Bahagi 3: Ang siyam na magkasintahang naloko at ang tunay na dahilan ng pagtataksil
Bahagi 3: Ang siyam na magkasintahang naloko at ang tunay na dahilan ng pagtataksil
Ilang minuto kong tinitigan ang huling larawan sa video.
Ang biyenan kong si Lourdes.
Ang babaeng dalawang buwan kong inalagaan matapos operahan sa tuhod.
Ako ang nagdala sa kanya sa ospital.
Ako ang nagbayad ng physical therapy.
At ako rin ang nagbabantay sa kanya kapag gabi dahil ayaw niyang magpatulong sa ibang tao.
Noong minsang tinanong ko kung bakit parang hindi niya ako kailanman itinuring na anak, hinawakan niya ang kamay ko.
“Huwag kang mag-isip ng ganyan, Inez. Hindi lang ako palasalita.”
Ngayon, malinaw na sa akin.
Hindi pala kulang sa salita ang biyenan ko.
Kulang siya sa konsensiya.
Kinabukasan, kinausap ko si Mang Nestor.
Siya pala ang nagpadala ng video.
May lumang security camera sa opisina na nakakabit sa cloud storage na ako mismo ang nagbabayad.
Nang magsimulang palitan ni Rafael ang mga camera sa bahay, hindi niya alam na gumagana pa rin ang lumang unit.
Nakita ni Mang Nestor ang ginawa nila nang suriin niya ang footage matapos akong palayasin.
“Ma’am, pasensiya na po,” sabi niya habang nanginginig ang boses. “Natatakot po akong mawalan ng trabaho. May tatlo po akong anak.”
“Hindi mo kailangang humingi ng tawad dahil natakot ka,” sagot ko. “Ang mahalaga, hindi mo piniling manahimik habang may niloloko.”
Hiniling kong huwag niyang ipakalat ang video.
Ibinigay ko ang orihinal na file kay Attorney Pilar para mapreserba ang ebidensiya.
Hindi ko gustong maging palabas sa internet ang kaso namin.
Gusto kong maibalik ang bahay.
At higit sa lahat, gusto kong malaman kung gaano karaming tao ang ginamit nila.
Pagsapit ng unang araw na bukas ang mga tanggapan pagkatapos ng holiday, nagtungo kami sa Registry of Deeds.
Kumuha kami ng certified true copy ng titulo.
Nakasaad pa rin doon ang pangalan ko bilang may-ari ng Bahay Sampaguita.
Walang nakarehistrong bentahan kay Bianca.
Ngunit may nakita kaming anotasyon ng mortgage na nagkakahalaga ng ₱4,800,000.
Siyam na buwan na ang nakalilipas.
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa ulo ko.
“Siyam na buwan?” mahinang tanong ko.
Tumango si Pilar.
“Ibig sabihin, hindi lang nitong nakaraang buwan nagsimula ang plano nila.”
Sa bangko, pormal kaming nagsumite ng reklamo.
Ipinakita ko ang passport ko, travel records, mga specimen ng pirma, at ebidensiyang wala akong pinirmahang pahintulot para isangla ang bahay.
Sa dokumentong ipinakita ng bangko, may Special Power of Attorney na nagsasabing pinahintulutan ko si Rafael na gamitin ang property bilang collateral.
Peke rin iyon.
Mas masakit, nakita kong ginamit nila ang photocopy ng lumang identification card ko.
Iyon ang ID na ibinigay ko kay Rafael noong inaayos namin ang permit ng venue.
“Hindi po kami maaaring gumawa ng pinal na konklusyon hangga’t hindi tapos ang imbestigasyon,” paliwanag ng bank officer.
Naiintindihan ko iyon.
Kaya sa halip na magwala, humiling kami ng nakasulat na pagkilala sa reklamo at preservation ng lahat ng loan records.
Kinumpirma nilang nakahold muna para sa karagdagang pagsusuri ang nakatakdang pag-release ng mga dokumento.
Hindi pa iyon tagumpay.
Ngunit kahit paano, nabawasan ang panganib na mapunta agad sa kamay nila ang mga papeles.
Pagkatapos ng bangko, nagtungo kami sa opisina ng accountant na dati naming kinukuha para sa Bahay Sampaguita.
Si Mae.
Magkakilala kami mula pa noong kolehiyo.
Noong nakaraang taon, bigla siyang pinalitan ni Rafael ng accountant na ipinakilala raw ng isang investor.
Sinabi niyang mas mura ang serbisyo nito.
Ngunit bago siya umalis, nag-save si Mae ng mga dokumentong legal niyang hawak mula sa panahong siya ang naghahanda ng financial statements.
Kasama roon ang mga lumang invoice, expense reports, at listahan ng mga supplier.
“Inez,” sabi niya, “may kakaiba akong napansin bago ako umalis.”
Nagbukas siya ng spreadsheet.
“Noong nagsimula ang renovation ng second floor, may mga bayaring paulit-ulit na pumapasok. Pare-pareho ang paglalarawan ng trabaho, pero iba-iba ang invoice number.”
“Anong ibig mong sabihin?”
“May posibilidad na may dobleng singil. Hindi ko mapapatunayang peke ang lahat hangga’t hindi nakikita ang orihinal na dokumento. Pero kailangan mong tingnan ito.”
Ipinakita niya ang isang supplier.
Sarmiento Design and Hospitality Services.
Ang nakarehistrong proprietor ay si Bianca Sarmiento.
Napahawak ako sa sentido.
Sa edad na dalawampu’t apat, nagkaroon siya ng negosyong tumatanggap ng bayad mula sa venue ko.
Hindi problema ang edad niya.
Ang problema, hindi ko alam na may ganoong kumpanya.
At mas lalong hindi ko pinahintulutan ang paulit-ulit na pagbabayad dito.
“May mga bayad na hindi naman tumutugma sa aktuwal na ginawang renovation,” dagdag ni Mae.
“Magkano?”
“Sa mga dokumentong hawak ko, lampas ₱1,300,000 ang kailangang suriin.”
Hindi ako nakapagsalita.
Noong mga buwang iyon, pinagkakasya ko ang personal kong pera.
May mga araw na hindi ako bumibili ng bagong damit dahil inuuna ko ang sahod ng mga empleyado.
Samantalang ang asawa ko, maaaring ginagamit na ang pera ng venue para pondohan ang negosyo ng kabit niya.
Kinahapunan, kinausap namin ang mga customer na nakapag-book sa Bahay Sampaguita.
Isa sa kanila si Olivia, isang nurse mula sa Bulacan.
Apat na taon siyang nagtrabaho sa ibang bansa para makapag-ipon sa kasal nila ng nobyong si Mark.
Nakapagbigay na sila ng ₱320,000 para sa venue, catering, at dekorasyon.
“Ma’am Inez,” nanginginig niyang tanong, “totoo po bang hindi sa kanila ang Bahay Sampaguita?”
Hindi ko kayang magsinungaling.
“Ako ang nakapangalan sa titulo. May imbestigasyon ngayon tungkol sa mga kontratang ipinagawa nila.”
Napaiyak siya.
“Sa susunod na buwan na po ang kasal namin. Nakapagpadala na kami ng invitations. Nakabili na ng tiket ang nanay ko mula Davao.”
Hinawakan ni Mark ang kamay niya.
“Kung mawawala ang venue, wala na kaming pambayad sa iba.”
Sa sandaling iyon, nakita ko ang tunay na pinsala ng ginawa ni Rafael.
Hindi lamang ako ang niloko niya.
May mga pamilyang maaaring masira ang pinakamahalagang araw sa buhay nila.
May mga taong ilang taong nagtipid.
May mga magulang na nagtrabaho sa ibang bansa para makauwi sa kasal ng anak.
At ang perang iyon ay tinanggap sa pangalang matagal nang pinaghirapan ng lola ko.
Humingi ako ng kopya ng kontrata.
Sa pahina para sa pagpapatunay ng pagmamay-ari ng venue, nakita ko na naman ang pekeng pirma ko.
Ngunit ang bank account na tumanggap ng deposito ay nakapangalan sa pribadong kumpanya nina Rafael at Bianca.
Hindi iyon opisyal na account ng Bahay Sampaguita.
At hindi iyon account na kontrolado ko.
“Ipapaayos natin ang mga detalye,” sabi ko kay Olivia. “Hindi kita bibigyan ng pangakong hindi ko kayang tuparin. Pero hindi ko kayo basta pababayaan.”
Umiyak siya nang lalo.
“Salamat po. Akala namin, wala nang makikinig sa amin.”
Doon ako nakapagdesisyon.
Hindi ko hahayaang maging dahilan ang paghihiganti ko para tuluyang masira ang pangarap ng mga taong walang kasalanan.
Nang sumunod na araw, nagtungo kami sa tanggapan ng notaryong nakapangalan sa mga dokumento.
Hindi namin inasahang basta ibibigay sa amin ang lahat ng rekord.
Nagpaabot si Attorney Pilar ng pormal na kahilingan para sa beripikasyon.
Ang sumagot sa amin ay ang abogado mismo.
Sinabi niyang hindi niya personal na kilala si Bianca.
At nang ipakita ang kopya ng deed, napakunot ang noo niya.
“Hindi ito ang karaniwang format ng aming opisina.”
Tiningnan niya ang dokument number.
Pagkatapos ay humingi siya ng oras para suriin ang notarial register.
Nang bumalik siya, mabigat ang mukha niya.
“Ang numerong ito ay tumutukoy sa ibang dokumento.”
Hindi ko napigilang mapahawak sa mesa.
“Kung ganoon, peke ang notarization?”
“Hindi ko pa maipapaliwanag kung sino ang gumawa,” sagot niya. “Pero magsusumite kami ng kaukulang salaysay tungkol sa hindi pagtutugma ng rekord.”
Hindi ako natuwa.
Nakaramdam ako ng matinding pagod.
Ibig sabihin, hindi lang pangako ng pag-ibig ang ginamit nila para lokohin ako.
Gumawa sila ng mga dokumentong may hitsurang opisyal.
May pirma.
May selyo.
May pangalan ng abogado.
At umaasa silang matatakot ako sa mga papel na iyon.
Kinagabihan, dumating si Lourdes sa apartment na pansamantala kong tinutuluyan.
Hindi ko na siya pinapasok.
Sa labas kami nag-usap.
“Inez, anak, tapusin na natin ito,” panimula niya.
“Anong bahagi ang gusto ninyong tapusin, Ma? Ang pandaraya o ang kahihiyan ninyo?”
Napangiwi siya.
“Hindi mo naman kailangan ang buong bahay. May maganda kang trabaho. Kaya mong kumita ulit.”
Hindi ako makapaniwala.
“Dahil kaya kong kumita, puwede ninyo nang kunin ang pamana sa akin?”
“Hindi naman iyon ang ibig kong sabihin.”
“Ano po ba?”
Huminga siya nang malalim.
“May kinabukasan si Rafael. Malaking negosyo ang puwedeng buuin sa property. Si Bianca, marunong makitungo sa mga investor. Hindi katulad mong puro dokumento at numero.”
Dahan-dahan kong ibinaba ang hawak kong baso.
“Alam ninyo palang matagal na silang may relasyon.”
Hindi siya sumagot.
“Gaano katagal, Ma?”
Tumingin siya sa malayo.
“Mahigit dalawang taon.”
Para akong sinaksak.
Dalawang taon.
Dalawang taon habang nagtatrabaho ako para mabayaran ang renovation.
Dalawang taon habang iniisip kong nagsisikap si Rafael para sa aming kinabukasan.
Dalawang taon habang tuwing Linggo ay pinaghahandaan ko pa ng paboritong pagkain ang biyenan ko.
“Bakit hindi ninyo sinabi sa akin?”
“Dahil ayaw kong masira ang pamilya.”
Napatawa ako.
“Pamilya? Hindi ba ninyo naisip na pamilya rin ninyo ako?”
Tumigas ang mukha niya.
“Mas mabuting tanggapin mo na lang. Mahal ni Rafael si Bianca. Hindi mo mapipilit ang anak kong manatili sa iyo.”
Tumango ako.
“Tama kayo. Hindi ko siya pipilitin.”
Halatang gumaan ang pakiramdam niya.
“Kung ganoon, mag-usap tayo tungkol sa settlement.”
“Anong settlement?”
May inilabas siyang sobre.
Sa loob ay may kasunduang nagsasabing kusang-loob kong isusuko ang karapatan kong maghabol sa mga kita ng Bahay Sampaguita kapalit ng dalawang milyong piso.
Nakasulat din na ako ang sasagot sa anumang reklamong may kinalaman sa mga booking na nagamit ang pangalan ko.
Naramdaman kong nagdilim ang paningin ko.
“Kukunin ninyo ang bahay ko, iiwan ninyo sa akin ang reklamo ng mga customer, tapos bibigyan ninyo ako ng dalawang milyon?”
“Tulungan mo naman kaming magsimula ulit.”
Tiningnan ko siya nang diretso.
“Ma, hindi tulong ang hinihingi ninyo.”
Pinunit ko ang blangkong kopyang iniabot niya.
“Gusto ninyong ako ang magbayad sa kasalanan ninyo.”
Tumayo ako.
“Umalis na po kayo. Mula ngayon, sa abogado na kayo makikipag-usap.”
Bago siya umalis, nagsalita siya nang mababa.
“Hindi mo alam kung sino ang mga taong nakasama ni Rafael sa negosyo. Baka pagsisihan mong lumaban.”
Hindi ko sinagot ang pananakot.
Isinara ko ang pinto.
Kinabukasan, gumawa kami ng opisyal na pahayag para sa mga customer.
Ipinaliwanag namin na kasalukuyang pinagtatalunan ang mga dokumentong ginamit sa pagbebenta at pagsasangla ng property.
Hiniling naming huwag munang magpadala ng karagdagang bayad sa mga account na hindi pa beripikado.
Nagbigay kami ng contact number para sa mga may kasalukuyang booking.
Hindi ko pinangalanan si Bianca bilang kabit.
Hindi ko rin inilabas ang pribadong video.
Ayokong mawala ang pokus sa totoong isyu.
Pag-aari ko ang bahay.
At may mga taong gumamit ng pekeng dokumento para pagkakitaan iyon.
Ngunit kinagabihan, naglabas si Bianca ng video.
Nakasando siya, umiiyak sa harap ng camera.
“Hindi ko alam kung bakit ako sinisira ng isang babaeng dati naming tinulungan. Pinaghirapan naming magtayo ng negosyo. Ngayon, gusto niyang kunin ang lahat dahil hindi siya matanggap ni Rafael.”
Kasama sa video ang kuha noong birthday party.
Ako, nakatayo sa gitna ng bulwagan.
Ang icing sa manggas ko.
Ang mga bisitang tumatawa.
Ginupit nila ang bahaging ipinapakita ang pekeng deed.
Ginawa nila akong kontrabida.
Sa loob ng ilang oras, libo-libong tao ang nakapanood.
May mga nagsasabing dapat akong idemanda.
May mga nang-iinsulto sa itsura ko.
At may ilang customer na nagpadala ng mensaheng natatakot nang ipagpatuloy ang kanilang booking.
Hindi ako sumagot sa internet.
Sa halip, nakipagpulong ako sa mga kasamang abogado at nagbigay ng kumpletong ebidensiya para sa naaangkop na reklamo.
Saka kami nag-ayos ng mga incident report, sworn statements, financial records, at mga dokumentong kailangan para sa imbestigasyon.
Isa-isa naming nilapitan ang mga taong may direktang alam sa pangyayari.
Hindi lahat ay handang tumestigo.
Ngunit may dalawang empleyadong nagsabing handa silang magsalita.
Isa roon si Mang Nestor.
At ang isa, ang dating booking coordinator na si Jessa.
Si Jessa ang nagbigay sa amin ng isang file na lalong nagpatibay sa hinala namin.
May listahan ng perang natanggap mula sa siyam na pares.
Kabuuang ₱3,650,000.
May hiwalay ding talaan ng mga pagbabayad sa lumang loan at sa kumpanya ni Bianca.
Kailangan pang beripikahin ang bawat transaksiyon, ngunit malinaw ang pagkakaayos ng kanilang plano.
Kolektahin ang deposits.
Bayaran ang utang na ginamit sa pagsasangla ng property.
Kunin ang mga collateral document.
Pagkatapos, gamitin ang pekeng bentahan para tangkaing mailipat ang titulo.
At kapag nailipat na ang bahay, si Bianca ang ipapakilalang may-ari sa mga susunod na investor.
“Inez,” sabi ni Jessa, “may isa pa akong dapat sabihin.”
Napatingin ako sa kanya.
“Noong nakaraang linggo, may narinig akong usapan tungkol sa isang malaking booking agency. Gusto nilang ibenta ang karapatan sa lahat ng future events.”
“Magkano?”
“Anim na milyon daw ang alok.”
Napatayo ako.
Hindi pala sapat sa kanila ang bahay.
Gusto pa nilang ibenta ang inaasahang kita sa mga kasalang hindi pa nagaganap.
“May kopya ka ba ng proposal?”
Tumango siya.
Ibinigay niya ang email.
Sa attachment, nakita ko ang mga projected earnings, mga listahan ng customer, at isang draft agreement na nangangakong si Bianca ang may buong awtoridad sa Bahay Sampaguita.
Habang binabasa ko iyon, tumawag si Attorney Pilar.
“Inez, may bagong development.”
“Ano iyon?”
“May isinumiteng mga dokumento sa Registry of Deeds na may kaugnayan sa sinasabi nilang bentahan. Hindi pa naililipat ang titulo, pero kailangan nating tugunan agad ang pagtatangkang iyon.”
Napapikit ako.
“Pilar, may paraan pa ba para mapigilan?”
“May mga legal na hakbang tayong puwedeng gawin. Pero kailangan kong sabihin sa iyo ang isa pang bagay.”
Tumahimik siya sandali.
“May kalakip na sinumpaang salaysay ang isinumiteng dokumento.”
“Kanino?”
“Kay Lourdes Mendoza.”
Nanikip ang dibdib ko.
“At ano ang sinabi niya?”
Mahina ang sagot ni Pilar.
“Sinumpaan niyang personal ka raw na humarap noong araw ng bentahan. Sinabi rin niyang nakita ka niyang tumanggap ng siyam na milyong piso.”
Napatakip ako sa bibig.
Hindi na ito simpleng pagkampi sa anak.
Handa nang panindigan ng biyenan ko sa isang opisyal na dokumento ang kasinungalingang sisira sa pangalan ko.
At dahil doon, hindi na sapat na maibalik ko ang bahay.
Kailangan kong ipakita sa lahat kung gaano kalayo ang narating ng pandarayang iyon.
