Bahagi 3: Ang Lihim Na Pagbebenta Ng Bahay Ay Humantong Sa Katotohanang Mas Masakit Kaysa Pagtataksil
Bahagi 3: Ang Lihim Na Pagbebenta Ng Bahay Ay Humantong Sa Katotohanang Mas Masakit Kaysa Pagtataksil
“ANO PA, MARCO? ANO PA ANG HINDI KO ALAM?”
Hindi ko na napigilan ang pagtaas ng boses ko.
Sa loob lamang ng isang hapon, nalaman kong may ibang babae ang asawa ko, may pekeng dokumentong ginagamit sa pangalan ko, at may dalawang magkahiwalay na transaksiyong may kinalaman sa bahay na minana ko.
Pakiramdam ko ay hindi na kaya ng utak kong tanggapin ang anumang susunod niyang sasabihin.
Pero alam kong kailangan kong marinig.
Lumapit si Marco.
“Celina, nalugi ang negosyo ko.”
Napakurap ako.
“Anong negosyo?”
“Yung distributorship na sinimulan namin noong nakaraang taon. Yung pinapasukan ko tuwing sinasabi kong may meeting ako sa Pasig.”
Napatitig ako sa kaniya.
“Akala ko empleyado ka pa rin sa logistics company.”
“Umalis ako roon anim na buwan na ang nakalipas.”
Parang may humampas sa batok ko.
Anim na buwan.
Anim na buwang umuuwi siyang suot ang polo na ginagamit niya sa trabaho.
Anim na buwang nagbibigay siya ng mga kuwentong tungkol sa kaniyang supervisor, mga kliyente, at overtime.
Lahat pala ay kasinungalingan.
“Bakit hindi mo sinabi sa akin?”
“Natakot akong madismaya ka.”
Napailing ako.
“Mas natakot kang madismaya ako kaysa mawalan tayo ng bahay?”
Wala siyang naisagot.
Unti-unting lumabas ang buong kuwento.
Nang mawala ang trabaho niya, pumasok siya sa negosyong may kinalaman sa packaging supplies. Nangailangan siya ng malaking puhunan ngunit hindi naging maayos ang kaniyang mga desisyon.
Nang malugi, umutang siya sa ilang kakilala.
Doon niya nakilala si Bea, na nagtatrabaho noon sa isang kompanyang nagsusuplay ng materyales sa mga negosyo.
Nagsimula sila sa transaksiyon.
Naging madalas ang kanilang pagkikita.
Hanggang sa naging relasyon.
At sa bawat pagkakataong nauubusan si Marco ng pera, mas nagiging malaki ang mga pangakong binibigay niya kay Bea.
“Sinabi mong may negosyo kang malapit nang kumita,” sabi ko.
Tumango siya.
“Sinabi mong makakabili tayo ng sasakyan kapag ipinanganak si Tala.”
Tumango uli.
“Sinabi mong masipag ka lang magtrabaho para sa amin.”
Doon siya umiyak.
Ngunit sa pagkakataong iyon, hindi ako naantig.
Hindi dahil wala na akong puso.
Kundi dahil naubos na ang lakas kong intindihin ang taong paulit-ulit na ginagamit ang pagmamahal ko para pagtakpan ang kaniyang ginagawa.
“Teka,” singit ni Ruth. “Ibig sabihin, ang bahay ni Celina ang ginamit mong pangako sa mga pinagkakautangan mo?”
Tumango si Marco.
“Hindi ko akalaing aabot sa ganito.”
“Hindi mo akalaing malalaman niya,” malamig na sabi ni Ruth.
Walang nakasagot.
Sa kabilang bahagi ng bakuran, nakaupo si Bea at kinakausap ng barangay responder.
Humupa na ang kaniyang pag-iyak.
Nang makita niyang nakatingin kami sa kaniya, muling tumigas ang kaniyang mukha.
“Kung talagang may utang siya, dapat bayaran niya!” sigaw niya.
“Walang tumututol doon,” sagot ko. “Pero huwag mong gawing kabayaran ang bahay ko.”
“Kung ganoon, ibalik ninyo ang pera ko!”
“Si Marco ang tumanggap ng pera mo. Siya ang mananagot.”
Nagngitngit si Bea.
“Ako pa ang magiging kawawa ngayon?”
“Hindi ko sinasabing wala kang karapatang maningil. Ang sinasabi ko, wala kang karapatang manloko ng ibang tao para mabawi ang pera mo.”
Bigla siyang tumahimik.
Napansin iyon ni Ruth.
Bakit parang natamaan siya sa salitang panloloko?
Bakit hindi niya kayang ipaliwanag kung paano niya nakuha ang photocopy ng titulo at ang dokumentong may pekeng pirma ko?
Bago pa namin siya matanong, bumalik ang barangay responder at ipinakiusap na huwag nang magpatuloy ang sagutan sa harap ng mga tao.
Kailangan ding matingnan si Bea ng mga propesyonal matapos ang kaniyang mga banta tungkol sa pananakit sa sarili.
Pumayag siya sa tulong.
Pero bago umalis, tiningnan niya ako nang matagal.
“Hindi pa ito tapos, Celina.”
Hindi ako sumagot.
Ang tanging nasa isip ko ay ang anak kong nasa loob ng bahay.
Pagkapasok namin, doon ko naramdaman ang tunay na panghihina.
Naupo ako sa gilid ng kama habang karga ni Ruth si Tala.
Nang tingnan ko ang sanggol, saka bumuhos ang mga luha ko.
Hindi ko alam kung paano ko ipaliliwanag balang araw na sa unang linggo pa lamang ng buhay niya, halos mawala ang tahanang dapat sana ay magiging ligtas niyang mundo.
“Cel, hindi mo kailangang lutasin lahat ngayong gabi,” sabi ni Ruth.
“Pero may pupunta bukas para kunin ang bahay.”
“Hahayaan mo bang pumasok sila?”
“Hindi.”
Sa unang pagkakataon simula nang umuwi kami, naging malinaw ang isang desisyon ko.
Hindi ko hahayaang kunin nila ang pinaghirapan ng lola ko.
Hindi ko hahayaang gamitin ang pagiging bagong panganak ko para takutin ako.
At hindi ko hahayaang maging dahilan ang pagtataksil ni Marco para mawala ang seguridad ng anak namin.
Kinagabihan, tinawagan ni Ruth ang kaibigan niyang abogado na si Attorney Patricia Salazar.
Ipinadala namin ang mga larawan ng kontrata, resibo, at mga mensahe.
Malinaw ang unang payo niya.
Huwag kaming pipirma sa kahit anong papel.
Itago ang lahat ng ebidensiya.
Huwag ibigay ang orihinal na titulo.
At huwag pahintulutan ang sinuman na pumasok o magpalit ng kandado nang walang pahintulot ko.
Ipinaliwanag din niyang hindi sapat ang pagkakaroon ng isang kontratang may pirma upang awtomatikong maging may-ari ang isang taong nag-aangkin ng bahay.
Kailangang suriin ang tunay na pagmamay-ari, ang mga dokumento, ang mga pirma, at ang mga transaksiyong nangyari.
“May hawak ka ba ng orihinal na owner’s duplicate ng titulo?” tanong niya sa telepono.
“Opo. Nasa bahay ng tiyahin ko sa Cainta. Doon ko itinago pagkatapos mamatay si Lola.”
“Mabuti. Huwag mo muna itong ilabas o ipahiram.”
Doon ako bahagyang nakahinga.
Hindi pa nila nakukuha ang lahat.
Ngunit bago natapos ang aming pag-uusap, may isa pang sinabi si Attorney Patricia.
“Celina, kailangan nating malaman kung sino ang nagbigay ng mga identification document mo. Hindi basta lumitaw sa kontrata ang impormasyon mo.”
Napatingin ako sa pinto.
Sa kabilang kuwarto, naroon si Aling Lina.
Tahimik na tahimik.
Kinabukasan, alas-nuwebe ng umaga, dumating ang mag-asawang Mendoza.
Si Paolo ay nasa edad apatnapu. Ang asawa niyang si Liza ay may dalang maliit na notebook at isang plastik na lalagyan ng mga dokumento.
May kasama silang ahente ng lupa at bahay.
Akala nila ay ordinaryong inspeksiyon lamang iyon.
“Ma’am Celina?” magalang na bati ni Liza.
“Opo.”
“Pasensiya na po kung maaga kami. Sabi kasi ni Sir Marco, nakaayos na raw ang paglipat ninyo.”
Napatingin ako sa kaniyang asawa.
“Paglipat?”
Tumango si Paolo.
“Sinabi niyang lilipat kayo sa mas malaking bahay dahil may bagong baby kayo.”
Hindi ko napigilan ang mapait na pagtawa.
Ako, na halos hindi makatayo nang maayos matapos operahan, ay ipinangako palang lilipat sa bahay na hindi ko man lang alam kung saan matatagpuan.
“Ineng,” mahinang sabi ng ahente, “may problema po ba?”
“Malaki po.”
Inanyayahan ko silang manatili sa may terasa habang hawak ni Ruth ang anak ko sa loob.
Ipinakita ko ang sarili kong pagkakakilanlan at ipinaliwanag na hindi ko ipinagbibili ang bahay.
Nang makita nila ang tunay kong reaksiyon sa mga dokumento, biglang namutla si Liza.
“Pero nagbigay na po kami ng anim na raan at limampung libo.”
Napahawak siya sa dibdib.
“Pinag-ipunan po namin iyon. Galing pa sa naibenta naming maliit na lupa sa Laguna.”
Halos maiyak ako sa kaniyang mukha.
Hindi pala ako ang nag-iisang ginamit.
May isa pang pamilyang nangarap magkaroon ng maayos na tahanan.
At ang asawa ko ang tumanggap ng perang inipon nila.
Tinawag namin si Marco.
Paglabas niya, hindi na niya nagawang magsinungaling.
“Sir Paolo, pasensiya na po.”
“Pasensiya?” ulit ni Paolo. “Nasaan ang pera namin?”
Natahimik si Marco.
“Nasaan?” mas madiin niyang tanong.
“May bahagi pa po. Yung iba, nagamit kong pambayad sa utang.”
Napaupo si Liza.
“Pang-college sana ng anak namin ang ilan doon kung hindi matutuloy ang pagbili. Sabi mo siguradong-sigurado ang transaksiyon!”
Nanginig ang labi ni Marco.
“Magbabayad ako.”
“Paano? Wala ka ngang trabaho!”
Sa unang pagkakataon, nakita kong hindi lamang ako ang galit sa asawa ko.
Hindi lamang ako ang nawalan ng tiwala.
Nadagdagan ng dalawang inosenteng taong may sariling pangarap ang mga nasaktan niya.
At habang nakikinig ako sa mag-asawa, may napansin akong detalye.
Sa photocopy ng kontratang hawak ni Liza, may pangalan ng isang taong tumanggap ng bahagi ng deposito bilang referral at processing fee.
Beatrice Solis.
Halagang dalawang daan at limampung libong piso.
Napatingin ako kay Marco.
“Sinabi mong nagpautang sa iyo si Bea.”
“Oo.”
“Bakit siya tumanggap ng pera mula sa pagbebenta ng bahay ko?”
Hindi agad siya sumagot.
“Marco?”
Napaluha siya.
“Kasama ko siyang naghanap ng bibili.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
Hindi lamang pala basta babae si Bea na umasa sa mga pangako ng asawa ko.
Kasama pala siya sa pagpapakilala sa bahay ko bilang isang ari-ariang puwedeng ibenta.
At may nakuha siyang pera sa transaksiyon.
“Alam ba niyang hindi mo pag-aari ang bahay?”
Mahabang katahimikan.
Pagkatapos ay tumango si Marco.
“Alam niya.”
Napatingin ako sa mag-asawang Mendoza.
Nakita kong lumuluha si Liza habang mahigpit na hawak ang resibo.
At doon ko naramdaman ang galit na mas mabigat kaysa selos.
Dahil may mga taong kayang gamitin ang pangarap ng iba para punan ang sarili nilang pagkukulang.
Nang araw ding iyon, pumunta kami kay Attorney Patricia.
Dahil hindi pa ako maaaring magpagod nang husto, si Ruth ang tumulong sa pag-aayos ng mga dokumento.
Nagpa-verify kami ng mga impormasyon tungkol sa ari-arian at humiling ng wastong kopya ng rekord nito sa Registry of Deeds.
Nalaman naming nananatili sa pangalan ko ang nakarehistrong pagmamay-ari.
Wala ring lumitaw na rehistradong paglilipat ng titulo batay sa mga rekord na nasuri namin.
Hindi ibig sabihin noon ay wala nang problema.
Pero sapat iyon para malaman kong hindi basta maagaw ang bahay sa pamamagitan lamang ng mga ipinapakitang kontrata nina Marco at Bea.
Pagkatapos, sinuri namin ang sinasabing dokumentong notarized.
May mga detalyeng kailangang beripikahin.
At nang ipasuri ang impormasyon nito, lumitaw ang mga seryosong pagdududa tungkol sa pagiging tunay ng dokumento at pagkakagawa ng aking pirma.
Hindi pa iyon pinal na patunay sa lahat ng nangyari.
Ngunit malinaw na may dahilan upang magsampa ng pormal na reklamo at humiling ng mas malalim na imbestigasyon.
“Celina,” sabi ng abogado, “kailangan mong maghanda. Kapag nagsimula tayong kumilos, maaaring lumabas ang iba pang taong sangkot.”
“Handa ako.”
“Pati kung kamag-anak mo?”
Napahinto ako.
Sa totoo lang, iyon ang pinakakinatatakutan ko.
Dahil mas madaling tanggapin ang panloloko ng isang estranghero kaysa ng mga taong pinapasok mo sa tahanan at tinawag mong pamilya.
Nang hapon ding iyon, humiling si Ruth ng kopya ng mga kaugnay na rekord ng pagbisita sa ospital, sa pamamagitan ng wastong proseso at pahintulot.
Naalala ko ang araw na hiniram ni Aling Lina ang aking ID.
Hindi ko matanggal sa isip ang pangyayaring iyon.
Makalipas ang ilang araw, nang makuha ang mga dokumentong maaari naming suriin, lumitaw ang isang mahalagang detalye.
Noong oras na sinasabing personal akong pumirma sa kontrata, nakatala akong nananatili sa ospital.
May mga medical record na nagpapatunay sa aking kalagayan.
Mayroon ding tala ng mga bumisita sa akin.
Kasama sa mga iyon si Kaye.
At ayon sa sariling salaysay ni Kaye nang harapin siya ng abogado, siya ang kumuha ng malinaw na larawan ng aking identification card.
Sinabi niyang inutusan lamang siya ng kaniyang ina.
Napaupo ako.
“Ano ang sinabi ni Aling Lina?”
“Para raw sa pag-aayos ng mga papeles ng kuya niya,” sagot ni Kaye habang umiiyak.
“Hindi mo ba naisip na tanungin ako?”
“Natakot ako, Ate.”
“Natakot ka kay Marco, kaya mas pinili mong lokohin ako?”
Wala siyang sagot.
Pagkatapos, may ipinakita siyang mensahe mula kay Aling Lina.
Isang mensaheng ipinadala habang nasa ospital pa ako.
Nakasulat doon:
“Kunin mo nang malinaw ang ID ni Celina. Kailangan ni Marco para sa bahay. Huwag muna nating istorbohin si Celina habang nagpapagaling.”
Nanginginig kong ibinaba ang telepono.
Ngunit sinabi ni Kaye na may isa pa siyang dapat ipakita.
Isang voice message mula sa kaniyang ina.
Pinindot niya ang play.
At narinig ko ang boses ng biyenan kong halos pitong taon kong inalagaan na parang sarili kong ina.
“Kung hindi maayos ang bentahan bago makauwi si Celina, mahihirapan na naman si Marco. Kailangan natin itong tapusin habang wala pa siyang lakas makialam.”
Napahawak ako sa mesa.
Hindi lamang nila alam.
Sinamantala nila ang panahong bagong opera ako para subukang maibenta ang bahay ko.
At nang marinig ko ang huling pangungusap ni Aling Lina, doon ko tuluyang naunawaan kung bakit hindi niya magawang tumingin sa aking mga mata.
“Anak ko si Marco. Kung kailangan kong pumili, siya ang uunahin ko.”
