko inaasahan ang salitang iyon.
Pero mas nakakatawa kaysa masakit.
Kinuha ko ang cellphone ko.
Binuksan ang screenshots.
Inilapag ko sa mesa.
Nakita ni Camille ang unang image at namutla.
Si Ernesto ang unang nagsalita.
“Ano iyan?”
Binasa ko nang malakas.
“‘Kapag nailabas ni Kuya Adrian ang pera ni Lea, solved na lahat.’”
Walang gumalaw.
Sunod.
“‘Siguraduhin munang hindi siya maisasama sa title. Kapag nakapaglabas na siya ng pera, mahirap na siyang umatras.’”
Napalingon si Ernesto sa asawa niya.
“Lourdes?”
Pero hindi pa ako tapos.
Binuksan ko ang huling screenshot.
Ako na bahala kay Lea.
Mula kay Adrian.
“Sabihin mo sa akin ngayon,” sabi ko sa kanya. “Ano ang ibig sabihin nito?”
Namula siya.
“Out of context.”
“Then give me the context.”
“Pressure lang sa bahay.”
“Ano’ng pressure?”
Walang sumagot.
Si Ernesto ang unang umiwas ng tingin.
Doon ko napansin ang isa pang folder sa tabi niya.
May logo ng bangko.
“Anong utang?” tanong ko.
Biglang nagbago ang mukha ni Adrian.
“Wala kang pakialam doon.”
Tumayo ako.
“Kung pera ko ang hinihingi ninyo para bayaran iyon, meron.”
“Hindi pambayad-utang ang pera mo,” sabi ni Lourdes.
“Kaya gusto ninyong malaman ang balance ko?”
Tahimik.
“Bakit may kulang na ₱1.46 milyon sa turnover kung sinabi ninyo sa akin na bayad na ang buong down payment?”
Si Ernesto ay napahawak sa noo.
Si Lourdes naman ay tumitig sa kanya.
“Ernesto, huwag.”
Pero nagsalita ang lalaki.
“May nangyari sa business.”
“Papa!” sigaw ni Adrian.
At doon nagsimulang lumabas ang totoong kuwento.
May maliit na construction supply business si Ernesto.
Noong nakaraang taon, nawalan sila ng dalawang malalaking contractor.
May mga tsekeng tumalbog mula sa clients.
Para mapanatili ang cash flow, umutang siya.
Nang hindi sapat iyon, si Adrian ang kumuha ng personal loan.
₱780,000.
Pagkatapos ay gumamit sila ng bahagi ng perang dapat sana’y para sa turnover ng townhouse upang bayaran ang suppliers.
Akala nila mababawi agad.
Hindi nangyari.
Kaya may butas na ₱1.46 milyon.
At ang plano?
Pera ko.
“Hindi ninyo ako tinulungan kumuha ng bahay,” sabi ko.
Mahina na ang boses ko.
“Gumawa kayo ng bahay na pangalan ng anak ninyo, tapos ako ang gagamitin ninyong pangtakip sa utang.”
“Hindi ganyan kasimple,” sabi ni Adrian.
“Mas simple pa nga.”
“Family problem ito.”
“Pamilya ninyo.”
“Asawa kita!”
“Pero hindi ninyo ako pamilya noong title.”
Naghilamos ng mukha si Ernesto.
Siya lang ang mukhang nahihiya.
Si Lourdes ay hindi.
“Kung hindi ka bumili ng condo nang patago, wala sanang problema ngayon.”
Napatingin ako sa kanya.
Talagang iyon ang konklusyon niya.
Hindi iyong nagsinungaling sila.
Hindi iyong binudget nila ang pera ko nang hindi ako kinakausap.
Hindi iyong sinubukan nilang alamin ang balance ko.
Ang kasalanan ko ay hindi ako naghintay na kunin nila iyon.
“Ma,” mahinang sabi ni Camille.
“Tumahimik ka,” sagot ni Lourdes.
Binalingan niya ako.
“Ibenta mo iyong condo.”
Hindi ako agad nakapagsalita.
Hindi dahil nag-iisip ako.
Dahil hindi ko akalaing maririnig ko talaga iyon.
“Ano?”
“Ibenta mo. O kung hindi pa tapos ang transfer, i-cancel mo. Ibalik ang pera. Ilagay natin sa townhouse. Kapag maayos na ang lahat, saka natin pag-usapan ang pangalan.”
Tumawa ako.
Malakas.
Hindi ko napigilan.
“Ngayon ninyo pag-uusapan?”
“Lea, huwag kang bastos.”
“Bastos?”
Tumayo rin si Adrian.
“Enough.”
Tumingin siya sa akin.
“Hindi mo rin sinabi sa akin na bibili ka.”
“Hindi mo rin sinabi sa akin na may ₱780,000 kang personal loan.”
Natahimik siya.
“Hindi mo sinabi sa akin na kulang ang turnover.”
Mas lalong tahimik.
“Hindi mo sinabi sa akin na pinag-uusapan ninyo kung paano kukunin ang pera ko.”
“Hindi naman kukunin!”
“Then bakit ‘ako na bahala kay Lea’?”
Wala siyang maisagot.
Kinuha ko ang bag ko.
“Uuwi ako sa parents ko ngayong gabi.”
Hinawakan niya ang braso ko.
Hindi mahigpit.
Pero agad kong inalis.
“Huwag.”
Binitiwan niya ako.
“Lea, huwag tayong gumawa ng malaking desisyon dahil galit ka.”
Tiningnan ko siya.
“Hindi ako galit lang.”
Iyon ang unang pagkakataong nasabi ko nang malinaw.
“Hindi na kita pinagkakatiwalaan.”
Pag-uwi namin sa Pasig, nag-empake ako ng damit, laptop at mahahalagang dokumento.
Hindi ako umiyak habang ginagawa iyon.
Si Adrian ang paikot-ikot sa sala.
“Temporary lang ito, di ba?”
Hindi ako sumagot.
“Lea.”
“Hindi ko alam.”
“May asawa ka. Hindi puwedeng basta ka na lang bumili ng lugar at mawala.”
“Huwag mong gawing tungkol sa condo ang problema natin.”
“Ano pa ba?”
“Ang problema natin, Adrian, ay noong kailangan kong marinig ang boses mo, pinili mong manahimik. Tapos nalaman kong hindi pala katahimikan iyon. Kasali ka pala.”
Doon siya natahimik.
Dalawang linggo akong tumira sa bahay ng parents ko sa Laguna habang inaayos ang unit.
Nagpalit ako ng passwords.
Inilipat ko ang sweldo ko sa personal payroll account.
Pinaghiwalay namin, sa tulong ng records, ang mga obligasyon sa joint expenses.
At kumuha ako ng sariling legal advice.
Hindi ko gustong gumanti nang padalos-dalos.
Gusto kong malinaw ang bawat galaw.
Samantala, hindi tumigil ang mga mensahe.
Mula kay Adrian:
Uwi ka na.
Pag-usapan natin.
Nagkamali ako.
Hindi ko gustong mawala ka.
Mula kay Lourdes:
May pananagutan ka bilang asawa.
Hindi puwedeng puro sarili mo iniisip mo.
Ano sasabihin ng pamilya natin?
Ang huling tanong niya ang pinakanakapagsabi sa akin kung ano talaga ang mahalaga sa kanya.
Hindi “Masaya ka pa ba?”
Hindi “Nasaktan ka ba namin?”
Kundi:
Ano sasabihin ng pamilya?
Isang Biyernes, tuluyan akong lumipat sa condo.
Dalawang kahon ng libro.
Tatlong kahon ng damit.
Isang monitor.
Coffee maker.
At maliit na paso ng rosemary na ibinigay ni Mama.
Gabi na nang matapos kami.
Umalis sina Mama at Papa bandang alas-nuwebe.
Eksaktong 9:37 p.m., tumawag ang lobby.
“Ma’am Lea?”
Security guard.
“Yes?”
“May bisita po kayo.”
“Who?”
“Mr. Adrian de Vera po.”
Napapikit ako.
“Hindi ko siya pinapapasok.”
May sandaling katahimikan.
“Ma’am… hindi lang po siya.”
“Ano’ng ibig sabihin?”
“Kasama po ang mother niya.”
Huminga ako nang malalim.
“Pakisabi wala akong bisita.”
“Ma’am, may kasama rin po silang movers.”
Napaupo ako.
“Movers?”
“Opo. Isang van po. May sofa, boxes at parang dining chairs.”
Hindi ko maintindihan.
“Bakit?”
Mahina ang boses ng guard.
“Sabi po ng husband ninyo, dito na raw po kayo titira bilang mag-asawa at ipapasok na nila ang gamit.”
Parang may pumutok sa loob ng ulo ko.
Tumayo ako agad.
Pagbukas ko ng CCTV feed mula sa building app, nakita ko sila.
Si Adrian.
Si Lourdes.
Dalawang mover.
At sa likod nila, isang truck na may mga kahon mula sa townhouse supplier.
Hawak ng biyenan ko ang folder ng mga quotation.
At habang pinapanood ko, nakita kong itinuro niya ang elevator at sinabi sa guard:
“Hindi kailangan ng permiso niya. Asawa ang anak ko.”
Pagkatapos ay tumingin si Adrian diretso sa security camera.
Hawak niya ang isang malaking envelope.
Tinawagan niya ako.
Sinagot ko.
“Lea,” sabi niya, “bumaba ka. May mga papeles akong kailangan mong pirmahan.”
“Ano’ng papeles?”
Saglit siyang tumahimik.
Pagkatapos ay sinabi niya ang pinakamasamang bagay na maaari niyang sabihin.
“Kung ayaw mong ilagay ang pera sa townhouse, ilagay mo na lang ang condo sa pangalan nating dalawa.”
At sa likod niya, ngumiti ang nanay niya na para bang sa wakas ay nakahanap na sila ng paraan para mapasakanila pa rin ang isang bagay na akin.
