LIHAM NG INA
BAHAGI 4: ANG LIHAM NG INA
Hindi ko alam kung paano ako nakapasok sa van.
Hindi ko rin maalala kung sino ang humila sa akin papalayo sa bodega.
Ang tanging natatandaan ko ay ang brown envelope sa kamay ng lalaking iyon.
Ang sulat-kamay ng nanay ko.
Ang pangalan ko.
At ang biglang paghigpit ng kamay ni Gabriel sa balikat ko habang sinasabi niyang:
“Wag kang lalayo sa akin.”
Dahil sa gulo, nakatakas kami sa likod ng bodega gamit ang isang makitid na daan patungo sa lumang pier. Habang ang mga tauhan ng ginang dela Vega ay humaharang sa harapan, sumakay kami sa isang maliit na bangka na naghihintay sa madilim na gilid ng pantalan.
Galit ang dagat noong gabing iyon.
Ang ulan ay parang maliliit na bato na tumatama sa balat.
Sa bawat hampas ng alon, napapakapit ako sa gilid ng bangka. Hindi ako sanay sa ganitong pagtakas. Hindi ako sanay na may humahabol. Hindi ako sanay na may taong pilit akong inilalayo mula sa panganib.
Ngunit sa gitna ng dilim, nanatili si Gabriel sa tabi ko.
Isinuot niya sa akin ang jacket niya. Nang manginig ang kamay ko, tahimik niyang tinakpan iyon ng palad niya.
Hindi siya nagsalita.
At sa unang pagkakataon, hindi ko kinamuhian ang katahimikan niya.
Dinala kami ng bangka sa isang maliit na bahay sa gilid ng dagat. Nasa labas ito ng lungsod, malayo sa mga ilaw, malayo sa ingay, malayo sa pamilyang matagal kong kinatatakutan.
“Ligtas tayo rito pansamantala,” sabi ni Gabriel nang makapasok kami.
Ang bahay ay simple lang. Kahoy ang sahig, may lumang sofa, maliit na kusina, at bintanang nakaharap sa dagat. May amoy ng asin at tuyong kahoy sa loob.
Hindi bagay kay Gabriel ang lugar na iyon.
Masyado siyang mukhang galing sa ibang mundo habang nakatayo sa gitna ng maliit na bahay na iyon, basang-basa ang polo, magulo ang buhok, at may gasgas sa gilid ng kamay.
Napansin ko ang dugo.
“Nasugatan ka.”
Tumingin siya sa kamay niya na parang ngayon lang niya rin napansin.
“Wala ito.”
“Umupo ka.”
Hindi ko alam kung bakit ko iyon sinabi.
Marahil dahil sanay akong mag-alaga ng sugat ko mag-isa.
Marahil dahil kahit galit ako sa kanya, hindi ko kayang panoorin siyang dumugo dahil sa akin.
Kumuha ako ng first aid kit sa kusina, ayon sa turo ng tauhan na naiwan para bantayan kami sa labas. Umupo si Gabriel sa sofa. Lumuhod ako sa harap niya at nilinis ang sugat sa kamay niya.
Tahimik kami pareho.
Hanggang sa magsalita siya.
“Hindi mo kailangang gawin ito.”
“Alam ko.”
“Galit ka sa akin.”
“Alam mo rin iyon.”
Bahagyang ngumiti siya, pero hindi umabot sa mga mata.
“Dati, akala ko kapag hindi kita nilapitan, mas magiging madali para sa ating dalawa.”
“Hindi naging madali para sa akin.”
“Alam ko na ngayon.”
Tumaas ang tingin ko.
“Bakit ngayon lang?”
Napatigil siya.
Napakasimple ng tanong.
Pero nakita ko kung paano bumigat ang mukha niya.
“Dahil noong gabing nakita kita sa bar, akala ko ibang tao ka. Akala ko may babaeng hindi takot sa mundo. Isang babaeng kayang tumawa nang malakas, humawak sa kamay ng estranghero, at sabihing gusto niyang tumakas.”
Huminga siya nang malalim.
“Nang malaman kong ikaw iyon, doon ko naintindihan kung gaano ka katagal nakakulong.”
Napatigil ang kamay ko sa paglalagay ng benda.
Hindi ko alam kung bakit biglang sumakit ang mga mata ko.
“Hindi ako dapat maawa sa sarili ko,” bulong ko. “Maraming tao ang mas mahirap ang buhay kaysa sa akin.”
“Ang sakit ay hindi paligsahan, Amara.”
Napatingin ako sa kanya.
“May karapatan kang masaktan.”
Sa loob ng maraming taon, walang nagsabi niyon sa akin.
Laging sinasabi sa akin na maging mapagpasalamat.
Na huwag umarte.
Na huwag kalimutan kung sino ang nagpakain at nagpaaral sa akin.
Walang nagsabi na puwede akong masaktan.
Walang nagsabi na hindi ako masama dahil gusto kong lumaya.
Nang matapos kong bendahan ang sugat niya, tumayo ako. Pero bago ako tuluyang makalayo, bigla niyang sinabi:
“Nakuha ng tao ko ang kopya ng laman ng envelope.”
Natigilan ako.
“Mula kanino?”
“Sa lalaking kasama ni Mama. Siya si Attorney Marquez. Dating abogado ng tatay ko.”
Umupo ako sa kaharap niyang upuan.
“Ano ang laman?”
Inabot niya sa akin ang tablet.
Nanginginig ang kamay ko nang hawakan iyon.
Nasa screen ang scanned copy ng isang liham.
Sulat-kamay ng nanay ko.
Mahal kong Amara,
Kung nababasa mo ito, ibig sabihin hindi ko nagawang sabihin sa’yo ang totoo habang buhay pa ako.
Hindi ako perpekto. Marami akong naging pagkakamali. Ngunit hindi totoo ang sinasabi nila tungkol sa akin.
Hindi ako kabit ng ama ni Gabriel dela Vega.
Ako ang taong pinakiusapan niyang magtago ng ebidensya.
Nalaglag ang luha ko bago ko pa mapigilan.
Binasa ko pa.
May mga ilegal na transaksyon ang ilang kasosyo ng pamilya dela Vega. Noong natuklasan ito ng ama ni Gabriel, gusto niyang lumabas sa negosyo. Ngunit bago niya magawa iyon, may mga taong nagbanta sa kanya.
Ibinigay niya sa akin ang mga dokumento dahil ako lang ang hindi paghihinalaan.
Kung may mangyari sa akin, hanapin mo ang lumang kahon ng musika na iniwan ko sa’yo noong bata ka pa. Nasa loob nito ang susi.
Ang mga dokumentong iyon ang dahilan kung bakit ka nila babantayan.
Hindi dahil anak ka ng kasalanan.
Kundi dahil ikaw ang tanging makakapagbukas ng katotohanan.
Hindi ko na natapos agad basahin.
Nanginginig ang buong katawan ko.
Ilang taon akong nabuhay sa kahihiyan ng kasalanang hindi naman pala ginawa ng nanay ko.
Ilang taon kong tinanggap ang galit ng ginang dela Vega dahil naniwala rin ako na may dahilan siya para kamuhian ako.
Pero hindi pala totoo.
Hindi pala kami dumi sa buhay nila.
Hindi pala ako utang.
Ako pala ang susi.
“Nasaan ang kahon ng musika?” tanong ni Gabriel.
Matagal akong hindi nakasagot.
Pagkatapos, dahan-dahan kong itinaas ang tingin ko.
“Nasa bahay ng mga dela Vega.”
Dumilim ang mukha niya.
“Sa kuwarto ko noon.”
Alam kong iyon din ang iniisip niya.
Kung totoo ang nasa liham, kung naroon ang susi, kailangan naming bumalik.
Sa lugar na pinakakinatatakutan ko.
Sa bahay na pinilit kong takasan.
“Hindi,” sabi ni Gabriel. “Ako ang pupunta.”
“Hindi mo alam kung nasaan.”
“Ituturo mo.”
“Hindi.”
Tumayo ako.
“Ako ang pupunta.”
“Amara.”
“Nanay ko iyon.”
Nanginginig ang boses ko, pero hindi ako umatras.
“Buong buhay ko, pinaniwala nila akong dapat akong mahiya sa kanya. Kung may iniwan siyang katotohanan, ako ang kukuha.”
Matagal niya akong tiningnan.
Sa huli, tumayo rin siya.
“Kung pupunta ka, sasama ako.”
“Hindi ko kailangan ng tagapagligtas.”
“Hindi ako magpapanggap na bayani.” Lumapit siya ng isang hakbang. “Pero sa pagkakataong ito, hindi na ako tatalikod.”
Hindi ko alam kung ano ang sasabihin ko.
Kaya tumingin na lang ako sa bintana.
Sa labas, unti-unti nang humihina ang ulan.
Ngunit alam kong ang totoong bagyo ay hindi pa tapos.
Kinabukasan bago sumikat ang araw, bumalik kami sa mansyon ng mga dela Vega.
Sa unang pagkakataon, hindi ako pumasok doon bilang batang takot.
Pumasok ako bilang anak ng babaeng matagal nilang siniraan.
At sa bawat hakbang ko sa marmol na sahig, naramdaman kong unti-unting bumabalik sa akin ang isang bagay na ninakaw nila.
Ang pangalan ko.
Ang tinig ko.
Ang karapatan kong malaman ang totoo.
Ngunit nang marating namin ang dati kong kuwarto, bukas na ang pinto.
Nagkagulo ang laman ng aparador.
Nakahandusay sa sahig ang lumang kahon ng musika.
Bukas.
Walang laman.
At sa ibabaw ng kama, may isang papel na nakapatong.
Isang mensahe.
【Huli na kayo.】