Ang Biyahe Ko Patungong Maynila ay Hindi Lang Para Hanapin ang Pekeng Estudyante, Kundi Para Tuklasin Kung Bakit Sariling Ama Niya ang Nagbukas ng Pinto
Bahagi 2: Ang Biyahe Ko Patungong Maynila ay Hindi Lang Para Hanapin ang Pekeng Estudyante, Kundi Para Tuklasin Kung Bakit Sariling Ama Niya ang Nagbukas ng Pinto
Hindi ko binasa agad ang email.
Nakatitig lang ako sa subject line, parang kung hindi ko iyon bubuksan ay hindi magiging totoo.
“Your voluntary withdrawal request has been received.”
Hindi enrollment correction.
Hindi portal error.
Withdrawal request.
Ibig sabihin, sa system, hindi lang na-enroll ang ibang babae sa pangalan ni Mariel.
May gumalaw din para burahin ang karapatan ng tunay kong anak.
Binuksan ko ang email.
Ang unang linya pa lang, para na akong sinakal.
“Dear Mariel Joy Dela Cruz, this is to acknowledge receipt of your signed request to voluntarily withdraw from your scholarship admission due to personal and family reasons.”
Personal and family reasons.
Signed request.
Sa attachment, may PDF.
Binuksan ko.
May form.
May pangalan ni Mariel.
May applicant number niya.
May pirma na ginaya ang pirma niya.
At sa ibaba, may parent witness signature.
Celia Dela Cruz.
Ako.
Pirma ko.
Pero hindi ako pumirma.
Hindi ako humawak ng ballpen.
Hindi ako pumayag.
May gumaya sa pangalan ko.
Masakit ang dibdib ko, pero hindi ako umiyak.
Kung umiyak ako, baka mawalan ako ng lakas.
Kinunan ko ng screenshot ang email, ang attachment, ang metadata, ang timestamp.
Pagkatapos, isinaksak ko ang charger ng phone, kumuha ng maliit na bag, naglagay ng dalawang blouse, isang pantalon, folder ng original documents ni Mariel, at lahat ng resibo ng sacrifices namin na hindi naman kailangan sa kaso pero kailangan ng puso ko.
Mga resibo ng review center.
Photocopy ng ranking certificate.
Contest medals.
Good moral certificate.
Lumang school ID niya mula Grade 7 hanggang Grade 12.
Parang gusto kong dalhin ang buong buhay niya para ipakita sa mundo na hindi siya puwedeng burahin ng isang pekeng pirma.
Alas-singko ng umaga, umalis ako ng bahay.
Nag-iwan ako ng note sa mesa.
“May aasikasuhin lang si Mama. Kumain ka ng almusal. Huwag kang lalabas.”
Hindi ko kayang sabihin ang totoo.
Hindi pa.
Kung sasabihin ko sa kanya, makikita ko sa mata niya ang pagbagsak ng lahat ng pinaniwalaan niya.
At baka masira ako bago pa magsimula ang laban.
Sumakay ako ng bus papuntang Cubao.
Sa buong biyahe, paulit-ulit kong binabasa ang documents.
Ang address sa digital consent ay Unit 2107, Sampaguita Heights, Ortigas Extension.
Ang emergency contact ay Rhea M. Sarmiento.
Ang father signature ay Arturo Dela Cruz.
Hindi na ito simpleng identity theft.
Hindi ito batang may kapit lang.
May ama sa loob.
May babae sa labas.
May opisyal na gumalaw sa likod.
Pagdating ko sa Pambansang Unibersidad ng Luzon, madilim pa ang ilalim ng malalaking puno sa campus.
May mga estudyanteng bitbit ang tote bag, may jeep sa gilid, may guard na nakaupo sa gate habang umiinom ng kape sa plastik na baso.
Tumingin ako sa malawak na daan papasok sa campus.
Dito sana maglalakad si Mariel.
Dito sana siya mahihiyang magtanong kung saan ang building.
Dito sana siya tatawag sa akin at sasabihin:
—Ma, ang laki po pala ng campus.
Pero sa system nila, may ibang babae nang naunang maglakad para sa kanya.
Pumasok ako sa admissions office pagkabukas na pagkabukas.
May babae sa counter na naka-gray cardigan.
—Ma’am, good morning. How can I help you?
Inilabas ko ang folder.
—Ako ang ina ni Mariel Joy Dela Cruz. Kailangan kong makita ang enrollment file niya. May identity fraud na nangyari.
Tumigil ang kamay niya sa keyboard.
—Ma’am, may authorization po ba kayo?
—Ako ang ina niya.
—Yes, ma’am, pero student records are confidential.
Inilapag ko ang printed screenshots.
—Confidential? May ibang babaeng gumamit ng pangalan ng anak ko, may pekeng pirma ko sa withdrawal form, at pangalan ng asawa ko ang nasa consent. Kung hindi ninyo ito bubuksan ngayon, sa pulis ko ito bubuksan.
Tumahimik ang counter.
May lumabas na lalaking nasa edad kwarenta, may ID lace na kulay asul.
—Ma’am, ako si Mr. Villanueva, assistant registrar. Puwede po tayong mag-usap sa loob.
Pumasok kami sa maliit na conference room.
Tahimik siyang tumingin sa documents ko.
Habang binabasa niya ang withdrawal form, unti-unting nagbago ang mukha niya.
Hindi na siya mukhang empleyadong abala.
Mukha na siyang taong may nakita sa papel na hindi dapat naroon.
—Ma’am, kailan ninyo ito nakita?
—Kagabi.
—Nasaan ang anak ninyo ngayon?
—Nasa bahay. Hindi pa siya nakakapunta rito.
—Pero ayon sa system, nag-personal appearance siya kahapon.
—Hindi siya iyon.
Huminga siya nang malalim.
—May facial capture po kami during ID activation.
—Pakita ninyo.
Nag-alangan siya.
—Ma’am, may procedure—
—Procedure? May taong nagnakaw ng anak ko sa harap ninyo. Huwag ninyo akong kausapin tungkol sa procedure habang hawak ninyo ang mukha ng magnanakaw.
Tumitig siya sa akin.
Siguro nakita niya na hindi ako aalis.
Siguro nakita niya rin na ang isang nanay na hindi natulog buong gabi ay hindi madaling pahintuin ng office policy.
Binuksan niya ang restricted file.
Lumabas ang facial capture.
Mas malinaw kaysa sa portal.
Ang babaeng nakita ko kagabi.
Bilugang mukha.
Makapal na pilikmata.
Maliit na nunal sa ilalim ng labi.
Naka-white blouse siya.
Nakasmile nang kaunti, parang alam niyang walang mangyayari sa kanya.
Sa tabi ng image, may name tag.
Mariel Joy Dela Cruz.
—Hindi anak ko iyan.
Matigas ang boses ko.
—Ma’am, may dala siyang original admission notice, certified true copy ng school records, PSA birth certificate, at signed parent consent.
—Peke ang pirma ko. At kung original ang dala niya, may nagbigay sa kanya ng original documents ng anak ko.
—Kayo lang po ba ang may access?
Tumawa ako nang walang saya.
—Akala ko.
Inilabas niya ang contact address.
Unit 2107, Sampaguita Heights.
Pareho.
—Sino ang Rhea Sarmiento?
Tanong niya.
—Kaya nga ako nandito. Hindi ko siya kilala.
Ngunit habang sinasabi ko iyon, may bahagi ng utak kong bumubulong na kilala siya ni Arturo.
Hindi lang kilala.
Pinoprotektahan.
Humingi ako ng certified incident note.
Noong una, ayaw ni Mr. Villanueva.
Pero nang sinabi kong tatawag ako ng pulis at media, pumayag siyang gumawa ng written acknowledgment na may complaint akong nagsasabing ibang tao ang nag-activate ng student ID ni Mariel.
Hindi pa raw nila puwedeng ibigay ang full file.
Pero may incident reference number.
Para sa akin, sapat iyon para magsimula.
Paglabas ko ng building, tumawag ako kay Lani.
Si Lani ang dati kong kaklase sa kolehiyo.
Ngayon, abogado siya sa Quezon City.
Hindi kami araw-araw nag-uusap, pero noong sinagot niya ang tawag ko, isang “hello” ko pa lang, alam na niyang may nangyari.
—Celia, bakit ganyan ang boses mo?
—Lani, may nagnakaw ng admission ni Mariel.
Tahimik siya ng dalawang segundo.
—Ulitin mo.
Inulit ko.
Mula portal hanggang withdrawal form.
Mula pekeng pirma hanggang pangalan ni Arturo.
Mula Rhea Sarmiento hanggang Sampaguita Heights.
Hindi siya nagsalita habang nagkukuwento ako.
Nang matapos ako, maikli ang sagot niya.
—Huwag kang uuwi muna. Magkikita tayo sa opisina ko. Dalhin mo lahat.
Pagdating ko sa opisina ni Lani, nakaabang na siya.
Hindi siya nag-aksaya ng oras sa yakap o awa.
Kinuha niya ang laptop ko, phone ko, printed documents, at screenshots.
—Una, kailangan nating i-preserve ang evidence. Pangalawa, kailangan nating malaman kung sino si Rhea. Pangatlo, kailangan nating i-link ang forged documents sa taong nag-submit.
—At si Arturo?
Tumingin siya sa akin.
—Kung pangalan niya ang nasa consent, kasama siya sa chain. Hindi pa natin alam kung gaano kalalim, pero kasama siya.
Para akong sinaksak, kahit alam ko na.
Iba pa rin kapag abogado na ang nagsabi.
Sinubukan ni Lani maghanap sa public business records.
Rhea Mae Sarmiento.
May maliit na online shop dati.
Walang stable na trabaho.
May condo unit sa Pasig.
Binili noong 2015.
Cash payment.
Owner of record: Rhea Mae Sarmiento.
Halaga: 3.9 million pesos.
Noong 2015, pitong taong gulang si Mariel.
Noong 2015, sinasabi ni Arturo na hirap ang negosyo niya, kaya ako ang nagbayad ng tuition, uniform, at review books ni Mariel mula sa tindahan kong kakanin.
Noong 2015, hindi niya naibili ng birthday cake ang anak namin dahil “tight ang cash flow.”
Pero may babaeng nakabili ng condo nang cash.
Nakatitig ako sa screen.
—Hanapin natin ang anak niya.
Tahimik si Lani.
Pagkatapos, nag-type siya.
Rhea Mae Sarmiento.
Household record.
Dependent: Bianca R. Sarmiento.
Age: 18.
School: St. Bernadette Learning Institute.
Course interest: Biological Sciences.
Napapikit ako.
Bianca.
Labing-walo.
Biological Sciences.
Tila may malamig na kamay na pumisil sa leeg ko.
—Lani, puwede bang siya ang nasa ID photo?
—Hindi tayo huhula. Kailangan natin ng picture.
Mabilis siyang naghanap sa social media.
Hindi niya ako pinigilan noong yumuko ako palapit sa screen.
May account si Bianca.
Private ang karamihan, pero may lumang profile photo.
White blouse.
Bilugang mukha.
Makapal na pilikmata.
Maliit na nunal sa ilalim ng labi.
Ang babaeng nasa student ID.
Napahawak ako sa gilid ng mesa.
Hindi ako nahimatay.
Hindi ako sumigaw.
Pero parang may pumutok sa loob ko, tahimik at mas malakas kaysa anumang sigaw.
—Siya.
Bumaba ang boses ni Lani.
—Celia, makinig ka. Hindi mo ito lalapitan mag-isa.
—Pupuntahan ko ang condo.
—Sabi ko nga, hindi mag-isa.
—Pupuntahan ko ang condo, Lani.
Tumayo ako.
—Hindi para manakit. Para makita kung gaano katagal nila akong ginawang tanga.
Sumama si Lani.
Hindi kami umakyat agad sa unit.
Umupo kami sa lobby café ng Sampaguita Heights, kunwari naghihintay.
May guard sa pinto.
May chandelier sa gitna ng lobby.
May amoy ng pabango at aircon na hindi ko kailanman naamoy sa bahay naming laging may amoy ng niyog, asukal, at malagkit.
Bandang alas-kuwatro ng hapon, bumukas ang elevator.
Lumabas si Rhea Sarmiento.
Mas bata siya kaysa sa inaasahan ko.
Mahaba ang buhok, maayos ang damit, may gold bracelet sa pulso.
Kasunod niya si Bianca.
Ang babaeng gumamit ng pangalan ng anak ko.
Naka-university lanyard siya.
Lanyard ng Pambansang Unibersidad ng Luzon.
Hawak niya ang bagong student ID.
At sa likod nila, lumabas si Arturo.
Asawa ko.
Ama ni Mariel.
May dalang paper bag ng mamahaling restaurant.
Ngumiti siya kay Bianca.
Ngiting hindi ko nakita para kay Mariel noong lumabas ang 98.9 percentile score niya.
Inabot ni Bianca ang ID sa kanya.
—Daddy, tingnan mo. Official na.
Daddy.
Hindi Tito.
Hindi Sir.
Daddy.
Napahawak ako sa tasa ng kape hanggang manginig ang kamay ko.
Si Arturo, ang lalaking hindi pumunta sa recognition day ni Mariel dahil “may client meeting,” ay nakatayo ngayon sa lobby ng condo at kinukunan ng picture ang ibang babae na naka-ID sa pangalan ng anak ko.
—Ang ganda mo, anak.
Iyon ang sabi niya.
Ang ganda mo, anak.
Hindi ko alam kung paano ako nakaupo pa rin.
Sa tabi ko, hawak ni Lani ang braso ko sa ilalim ng mesa.
Mahigpit.
Babala.
Huwag ngayon.
Hindi dito.
Hindi pa kumpleto ang ebidensya.
Narinig ko si Rhea.
—Bukas, orientation ulit. Pag naka-lock na sa college records, wala na silang magagawa.
Tumawa si Bianca.
—Paano kung magreklamo iyong totoong Mariel?
Tumigil ang mundo.
Totoong Mariel.
Alam niya.
Hindi siya naloko.
Hindi siya biktima.
Alam niyang may totoong Mariel.
At suot niya pa rin ang pangalan ng anak ko.
Si Arturo ang sumagot.
—Wala siyang laban kung walang documents. At nasa akin ang documents.
Napatingin ako kay Lani.
Namutla siya.
Si Arturo ulit.
—Isang pirma na lang bukas. Kapag na-process ang withdrawal, sasabihin nila nag-give up siya ng slot. Iyong scholarship mapupunta na kay Bianca under corrected identity.
Corrected identity.
Kaya pala.
Hindi lang sila nagpapanggap.
Ginagawa nilang mukhang clerical correction.
Parang si Bianca at Mariel ay iisang tao.
Parang ang anak ko ang mali.
Parang ang anak ko ang dapat burahin.
Tumayo sila papunta sa parking area.
Hindi ko na mapigilan ang sarili ko.
Tumayo rin ako.
Pero bago ako makalapit, hinila ako ni Lani.
—Celia, hindi ngayon.
—Narinig mo ba siya?
—Oo.
—Narinig mo ba ang sinabi niya?
—Oo. At mas kailangan nating manalo kaysa sumabog.
Umiiyak na pala ako.
Hindi malakas.
Walang hikbi.
Bumabagsak lang ang luha ko habang nakatayo sa lobby ng condo ng babaeng pinondohan ng asawa ko sa loob ng maraming taon.
Sa gabing iyon, hindi ako umuwi.
Sa opisina ni Lani ako natulog.
O mas tamang sabihin, humiga lang ako sa sofa hanggang sumikat ang araw.
Kinabukasan, nagsimula kaming kumilos.
Una, pumunta kami sa high school ni Mariel.
Ang registrar doon, si Ma’am Paredes, kilala ako.
Ako ang nanay na laging unang dumadating kapag may pila sa certified records.
Nang makita niya ako, ngumiti siya.
—Ma’am Celia, para kay Mariel ba ulit?
Inilapag ni Lani ang authorization letter.
—Ma’am, kailangan naming malaman kung sino ang kumuha ng certified true copies ng records ni Mariel nitong huling dalawang linggo.
Nagbago ang mukha niya.
—May problema po ba?
—May identity theft po.
Nanlaki ang mata niya.
Tinignan niya ang logbook.
Pagkatapos, dahan-dahan niyang itinuro ang isang entry.
June 10.
Requested by: Arturo Dela Cruz.
Relationship: Father.
Documents released: Form 137, Good Moral, Ranking Certificate, Certified Birth Certificate Copy.
Reason: University enrollment.
May pirma ni Arturo.
May photocopy ng ID niya.
Kumapit ako sa folder.
Hindi ko na kailangang manghula.
Siya ang kumuha ng documents.
Siya ang nagdala sa kanila ng susi.
—May kasama po ba siya?
Tanong ni Lani.
Nag-alangan si Ma’am Paredes.
—May babae po sa labas noon. Hindi pumasok. Nasa kotse.
—May CCTV kayo?
—Meron po sa lobby, pero hindi ko alam kung nare-record pa.
Hiniling ni Lani ang preservation ng CCTV.
Sumunod, pumunta kami sa notary office na nakalagay sa withdrawal form.
Maliit na opisina sa likod ng isang photocopy shop sa Mandaluyong.
Nang makita ng clerk ang form, agad siyang kinabahan.
—Ma’am, notarized po iyan dito, pero hindi ko po alam kung sino ang pumirma.
—Nasaan ang notarial register?
Tanong ni Lani.
—Kailangan po ng request—
Ipinakita ni Lani ang abogado ID niya.
—Mag-request tayo nang maayos. Pero bago iyan, sabihin mo sa akin kung sino ang nagdala nito.
Tumango ang clerk, nanginginig.
—Lalaki po. May kasama siyang babae at isang dalagang naka-mask. Sinabi po nilang nagmamadali dahil deadline sa scholarship.
—Pangalan ng lalaki?
Tumingin siya sa logbook.
Arturo Dela Cruz.
May isa pang pangalan sa witness column.
Rhea Mae Sarmiento.
At may pirma na ginaya ang akin.
Hindi na lang peke ang pangalan ko.
Ginamit nila akong multo para saksihan ang pagnanakaw sa anak ko.
Noong hapon ding iyon, tumawag si Mariel.
—Ma, nasaan po kayo? Kanina pa po ako tumatawag.
Pinilit kong maging normal ang boses ko.
—May inaasikaso lang si Mama.
—Bakit po parang umiiyak kayo?
Hindi ako nakasagot agad.
—Ma?
Napaupo ako sa gilid ng kalsada.
Sa harap ko, dumadaan ang mga jeep, busina nang busina, pero parang napakalayo ng lahat.
—Mariel, anak, makinig ka. May problema sa admission mo. Pero inaayos ko.
Tahimik siya.
Pagkatapos, mahina niyang sinabi:
—May kinalaman po ba si Papa?
Isang tanong.
Pero parang may matagal na siyang alam sa loob niya.
—Bakit mo naitanong iyan?
—Kagabi po kasi, tumawag siya. Sabi niya kung may dumating na email tungkol sa scholarship, huwag daw akong mag-panic. Sabi niya baka raw hindi para sa akin ang Maynila.
Naramdaman kong uminit ang ulo ko.
—Ano pa ang sinabi niya?
—Sabi niya may ibang paraan daw para mag-aral. Sabi niya huwag ko raw ipilit ang bagay na makakasira sa pamilya.
Pumikit ako.
Makakasira sa pamilya.
Kaya pala.
Hindi pagnanakaw ang tawag niya.
Hindi krimen.
Hindi pagtataksil.
Para sa kanya, ang pagsigaw namin ang sisira sa pamilya.
Hindi ang ginawa niya.
—Anak, wala kang kasalanan.
—Ma, may kumuha po ba ng slot ko?
Hindi ko kayang magsinungaling.
Hindi na.
—Oo.
Tahimik siya sa kabilang linya.
Walang iyak.
Walang sigaw.
Mas masakit iyon.
Dahil kilala ko si Mariel.
Kapag sobrang nasasaktan siya, hindi siya umiiyak agad.
Nagiging tahimik siya.
Parang inuuna pa rin niyang intindihin ang mundo kahit binabasag siya nito.
—Sino po?
Huminga ako.
—Anak, uuwi ako mamaya. Pag-uusapan natin.
—Si Papa po ba?
Hindi ko masagot.
At iyon na mismo ang sagot.
Narinig ko siyang huminga nang putol.
—Ma, simula bata po ako, iniisip ko kung bakit parang hindi niya ako gusto. Akala ko po dahil mahirap akong kausapin. Akala ko po dahil hindi ako sweet. Akala ko po dahil babae ako.
Doon na ako napaiyak.
—Hindi, anak. Hindi ikaw ang kulang.
—Kung hindi po ako ang kulang, bakit niya ibinigay sa iba ang pinaghirapan ko?
Walang sagot ang isang ina sa ganoong tanong.
Kahit gaano ka katapang.
Kahit gaano ka kagalit.
Kapag anak mo na ang nagtatanong kung bakit hindi siya pinili ng sariling ama, gumuguho ang lahat ng matitigas mong salita.
—Uuwi ako, Mariel. Huwag kang lalabas. Huwag kang pipirma ng kahit ano. Huwag mong bubuksan ang pinto kung hindi ako.
—Opo.
Pinatay niya ang tawag.
Pagbalik ko sa opisina ni Lani, naghihintay na siya na may bagong impormasyon.
—Celia, may nakuha akong mas malalim. Ang scholarship office may internal endorsement form. Hindi lang si Arturo ang nasa likod.
—Sino pa?
Inikot niya ang laptop sa akin.
Nakita ko ang pangalan.
Rogelio Dela Cruz.
Regional Education Assessment Board.
Kapatid ni Arturo.
Bayaw ko.
Ang lalaking tuwing Pasko ay nagsasabing “sayang, babae lang ang anak ninyo, wala kayong magmamana ng apelyido.”
Ang lalaking minsan ay tumingin sa medalya ni Mariel at nagsabing:
—Matalino nga, pero mas importante pa rin ang may diskarte.
Siya ang nag-endorse ng “identity correction.”
Sa remarks column, nakasulat:
“Applicant name discrepancy resolved through guardian confirmation. Expedite due to scholarship deadline.”
Guardian confirmation.
Arturo.
Endorsement.
Rogelio.
Processing.
Rhea.
Bianca.
Lahat sila ay may papel.
Lahat sila ay may kamay sa leeg ng anak ko.
Kinagabihan, umuwi ako sa Laguna.
Nasa mesa si Mariel.
Hindi siya kumakain.
Nasa harap niya ang laptop.
Nakabukas ang email.
Nabasa na niya ang withdrawal notice.
Pagpasok ko, tumayo siya.
Hindi siya umiyak.
Lumapit lang siya at niyakap ako.
Mahigpit.
Parang siya pa ang umaalo sa akin.
—Ma, hindi po ako papayag.
Doon ako tuluyang nabasag.
—Hindi rin ako papayag, anak.
Umupo kami hanggang madaling-araw.
Sinabi ko sa kanya ang lahat ng kaya kong sabihin.
Hindi ko muna sinabi ang salitang “kabit.”
Hindi ko muna sinabi ang buong relasyon ni Rhea kay Arturo.
Pero hindi tanga si Mariel.
Nang makita niya ang pangalan ni Bianca, ang condo, ang Daddy message na na-record ni Lani sa lobby, alam na niya.
—Anak po ba siya ni Papa?
Tanong niya.
Hindi ako sumagot agad.
—Mukhang ganoon ang tingin niya.
Tumango si Mariel.
May luha sa mata niya, pero hindi bumagsak.
—Kaya pala hindi siya kailanman naging proud sa akin. May ibang anak pala siyang hinihintay umangat.
—Mariel—
—Hindi po ako mawawala, Ma. Kahit burahin nila ako sa system, nandito pa rin ako.
Sa sandaling iyon, nakita ko ang anak ko hindi bilang batang dapat kong protektahan, kundi bilang babaeng handa nang ipaglaban ang sarili niya.
Pero kinabukasan, bago pa kami makapunta sa police station, dumating si Arturo.
Hindi siya kumatok nang maayos.
Binuksan niya ang pinto gamit ang susi niya.
Naka-long sleeves siya, maayos ang buhok, parang pupunta sa business meeting.
Tumingin siya sa akin.
Tumingin kay Mariel.
At inilapag sa mesa ang isang brown envelope.
—Pirmahan ninyo ito.
Hindi ako gumalaw.
—Ano iyan?
—Settlement.
Binuksan ko.
May waiver.
May confidentiality agreement.
May kasamang manager’s check.
Two million pesos.
Nakasulat doon na kusang bibitawan ni Mariel ang scholarship slot dahil sa “health and emotional stress,” at hindi na kami magsasampa ng reklamo laban sa kahit sinong partido.
Tumawa ako.
Mahina muna.
Pagkatapos, mas malakas.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil iyon ang pinakamaruming bagay na nakita ko sa buong buhay ko.
—Dalawang milyon kapalit ng buhay ng anak mo?
Tumingin siya kay Mariel.
—Hindi lang iyan ang buhay mo. Marami pang school.
Nanlaki ang mata ni Mariel.
Pero kalmado siyang nagsalita.
—Papa, alam mo ba kung ilang gabi akong hindi natulog para sa exam na iyon?
—Huwag kang dramatiko.
Doon ko siya sinampal.
Hindi malakas na mala-pelikula.
Isang sampal lang.
Pero sapat para tumahimik ang buong bahay.
Dahan-dahan siyang humarap sa akin.
—Mag-ingat ka, Celia.
—Hindi. Ikaw ang mag-ingat.
Tumigas ang panga niya.
—Kung ilalaban ninyo ito, walang mananalo. May mga taong mas mataas sa inyo. Hindi ninyo alam ang kaya nilang gawin.
Tumayo si Mariel.
—Kung ganoon po, gagawin namin sa harap ng lahat.
Ngumisi si Arturo.
—Sino ang maniniwala sa inyo? Isang tindera ng kakanin at isang batang unstable dahil hindi natanggap sa dream school?
Parang gustong sumugod ni Mariel, pero hinawakan ko ang kamay niya.
Ako ang humarap kay Arturo.
—Lumabas ka.
—Celia—
—Lumabas ka bago ko tawagin ang barangay.
Dinampot niya ang envelope.
Pero bago siya lumabas, huminto siya sa pinto at sinabi ang pangungusap na hindi ko makakalimutan kailanman.
—Bukas ang final validation sa university. Kapag natapos iyon, kahit magwala pa kayo, si Bianca na ang kikilalanin nilang Mariel.
Pagkasara ng pinto, tumunog ang phone ni Mariel.
Isang unknown number.
Binuksan niya ang message.
May litrato.
Si Bianca, nakasuot ng university lanyard, nakangiti sa harap ng college building.
Sa ibaba, may text.
“Thank you sa pangarap mo. Ako na ang bahala rito.”
At sa sumunod na message, may isang linya na nagpalamig sa buong katawan ko.
“Kung sisipot kayo bukas, ipapakita namin kung sino talaga ang legal na Mariel.”
