Nabuntis ako matapos ang isang gabing kasama ang lalaking matagal ko nang lihim na minahal.
Nabuntis ako matapos ang isang gabing kasama ang lalaking matagal ko nang lihim na minahal. Tahimik kong piniling itago ang bata at mawala sa buhay niya. Makalipas ang dalawang buwan, bigla siyang sumulpot sa isang klinika sa Makati, inilapag sa harap ko ang sampung pisong papel—at pinatugtog ang isang recording na nagpanginig sa buong katawan ko…
Bahagi 1
Sa maternity clinic ng isang pribadong ospital sa Makati, tiningnan ng doktor ang medical record ko, saka ang bakanteng upuan sa tabi ko.
“Hindi ka sinamahan ng asawa mo?”
Mahigpit kong hinawakan ang strap ng bag ko.
“Wala po akong asawa.”
Bahagyang nagulat ang doktor.
“Kung ganoon, nasaan ang ama ng bata?”
Pinilit kong panatilihing kalmado ang boses ko.
“Isa lang siyang taong tumulong para magkaroon ako ng anak.”
Biglang bumukas ang pinto sa likuran ko.
Isang malamig na boses ang narinig ko, sapat para manigas ang likod ko.
“Tumulong para magkaroon ka ng anak?”
Lumingon ako.
Isang lalaking nakasuot ng itim na polo ang nakatayo sa pintuan. Sa likuran niya ay ang assistant niyang may hawak na cellphone at isang makapal na folder.
Gabriel Villanueva.
Ang lalaking pilit kong iniiwasan nitong nakaraang walong linggo.
At siya rin ang lalaking nakasama ko sa isang gabing akala ko ay hinding-hindi niya malalaman na ako iyon.
Huminto ang tingin ni Gabriel sa ultrasound na hawak ng doktor.
Pagkatapos ay bumaba ang mga mata niya sa tiyan ko.
“Isabella.”
Mahina siyang tumawa.
“Saan mo balak dalhin ang anak ko?”
1
Dalawang buwan ang nakalipas.
Muli kong nakita si Gabriel sa anniversary party ng kumpanya namin sa isang karaoke lounge sa Bonifacio Global City.
May laro kaming magkakaopisina noong gabing iyon.
Natalo ako.
Ang parusa: kailangan kong makahiram ng isang bagay mula sa unang lalaking madadaanan ko sa hallway.
Pagbukas ko ng pinto, nakita ko ang isang lalaking nakatayo sa tabi ng salaming bintana sa dulo ng corridor.
Matangkad.
Malapad ang balikat.
Naka-puting polo, nakatiklop hanggang siko ang manggas.
Hawak niya ang cellphone sa isang kamay habang inaayos ang relo sa kabilang pulsuhan.
Nag-ipon ako ng lakas at lumapit.
“Sir, excuse me… natalo kasi ako sa game. Puwede ko bang hiramin ang relo mo nang limang minuto?”
Lumingon ang lalaki.
Nanigas ako.
Gabriel Villanueva.
Dating pinakabatang visiting lecturer sa Economics Department ng unibersidad ko.
At ang lalaking minsan kong nagustuhan nang sobra hanggang halos buong campus ay alam iyon.
Apat na taon na ang nakalipas, minsan akong naghintay sa ulan sa labas ng Ateneo para lang maibigay sa kanya ang isang kahon ng ensaymada.
Gumagawa ako ng kung anu-anong dahilan para pumunta sa faculty office at magtanong tungkol sa klase.
Kabisado ko pa na black coffee lang ang iniinom niya, walang asukal.
Pero sa huli, siya rin ang taong nagpamulat sa akin na wala akong pag-asa.
Noong araw na iyon, inilapag ko sa desk niya ang isang caramel macchiato sa harap ng buong klase.
Tiningnan iyon ni Gabriel nang ilang segundo.
Pagkatapos ay itinulak niya iyon sa estudyanteng katabi niya.
“Hindi ako umiinom ng matatamis.”
Tumingin siya sa akin.
“At may mga bagay na kahit gaano katagal pilitin ng isang tao, hindi ko kailanman magugustuhan.”
Tumahimik ang buong silid.
Naramdaman kong nagliyab ang mukha ko.
Alam kong hindi lang kape ang tinutukoy niya.
Gabing iyon, umiyak ako sa loob ng jeepney pauwi sa Quezon City.
Mula noon, hindi na ako muling nagpakita sa harap niya.
Hanggang sa gabing iyon sa BGC.
“Isabella Reyes?”
Si Gabriel pa ang unang nakakilala sa akin.
Agad akong umiwas ng tingin.
“Sorry. Hahanap na lang ako ng iba.”
Pero bago pa ako makalayo, tinawag niya ako.
“Hindi na kailangan.”
Tinanggal ni Gabriel ang relo sa pulsuhan niya.
Isang relo na, ayon sa officemate ko kalaunan, halos katumbas ng isang taong sahod ko ang presyo.
Inilagay niya iyon sa palad ko.
“Room 27.”
“Bago ka umuwi, ibalik mo sa akin.”
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi ka ba natatakot na hindi ko na ibalik?”
Bahagyang ibinaba ni Gabriel ang tingin sa akin.
“Takot.”
“Kung ganoon, bakit mo pa ipinahiram?”
Bahagyang ngumiti ang sulok ng labi niya.
“Gusto kong malaman kung babalik ka.”
Biglang sumablay ang tibok ng puso ko.
Halos hatinggabi nang dalhin ko ang relo sa Room 27.
Iilan na lang ang tao sa loob.
Mahina ang tugtog.
May alak sa mesa.
At naroon si Gabriel sa sofa malapit sa bintana, dalawang butones ng polo niya ang nakabukas.
Ngumiti ang isa sa mga kaibigan niya.
“Ikaw ba ’yung babaeng tumangay sa relo ni Gabriel?”
Agad akong nagpaliwanag.
“Hiniram ko lang.”
Tumingin ang lalaki kay Gabriel.
“Magkakilala kayo?”
Mabilis akong sumagot.
“Hindi kami close.”
“Close kami.”
Sabay kaming nagsalita ni Gabriel.
Napalingon ako sa kanya.
Para bang wala siyang nakitang kakaiba sa sinabi niya.
“Dati siyang estudyante ko.”
Sumipol ang kaibigan niya.
“Ah, siya pala ’yung sikat na estudyante mo noon?”
Namula agad ako.
Kumunot ang noo ni Gabriel.
“Tama na.”
Tatlong salita lang.
Pero walang nangahas mang-asar pa.
Sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, parang naramdaman kong ipinagtatanggol niya ako.
At ang hangal na pakiramdam na iyon ang dahilan kung bakit nanatili ako.
Gabing iyon, malakas ang ulan sa Manila.
Paulit-ulit na nagpapakita ang ride-hailing app na walang available na driver.
Sinabi ni Gabriel na ihahatid niya ako.
Pero pagdating namin sa basement parking, bigla siyang napasandal sa kotse.
Iba ang kulay ng mukha niya.
“May kakaiba sa alak.”
Kinabahan ako.
“Dadalhin kita sa ospital.”
Hinawakan niya ang pulsuhan ko.
“Huwag.”
Mainit ang kamay niya.
Napilitan akong dalhin siya sa hotel room sa itaas ng lounge habang balak kong tawagan ang assistant niya.
Pero bago pa ako makaalis, biglang nagsalita si Gabriel.
“Isabella.”
“Bakit ka nawala apat na taon na ang nakalipas?”
Napatigil ako.
Napatawa ako nang mapait.
“Talaga bang tinatanong mo pa ’yan?”
“Sinabi mo sa harap ng buong klase na hinding-hindi mo magugustuhan ang gusto ko.”
Kumunot ang noo ni Gabriel.
“Kape ang tinutukoy ko.”
“Akala ko ako.”
Tumahimik ang silid.
Makalipas ang ilang sandali, mahina siyang nagsalita.
“Alam ko.”
Tumingin ako sa kanya.
“Alam mo?”
Lumapit si Gabriel.
“Alam kong ganoon ang iisipin mo.”
Parang may bumara sa lalamunan ko.
“Kung alam mo, bakit mo pa sinabi?”
Hindi siya sumagot.
Tumalikod ako para umalis.
Pero hinila niya ako pabalik.
“Isabella.”
“Huwag kang umalis.”
Iyon ang unang pagkakataon na narinig kong tawagin ni Gabriel Villanueva ang pangalan ko sa ganoong tono.
At nang gabing iyon, tuluyan kong nakalimutan ang lahat ng dahilan kung bakit dapat akong lumayo.
Kinaumagahan, nagising akong mag-isa.
May isang sobre sa ibabaw ng mesa.
Sa loob nito ay 500 pesos.
Walang sulat.
Walang tawag.
Matagal kong tinitigan ang pera bago ako napatawa nang mapait.
Iyon lang pala ang halaga ng gabing iyon para sa kanya.
Ibinalik ko ang 490 pesos.
Sampung piso lang ang kinuha ko.
At sa pangalawang pagkakataon, tuluyan akong nawala sa buhay ni Gabriel.
2
Pagkalipas ng walong linggo, dalawang guhit ang lumitaw sa pregnancy test.
Akala ko matatakot ako.
Pero nang una kong marinig ang tibok ng puso ng sanggol, napaiyak ako.
Nagdesisyon akong ituloy ang pagbubuntis.
Hindi ko tinawagan si Gabriel.
Hindi ko kailangan ang responsibilidad niya.
Hanggang sa araw na ito.
Sa klinika sa Makati, nakatitig si Gabriel sa ultrasound.
Nataranta ang doktor.
“Sir, kayo po ba ang…”
“Ama ng bata.”
Diretsong sagot niya.
Agad akong tumayo.
“Hindi.”
Dumilim ang tingin ni Gabriel.
“Isabella.”
“Sabi ko hindi!”
Lumapit siya at may inilabas mula sa bulsa niya.
Isang gusot na sampung pisong papel.
Ang perang kinuha ko mula sa sobreng iyon.
Nanigas ako.
Inilapag iyon ni Gabriel sa harap ko.
“Dalawang buwan kitang hinanap.”
Napatawa ako nang malamig.
“Para singilin ang sampung piso?”
“Para tanungin kung bakit iyon lang ang kinuha mo.”
“Dahil gusto kong maalala mo man lang na hindi ko ibinenta ang sarili ko.”
Biglang nagbago ang ekspresyon ni Gabriel.
“Ibinenta ang sarili mo?”
Lumingon siya sa assistant niya.
“Ipakita mo sa kanya.”
Isang makapal na folder ang inilapag sa mesa.
Sa unang pahina ay kopya ng CCTV footage mula sa hallway ng hotel.
Sa ikalawa, larawan ng isang babaeng pumasok sa kuwarto ni Gabriel bago ako dumating.
Sa ikatlo, resulta ng pagsusuri sa sample ng alak noong gabing iyon.
Hindi ko pa nauunawaan ang lahat nang magsalita si Gabriel.
“Hindi sa akin galing ang sobreng may 500 pesos.”
Napatitig ako sa kanya.
“Kung ganoon… kanino?”
Saktong tumunog ang cellphone niya.
Tiningnan ni Gabriel ang screen.
Agad na nanlamig ang mukha niya.
Sinagot niya ang tawag at inilagay sa speaker.
Isang boses ng babae ang umalingawngaw sa silid.
“Gabriel, nahanap mo na si Isabella, ’di ba?”
Nakilala ko agad ang boses.
Ang babaeng yumakap sa akin habang umiiyak ako.
Ang nagsabing dapat kong ituloy ang pagbubuntis.
Ang nangakong kahit anong mangyari, kakampi ko siya.
Ang pinakamatalik kong kaibigan.
Bianca Mendoza.
Pero ang sumunod niyang sinabi ang tuluyang nagpalamig sa buong katawan ko.
“Gabriel, huwag mong sabihin sa kanya na ako ang nag-iwan ng sobre.”
“Lalo mong huwag sasabihin kay Isabella na…”
Biglang humina ang boses ni Bianca.
“…noong gabing iyon, hindi naman talaga siya ang babaeng dapat pumasok sa kuwarto mo.”
Bahagi 2
Parang nawala ang hangin sa loob ng klinika.
Mahigpit kong tinitigan ang cellphone ni Gabriel.
“Anong ibig mong sabihin?”
Tahimik ang kabilang linya.
“Bianca?”
Biglang tumigas ang boses ni Gabriel.
“Sabihin mo sa kanya ang lahat.”
Narinig ko ang mabilis na paghinga ni Bianca bago siya sumagot.
“Hindi ko sinasadyang mangyari ang lahat…”
Napatawa ako.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil kung hindi ako tatawa, baka tuluyan akong maiyak.
“Hindi sinasadya?”
“Isabella, makinig ka muna—”
“Sinong babae ang dapat pumasok sa kuwarto niya?”
Muling natahimik si Bianca.
Pagkatapos ay bumulong siya.
“Ako.”
Nanlamig ang mga daliri ko.
Hindi ako makapagsalita.
Si Bianca ang pinakamatalik kong kaibigan simula college.
Siya ang nakakaalam kung gaano ko kamahal si Gabriel noon.
Siya rin ang unang yumakap sa akin nang umuwi akong umiiyak matapos akong mapahiya sa klase.
At ngayon…
“Ano’ng ibig mong sabihin na ikaw?”
Mahina kong tanong.
Umiyak si Bianca sa kabilang linya.
“May gusto ako kay Gabriel noon pa.”
“Alam kong hindi niya ako papansinin.”
“Noong gabing iyon, nalaman kong naroon siya sa lounge. Sinundan ko siya.”
Dahan-dahang napapikit si Gabriel.
Parang matagal na niyang alam ang bahaging iyon.
Nagpatuloy si Bianca.
“May kakilala akong bartender. Pinakiusapan ko siyang lagyan ng pampakalma ang inumin ni Gabriel para hindi siya agad makaalis.”
Napatayo ako.
“Nilagyan mo ng gamot ang alak niya?!”
“Hindi iyon dapat ganoon kalakas! Gusto ko lang sana siyang makausap nang kaming dalawa.”
Natawa si Gabriel nang malamig.
“Tumigil ka sa pagsisinungaling.”
Nanahimik si Bianca.
“May CCTV kami,” sabi niya. “At umamin na ang bartender.”
Biglang pinutol ni Bianca ang tawag.
Hindi gumalaw si Gabriel.
Hindi rin ako.
Ang doktor ang unang nagsalita.
“Ms. Reyes… baka mas mabuting umupo muna kayo.”
Pero hindi ko kayang maupo.
Parang umiikot ang buong silid.
“Kung si Bianca ang dapat pumasok sa kuwarto…”
Tumingin ako kay Gabriel.
“Bakit ako ang nandoon?”
Lumapit siya, pero umatras ako.
Tumigil siya agad.
“Dahil nakita ka niyang kasama ko.”
“Pagkatapos niyang makitang dinala mo ako sa hotel, natakot siyang mabuking ang ginawa niya.”
“Pumasok siya sa kuwarto habang nasa shower ka.”
Napakurap ako.
“Ano?”
Binuksan ng assistant niya ang CCTV footage sa tablet.
Nakita ko si Bianca.
Pumasok siya sa kuwarto.
Pagkalipas ng ilang minuto, lumabas siyang may hawak na maliit na sobre.
“Iniwan niya ang limang daang piso,” sabi ni Gabriel.
“Bakit?”
Hindi niya ako sinagot.
Sa halip, pinatugtog niya ang isa pang recording.
Boses ni Bianca.
Galit.
Umiiyak.
“Kapag nakita ni Isabella ang pera, iisipin niyang binayaran mo siya.”
“Kilalang-kilala ko siya.”
“Mas gugustuhin niyang mawala kaysa tanungin ka.”
Napahawak ako sa bibig ko.
Iyon mismo ang ginawa ko.
Tumakbo ako.
Hindi nagtanong.
Hindi lumingon.
At sa loob ng walong linggo, naniwala akong itinuring ako ni Gabriel na isang babaeng puwedeng bayaran.
“Bakit mo ako hinanap?” tanong ko.
Hindi agad sumagot si Gabriel.
Kinuha niya mula sa bulsa ang sampung pisong papel.
“Dahil paggising ko, wala ka na.”
“Pero may 490 pesos sa mesa.”
Napatingin ako sa kanya.
“Alam kong may nangyari na hindi ko naiintindihan.”
Lumapit siya nang isang hakbang.
“At nang malaman kong buntis ka…”
Bahagyang nanginig ang boses niya.
“Isabella, hindi ako pumunta rito para kunin ang anak mo.”
“Pumunta ako dahil ayokong maranasan mong mag-isa ang lahat.”
Tumulo ang luha ko.
Pero bago ako makasagot, biglang bumukas ang pinto.
Isang pulis ang pumasok kasama ang dalawang babae.
At sa gitna nila—
si Bianca.
Namumugto ang mga mata niya.
Pagkakita sa akin, bigla siyang humagulgol.
“Bella…”
Lumapit siya.
“Patawarin mo ako.”
Pero bago niya ako maabot, inilagay ni Gabriel ang sarili niya sa pagitan namin.
Doon ko unang napagtanto:
Sa loob ng apat na taon, akala ko ako lang ang humahabol sa kanya.
Hindi ko alam na sa sandaling tumigil ako—
siya naman pala ang nagsimulang maghanap sa akin.
Bahagi 3
Dinala si Bianca sa presinto nang araw ding iyon.
Hindi ko siya kinausap.
Hindi ko rin siya tiningnan habang inilalabas siya ng mga pulis mula sa klinika.
Pero bago tuluyang magsara ang pinto, narinig ko siyang sumigaw.
“Isabella! Hindi mo alam ang buong kuwento!”
Napahinto ako.
Agad lumingon si Gabriel sa kanya.
“Ano pa?”
Tumawa si Bianca habang umiiyak.
“Tingin mo ba talagang aksidente lang na nagkita kayo ulit sa BGC?”
Nanigas ako.
Tumingin ako kay Gabriel.
Mabilis siyang lumapit sa pinto, pero naisara na iyon ng mga pulis.
“Anong ibig niyang sabihin?” tanong ko.
Hindi siya sumagot.
At iyon ang kinatakutan ko.
“Gabriel.”
“Sabihin mo.”
Napabuntong-hininga siya.
“Hindi aksidente.”
Pakiramdam ko ay may isa na namang pinto na bumukas sa ilalim ng mga paa ko.
“Ano?”
“Alam kong nagtatrabaho ka sa kumpanyang iyon.”
“Alam kong may anniversary party kayo.”
“Alam kong nandoon ka.”
Tinitigan ko siya.
“Sinundan mo ako?”
“Hindi.”
Saglit siyang tumigil.
“Pumunta ako roon dahil gusto kitang makita.”
Hindi ko alam kung matatawa ako o magagalit.
“Apat na taon, Gabriel.”
“May apat na taon ka para hanapin ako.”
“Bakit ngayon?”
Doon niya ibinaba ang tingin.
Sa unang pagkakataon simula nang makilala ko siya, parang nawala ang lahat ng kumpiyansa niya.
“Dahil duwag ako.”
Hindi iyon ang sagot na inaasahan ko.
“Pagkatapos ng araw na iyon sa classroom, alam kong nasaktan kita.”
“Ang totoo, sinabi kong hindi ako umiinom ng matatamis dahil napapansin na ng faculty ang tungkol sa atin.”
“Estudyante ka.”
“Ako ang lecturer.”
“Mas matanda ako sa iyo, at kahit wala akong ginawa, alam kong ako ang unang masisisi kapag lumala ang tsismis.”
Napapikit ako.
“Pero pinahiya mo ako.”
“Alam ko.”
“Hindi mo ako kinausap nang pribado.”
“Alam ko.”
“Hindi mo man lang ipinaliwanag.”
“Alam ko.”
Bawat sagot niya ay mas lalong masakit.
“Pagkatapos ng graduation mo, hinanap kita.”
Napatingin ako sa kanya.
“Ano?”
“Pumunta ako sa dating apartment mo sa Quezon City.”
“Lumipat na raw kayo.”
“Tinanong ko si Professor Ramos kung saan ka nagtatrabaho. Hindi niya alam.”
“Hinahanap ko ang pangalan mo sa social media, pero pinalitan mo ang account mo.”
Napakurap ako.
Totoo iyon.
Pagkatapos kong grumaduate, ginamit ko ang middle name ko online para makaiwas sa mga dating kaklase.
“Bakit?”
Simple lang ang sagot niya.
“Dahil gusto kitang makita.”
Mabilis akong umiwas ng tingin.
Ayokong maniwala agad.
Masyado akong nasaktan.
Masyadong maraming taon ang lumipas.
“At noong nakita mo ako sa lounge?”
“Akala ko binigyan ako ng Diyos ng isang huling pagkakataon.”
Napatawa ako sa gitna ng luha.
“Ang drama mo.”
Bahagyang ngumiti si Gabriel.
“Katoliko akong lumaki. May karapatan akong maging dramatic paminsan-minsan.”
Sa kabila ng sarili ko, napangiti rin ako.
Pero agad ding nawala iyon.
“Hindi ibig sabihin nito na magiging tayo.”
“Alam ko.”
“Hindi dahil buntis ako, kailangan kitang pakasalan.”
“Alam ko.”
“Hindi kita patitirahin sa bahay ko.”
Tumango siya.
“Okay.”
Napakunot ang noo ko.
“Okay lang sa iyo?”
“Hindi.”
Ngumiti siya.
“Pero maghihintay ako.”
At ginawa nga niya.
Sa mga sumunod na buwan, hindi ako pinilit ni Gabriel kahit minsan.
Sa bawat checkup, tinatanong muna niya kung puwede siyang sumama.
Kapag sinabi kong oo, darating siya nang mas maaga pa sa akin.
Kapag sinabi kong hindi, magpapadala lang siya ng mensahe.
Ingat ka. Sabihin mo lang kung may kailangan kayo ng baby.
Hindi “anak ko.”
Hindi “anak natin.”
Kundi “kayo ng baby.”
Parang gusto niyang ipaalala na ako pa rin ang may desisyon.
Noong unang beses kong nag-crave ng manggang hilaw alas-dose ng gabi, hindi ko siya tinawagan.
Pero alas-dose y medya, may kumatok sa condominium ko.
Si Gabriel.
May dalang mangga, bagoong, crackers at tatlong klase ng juice.
Nakatitig ako sa mga dala niya.
“Paano mo nalaman?”
“Sinabi ng nanay mo.”
Nanlaki ang mata ko.
“Kinakausap mo ang nanay ko?”
Biglang namutla siya.
“Hindi ba puwede?”
Mula sa loob ng unit, sumigaw si Mama.
“Papasukin mo na ang ama ng apo ko!”
Napapikit ako.
Natawa si Gabriel.
At iyon ang unang gabing kumain kaming tatlo sa iisang mesa.
Hindi bilang magkasintahan.
Hindi bilang pamilya.
Pero baka iyon ang unang hakbang.
Nagsampa ng kaso si Gabriel laban sa bartender at kay Bianca.
Humingi ng tawad sa akin si Bianca sa pamamagitan ng sulat.
Hindi ko agad binasa.
Tatlong buwan bago ko nagawang buksan.
Isang pangungusap lang ang pinakamatagal kong tinitigan.
Hindi kita kinamuhian dahil nakuha mo si Gabriel. Kinamuhian kita dahil kahit wala kang ginagawa, ikaw pa rin ang pinipili niya.
Hindi ko alam kung totoo iyon.
Kaya isang gabi, tinanong ko siya.
Nasa balcony kami ng condo.
Malaki na ang tiyan ko.
“Gabriel.”
“Hm?”
“Totoo bang ako ang pinili mo?”
Hindi siya sumagot agad.
Lumuhod siya sa harap ko.
Akala ko magpo-propose siya.
Agad kong tinaas ang kamay.
“Huwag.”
Natawa siya.
“Hindi ako magpo-propose.”
“Good.”
“Tinatali ko lang ang sintas mo.”
Napatingin ako.
Talaga ngang nakalugay ang sintas ng sneakers ko.
Namula ako.
Pagkatayo niya, tumingin siya sa akin.
“Pero oo.”
“Ano?”
“Ikaw ang pinili ko.”
“Matagal na.”
Tumahimik ako.
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Dahil mali ang timing.”
“Ngayon?”
Tumingin siya sa tiyan ko.
“Mas magulo.”
Natawa ako.
“Pero mas totoo.”
At sa unang pagkakataon, ako ang humawak sa kamay niya.
Dumating ang araw ng panganganak nang dalawang linggo nang mas maaga.
Alas-tres ng madaling-araw nang sumakit nang husto ang tiyan ko.
Si Gabriel ang una kong tinawagan.
Hindi ko na pinag-isipan.
Pagdating niya, nakabaligtad pa ang suot niyang T-shirt.
“Bella!”
“Nandito ako!”
Tiningnan ko siya kahit halos hindi na ako makahinga.
“Bakit baligtad damit mo?”
“Tatawag ba tayo ng fashion police ngayon?”
Sa gitna ng sakit, natawa ako.
At pagkatapos—
sumigaw ulit.
Labindalawang oras ang labor.
Labindalawang oras niyang hawak ang kamay ko.
May pagkakataong halos mabali ko ang mga daliri niya.
Hindi siya bumitaw.
Hanggang sa marinig namin ang unang iyak.
Biglang tumahimik ang mundo ko.
“A baby boy,” sabi ng doktor.
Nang ilagay ang maliit na sanggol sa dibdib ko, hindi ko napigilang umiyak.
Tumingin ako kay Gabriel.
Namumula ang mga mata niya.
“Gusto mo siyang hawakan?”
Hindi siya agad gumalaw.
“Pwede?”
Tumango ako.
Nang ibigay sa kanya ang bata, nanginginig ang mga kamay niya.
Ang lalaking lagi kong nakitang malamig, kontrolado at tila walang kinatatakutan—
umiiyak habang hawak ang anak namin.
“Hello,” bulong niya.
“Ako si Daddy.”
Napahagulgol ako.
At doon ko alam na tapos na ang apat na taong pagtakbo ko.
Pinangalanan namin siyang Mateo Gabriel Reyes Villanueva.
Anim na buwan pagkatapos ipanganak si Mateo, niyaya ako ni Gabriel sa Ateneo campus.
Sa parehong lugar kung saan minsan akong umiyak dahil sa kanya.
Umulan nang bahagya noong gabing iyon.
Inabot niya sa akin ang isang paper cup.
Caramel macchiato.
Napataas ang kilay ko.
“Akala ko hindi ka umiinom ng matatamis.”
Uminom siya.
Napangiwi agad.
“Hanggang ngayon, ayoko pa rin.”
Natawa ako.
“Bakit ka bumili?”
Tumingin siya sa akin.
“Dahil apat na taon na ang nakalipas, sinabi kong may mga bagay na hinding-hindi ko magugustuhan.”
Lumuhod siya.
Doon nawala ang ngiti ko.
May maliit na kahon sa kamay niya.
“Pero mali ako.”
“Gabriel…”
“Isabella Reyes.”
“Hindi kita hinihinging pakasalan ako dahil may anak tayo.”
“Hindi dahil kailangan natin.”
“Hindi dahil may utang ako sa iyo.”
Binuksan niya ang kahon.
“Gusto kitang pakasalan dahil sa bawat pagkakataong nawala ka sa buhay ko, ikaw pa rin ang taong hinanap ko.”
Tumulo ang luha ko.
“At kung tatanggi ako?”
Ngumiti siya.
“Bukas, tatanungin ulit kita.”
“Paano kung tumanggi ulit ako?”
“Sa susunod na linggo.”
“Gabriel!”
Tumawa siya.
“Isang beses lang sana akong lumuhod.”
“Tapos?”
“Masakit pala sa tuhod.”
Napatawa ako habang umiiyak.
Pagkatapos ay iniabot ko ang kamay ko.
“Oo.”
Biglang nawala ang ngiti niya.
“Talaga?”
“Oo.”
“Sigurado ka?”
“Kapag nagtanong ka pa ulit, babawiin ko.”
Agad niyang isinuot ang singsing.
Mula sa likuran namin, may biglang pumalakpak.
Napalingon ako.
Naroon si Mama, hawak si Mateo.
Kasama ang assistant ni Gabriel.
Pati ilang dati kong kaklase.
“Alam ninyong lahat?!”
Sigaw ko.
Ngumiti si Mama.
“Ako ang nagplano ng kalahati.”
Napailing ako.
Of course.
Filipino mother.
Dapat kasama ang buong barangay.
Makalipas ang isang taon, ikinasal kami sa isang maliit na simbahan sa Tagaytay.
Walang engrandeng reception.
Pamilya.
Malalapit na kaibigan.
At si Mateo na halos dalawang beses muntik tumakbo papunta sa altar habang ceremony.
Bago kami pumasok sa reception hall, may iniabot sa akin si Gabriel.
Isang maliit na frame.
Sa loob—
ang lumang sampung pisong papel.
Nanlaki ang mata ko.
“Tinago mo pa rin ito?”
“Syempre.”
“Bakit?”
Yumuko siya at hinalikan ako sa noo.
“Dahil sampung piso ang pinakamahal na perang nahawakan ko.”
Napatawa ako.
“Corny.”
“Mrs. Villanueva.”
“Hm?”
“May gusto akong itanong.”
“Ano?”
Ngumiti siya.
“Kung bibigyan kita ngayon ng limang daang piso…”
Tinapakan ko ang sapatos niya.
Napangiwi siya.
“Aray!”
Natawa ako nang malakas.
Sa tabi namin, tumawa rin si Mateo kahit hindi niya alam kung bakit.
At habang pinagmamasdan ko silang dalawa, bigla kong naalala ang babaeng minsang umiyak sa jeepney dahil akala niya hindi siya kailanman pipiliin.
Kung makakausap ko siya ngayon, isang bagay lang ang sasabihin ko.
Minsan, hindi kabiguan ang pagkawala ng isang tao.
Minsan, kailangan mo lang lumayo para malaman kung sino ang handang maghanap sa iyo.
At minsan—
ang sampung pisong akala mong tanda ng pinakamalaking kahihiyan sa buhay mo…
ang magiging alaala ng araw na nagsimula ang sarili mong pamilya.
