sa gitna ng ulan, inilabas ni gabriel ang dokumentong magpapabagsak sa pamilya santos, pero hindi ko inasahang ang susunod na pipirma ay ang sarili kong ama
bahagi 2: sa gitna ng ulan, inilabas ni gabriel ang dokumentong magpapabagsak sa pamilya santos, pero hindi ko inasahang ang susunod na pipirma ay ang sarili kong ama
Hindi ko agad naintindihan ang sinabi ni Gabriel.
Fiancée.
Ako?
Sa harap ko, namutla ang mukha ni Mrs. Santos.
Ang babaeng ilang segundo lang ang nakalipas ay handang durugin ang buong pamilya ko gamit ang pekeng utang, biglang nanigas na parang binuhusan ng malamig na tubig.
“Mr. Reyes,” pilit niyang inayos ang boses, “siguro nagkakamali kayo. Ang babaeng ito ay ikakasal bukas sa anak ko.”
Sumulyap si Gabriel sa akin.
Hindi siya ngumiti.
Pero ang tingin niya ay kalmado.
Parang sinasabi niyang huwag akong matakot.
“Bukas?” tanong niya. “Kawili-wili. Dahil ngayong gabi, hawak ko ang ebidensiyang pinilit ninyong pirmahan siya sa isang kasunduang hindi niya kailanman nakita.”
Itinaas niya ang folder sa kamay niya.
“Kasama rito ang kopya ng CCTV mula sa opisina ng abogado ninyo. Kasama rin ang report ng handwriting expert. At higit sa lahat, kasama rito ang bank transfer records na nagpapatunay na hindi tatlong milyong piso ang natanggap ng pamilya Villanueva.”
Villanueva.
Apelyido namin.
Sa unang pagkakataon ngayong gabi, naramdaman kong may taong binibigkas iyon nang may dignidad.
Hindi parang sumpa.
Hindi parang kahihiyan.
Kundi parang pangalan na karapat-dapat ipagtanggol.
Nagitla si Mama at mahigpit na hinawakan ang braso ko.
“Totoo ba iyon, anak?”
Hindi ako nakasagot.
Dahil ako mismo, ngayon ko lang nalaman.
Si Papa naman ay tahimik lang.
Masyadong tahimik.
Nakayuko siya, hawak pa rin ang papel na itinapon ni Mrs. Santos.
Napansin iyon ni Gabriel.
Lumapit siya kay Papa at maingat na inabot ang kamay.
“Sir, puwede ko po bang makita ang dokumentong hawak ninyo?”
Tumingin si Papa sa kaniya.
Sa mukha ni Papa, hindi ko nakita ang galit.
Takot ang nakita ko.
Takot na matagal nang itinago.
Takot na pinilit niyang lunukin para hindi ko makita.
Doon nagsimulang kumabog nang malakas ang dibdib ko.
“Tay?” tawag ko.
Hindi siya sumagot.
Inabot lang niya kay Gabriel ang papel.
Binasa iyon ni Gabriel.
Sa bawat linyang nadadaanan ng mata niya, lalo pang dumidilim ang mukha niya.
Pagkatapos, tumingin siya kay Mrs. Santos.
“Ang tapang ninyo palang magdala ng pekeng kontrata sa harap ng mga biktima.”
Agad na sumigaw si Mrs. Santos.
“Pekeng kontrata? Mag-ingat ka sa salita mo, Gabriel Reyes. Hindi dahil mayaman ang pamilya mo, puwede mo na kaming bastusin.”
“Hindi ko kayo binabastos,” malamig na sagot ni Gabriel. “Inilalarawan ko lang ang ginawa ninyo.”
Lumapit ang dalawang bodyguard ni Mrs. Santos.
Pero bago pa sila makalapit, bumaba mula sa sasakyan ni Gabriel ang tatlong lalaking naka-itim na suit.
Hindi sila nagsalita.
Tumayo lang sila sa likod niya.
Tahimik.
Matatag.
At sa katahimikang iyon, biglang umurong ang yabang ng mga tauhan ni Mrs. Santos.
Sa ilalim ng bubong ng Pasay terminal, parami nang parami ang taong nakatingin.
May mga pasaherong huminto sa pila.
May drayber na naglabas ng cellphone.
May tindera ng kape na bumulong sa katabi niya.
“Kasal yata bukas, pero may gulo na ngayon.”
Namula ang mukha ni Mrs. Santos.
Para sa kaniya, ang kahihiyan ay mas nakakatakot pa sa kasalanan.
Hinablot niya ang folder mula sa kamay ni Gabriel, pero hindi niya iyon nakuha.
“Althea,” bigla niyang tawag sa akin, nagbago ang tono. “Huwag kang padalos-dalos. Lahat ito, kaya nating ayusin. Ikaw pa rin ang mapapangasawa ni Miguel. Hindi ba iyon ang gusto mo?”
Tiningnan ko siya.
“Hindi na.”
Isang maikling sagot.
Pero nang marinig ko ang sarili kong boses, parang may pader na gumuho sa loob ko.
Hindi na.
Hindi ko na gusto ang kasal.
Hindi ko na gusto ang bahay nila.
Hindi ko na gusto ang apelyidong Santos.
At higit sa lahat, hindi ko na gusto ang anak niyang ipinahiya ang mga magulang ko, tapos hinintay pang ako ang humingi ng tawad.
Biglang may sasakyang humarurot papasok sa terminal.
Pamilyar ang plaka.
Bumaba si Miguel.
Basang-basa ang buhok niya, gusot ang polo, at halatang nagmamadali.
Kasunod niya si Lara.
Suot pa rin ni Lara ang barong dress ko.
Ang damit na tinahi mula sa pinag-ipunan ni Mama.
Ang damit na hindi man lang niya hinubad kahit alam niyang hindi kaniya.
Pagkakita ko roon, bumalik ang galit na pilit kong pinipigil.
“Miguel!” sigaw ni Mrs. Santos. “Sabihin mo sa babaeng ito na tigilan na ang kahibangan niya.”
Tumakbo si Miguel papunta sa amin.
Una niyang nakita si Gabriel.
Pagkatapos, ang coat sa balikat ko.
Agad nag-iba ang tingin niya.
“Althea,” mababa ang boses niya, “kaya pala ang lakas ng loob mong umalis. May kapalit ka na pala?”
Napakababa ng tingin niya sa akin.
Kahit sa sandaling iyon, matapos ang lahat ng ginawa niya, ang una niyang naisip ay ako ang may kasalanan.
Hindi niya tinanong kung giniginaw ba ako.
Hindi niya tinanong kung bakit umiiyak si Mama.
Hindi niya tinanong kung bakit hawak ni Gabriel ang mga ebidensiya.
Ang nakita lang niya ay isang lalaki sa tabi ko.
At doon siya nasaktan.
Nakakatawa.
“Kapag ikaw ang may Lara, kaibigan lang,” sabi ko. “Pero kapag may lalaking tumayo sa tabi ko, agad akong marumi?”
Nanlaki ang mata ni Lara.
“Ate, huwag mo akong idamay. Nag-aalala lang kami sa iyo.”
Tiningnan ko siya mula ulo hanggang paa.
“Kung nag-aalala ka, bakit suot mo pa rin ang damit ko?”
Natigilan siya.
Dahan-dahan niyang hinawakan ang manggas ng barong dress.
Pagkatapos, tumulo ang luha niya na parang laging nakahanda.
“Miguel, hindi ko alam na ganito niya ako kamumuhian.”
Hinila siya ni Miguel sa likod niya.
“Althea, enough. Humingi ka ng tawad kay Lara. Tapos umuwi tayo. Bukas, itutuloy natin ang kasal.”
Halos hindi ako makapaniwala sa narinig ko.
“Humingi ako ng tawad?”
Tumango siya, na para bang siya ang nagbibigay ng huling pagkakataon.
“Oo. Sa harap ni Mama. Sa harap ng parents mo. At sa harap ni Mr. Reyes. Aminin mong naging emosyonal ka lang.”
Lumapit si Papa.
Tahimik pa rin siya, pero ngayon, nanginginig na ang kamay niya.
“Miguel,” sabi niya, “anak ko ang pinahiya mo.”
Sandaling tumingin si Miguel kay Papa.
Pagkatapos, malamig siyang ngumiti.
“Tito, huwag na po tayong magpanggap. Kung hindi dahil sa pamilya namin, baka wala na si Tita ngayon. Kami ang tumulong sa inyo. Konting upuan lang sa reception, bakit parang kami pa ang masama?”
Nakita kong namutla si Mama.
Si Papa naman, parang binaril sa dibdib.
Sa buong buhay ko, ngayon ko lang nakita ang ganoong mukha ni Papa.
Hindi galit.
Hindi sakit.
Kundi matinding pagkahiya.
Ang lalaking buong buhay akong itinaguyod, pinagmukhang pulubi sa harap ng mga estranghero.
Bago pa ako makapagsalita, humakbang si Gabriel.
“Mali ka.”
Inilabas niya mula sa folder ang isang resibo.
“Hindi pamilya Santos ang nagbayad ng operasyon ni Mrs. Villanueva.”
Nagkatinginan kaming lahat.
Kahit ako, natigilan.
Nagpatuloy si Gabriel.
“Ang perang ginamit sa ospital ay galing sa emergency charity fund ng Reyes Foundation. Pero ginamit ng abogado ng Santos family ang pangalan nila para palabasing utang iyon.”
Parang tumigil ang ulan.
Hindi.
Hindi ang ulan ang tumigil.
Ako ang hindi makahinga.
Dahan-dahan akong lumingon kay Papa.
“Tay… alam mo?”
Hindi siya tumingin sa akin.
At sa katahimikan niya, nakuha ko ang sagot.
Alam niya.
Matagal na niyang alam.
Pero bakit hindi niya sinabi?
Bakit hinayaan niyang gamitin iyon ni Miguel laban sa amin?
Bakit hinayaan niyang isipin kong may utang na loob kami sa pamilyang iyon?
Biglang tumawa si Mrs. Santos.
Maikli.
Matulis.
“Kahit totoo iyan, ano naman ngayon? Pirma pa rin niya ang nasa kontrata.”
Itinuro niya ako.
“Pirma niya. Hindi ninyo mabubura iyon.”
“Mapapatunayang peke,” sagot ni Gabriel.
“Peke?” Umangat ang kilay ni Mrs. Santos. “Sigurado ka?”
Doon siya tumingin kay Papa.
At ngumiti.
Ngiting nagpasikip sa dibdib ko.
“Mr. Villanueva,” sabi niya, “sabihin ninyo nga sa kanila. Sino ang pumirma ng authorization noong gabing iyon?”
Nanigas ako.
Bumaling ako kay Papa.
“Tay?”
Hindi siya kumilos.
Hindi siya nagsalita.
Pero nakita kong lalong humigpit ang hawak niya sa maliit na kahong kahoy ng pulseras ni Lola.
Lumapit sa kaniya si Mama, nanginginig ang boses.
“Ramon… ano ang sinasabi niya?”
Unti-unting itinaas ni Papa ang ulo niya.
Ang mga mata niya ay pulang-pula.
Pagkatapos, sa harap ko, sa harap ni Gabriel, sa harap ng babaeng nanakot sa amin, bumulong siya ng mga salitang parang kutsilyong dahan-dahang ipinasok sa puso ko.
“Ako ang pumirma.”
Nawala ang tunog sa paligid.
Hindi ko narinig ang ulan.
Hindi ko narinig ang mga tao.
Hindi ko narinig kahit ang sarili kong paghinga.
Tanging ang boses ni Papa ang paulit-ulit na bumalik sa isip ko.
Ako ang pumirma.
Ako ang pumirma.
Ako ang pumirma.
Napaatras ako ng isang hakbang.
“Bakit?”
Hindi sumagot si Papa.
Si Mrs. Santos ang sumagot para sa kaniya.
Dahan-dahan siyang lumapit sa akin, puno ng tagumpay ang mukha.
“Dahil, Althea, may mga ama talagang handang ipagbili ang anak nila para iligtas ang asawa nila.”
Hinawakan ni Mama ang dibdib niya.
“Ramon…”
Pero hindi pa iyon ang pinakamasakit.
Dahil sa mismong sandaling iyon, binuksan ni Mrs. Santos ang isa pang sobre.
Inilabas niya ang isang mas lumang papel.
At sa papel na iyon, malinaw na nakasulat ang pangalan ko.
Kasama ang petsa.
Pitong taon na ang nakalipas.
Panahong menor de edad pa ako.
Ngumiti si Mrs. Santos.
“Hindi lang ito tungkol sa utang.”
“Matagal nang may kasunduan ang pamilya ninyo at ang pamilya Santos.”
Tumingin siya kay Miguel.
Pagkatapos, sa akin.
“At bukas, kahit ayaw mo, tutuparin natin iyon.”
Bago pa ako makapagsalita, biglang sumigaw si Mama.
“Hindi! Ang kasunduang iyan… dapat sinunog na!”
Natigilan ang lahat.
Pati si Gabriel, tumingin kay Mama.
Dahan-dahang lumingon si Mrs. Santos.
Sa unang pagkakataon, nawala ang ngiti niya.
“Akala ko ba,” malamig niyang sabi, “wala kang maalala, Teresa?”
Namuti ang labi ni Mama.
At doon ko nakita ang bagay na mas nakakatakot kaysa sa galit.
Takot.
Tunay na takot.
Hinawakan niya ang kamay ko nang mahigpit.
“Thea,” nanginginig niyang bulong, “huwag kang sasama sa kanila.”
Pero huli na.
Dahil mula sa likuran ni Miguel, lumabas si Lara.
At sa kamay niya, hawak niya ang lumang gintong pulseras ni Lola.
Ang pulseras na kanina lang ay nasa kahon ni Papa.
Ngumiti siya sa akin, malambing at malupit.
“Ate Althea…”
“Kung hindi ka papasok sa simbahan bukas, hindi mo na makikita ang nanay mo nang buhay.”